رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد خسارت حملههای آمریکا و اسرائیل به سایتهای کلیدی در اصفهان، نطنز و فردو شدید بود، اما با وجود آنکه ترامپ از «نابودی کامل» سخن میگوید، دانش فنی تهران از بین نرفته است.
گروسی چهارشنبه ۳۰ مهر در گفتوگو با روزنامه سوییسی لوتانو تاکید کرد: «سانتریفیوژهای ایران که میتوانند برای غنیسازی اورانیوم به کار روند نیز قابل بازسازی هستند.»
او افزود: «در هر حال، ایران همچنان اورانیوم غنیشده در اختیار دارد، از جمله حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، که اندکی کمتر از سطح لازم برای ساخت سلاح هستهای است.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها از نابودی کامل تاسیسات اصلی هستهای در ایران سخن گفته است. او ۲۸ مهر در اظهاراتی حمله هوایی به تاسیسات هستهای ایران را «یکی از بزرگترین عملیاتهای نظامی تاریخ» توصیف کرد و گفت که این اقدام، مسیر دستیابی به توافق صلح در خاورمیانه را هموار کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۲۸ مهر در نشست خبری خود گفته بود: «تا زمانی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی طبق صلاحیتها و اختیارات خود و به دور از نظارت و فشار سیاسی آمریکا و تروئیکای اروپایی عمل کند، مورد احترام جمهوری اسلامی است.»
او ادامه داد: «ما معترض و منتقد این موضوع بودیم و باز تکرار میکنیم که آژانس باید استقلال خود را حفظ کند و نگذارد برخی کشورها از فعالیتها، تصمیمگیریها و گزارشدهیهای فنیاش سوءاستفاده کنند.»
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز ۲۸ مهر درباره گزارش آینده گروسی به شورای حکام گفت: «آقای گروسی کار خود را کرده است و گزارشهایش دیگر تاثیری نخواهد داشت.»
گروسی همچنین تاکید کرد: «هیچ شواهدی نداریم که تهران قصد ساخت بمب داشته باشد. برای اطمینان از این موضوع، بازرسیها باید از سر گرفته شود. ما معتقدیم بیشتر اورانیوم با غنای بالا همچنان در اصفهان، نطنز و فردو نگهداری میشود.»
مدیرکل آژانس اضافه کرد: «پس از جنگ ۱۲ روزه، جمهوری اسلامی میتوانست ارتباط خود را با جامعه جهانی قطع کند، از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای خارج شود و مانند کره شمالی به یک کشور منزوی بدل شود. اما چنین نکرد. من این انتخاب را تحسین میکنم و برای حفظ فضای دیپلماتیک، تماس منظم خود را با عراقچی ادامه میدهم.»
او افزود: «تهران فقط بهصورت محدود و تدریجی اجازه ورود بازرسان را میدهد. این محدودیتها بهدلیل ملاحظات امنیتی است که من آن را درک میکنم، اما اگر دیپلماسی شکست بخورد، نگران بازگشت دوباره به استفاده از زور هستم.»
وزارت امور خارجه مصر ۲۶ مهر اعلام کرد در تماسهایی که با مقامهای جمهوری اسلامی، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته است، طرفها توافق کردهاند به پیگیری تماسها در زمینه مذاکرات هستهای ادامه دهند.
به گفت این وزارتخانه، تماسها در چارچوب «تلاشهای انجامشده برای حمایت از امنیت و ثبات و کاهش تنش در منطقه» و بر اساس «شتابی» برقرار شده است که پس از امضای توافق قاهره بین تهران و آژانس بهوجود آمد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر گفته بود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در حال حاضر در ایران حضور ندارند.
بهزادیراد چهارشنبه ۳۰ مهرماه در گفتوگو با سایت انصافنیوز، گفت ۲۲ مهرماه درخواست اعادهی دادرسی خود را ثبت کرد و ۲۳ مهر این درخواست به شعبه رفت و ساعت ۱۲:۵۰ رد شد.
این وکیل دادگستری اضافه کرد: «احتمالا هشت صفحه اعاده من را حتی نخواندهاند! احتمال میدهم برای بالا رفتن آمار آخر ماه بیتوجه پروندههای زیادی را رد میکنند که مزایایی شامل حال کارکنان آن شعبه شود.»
او در ادامه گفت اول آبان مجددا به دیوان عالی کشور میرود و به این رای اعتراض و تقاضا خواهد کرد تا پرونده به شعبهای جز شعبه ۲۹ برود.
فریدی ۲۶ مهرماه از زندان تبریز به بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز منتقل شد و پس از چند روز بازجویی در ۲۹ مهرماه مجددا به زندان بازگردانده شد.
مادر این زندانی سیاسی محکوم به اعدام، پیش از این در ۲۲ مهرماه با انتشار ویدیویی گفته بود: «احسان هنگام دستگیری کمتر از ٢٠ سال داشت و حالا ١٧ ماه است که پشت میلههای زندان، با امید و اضطراب و بیم و نوید، زیستن و مرگ را لحظه به لحظه نفس میکشد.»
بازداشت و صدور حکم اعدام
فریدی نخستینبار ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ بهدست سازمان اطلاعات نیروی انتظامی بازداشت و پس از نزدیک به یک ماه نگهداری در بازداشتگاه این سازمان، با قرار وثیقه آزاد شد.
او ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ و در جریان مراجعه به شعبه ۱۵ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تبریز که شعبه ویژه رسیدگی به جرایم امنیتی است، بازداشت و به زندان این شهر منتقل شد.
بهزادیراد در خصوص چگونگی بازداشت موکلش گفت او ساعت چهار صبح چهارشنبهسوری در سال ۱۴۰۲ در سه کیلومتری دادگستری و در جهتی خلاف این ساختمان درحالیکه دو کوکتل مولوتف همراهش بوده دستگیر شد.
او ادامه داد: «گزارشی که نیروی انتظامی از دستگیری این جوان نوشته عجیب و غریب و شبیه به فیلمهای هالیوودی است. در گزارش گفتهاند این جوان "جلیقهی انفجاری" یا سلاح جنگی داشته. حالا منظور از سلاح جنگی چیست؟! ۵۰ گرم باروت!»
این وکیل دادگستری در مورد گزارش نیروی انتظامی گفت: «در گزارش، تخریب عمدی اموال عمومی به فریدی نسبت داده شده و در ادامه همان گزارش مشخص میشود که هیچ تخریبی در اموال عمومی صورت نگرفته. ظاهرا گزارشدهنده نیتخوانی کرده که او قصد داشته دادگستری را به آتش بکشد.»
او با اشاره به آزادی موقت موکلش ۹ روز پس پس از بازداشت در سال ۱۴۰۲، گفت: «در دادگاه اتفاقاتی که در سالهای گذشته در تبریز رخ داده و معلوم نشده مسبب آنها چه کسی بوده به احسان فریدی نسبت داده شده است.»
تغییر عنوان اتهامی
بهگفته بهزادیراد، قاضی از فریدی خواسته از نهادهای آسیبدیده رضایت بگیرد؛ فریدی گفته محلها را نمیشناسد و در نتیجه بحث بالا گرفت و قاضی خشمگین شد و آزادی با وثیقه به بازداشت تبدیل و اتهام از «شروع به محاربه» به «محاربه» و «افساد فیالارض» تشدید شد.
او اضافه کرد که در پروندههای مشابه حداکثر پنج سال حبس دادهاند و افزود: «پرونده کوکتل مولوتف به شعبه ۱۰۸ دادگاه کیفری رفت و حکم ۱۸ ماه حبس را گرفت! متاسفانه دادگاه انقلاب همین پرونده کوکتل مولوتف را "افساد فیالارض" تشخیص داده و بعد هم حکم اعدام صادر کرده است.»
این وکیل دادگستری به بیربط بودن کوکتل مولوتف و سلاح جنگی اشاره کرد و گفت: «در اعتراضات جلیقه زردهای پاریس ممکن است دهها هزار کوکتل مولوتوف پرتاب شود. یعنی دهها هزار نفر باید حکم محاربه میگرفتند و اگر ایران بودند اعدام میشدند؟!»
او افزود: «چند هزار ماشین پلیس را آتش زدند. بیشترین حکمی که دادند دو ماه حبس بود! آن هم چون چندین مامور پلیس را کتک زده بودند!»
فریدی که در زمان دستگیری دانشجوی مهندسی ساخت و تولید دانشگاه تبریز بود، در بهمنماه ۱۴۰۳ از سوی علی شیخلو، رییس شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز، به اعدام محکوم شد و این حکم تاکنون سه بار در دیوان تایید شده است.
در حال حاضر علاوه بر زندانیان جرایم عمومی که روزانه در زندانهای ایران به دار آویخته میشوند، حدود ۷۰ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی در خطر تایید یا اجرای حکم اعدام قرار دارند و بیش از ۱۰۰ تن نیز با اتهامات مشابه با خطر صدور حکم مرگ روبهرو هستند.
ابوطالبی چهارشنبه ۳۰ مهرماه در مراسم روز پرستار در شیراز گفت: «نسبت پرستار به تخت بیمارستانی در ایران ۹ دهم است در حالی که قرار بود تا پایان برنامه ششم این رقم به یک و ۸ دهم برسد.»
او متوسط سه پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی را استاندارد دنیا دانست و گفت: «در حال حاضر ۱۶۵ هزار پرستار در کشور مشغول خدمت هستند که با این میزان کمبود، نیاز به جذب همین تعداد پرستار در کشور هستیم تا کمبود پرستار در مراکز درمانی برطرف شود.»
به گفته ابوطالبی، طرح استخدام سالانه ۱۵ هزار پرستار در وزارت بهداشت تدوین و در حال طی مراحل تصویب است.
پیش از این در ۱۴ مهرماه، محمد شریقیمقدم، دبیرکل خانه پرستار ایران گفته بود که شرایط دشوار کاری، فشارهای روانی و نابرابری مزدی باعث شده بسیاری از پرستاران از این شغل دلزده شوند و به دنبال راهی برای خروج از بیمارستانها باشند.
شریقیمقدم وضعیت پرستاری در ایران را بحرانی خواند و گفت در حالی که نظام سلامت با کمبود شدید نیرو روبهرو است، بیش از ۶۰ هزار پرستار در ایران بیکارند و ظرفیت دانشکدههای پرستاری هم سال به سال افزایش مییابد.
تجمع پرستاران در کرمانشاه و خوزستان
خبرگزاری ایلنا، چهارشنبه ۳۰ مهرماه از تجمع پرستاران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در اعتراض به عدم پرداخت معوقات و حقوقهای پایین خبر داد و به نقل از آنها نوشت بیش از ۹ ماه است تعرفههای پرستاریشان پرداخت نشده و بسیاری حتی حقوقی کمتر از ۲۰ میلیون تومان دریافت میکنند.
همزمان پرستاران خوزستان نیز مقابل استانداری این استان تجمع کردند و با تاکید بر ضرورت پرداخت معوقات و اصلاح شرایط کاری، خواستار توجه مسئولان به مشکلات معیشتی و حقوقی خود شدند.
عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت در گفتوگو با ایلنا دلیل معوقات پرستاران در کرمانشاه و خوزستان را تاخیر در پرداخت تعهدات بیمهها و محققنشدن تخصیص اوراق قرضه به مبلغ ۸۰ هزار میلیارد تومان برای وزارت بهداشت در بودجه ۱۴۰۴ عنوان کرد.
پرستاران و اعضای کادر درمان در ایران طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به رسیدگینشدن به خواستهها و مطالبات خود تجمع، تحصن و اعتصاب کردهاند.
کمبود شدید پرستار و بیپاسخماندن مطالبات صنفی در ایران در حالی ادامه دارد که براساس شاخصهای استاندارد سلامت، یا باید به ازای هر هزار نفر جمعیت سه پرستار در نظام درمان حضور داشته باشد، یا برای هر تخت بیمارستانی دستکم دو پرستار بهکار گرفته شوند.
با اینهمه، بر پایه گزارشها، ایران حداکثر به نیمی از این حداقلهای توصیهشده دست یافته است؛ شکافی که خود را در شیفتهای طولانی، فرسودگی شغلی و کاهش کیفیت خدمات، بهویژه در اورژانس و آیسییو، عیان میکند.
اسماعیل بقایی چهارشنبه ۳۰ مهر در سخنانی در دانشگاه فردوسی مشهد گفت: «کار ویژه مهم یک حاکمیت این است که امنیت خود و مردمش را تامین کند. در این راستا، یا باید از طرف خارجی سلاح بگیریم یا خودمان بسازیم.»
او افزود: «باید از همه ابزارها برای صیانت از حقوق کشور استفاده کنیم؛ چه با موشک و چه با دیپلماسی و مذاکره.»
اظهارات این مقام ارشد وزارت امور خارجه در حالی است که در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی و واکنش جامعه جهانی، بهویژه آمریکا و اسرائیل به آن بالا گرفته است.
جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۹ مهر در یک نشست خبری در اسرائیل گفت دولت کنونی ایالات متحده خواهان «شکوفایی ایران و روابط خوب با ایرانیان» است اما از «هر ابزار دیپلماتیکی» برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای بهره خواهد برد.
۲۸ مهر، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اظهارات مداوم ترامپ درباره نابود شدن برنامه هستهای حکومت ایران را «خیال» خواند.
او تهدید کرد که «اگر لازم باشد»، حکومت ایران بار دیگر از موشکهای خود استفاده میکند.
بقایی: برای حمایت از گروههای نیابتی «برنامهریزی مشخص» داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه سخنان خود، حمایت تهران از «محور مقاومت» را «ذکاوت» خواند و گفت: «قطعا حمایت ما از گروههای منطقهای بر اساس یک برنامهریزی مشخص انجام میشود.»
بقایی افزود: «چطور آمریکا میتواند بهخاطر منافعش در کشورها پایگاه نظامی ایجاد کند اما شما نفوذی در کشورهای همسایه خود نداشته باشید؟ شما حق دارید برای تامین امنیت ملی خود که با امنیت منطقهای تامین میشود، اقداماتی مسئولانه انجام دهید.»
او همچنین از رویکرد جمهوری اسلامی در قبال حکومت بشار اسد، رییسجمهوری مخلوع سوریه، دفاع کرد و گفت حمایت تهران از دمشق نه بهدلیل شخص اسد، بلکه با هدف حفظ «امنیت ملی» صورت گرفت.
در پی تحولات دو سال گذشته، بهویژه سرنگونی اسد و تضعیف گسترده گروههای نیابتی، جمهوری اسلامی جایگاه راهبردی خود در منطقه را بهشدت در معرض خطر میبیند.
احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، آذر ۱۴۰۳ گفت مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
بقایی: راهحل دوکشوری «فریبی بزرگ» است
بقایی در سخنرانی خود در مشهد بار دیگر از مخالفت تهران با راهحل دوکشوری برای حل منازعه تاریخی اسرائیل و فلسطین سخن گفت و این طرح را «فریبی بزرگ» خواند.
او گفت: «برای تشکیل دولت باید عناصر سهگانهای چون سرزمین، مردم و حاکمیت وجود داشته باشد. در فلسطین کدام یک از اینها وجود دارد؟ ۹۰ درصد غزه غیرقابل سکونت است. چه دولتی میخواهد تشکیل شود؟»
سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد جمهوری اسلامی «حق دارد» نظر خود را در خصوص مناقشه اسرائیل و فلسطین بیان کند.
هرچند طرح صلح ۲۰ مادهای ترامپ به برقراری آتشبس در نوار غزه انجامیده و امیدها را برای پایان دادن به دههها درگیری میان اسرائیل و فلسطینیان افزایش داده است اما جمهوری اسلامی از حضور در نشست شرمالشیخ برای امضای این توافق خودداری کرد.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
