یک مقام امنیتی اسرائیل اعلام کرد ارتش این کشور خود را برای سناریویی از جنگ آماده میکند که ممکن است بیش از ۱۲ روز ادامه پیدا کند. یک مقام ارشد اسرائیلی نیز گفت این کشور باید هدف سرنگونی جمهوری اسلامی تا پایان دوره ترامپ را در دستور کار قرار دهد.
این مقام امنیتی اسرائیلی دوشنبه ۱۹ آبان در گفتوگو با کانال ۱۳ اسرائیل گفت در صورت بروز درگیری تازه با جمهوری اسلامی، اسرائیل «بسیار تهاجمیتر» از جنگ ۱۲روزه عمل خواهد کرد.
بهگفته این مقام امنیتی، اسرائیل در جنگ اخیر از تمام ظرفیتهای نظامی خود استفاده نکرده است، اما در صورت بروز درگیری بعدی «پاسخ بسیار تهاجمیتری» در دستور کار قرار خواهد گرفت.
او در واکنش به گزارش یکشنبه نیویورکتایمز درباره تلاش جمهوری اسلامی برای تقویت سامانههای پدافند هوایی خود گفت ارزیابی اسرائیل نیز این است که ایران در حال بازسازی توان پدافند هوایی خود است.
«ضرورت سرنگونی جمهوری اسلامی تا پایان دوره ترامپ»
یک مقام ارشد اسرائیلی نیز دوشنبه به شبکه کان گفت اسرائیل باید هدف سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی را تا پایان دوره ترامپ، تعیین کند.
به گفته این مقام، اسرائیل هدفی تعیین کرده یا قصد دارد هدفی تعیین کند تا در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ، حکومت ایران را «وادار به واکنش یا فروپاشی کند.»
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، مقامهای منطقهای و تحلیلگران درباره نابودی برنامه غنیسازی جمهوری اسلامی در حملات آمریکا تردید دارند و هشدار میدهند که در بروز جنگی دوباره میان اسرائیل و ایران تنها مساله زمان مطرح است.
این مقام تاکید کرد حملات احتمالی اسرائیل هم سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی و هم دیگر بخشهای نظامی آن را هدف قرار خواهد داد.
او افزود در صورت وقوع جنگ، احتمال میرود نیروهای حوثی در یمن نیز به اسرائیل حمله کنند.
نتانیاهو: جنگ تمام نشده
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه گفت که تهدید جمهوری اسلامی «واقعی است اما همان تهدید سابق نیست».
او هشدار داد «نبرد برای اسرائیل هنوز تمام نشده» و کشورش در برابر این تهدیدها «با قاطعیت، ابتکار عمل و تدبیر»، عمل خواهد کرد.
نخستوزیر اسرائیل بار دیگر تاکید کرد اسرائیل «محور شر را به رهبری ایران در هم شکسته است» و اضافه کرد که اسرائیل «خطر دوگانه» تهدید هستهای و تهدید بالستیک را «دور کرده یا کاهش داده» است.
این در حالی است احمدرضا پوردستان، رییس مرکز مطالعات راهبردی ارتش جمهوری اسلامی، ۱۹ آبان گفت که حملات اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه با «فریب ناجوانمردانه» دونالد ترامپ و سازمانهای بینالمللی همراه بود.
او نوع عملیات اسرائیل در حمله به جمهوری اسلامی را «برقآسا» و «شوکآور» خواند که موجب سردرگمی و غافلگیری شد.
پوردستان افزود اسرائیل «کار نظام اسلامی را تمامشده و پیروزی خود را در تغییر این نظام قطعی میدانست؛ لذا تقریبا همه ظرفیتهای آشکار و پنهان خود را برای برتری سریع و قاطع بهکار گرفت».
او گفت که جمهوری اسلامی عملیات «وعده صادق-۳» برای حمله به اسرائیل را بارها در «اتاق بازی جنگ و میدان رزمایش» تمرین کرده بود.
اظهارات تازه مقامهای اسرائیل و پاسخهای متقابل مقامهای نظامی جمهوری اسلامی نشان میدهد تنش و بازدارندگی میان دو طرف همچنان در سطحی بالا باقی مانده و هر درگیری محدود میتواند زمینهساز دور تازهای از رویارویی مستقیم باشد.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۱۹ آبان از سفر الشرع به عنوان نخستین سفر یک رییسجمهوری سوریه به واشینگتن یاد کرد. این دیدار برخلاف عرف معمول کاخ سفید بهصورت زنده پخش نشد.
این دیدار، نماد چرخشی چشمگیر در سیاست خاورمیانهای واشینگتن و نشانه تلاش دو کشور برای عادیسازی روابط پس از ۱۴ سال جنگ داخلی سوریه است.
همچنین برخلاف مراسمهای معمول برای رهبران خارجی، الشرع از ورودی فرعی کاخ سفید وارد شد و از مقابل دوربین خبرنگاران عبور نکرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، گفتوگوهای دو رهبر بر امنیت منطقه و همکاری در مبارزه با داعش متمرکز بوده است.
ترامپ پیش از دیدار با الشرع گفت: «فکر میکنم او کار بسیار خوبی انجام داده است. او در منطقهای دشوار قرار دارد و مردی سرسخت است اما من با او بسیار خوب کنار آمدهام.»
واشینگتن قصد دارد با حمایت از دولت جدید دمشق، انتقال سیاسی قدرت را در سوریه تثبیت کند.
منابع آگاه به رویترز گفتند که آمریکا در حال میانجیگری برای توافق امنیتی میان سوریه و اسرائیل است و همزمان برنامه استقرار نیروهای آمریکایی را در یکی از پایگاههای هوایی دمشق بررسی میکند.
سوریه نیز قرار است به ائتلاف بینالمللی ضد داعش بپیوندد. اقدامی که احتمالا در همین دیدار رسمی اعلام میشود.
همزمان شبکه انتیوی (NTV) ترکیه خبر داد که هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، همزمان با دیدار الشرع و ترامپ، در کاخ سفید حضور داشت.
چند ساعت پیش از دیدار ترامپ و الشرع، مقامهای امنیتی سوری از خنثی شدن دو طرح جداگانه داعش برای ترور رییسجمهوری موقت سوریه در ماههای گذشته خبر دادند.
وزارت کشور سوریه نیز طی روزهای اخیر عملیاتی سراسری برای بازداشت اعضای این گروه در سراسر کشور انجام داده و بیش از ۷۰ مظنون را دستگیر کرده است.
الشرع ۴۳ ساله، سال گذشته پس از حمله سریع نیروهای اسلامگرا از شمال غرب سوریه و سرنگونی حکومت بشار اسد در هشت دسامبر، قدرت را در دست گرفت.
از آن زمان، سوریه بهسرعت مسیر خود را از ائتلاف با جمهوری اسلامی و روسیه به سمت همکاری با ترکیه، کشورهای خلیج فارس و اکنون ایالات متحده تغییر داده است.
لغو موقت تحریمهای سزار
وزارت خزانهداری آمریکا دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد ترامپ در فرمانی اجرایی مبنی بر تعلیق تحریمهای سوریه، به نهادهای دولتی دستور میدهد اقداماتی برای تسهیل بازگشت بخش خصوصی آمریکا و شرکای خارجی به همکاری اقتصادی با دمشق انجام دهند.
با وجود این، تحریمها علیه اسد، نزدیکان او، ناقضان حقوق بشر، قاچاقچیان ماده مخدر کاپتاگون، افرادی که در برنامههای گذشته تولید یا انتقال سلاحهای کشتار جمعی سوریه نقش داشتند و گروههای وابسته به داعش و القاعده، همچنان پابرجاست.
این بیانیه تاکید کرد که جمهوری اسلامی و متحدانش نیز مشمول استثنا از تحریمها نخواهند بود و هرگونه معامله با نهادهای ایرانی یا مرتبط با تهران، همچنان تحت تحریم باقی میماند.
قانون سزار مجموعهای از تحریمهای سختگیرانه است که در سال ۲۰۲۰ تصویب شد و هدف آن اعمال فشار اقتصادی بر حکومت اسد بهدلیل «جنایتهای جنگی و نقض گسترده حقوق بشر» عنوان شد.
با وجود این، لغو کامل قانون تحریمهای سزار (Caesar Sanctions Act) نیازمند رای کنگره است.
الشرع در دیدار خود از واشینگتن قصد دارد از قانونگذاران آمریکایی بخواهد برای لغو این تحریمها اقدام کنند تا سرمایهگذاری بینالمللی در بازسازی سوریه آغاز شود.
برآورد بانک جهانی نشان میدهد بازسازی سوریه پس از ۱۴ سال جنگ، بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.
دیدار در ریاض، دیدار در واشینگتن
ترامپ و الشرع نخستین بار شش ماه پیش در عربستان سعودی دیدار کردند؛ زمانی که رییسجمهوری آمریکا از طرح خود برای لغو تحریمهای سوریه خبر داد.
هفته گذشته نیز واشینگتن اعلام کرد الشرع دیگر در فهرست «تروریستهای جهانی تحت تعقیب ویژه» قرار ندارد.
مسیر سیاسی الشرع مانند کشورش دگرگونی چشمگیری داشته است. او که در سالهای اولیه دهه ۲۰۰۰ به شبکه القاعده در عراق پیوسته بود، چندین سال را در زندانهای آمریکا گذراند و سپس به سوریه بازگشت تا علیه حکومت اسد بجنگد.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۳ او را بهدلیل ارتباط با القاعده در «فهرست تروریستها» قرار داد.
او پس از اعلام جدایی از این گروه در سال ۲۰۱۶، نفوذ خود را در شمال غرب سوریه تثبیت کرد.
در دسامبر سال گذشته، واشینگتن جایزه ۱۰ میلیون دلاری برای دستگیری ابومحمد الجولانی (که اکنون بهنام احمد الشرع شناخته میشود) را لغو کرد و شورای امنیت سازمان ملل نیز پیش از این «تحریمهای مرتبط با تروریسم» علیه او و انس خطاب، وزیر کشورش را لغو کرد.
فیراس مقصاد، مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه اوراسیا مستقر در نیویورک، گفت: «دیدار الشرع از واشینگتن نماد تغییری تاریخی است؛ سوریه از یک متحد تهران به عضوی از اردوگاه تحت رهبری آمریکا تبدیل شده و الشرع از یک تروریست تحت تعقیب به شریکی در مبارزه با تروریسم بدل شده است.»
او افزود: «البته خطرهای زیادی در این مسیر وجود دارد و نگرانیها درباره حقوق اقلیتها و آزادیهای فردی پابرجاست، اما این دیدار تاریخی میتواند نشانهای از آغاز مسیری تازه برای سوریه باشد.»
شاه دوشنبه ۱۹ آبان با انتشار بیانیه عذرخواهی گفت ویرایش سخنرانی ترامپ در مستند پانوراما، تصویری گمراهکننده ایجاد کرده و باید با دقت بیشتری انجام میشد.
او افزود این موضوع اوایل امسال در داخل سازمان بررسی شده بود اما بیبیسی میبایست در همان زمان اقدامی رسمی انجام میداد.
او در نامهای به قانونگذاران بریتانیا نوشت «کاملا روشن است که بیبیسی باید پرچمدار بیطرفی باشد» و تاکید کرد این شبکه متعهد است اعتماد عمومی را بازسازی کند و اطمینان دهد روزنامهنگاری آن از «بالاترین استانداردهای انصاف» پیروی میکند.
شاه درباره ویرایش سخنرانی ترامپ گفت که پس از بررسیهای بیشتر، بیبیسی پذیرفته است نحوه تدوین سخنان رییسجمهوری آمریکا این تصور را ایجاد کرده که «او مستقیما مردم را به اقدام خشونتآمیز فرا میخواند».
او افزود: «بیبیسی بابت این خطای قضاوت عذرخواهی میکند.»
برنامه پانوراما که یک هفته پیش از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا پخش شد، دو بخش جداگانه از یکی از سخنرانیهای ترامپ را بهگونهای به هم چسبانده بود که این تصور را به وجود میآورد که او در حال تحریک به شورش ژانویه ۲۰۲۱ در کنگره آمریکاست.
این خطا در گزارش داخلی مشاور پیشین استانداردهای بیبیسی نیز ذکر شده بود.
بیبیسی که از بودجه عمومی تامین میشود، پس از افشای این گزارش تحت فشار فزاینده قرار گرفت.
این گزارش همچنین به کاستیهای این شبکه در پوشش جنگ اسرائیل و حماس، مسائل مربوط به افراد ترنسجندر و موضوعات دیگر اشاره داشت.
افزایش انتقادها از جانبداری در بیبیسی منجر به استعفای تیم دیوی، مدیرکل، و دبورا ترنس، رییس بخش خبر این شبکه، در یکشنبه ۱۸ آبان شد.
ترامپ از استعفای مدیران بیبیسی استقبال کرد و آن دو را «افرادی بسیار بیصداقت» خواند.
رییسجمهوری آمریکا قصد دارد از این شبکه شکایت کند.
او عنوان کرده بیبیسی سعی در دخالت در انتخابات آمریکا داشته است.
با وجود پذیرش انتقادها درباره ویرایش سخنرانی ترامپ، شاه با این رویکرد که بیبیسی قصد «پنهان کردن» موارد مطرحشده را داشته یا در رسیدگی به مشکلات کوتاهی کرده است، مخالفت کرد.
او گفت این شبکه هرگاه مرتکب اشتباهی شده، اصلاحیه منتشر کرده، دستورالعملهای سردبیری را تغییر داده، در سطوح مدیریتی جابهجایی انجام داده و اقدامات انضباطی لازم را اتخاذ کرده است.
در سالهای اخیر بیبیسی از سوی منتقدان جناحهای مختلف سیاسی به «ناتوانی در حفظ بیطرفی خبری» متهم شده و برای جهتیابی در فضای سیاسی و فرهنگی پرتنش بریتانیا با دشواری روبهرو بوده است.
