فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری ایران اعلام کرد آتشسوزی اخیر در جنگلهای الیت در بخش مرزنآباد شهرستان چالوس در غرب استان مازندران حدود ۱۰ هکتار از اراضی جنگلی را نابود کرد.
مجید زکریایی، در حاشیه نشست پنجشنبه ششم آذر مجموعه مدیریت بحران استان مازندران در چالوس گفت جنگلهای الیت در ماه جاری دو بار در ۱۰ و ۲۴ آبان دچار آتشسوزی شد.
او توضیح داد حریق اول طی چهار روز مهار شد اما حریق دوم بهدلیل شرایط محیطی محل وقوع آتشسوزی شامل شیب بالای ۸۰ درصد، فقدان بارندگی، وزش باد گرم و رطوبت کمتر از ۳۰ درصد، وجود لاشبرگهای خشک، وجود درختان خشک و افتاده و مسیرهای دسترسی محدود برای انتقال نیرو و تجهیزات، زمانبر شد.
آتشسوزی گسترده در جنگل الیت مازندران بیش از سه هفته ادامه داشت و ناتوانی مقامهای جمهوری اسلامی در مهار آن، موجی از انتقادها را به دنبال داشت.
با وجود اعلام رسمی نابودی ۱۰ هکتاری، شماری از ساکنان منطقه و کاربران شبکههای اجتماعی با استناد به تصاویر میدانی و گستردگی حریق، رقم اعلامشده را کمتر از ابعاد واقعی آتشسوزی میدانند.
حسین ساجدینیا، رییس ستاد مدیریت بحران در ایران، سوم آذر از «پایان موفقیتآمیز» عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت خبر داد و گفت ترکیه با اعزام دو فروند هواپیمای آبپاش و یک بالگرد، آمادگی خود را برای کمک اعلام کرد.
همزمان ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان با هشدار نسبت به افزایش خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع، از مردم خواست با توجه به شرایط جوی و احتمال بالای گسترش حریق در عرصههای طبیعی، از ایجاد هرگونه آتش در جنگلها و مراتع اکیدا خودداری کنند.
آتشسوزی در جنگلهای ایران پدیدهای مسبوق به سابقه است و در گذشته نیز بهدلیل نبود اعتبار، تجهیزات و نیروهای متخصص و همچنین ناهماهنگی میان دستگاههای مختلف جمهوری اسلامی، مهار آن با دشواریهای جدی همراه بوده است.
بحران آتشسوزی تنها به جنگلهای الیت محدود نمانده است. ذکریایی، پنجم آذر اعلام کرد در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۴، دو هزار و ۳۱۰ فقره آتشسوزی در عرصههای ملی، جنگلی و مرتعی کشور رخ داده و در مجموع حدود ۴۵ هزار و ۸۰۹ هکتار از این اراضی در اثر آتشسوزی آسیب دیده است.
این مقام سازمان منابع طبیعی ضمن مقایسه آمارها با بازه زمانی مشابه در سال گذشته گفت شمار حریقها ۱۲ درصد افزایش و وسعت مناطق آسیبدیده حدود دو درصد کاهش یافته است.
جنگلهای الیت در حوزه ادارهکل منابع طبیعی مازندران-نوشهر قرار دارد؛ حوزهای با بیش از ۶۶۰ هزار هکتار جنگل، مرتع و ساحل که ۲۸ درصد از مساحت استان مازندران را در بر میگیرد.
ارتفاعات چالوس در محدوده روستای الیت یکی از عرصههای حساس جنگلهای هیرکانی و بخشی از میراث جهانی یونسکو است. جنگلهایی که بهعنوان یکی از قدیمیترین جنگلهای جهان شناخته میشوند.
تکرار آتشسوزیها و ناتوانی دستگاههای مسئول در پیشگیری و مهار بهموقع حریق، نگرانیهای گستردهای درباره آینده منابع طبیعی کشور برانگیخته است. نگرانیای که در واکنشهای شهروندان و فعالان محیط زیست بازتاب یافته و فشار برای پاسخگو کردن و اصلاح مدیریت بحران را افزایش داده است.
مطابق دادههای سامانه پایش کیفی هوای کشور، کیفیت هوا در بسیاری از مناطق تهران پنجشنبه ششم آذر در محدوده ناسالم و حتی بسیار ناسالم قرار گرفت.
ایستگاه قرچک با شاخص ۲۱۹ و میدان فتح منطقه ۹ پایتخت با شاخص ۲۱۳ در وضعیت «بسیار ناسالم برای عموم» قرار گرفتند.
همچنین در سایر نقاط تهران، شاخص آلودگی هوا در محدوده «ناسالم برای عموم» گزارش شد.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
با وجود تشکیل جلسههای مدیریت بحران، اقدامات اتخاذ شده تنها به تعطیلی مدارس و دانشگاهها محدود شده است.
حسین صادقی، مدیرکل روابط عمومی و مرکز اطلاعرسانی وزارت آموزش و پرورش گفت که اگر شرایط فعلی و افزایش غلظت آلایندههای جوی ادامه پیدا کند و تعطیلی مدارس ضروری باشد، «مدرسه تلویزیونی جایگزین روشهای آموزش مجازی» خواهد شد.
او پنجشنبه درباره احتمال ادامهدار شدن تعطیلی بهدلیل آلودگی هوا و همچنین موضوع کندی اینترنت برای استفاده دانشآموزان از آموزشهای مجازی (شبکه شاد) گفت: «سیاست اصلی وزارت آموزش و پرورش و شخص وزیر، برگزاری حضوری کلاسهای درس است و کارشناسان و مسئولان این وزراتخانه هم باور دارند که این روش آموزشی اثربخشی زیادی را برای دانشآموزان به همراه دارد.»
آلودگی هوا در استانهای مختلف
در مشهد کیفیت هوا با ثبت شاخص ۱۶۰ در محدوده «ناسالم برای همه گروهها» قرار گرفت.
شاخص آلودگی هوا در ۲۴ ساعت گذشته در این شهر نیز ۱۵۳ ثبت شد که نشان میدهد این کلانشهر طی دو روز اخیر در شرایط قرمز قرار داشته است.
مناطق صدف، امامیه و چمن در محدوده نارنجی قرار دارند اما سایر نقاط مشهد وضعیت قرمز را تجربه میکنند.
در اصفهان، میانگین شاخص هوا تا ساعت هشت صبح پنجشنبه به ۱۵۹ رسید. ایستگاههای ۲۵ آبان، خیابان پروین، دانشگاه صنعتی، رهنان، زینبیه، سپاهانشهر، فرشادی، فیض، میرزا طاهر، هزار جریب و کاوه، شاخصهایی بین ۱۶۰ تا ۱۸۸ را ثبت کردهاند.
همچنین قهجاورستان با شاخص ۲۹۷ یکی از آلودهترین نقاط ایران شد و وضعیت «بسیار خطرناک» را تجربه کرد.
در ارومیه هم شرایط بحرانی است و شاخص ۲۵۰ که صبح پنجشنبه ثبت شد، هوای این شهر را برای سومین روز متوالی در وضعیت «بسیار ناسالم» قرار داد.
در تبریز، کیفیت هوا در وضعیت ناسالم قرار گرفت و شاخص آلودگی هوا در این کلانشهر با عدد ۱۵۹ در محدوده قرمز ثبت شد.
اداره هواشناسی آذربایجان شرقی اعلام کرده است روند افزایشی آلودگی در تبریز تا یکشنبه ادامه خواهد داشت.
۱۶ شهر خوزستان هوای ناسالم دارند
در خوزستان، آلودگی به شکل گستردهتری گزارش شده و بر اساس دادههای سامانه پایش کیفی هوا، ۱۶ شهر این استان در وضعیت قرمز و نارنجی قرار دارند.
شهرهای آبادان، اهواز، بهبهان، کارون، خرمشهر، سوسنگرد، شادگان، ماهشهر، ملاثانی و هویزه، همگی در محدوده قرمز و ناسالم برای همه گروهها ثبت شدهاند.
شهرهای آغاجاری، امیدیه، اندیمشک، دزفول و شوشتر نیز در وضعیت نارنجی قرار گرفتهاند و میزان آلودگی هوا برای گروههای حساس نامناسب گزارش شده است.
مراکز بهداشت در خوزستان هشدار دادهاند که کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی باید فعالیتهای طولانی در فضای باز را کاهش دهند.
صنعت آلوده خودروسازی
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در واکنش به آلودگی هوا در ایران گفت: «خودروهای فرسوده در آلودگی هوا نقش زیادی دارند اما خودروهای ملی هم چندان خوب نیستند. کاش به طور کلی خودروسازها بساطشان را جمع میکردند. اکنون قطعات را از چین وارد میکنند و ای کاش همان خودروهای برقی را وارد میکردند.»
او افزود: «اکنون نه تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای نو هم با مصرف سوخت بسیار بالا مشکل ایجاد میکند.»
این مقام وزارت بهداشت تاکید کرد: «باید از مردم بهخاطر عملکرد و اینکه این بلاها را سرشان میآوریم، عذرخواهی کنیم. وضعیت آلودگی هوا بهگونهای است که دیگر نیاز به اندازهگیری و محاسبه ندارد؛ بهجای اینکه بگوییم کارمان را خوب انجام دادهایم، باید بگوییم مردم، شرمنده هستیم.»
آلودگی گسترده هوا در تهران و چندین شهر بزرگ کشور بر نگرانیها نسبت به اثرات بلندمدت سلامت عمومی افزوده است و کارشناسان تاکید میکنند بدون تغییرات اساسی در مدیریت منابع آلاینده، چنین روزهایی دوباره و دوباره تکرار خواهند شد.
علی مسعودینیا، نویسنده، منتقد ادبی و فرزند این هنرمند شناخته شده موسیقی گیلان، پنجشنبه ششم آذر خبر درگذشت پدر خود را اعلام کرد.
از صیقلان رشت تا کلاس علیاکبرخان شهنازی
مسعودی ششم فروردین ۱۳۱۴ در محله صیقلان رشت به دنیا آمد. سالهای کودکی را در کوچههای رشت گذراند و اواخر دهه ۱۳۲۰ همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد؛ جایی که در مکتب علیاکبرخان شهنازی، استاد برجسته تار و ردیفدان موسیقی ایران، آواز را بهطور جدی فرا گرفت.
او سال ۱۳۳۴ به گیلان بازگشت و فعالیت خود را در گروههای تئاتری آغاز کرد. سپس به رادیو گیلان پیوست و بهعنوان یکی از نخستین خوانندگان این شبکه در برنامههای موسیقی محلی به اجرا پرداخت و بهسرعت در میان مردم گیلان شناخته شد.
مسعودی در دهههای بعد با اجراهای فراموشنشدنی بسیاری شناخته شد و از نخستین هنرمندانی بود که بسیاری از ترانههای فولکلور گیلانی را از شکل شفاهی خارج و در قالب برنامههای رادیویی و ضبطهای رسمی حفظ و منتشر کرد.
او همچنین در سالهای حضور خود در برنامههای «گلها» در رادیو ایران، بیش از ۲۰۰ اثر در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی، ۱۵ برنامه در قالب «برگ سبز»، ۱۰ برنامه «شاخه گل» و بیش از ۲۵۰ ترانه محلی گیلکی را با همراهی ارکستر گلها و استادان دوران طلایی موسیقی ایران اجرا و ثبت کرد.
این آثار نقش مهمی در ماندگاری صدای او و معرفی موسیقی گیلان به مردم ایران داشتند.
این خواننده پیشکسوت، همچون بسیاری از هنرمندان فعال پیش از انقلاب، در سالهای نخست پس از ۱۳۵۷ با محدودیتهای جدی در فعالیت هنری روبهرو شد؛ اما در دهههای بعد و با باز شدن نسبی فضای موسیقی، بار دیگر به اجرای زنده در داخل و خارج از ایران پرداخت و آثار تازهای منتشر کرد.
آثار ماندگار و بازگشت دوباره به صحنه
از میان آثار پیش از انقلاب ۵۷ او میتوان به «بنفشهگول»، «دیوانهام»، «الله تیتی»، «نفرین بر مستی» و «مسافر» اشاره کرد و آلبومهای «قلندر»، «پرچین»، «کوراشیم» و آثاری دیگر از جمله کارهای او پس از انقلاب به شمار میروند.
ترانههای مسعودی مثل «گل پامچال» در حافظه جمعی ایرانیان ماندگار شد و صدای او را به بخشی از زندگی و خاطره موسیقایی مردم بدل کرد.
او پس از اجرای ترانه «میرزا کوچکخان» برای سریالی به همین نام در سال ۱۳۶۶، بار دیگر انتشار ترانههای گیلکی و فارسی خود را از سر گرفت؛ اجرایی که یاد و نام رهبر جنبش جنگل را زنده کرد و صدای او را دوباره به حافظه تاریخی گیلان پیوند داد.
مسعودی در سالهای بعد با برگزاری اجراهای صحنهای و تولید آثار تازه، همچنان فعال ماند و تا سالهای پایانی زندگی به معرفی و بازآفرینی موسیقی گیلانی وفادار بود.
حضور او در جشنوارههای موسیقی نواحی ایران و همکاری با آهنگسازان و ترانهسرایان گیلانی، نقش مهمی در حفظ و انتقال این میراث موسیقایی داشت.
او در ماههای اخیر به دلیل بیماری و کهولت سن بارها در بیمارستان بستری شد و سرانجام زندگیاش در شهری پایان یافت که با آن زیسته بود و برایش خوانده بود. مراسم تشییع و خاکسپاری او قرار است با اعلام خانواده و نهادهای فرهنگی در رشت برگزار شود.
وزارت خارجه فرانسه در بیانیهای اعلام کرد که وزیر خارجه این کشور بار دیگر «نگرانی شدید پاریس و شرکایش را در مورد برنامه هستهای ایران یادآور شد و ایران را فراخواند که بدون تاخیر به تعهدات پادمانی خود بازگردد و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد».
بر اساس این بیانیه، وزیر خارجه فرانسه بر تعهد پایدار این کشور، در کنار شرکای اروپایی و آمریکایی خود، در حمایت از یک راهحل دیپلماتیک تاکید کرد.
این بیانیه تهران را فراخواند تا «برای دستیابی به یک توافق مستحکم و پایدار که تضمین کند ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد، به میز مذاکرات بازگردد».
عراقچی و بارو چهارشنبه پنجم آذر در پاریس با یکدیگر دیدار کردند و پرونده هستهای تهران مهمترین موضوع گفتوگوهای این دیدار بود.
سرنوشت و وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده، بهویژه ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی، همچنان نامشخص است و جمهوری اسلامی از دادن اجازه به آژانس برای بررسی این ذخایر خودداری میکند.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۹ آبان در نشست غیرعلنی خود قطعنامهای تصویب کرد که جمهوری اسلامی را ملزم میکند «بیدرنگ» درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و سایتهای هستهای آسیبدیده در جریان جنگ ۱۲ روزه گزارش دهد.
گفتوگو درباره لبنان و غزه
در بیانیه وزارت خارجه فرانسه آمده است که دو وزیر خارجه درباره مسائل منطقهای نیز گفتوگو کردند.
بر اساس این بیانیه، بارو بر «تمایل برای همراهی با لبنان در مسیر تقویت حاکمیت و امنیت آن، تحکیم آتشبس در غزه و ایجاد چشماندازی معتبر برای اجرای راهحل دو کشوری» تاکید کرد.
فرانسه همواره از حامیان دولت لبنان و از منتقدان مداخله جمهوری اسلامی در این کشور بوده است.
پس از کشته شدن هیثم علی طباطبایی، رییس ستاد حزبالله لبنان و نفر دوم این گروه، در حمله اسرائیل، مقامات جمهوری اسلامی خواستار «رویارویی با اسرائیل» شدهاند و بیم افزایش تنشها در منطقه به وجود آمده است.
درخواست برای بازگشت فوری دو شهروند فرانسوی به کشورشان
بر اساس بیانیه وزارت خارجه فرانسه، بارو در گفتوگو با عراقچی، با اشاره به وضعیت سسیل کولر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که در ایران بازداشت بودند، خواستار بازگشت هرچه سریعتر آنان به کشورشان شد.
عراقچی پس از دیدار با بارو، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴ اعلام کرد «میان ایران و فرانسه یک مبادله، مذاکره و توافق شده» و تهران «منتظر تکمیل تمام فرآیندهای قانونی و قضایی در دو کشور» است.
دو شهروند فرانسوی، کولر و پاریس، که در ماه می ۲۰۲۲ بازداشت شده بودند، اوایل ماه جاری از زندان اوین آزاد شدند اما همچنان در سفارت فرانسه در تهران بهسر میبرند و منتظر مجوز خروج از ایران هستند.
پاریس این دو شهروند فرانسوی را «گروگانهای دولتی» توصیف کرده و گفته تهران برای گرفتن امتیاز، آنها را بازداشت کرده است.
این دو نفر به اتهام جاسوسی، محکوم شدهاند؛ اتهامی که خانوادههایشان همواره آن را «ساختگی» توصیف کردهاند.
در سوی مقابل، مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی، که مقامهای فرانسوی او را به «ترویج تروریسم» در شبکههای اجتماعی متهم کردهاند، قرار است از ۱۳ ژانویه در پاریس محاکمه شود.
او ماه گذشته با قرار وثیقه آزاد شد و اکنون در سفارت ایران در پاریس بهسر میبرد.
اولین فهرستگذاری در چارچوب قانونی جدید
دولت استرالیا روز ۲۷ نوامبر (ششم آذر) اعلام کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را طبق «قانون اصلاح قانون کیفری (دولتهای حامی تروریسم) ۲۰۲۵» در فهرست تروریستی قرار داده است. این نخستینبار است که کانبرا از چارچوب جدید خود برای نسبتدادن «تروریسم دولتی» به یک سازمان خارجی استفاده میکند.
این تصمیم پس از ارزیابی سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا (ASIO) اتخاذ شد؛ ارزیابیای که نشان میداد سپاه پاسداران پشت دو حمله علیه مراکز یهودیان در سیدنی و ملبورن در سال ۲۰۲۴ بوده است.
مقامهای استرالیایی این حملات را «بزدلانه»، «خطرناک» و تلاشی برای ایجاد شکاف در جامعه چندفرهنگی کشور توصیف کردند.
شهریور ماه سال جاری، نخستوزیر استرالیا اعلام کرد که در پی اثبات نقش جمهوری اسلامی در دستکم دو حمله یهودستیزانه، سفیر جمهوری اسلامی را از این کشور اخراج کرده، فعالیت سفارت استرالیا در تهران را به حالت تعلیق درآورده و قصد دارد سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
جرمانگاری ارتباط با سپاه؛ مجازات تا ۲۵ سال زندان
طبق قانون جدید، هرگونه همکاری، عضویت، جذب نیرو، آموزش، ارائه کمک مالی یا دریافت وجوه برای یک دولت حامی تروریسم جرم محسوب میشود و میتواند تا ۲۵ سال زندان به همراه داشته باشد.
وزارت کشور استرالیا اعلام کرد قرار گرفتن سپاه پاسداران در این فهرست «اقدامی بازدارنده» است و شهروندان را نسبت به «خطر تعامل با این نهاد بر اساس قوانین استرالیا» آگاه میکند.
واکنش مقامهای رسمی استرالیا
پنی ونگ، وزیر خارجه استرالیا، در بیانیهای گفت: «حملات ایران اقدامی بیسابقه و خطرناک بود. سپاه پاسداران جایی در استرالیا ندارد.»
تونی برک، وزیر کشور استرالیا، نیز در همین زمینه اعلام کرد: «این فهرستگذاری پاسخی مستقیم به اقدامات نفرتانگیز حکومت ایران است و توان پلیس و نهادهای امنیتی ما را برای مقابله با افراطگرایی تقویت میکند.»
میشل رولند، دادستان کل استرالیا، نیز گفت: «این اصلاحات قانونی، فضای اقدام بازیگران بدخواه خارجی را محدود و پرهزینه میکند و امنیت جامعه استرالیا را افزایش میدهد.»
تاکید بر ادامه همکاریهای ضدتروریسم
دولت استرالیا اعلام کرده است که مبارزه با تروریسم به محدوده مرزها محدود نمیشود و کانبرا به همکاری با شرکای بینالمللی برای مقابله با تروریسم و افراطگرایی جهانی ادامه خواهد داد. همچنین از مردم خواسته شده هرگونه مورد مشکوک را از طریق خط امنیت ملی گزارش دهند.
