تهران و چند کلانشهر ایران، پنجشنبه یکی از آلودهترین روزهای سال را تجربه کردند؛ شاخص آلودگی در برخی ایستگاههای تهران از مرز «بسیار ناسالم» عبور کرد و همزمان مشهد، اصفهان، ارومیه، تبریز، قم و شهرهای خوزستان نیز در وضعیت قرمز یا نارنجی قرار گرفتند.
مطابق دادههای سامانه پایش کیفی هوای کشور، کیفیت هوا در بسیاری از مناطق تهران پنجشنبه ششم آذر در محدوده ناسالم و حتی بسیار ناسالم قرار گرفت.
ایستگاه قرچک با شاخص ۲۱۹ و میدان فتح منطقه ۹ پایتخت با شاخص ۲۱۳ در وضعیت «بسیار ناسالم برای عموم» قرار گرفتند.
همچنین در سایر نقاط تهران، شاخص آلودگی هوا در محدوده «ناسالم برای عموم» گزارش شد.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
با وجود تشکیل جلسههای مدیریت بحران، اقدامات اتخاذ شده تنها به تعطیلی مدارس و دانشگاهها محدود شده است.
حسین صادقی، مدیرکل روابط عمومی و مرکز اطلاعرسانی وزارت آموزش و پرورش گفت که اگر شرایط فعلی و افزایش غلظت آلایندههای جوی ادامه پیدا کند و تعطیلی مدارس ضروری باشد، «مدرسه تلویزیونی جایگزین روشهای آموزش مجازی» خواهد شد.
او پنجشنبه درباره احتمال ادامهدار شدن تعطیلی بهدلیل آلودگی هوا و همچنین موضوع کندی اینترنت برای استفاده دانشآموزان از آموزشهای مجازی (شبکه شاد) گفت: «سیاست اصلی وزارت آموزش و پرورش و شخص وزیر، برگزاری حضوری کلاسهای درس است و کارشناسان و مسئولان این وزراتخانه هم باور دارند که این روش آموزشی اثربخشی زیادی را برای دانشآموزان به همراه دارد.»
آلودگی هوا در استانهای مختلف
در مشهد کیفیت هوا با ثبت شاخص ۱۶۰ در محدوده «ناسالم برای همه گروهها» قرار گرفت.
شاخص آلودگی هوا در ۲۴ ساعت گذشته در این شهر نیز ۱۵۳ ثبت شد که نشان میدهد این کلانشهر طی دو روز اخیر در شرایط قرمز قرار داشته است.
مناطق صدف، امامیه و چمن در محدوده نارنجی قرار دارند اما سایر نقاط مشهد وضعیت قرمز را تجربه میکنند.
در اصفهان، میانگین شاخص هوا تا ساعت هشت صبح پنجشنبه به ۱۵۹ رسید. ایستگاههای ۲۵ آبان، خیابان پروین، دانشگاه صنعتی، رهنان، زینبیه، سپاهانشهر، فرشادی، فیض، میرزا طاهر، هزار جریب و کاوه، شاخصهایی بین ۱۶۰ تا ۱۸۸ را ثبت کردهاند.
همچنین قهجاورستان با شاخص ۲۹۷ یکی از آلودهترین نقاط ایران شد و وضعیت «بسیار خطرناک» را تجربه کرد.
در ارومیه هم شرایط بحرانی است و شاخص ۲۵۰ که صبح پنجشنبه ثبت شد، هوای این شهر را برای سومین روز متوالی در وضعیت «بسیار ناسالم» قرار داد.
در تبریز، کیفیت هوا در وضعیت ناسالم قرار گرفت و شاخص آلودگی هوا در این کلانشهر با عدد ۱۵۹ در محدوده قرمز ثبت شد.
اداره هواشناسی آذربایجان شرقی اعلام کرده است روند افزایشی آلودگی در تبریز تا یکشنبه ادامه خواهد داشت.
۱۶ شهر خوزستان هوای ناسالم دارند
در خوزستان، آلودگی به شکل گستردهتری گزارش شده و بر اساس دادههای سامانه پایش کیفی هوا، ۱۶ شهر این استان در وضعیت قرمز و نارنجی قرار دارند.
شهرهای آبادان، اهواز، بهبهان، کارون، خرمشهر، سوسنگرد، شادگان، ماهشهر، ملاثانی و هویزه، همگی در محدوده قرمز و ناسالم برای همه گروهها ثبت شدهاند.
شهرهای آغاجاری، امیدیه، اندیمشک، دزفول و شوشتر نیز در وضعیت نارنجی قرار گرفتهاند و میزان آلودگی هوا برای گروههای حساس نامناسب گزارش شده است.
مراکز بهداشت در خوزستان هشدار دادهاند که کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی باید فعالیتهای طولانی در فضای باز را کاهش دهند.
صنعت آلوده خودروسازی
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در واکنش به آلودگی هوا در ایران گفت: «خودروهای فرسوده در آلودگی هوا نقش زیادی دارند اما خودروهای ملی هم چندان خوب نیستند. کاش به طور کلی خودروسازها بساطشان را جمع میکردند. اکنون قطعات را از چین وارد میکنند و ای کاش همان خودروهای برقی را وارد میکردند.»
او افزود: «اکنون نه تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای نو هم با مصرف سوخت بسیار بالا مشکل ایجاد میکند.»
این مقام وزارت بهداشت تاکید کرد: «باید از مردم بهخاطر عملکرد و اینکه این بلاها را سرشان میآوریم، عذرخواهی کنیم. وضعیت آلودگی هوا بهگونهای است که دیگر نیاز به اندازهگیری و محاسبه ندارد؛ بهجای اینکه بگوییم کارمان را خوب انجام دادهایم، باید بگوییم مردم، شرمنده هستیم.»
آلودگی گسترده هوا در تهران و چندین شهر بزرگ کشور بر نگرانیها نسبت به اثرات بلندمدت سلامت عمومی افزوده است و کارشناسان تاکید میکنند بدون تغییرات اساسی در مدیریت منابع آلاینده، چنین روزهایی دوباره و دوباره تکرار خواهند شد.
علی مسعودینیا، نویسنده، منتقد ادبی و فرزند این هنرمند شناخته شده موسیقی گیلان، پنجشنبه ششم آذر خبر درگذشت پدر خود را اعلام کرد.
از صیقلان رشت تا کلاس علیاکبرخان شهنازی
مسعودی ششم فروردین ۱۳۱۴ در محله صیقلان رشت به دنیا آمد. سالهای کودکی را در کوچههای رشت گذراند و اواخر دهه ۱۳۲۰ همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد؛ جایی که در مکتب علیاکبرخان شهنازی، استاد برجسته تار و ردیفدان موسیقی ایران، آواز را بهطور جدی فرا گرفت.
او سال ۱۳۳۴ به گیلان بازگشت و فعالیت خود را در گروههای تئاتری آغاز کرد. سپس به رادیو گیلان پیوست و بهعنوان یکی از نخستین خوانندگان این شبکه در برنامههای موسیقی محلی به اجرا پرداخت و بهسرعت در میان مردم گیلان شناخته شد.
مسعودی در دهههای بعد با اجراهای فراموشنشدنی بسیاری شناخته شد و از نخستین هنرمندانی بود که بسیاری از ترانههای فولکلور گیلانی را از شکل شفاهی خارج و در قالب برنامههای رادیویی و ضبطهای رسمی حفظ و منتشر کرد.
او همچنین در سالهای حضور خود در برنامههای «گلها» در رادیو ایران، بیش از ۲۰۰ اثر در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی، ۱۵ برنامه در قالب «برگ سبز»، ۱۰ برنامه «شاخه گل» و بیش از ۲۵۰ ترانه محلی گیلکی را با همراهی ارکستر گلها و استادان دوران طلایی موسیقی ایران اجرا و ثبت کرد.
این آثار نقش مهمی در ماندگاری صدای او و معرفی موسیقی گیلان به مردم ایران داشتند.
این خواننده پیشکسوت، همچون بسیاری از هنرمندان فعال پیش از انقلاب، در سالهای نخست پس از ۱۳۵۷ با محدودیتهای جدی در فعالیت هنری روبهرو شد؛ اما در دهههای بعد و با باز شدن نسبی فضای موسیقی، بار دیگر به اجرای زنده در داخل و خارج از ایران پرداخت و آثار تازهای منتشر کرد.
آثار ماندگار و بازگشت دوباره به صحنه
از میان آثار پیش از انقلاب ۵۷ او میتوان به «بنفشهگول»، «دیوانهام»، «الله تیتی»، «نفرین بر مستی» و «مسافر» اشاره کرد و آلبومهای «قلندر»، «پرچین»، «کوراشیم» و آثاری دیگر از جمله کارهای او پس از انقلاب به شمار میروند.
ترانههای مسعودی مثل «گل پامچال» در حافظه جمعی ایرانیان ماندگار شد و صدای او را به بخشی از زندگی و خاطره موسیقایی مردم بدل کرد.
او پس از اجرای ترانه «میرزا کوچکخان» برای سریالی به همین نام در سال ۱۳۶۶، بار دیگر انتشار ترانههای گیلکی و فارسی خود را از سر گرفت؛ اجرایی که یاد و نام رهبر جنبش جنگل را زنده کرد و صدای او را دوباره به حافظه تاریخی گیلان پیوند داد.
مسعودی در سالهای بعد با برگزاری اجراهای صحنهای و تولید آثار تازه، همچنان فعال ماند و تا سالهای پایانی زندگی به معرفی و بازآفرینی موسیقی گیلانی وفادار بود.
حضور او در جشنوارههای موسیقی نواحی ایران و همکاری با آهنگسازان و ترانهسرایان گیلانی، نقش مهمی در حفظ و انتقال این میراث موسیقایی داشت.
او در ماههای اخیر به دلیل بیماری و کهولت سن بارها در بیمارستان بستری شد و سرانجام زندگیاش در شهری پایان یافت که با آن زیسته بود و برایش خوانده بود. مراسم تشییع و خاکسپاری او قرار است با اعلام خانواده و نهادهای فرهنگی در رشت برگزار شود.
وزارت خارجه فرانسه در بیانیهای اعلام کرد که وزیر خارجه این کشور بار دیگر «نگرانی شدید پاریس و شرکایش را در مورد برنامه هستهای ایران یادآور شد و ایران را فراخواند که بدون تاخیر به تعهدات پادمانی خود بازگردد و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد».
بر اساس این بیانیه، وزیر خارجه فرانسه بر تعهد پایدار این کشور، در کنار شرکای اروپایی و آمریکایی خود، در حمایت از یک راهحل دیپلماتیک تاکید کرد.
این بیانیه تهران را فراخواند تا «برای دستیابی به یک توافق مستحکم و پایدار که تضمین کند ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد، به میز مذاکرات بازگردد».
عراقچی و بارو چهارشنبه پنجم آذر در پاریس با یکدیگر دیدار کردند و پرونده هستهای تهران مهمترین موضوع گفتوگوهای این دیدار بود.
سرنوشت و وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده، بهویژه ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی، همچنان نامشخص است و جمهوری اسلامی از دادن اجازه به آژانس برای بررسی این ذخایر خودداری میکند.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۹ آبان در نشست غیرعلنی خود قطعنامهای تصویب کرد که جمهوری اسلامی را ملزم میکند «بیدرنگ» درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و سایتهای هستهای آسیبدیده در جریان جنگ ۱۲ روزه گزارش دهد.
گفتوگو درباره لبنان و غزه
در بیانیه وزارت خارجه فرانسه آمده است که دو وزیر خارجه درباره مسائل منطقهای نیز گفتوگو کردند.
بر اساس این بیانیه، بارو بر «تمایل برای همراهی با لبنان در مسیر تقویت حاکمیت و امنیت آن، تحکیم آتشبس در غزه و ایجاد چشماندازی معتبر برای اجرای راهحل دو کشوری» تاکید کرد.
فرانسه همواره از حامیان دولت لبنان و از منتقدان مداخله جمهوری اسلامی در این کشور بوده است.
پس از کشته شدن هیثم علی طباطبایی، رییس ستاد حزبالله لبنان و نفر دوم این گروه، در حمله اسرائیل، مقامات جمهوری اسلامی خواستار «رویارویی با اسرائیل» شدهاند و بیم افزایش تنشها در منطقه به وجود آمده است.
درخواست برای بازگشت فوری دو شهروند فرانسوی به کشورشان
بر اساس بیانیه وزارت خارجه فرانسه، بارو در گفتوگو با عراقچی، با اشاره به وضعیت سسیل کولر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که در ایران بازداشت بودند، خواستار بازگشت هرچه سریعتر آنان به کشورشان شد.
عراقچی پس از دیدار با بارو، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴ اعلام کرد «میان ایران و فرانسه یک مبادله، مذاکره و توافق شده» و تهران «منتظر تکمیل تمام فرآیندهای قانونی و قضایی در دو کشور» است.
دو شهروند فرانسوی، کولر و پاریس، که در ماه می ۲۰۲۲ بازداشت شده بودند، اوایل ماه جاری از زندان اوین آزاد شدند اما همچنان در سفارت فرانسه در تهران بهسر میبرند و منتظر مجوز خروج از ایران هستند.
پاریس این دو شهروند فرانسوی را «گروگانهای دولتی» توصیف کرده و گفته تهران برای گرفتن امتیاز، آنها را بازداشت کرده است.
این دو نفر به اتهام جاسوسی، محکوم شدهاند؛ اتهامی که خانوادههایشان همواره آن را «ساختگی» توصیف کردهاند.
در سوی مقابل، مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی، که مقامهای فرانسوی او را به «ترویج تروریسم» در شبکههای اجتماعی متهم کردهاند، قرار است از ۱۳ ژانویه در پاریس محاکمه شود.
او ماه گذشته با قرار وثیقه آزاد شد و اکنون در سفارت ایران در پاریس بهسر میبرد.
اولین فهرستگذاری در چارچوب قانونی جدید
دولت استرالیا روز ۲۷ نوامبر (ششم آذر) اعلام کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را طبق «قانون اصلاح قانون کیفری (دولتهای حامی تروریسم) ۲۰۲۵» در فهرست تروریستی قرار داده است. این نخستینبار است که کانبرا از چارچوب جدید خود برای نسبتدادن «تروریسم دولتی» به یک سازمان خارجی استفاده میکند.
این تصمیم پس از ارزیابی سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا (ASIO) اتخاذ شد؛ ارزیابیای که نشان میداد سپاه پاسداران پشت دو حمله علیه مراکز یهودیان در سیدنی و ملبورن در سال ۲۰۲۴ بوده است.
مقامهای استرالیایی این حملات را «بزدلانه»، «خطرناک» و تلاشی برای ایجاد شکاف در جامعه چندفرهنگی کشور توصیف کردند.
شهریور ماه سال جاری، نخستوزیر استرالیا اعلام کرد که در پی اثبات نقش جمهوری اسلامی در دستکم دو حمله یهودستیزانه، سفیر جمهوری اسلامی را از این کشور اخراج کرده، فعالیت سفارت استرالیا در تهران را به حالت تعلیق درآورده و قصد دارد سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
جرمانگاری ارتباط با سپاه؛ مجازات تا ۲۵ سال زندان
طبق قانون جدید، هرگونه همکاری، عضویت، جذب نیرو، آموزش، ارائه کمک مالی یا دریافت وجوه برای یک دولت حامی تروریسم جرم محسوب میشود و میتواند تا ۲۵ سال زندان به همراه داشته باشد.
وزارت کشور استرالیا اعلام کرد قرار گرفتن سپاه پاسداران در این فهرست «اقدامی بازدارنده» است و شهروندان را نسبت به «خطر تعامل با این نهاد بر اساس قوانین استرالیا» آگاه میکند.
واکنش مقامهای رسمی استرالیا
پنی ونگ، وزیر خارجه استرالیا، در بیانیهای گفت: «حملات ایران اقدامی بیسابقه و خطرناک بود. سپاه پاسداران جایی در استرالیا ندارد.»
تونی برک، وزیر کشور استرالیا، نیز در همین زمینه اعلام کرد: «این فهرستگذاری پاسخی مستقیم به اقدامات نفرتانگیز حکومت ایران است و توان پلیس و نهادهای امنیتی ما را برای مقابله با افراطگرایی تقویت میکند.»
میشل رولند، دادستان کل استرالیا، نیز گفت: «این اصلاحات قانونی، فضای اقدام بازیگران بدخواه خارجی را محدود و پرهزینه میکند و امنیت جامعه استرالیا را افزایش میدهد.»
تاکید بر ادامه همکاریهای ضدتروریسم
دولت استرالیا اعلام کرده است که مبارزه با تروریسم به محدوده مرزها محدود نمیشود و کانبرا به همکاری با شرکای بینالمللی برای مقابله با تروریسم و افراطگرایی جهانی ادامه خواهد داد. همچنین از مردم خواسته شده هرگونه مورد مشکوک را از طریق خط امنیت ملی گزارش دهند.
پنج ماه پس از جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل، مقامهای ارشد نظامی و امنیتی اسرائیل در یک کنفرانس تخصصی جزئیات تازهای از رهگیری پهپادهای ایرانی، تهدیدهای حزبالله و پیامدهای ژئوپولیتیکی بحران سوریه و قرارداد تسلیحاتی آمریکا–عربستان ارائه کردند.
رهگیری ۹۹ درصدی پهپادهای ایرانی
به گزارش اسرائیلهیوم در کنفرانس UVID 2025، موشه فتال، از مقامات وزارت دفاع اعلام کرد که اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه موفق شده «۹۹ درصد پهپادهای ایرانی» را رهگیری کند. او گفت در آن عملیات «بیش از ۸۶ درصد موشکهای بالستیک» نیز رهگیری شدند و «بیش از هزار پهپاد» ساقط شده است.
فتال تاکید کرد که این سطح از موفقیت نتیجه ترکیب تواناییهای هوابرد نیروی هوایی و همکاری نزدیک با شرکای آمریکایی بوده است. او گفت سامانه چندلایه دفاعی اسرائیل اکنون قادر است پاسخی یکپارچه به «موشکهای بالستیک، کروز، راکتها و پهپادها» ارائه دهد.
هشدار درباره دور تازه درگیری در جبهه شمالی
تامیر هایمن، رییس پیشین اطلاعات ارتش و مدیر اندیشکده INSS، نیز هشدار داد که احتمال ورود به «دور جدید نبرد با حزبالله» افزایش یافته، زیرا در لبنان «هیچ عامل بازدارندهای» برای توقف روند مسلحکردن دوباره این گروه دیده نمیشود.
او با اشاره به فرصت از دسترفته سال گذشته گفت آمریکا و لبنان خواهان تضعیف زیرساختهای حزبالله بودند اما «اسرائیل درست اقدام نکرد». هایمان هشدار داد که ادامه این روند میتواند به «تخلیه دوباره شمال [اسرائیل]» و بازگشت به چرخه جنگهای پیدرپی منجر شود.
ایران یا ترکیه؟ شر کمتر در سوریه
هایمان در بخشی از سخنان خود به وضعیت سوریه اشاره کرد و گفت اگرچه «حضور یک دولت جهادی زیر چتر ترکیه» مطلوب نیست، اما این سناریو را «کمخطرتر از کنترل ایران بر سوریه» دانست، کنترلی که به گفته او موجب تقویت و انتقال تسلیحات بیشتر به حزبالله میشود. او تاکید کرد که «در این زمینه نباید بیش از حد از جولانی تأثیر پذیرفت» و اسرائیل باید «هر دو گزینه را باز نگه دارد.»
نگرانی از تغییر موازنه در روابط آمریکا–اسرائیل
رییس پیشین اطلاعات ارتش در واکنش به قرارداد فروش جنگندههای اف–۳۵ به عربستان گفت امروز اسرائیل با «بیتفاوتی خطرناک» آمریکا مواجه است؛ وضعیتی که میتواند برتری نظامیـکیفی اسرائیل را تهدید کند. او افزود: «عربستان از نظر اقتصادی همیشه برای آمریکا مهمتر بوده است. اگر هر دو کشور به سلاحهای مشابه دسترسی پیدا کنند، این تغییر بزرگی در هنجارهای امنیتی است.»
فلسطین: فرصت محدود و زمان در حال از دست رفتن
هایمان درباره غزه گفت طرح ۲۰ بندی ارائهشده برای «روز بعد» در غزه کاملاً با منافع امنیتی اسرائیل همخوان است و باید بهطور کامل اجرا شود. او با اشاره به «نزدیک شدن پایان دوره محمود عباس» هشدار داد که منطقه در آستانه «نقطه جوش» قرار دارد و باید شرایطی فراهم شود تا تشکیلات خودگردان در صورت انجام اصلاحات، بتواند نقشی در آینده غزه ایفا کند.
به گفته او، اگر دولت اسرائیل مسیر روشنی برای تشکیل کشور فلسطین نشان دهد، ولیعهد سعودی میتواند این موضوع را «بهعنوان دستاوردی واقعی» به جامعه خود ارائه دهد.
