«روزآروز» در مطلبی مصوبه افزایش سن بازنشستگی در ایران را «ضد کارگریترین مصوبه تاریخ معاصر ایران» خواند و نوشت نمایندگان مجلس شورای اسلامی، حتی در مقیاس جهانی سن بازنشستگی را به شکلی بیسابقه افزایش دادند.
مجلس روز یکشنبه ۲۸ آبان به افزایش سن بازنشستگی رای داد. موضوعی که از روز گذشته تاکنون حواشی فراوانی به دنبال داشت و برخی از آن با عنوان ضدکارگریترین مصوبه یاد کردند. روابط عمومی مجلس در واکنش به انتقادها، افزایش ۱۲ ساله سن بازنشستگی را تکذیب کرد.
این موضوع در جریان بررسی بند خ الحاقی ماده ۲۹ لایحه برنامه هفتم توسعه، ارائه شده از سوی دولت، در مجلس تصویب شد و قرار است برای تایید نهایی به شورای نگهبان ارسال شود.
جزییات مصوبه جدید
جزییاتی که روز گذشته از مصوبه افزایش سن بازنشستگان مجلس منتشر شد حاکی از آن است که بیمهپردازانی با ۱۰ سال سابقه، به ازای هر سال تا زمان بازنشستگی پنج ماه به سنوات اشتغالشان اضافه میشود که معادل ۱۲ سال افزایش در سن بازنشستگی است.
یعنی اگر فردی به تازگی بیمه شده باشد، ۴۲/۵ سال طول میکشد تا بازنشسته شود.
بر اساس این فرمول، افزایش سنوات اشتغال برای بیمهپردازانی با ۱۰ تا ۲۰ سال سابقه کار به ازای هر سال، چهار ماه، افرادی با ۲۰ تا ۲۵ سال سابقه، سه ماه و ۲۵ تا ۲۸ سال سابقهدارها، دو ماه است.
به سنوات اشتغال بیمهپردازانی که ۲۸ تا ۳۰ سال سابقه کار دارند، چیزی اضافه نمیشود.
با این حال تعدادی از نمایندگان چنین برداشتی را از مصوبه نادرست خوانده و گفتند سقف افزایش سن بازنشستگی «پنج سال» است نه ۱۲ سال.
بر اساس اطلاعیه روابط عمومی مجلس، حداکثر سالهای خدمت ۳۵ سال است و مردان در ۶۲ سالگی بازنشسته میشوند.
قانون قبلی حداکثر سن بازنشستگی را برای مردان ۶۰ سالگی تعیین کرده بود.
حداکثر سن بازنشستگی زنان طبق مصوبه جدید ۵۵ سال است که نسبت به قانون قبلی تغییری نکرده است.
خبرگزاری ایلنا در تشریح جزییات مصوبه مجلس نوشت اگر مردی با ۳۰ سال سابقه طبق این قانون به سن ۶۲ سال برسد میتواند بازنشسته شود؛ مشروط بر اینکه سابقه پرداخت حق بیمهاش کمتر از ۲۰ سال نباشد.
کسانی که کمتر از ۲۰ سال سابقه دارند و میخواهند بازنشسته شوند - تا حد سابقه ۱۰ سال - باز هم میتوانند در سن ۶۲ سالگی (مردان) یا ۵۵ سالگی (زنان) بازنشسته شوند اما «مبلغ کمتری از حداقل دستمزد» را در دوران دریافت مستمری میگیرند.
کسانی که کمتر از ۱۰ سال سابقه دارند، «مشمول بیمه درمانی و حقوق مستمری نخواهند شد».
چرا این تغییرات اعمال شد؟
هدف از این مصوبه، حل مشکل ناترازی و ورشکستگی صندوقهای بازنشستگی اعلام شده است.
این در حالی است که به گفته اتحادیه آزاد کارگران، پرداخت نکردن بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی به عنوان بزرگترین صندوق بازنشستگی عمومی و افزایش بیمههای تکلیفی برای گروههای خاص بدون پرداخت سهم حق بیمهشان از سوی دولت، باعث شده است این صندوق با وضعیتی بحرانی روبهرو شود.
پیش از این و در خرداد سال جاری، کمیته فنی پیگیری مطالبات صنفی بازنشستگان کشوری و لشکری تاکید کرده بود وضعیت صندوقها ریشه در مشکلات اقتصادی کلان کشور و گردش و توزیع ناعادلانه منابع و ثروت دارد.
اتحادیه آزاد کارگران در مطلبی، تغییر قوانین تامین اجتماعی و کار به زیان کارگران شاغل و بازنشسته را یکی از برنامههای دولت در سالهای اخیر خواند که در قالب لایحهها و طرحهای مختلف مطرح شده اما هیچگاه به تصویب نرسیده است.
از سوی دیگر دولت پیش از این در لایحهای با عنوان اصلاحات پارامتریک قوانین تامین اجتماعی قصد داشت سن بازنشستگی را افزایش و شیوه محاسبه حقوق دوره بازنشستگی را کاهش دهد اما به دلایلی نامعلوم، این لایحه در مجلس بایگانی شد.
انتقادها به مصوبه
علی خدایی، عضو کارگری شورای عالی کار، روز دوشنبه ۲۹ آبان گفت دولت بار ورشکستگی صندوقهای بازنشستگی را روی دوش بازنشسته، کارگر و خانوادهاش انداخته است.
او اظهار امیدواری کرد شورای نگهبان مواد ضد کارگری و ضد بازنشستگی برنامه هفتم را رد کند.
خانه کارگر در قطعنامه سالروز تصویب قانون کار ایران، افزایش پلکانی به سن بازنشستگی و پرداخت حق بیمه اضافی را از «عجایب قانونگذاری» خواند.
این تشکل از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی خواست تا هرچه سریعتر دولت و مجلس را مکلف به اصلاح و حذف مواد و تبصرههای ضد کارگری برنامه هفتم توسعه کند.
روز یکشنبه نیز علی بابایی کارنامی، نماینده شهر ساری در مجلس، این مصوبه را مغایر با اصل سه قانون اساسی دانست و گفت این مساله شیوه پرداخت حقوق و دستمزد را بر هم میزند.
اتحادیه آزاد کارگران نوشت اگر شورای نگهبان بند الحاقی کمیسیون تلفیق لایحه برنامه هفتم توسعه را خلاف قانون اساسی تشخیص ندهد، افزایش سن و سنوات اشتغال به عنوان یکی از برنامههای دولت به زیان کارگران و بازنشستگان، قانونی و اجرا خواهد شد.
بر اساس گزارش این تشکل، بازنشستگان صندوقهای تامین اجتماعی، حمایت از کارکنان صنعت فولاد، لشکری و کشوری و حتی صندوقهای خصوصی در سالهای اخیر به صورت پیوسته به سیاستهای فقیرسازی خود و تضعیف صندوقهای بین نسلی اعتراض کردهاند.
یادبود جانباختگان اعتراضات آبان ۱۴۰۱ در بوکان
مادران «امجد عنایتی»، «هیوا جانجان» و «میلاد معروفی»، پس از بازداشت اسرین محمدی، خواهر «شهریار محمدی» در منزل دایه مینا، مادر شهریار، در بوکان جمع شدند و با انتشار ویدیویی همبستگی خود را با یکدیگر اعلام کردند.
اسرین محمدی در تاریخ ۲۴ آبان به دست نیروهای امنیتی در بوکان بازداشت و روز شنبه ۲۷ آبان با تودیع قرار تامین آزاد شد.
مادران دادخواه در پیامهای خود نسبت به اینکه ماموران امنیتی اجازه برگزاری مراسم سالگرد فرزندان ایشان را بر سر مزارشان ندادند، اعتراض کرده و از برگزاری مراسم سالگرد این کشتهشدگان در خانههای خود خبر دادند.
در ویدیوی منتشر شده، دایه مینا، مادر شهریار محمدی با خواندن متنی به زبان کردی گفت: «یادبود پسرانمان است ... امروز که به ما اجازه ندادند سر خاکشان مراسم سالگرد بگیریم. الان هم من در منزل خودم مراسم گرفتم و سالگرد همه پسرانمان است.»
این مادر دادخواه اضافه کرد: «ما هم مثل همه مادران دیگر آرزو داشتیم سالگرد ازدواج برای پسرانمان بگیریم نه سالگرد شهید شدنشان. به آنها افتخار میکنم و هیچ کسی نمیتواند آنها را از قلب ما و قلب ملت بیرون بیاورد. تا روزی که زندهایم در برابر ظالم و ظلم ایستادگی میکنیم. کسانی هم که اجازه ندادند ما برای پسرانمان مراسم برگزار کنیم و جلوگیری کردند، این روز را ببینید که ما چه میکشیم. شهید نمیمیرد.»
او در ادامه شعری برای پسرش خواند و گفت: «پسر زیبای من ... عزیز جانم، با تو روز و شب و در زندگیام شاد بودم. چه زود رفتی پسر دلیر کشورم، غم سراسر سرزمین و کشورم ... ما با خون پاک تو عهد و پیمان میبندیم، هرگز در راه آزادی خلق از پا ننشینیم.»
مادر امجد عنایتی نیز در صحبتهای خود در این ویدیو گفت: «امروز سالروز (شهید شدن) پسرانمان شهیدانمان است. اجازه ندادند در قبرستان و روی مزارشان مراسم بگیریم. ما هم در خانه برایشان مراسم گرفتیم. سالگردشان مبارک باشد. انشاالله خدا خونشان را از یاد نبرد. دادخواه خونشان هستیم. خون همه شهدای انقلاب ژینا.»
دایه لیلا، مادر میلاد معروفی هم در صبحتهای خود با تاکید بر ادامه داشتن راه پسرانشان گفت: «ما مادران انقلاب به هیچ وجه از خون پسرانمان نمیگذریم و تا آخرین قطره خونمان و آخرین نفسمان دادخواه خون به ناحق ریخته شده فرزندانمان به دست رژیم جمهوری اسلامی هستیم. به ناحق خونشان ریخته شده و تا آخرین نفس دادخواه خون آنها خواهیم بود. سالروز شهید شدنشان مبارک باد».
هیوا جانجان، امجد عنایتی و میلاد معروفی، روز ۲۶ آبان ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی در بوکان جان باختند.
شهریار محمدی نیز یک روز بعد در تاریخ ۲۷ آبان با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد.
محمدی روز ۲۵ آبان ۱۴۰۱ پیکر دوستش محمد حسنزاده، دیگر معترض کشته شده را برای جلوگیری از ربایش به دست ماموران امنیتی، از سردخانه به مسجد آرامستان بوکان منتقل کرد. تصویر شهریار هنگامی که بر سر پیکر دوست کشتهشدهاش تا صبح نشست تا ماموران امنیتی او را ندزدند و مخفیانه دفن نکنند، منتشر شد.
خانواده کاروان قادرشکری یادش را گرامی داشتند
خانواده کاروان قادرشکری، معترض ۱۶ ساله جانباخته در خیزش انقلابی در سالگرد کشته شدن او در محل کشته شدنش جمع شده و یادش را گرامی داشتند.
کاروان قادرشکری در تاریخ ٢٩ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی در پیرانشهر کشته شد.
چهارمین سالگرد برهان منصورنیا، از جانباختگان آبان ۹۸
سوران منصورنیا، برادر برهان منصورنیا و از اعضای انجمن خانوادههای دادخواهان آبان، ویدیویی از سوگواری مادرش «ثریا منوچهری» بر مزار برهان را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او در متنی که همراه با این ویدیو منتشر کرده نوشت: «چهار سال از آن سالِ بد گذشت. برهان ما اگرچه پاک و سربلند مرد اما مادرم ثریا منوچهری هنوز هم مثل لحظههای اول قتل، چشمانش چون ابر بهار میگریند. برای او زمان در همان ساعت پنج غروب دوشنبه ۲۷ آبان ۹۸ ایستاده است؛ نه که نخواهد، که یارای حرکت ندارد.»
این دادخواه آبان تاکید کرده که این سوگ و خونِ بر زمین مانده برهان برای همه، خاصه مادرش که «بر جگرش خنجر زدهاند»، همیشه تازه است: «اندوه بزرگ ما اما آبستن امید بزرگی است. ما دادخواهیم و تا زمانی که عدالت را در پیشگاه مادران داغدار ننشانیم سر ایستادن نداریم. نه میبخشیم و نه فراموش میکنیم.»
برهان منصورنیا متولد اول تیر ۱۳۷۰ در مریوان و از جانباختگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ است. برهان در تاریخ ۲۶ آبان ۹۸ در کرمانشاه از پشت هدف گلوله نیروهای امنیتی قرار گرفت و روز بعد در بیمارستان جان خود را از دست داد.
یابود رضا معظمی گودرزی بر مزارش در بروجرد
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد فیروزه معظمی، مادر رضا معظمی گودرزی، از جانباختگان آبان خونین ۹۸ در سالگرد پسرش بر مزار او رفته و برایش شیون میکند.
رضا معظمی گودرزی متولد اول دی ماه ۱۳۷۸ بود و شب ۲۶ آبان ۱۳۹۸ در شهریار با شلیک گلوله نیروهای امنیتی جان باخت.
پیکر او در روستایی حوالی بروجرد به خاک سپرده شد.
بیانیه انجمن خانوادههای دادخواه آبان در چهارمین سالگرد اعتراضات آبان۹۸
انجمن خانوادههای دادخواه آبان در چهارمین سالگرد اعتراضات آبان ۹۸ با انتشار بیانیهای بر ادامه مسیر دادخواهی تاکید کرد و نوشت: «آبان تا پایان این سیاهی ادامه دارد.»
این بیانیه ضمن یادآوری جنایات جمهوری اسلامی در آبان خونین ۹۸ تاکید کرد: «چهار سال پیش در چنین روزهایی جمهوری اسلامی بدون هیچ مرز و محدودیتی علیه مردم سرزمینی که بر آن حکومت میکرد اسلحه کشید و خیابان را با خون آبان شست تا برای همیشه، دیوار بلندی میان خود و مردم بکشد.»
بر اساس این بیانیه، اکنون با گذشت چهار سال از آبان ۹۸، این اعتراضات به عنوان نقطهعطفِ مبارزاتی، شجاعتی را تکثیر کرده است که دیگر از ذهن و ضمیر هیچ ایرانیِ آزادیخواهی زدودنی نیست.
خانوادههای دادخواه امضاکننده بیانیه تاکید کردند بر اساس عهدی که «با یکدیگر و با خون عزیزان خود بستهاند»، مصمماند رد «باریکترین باریکههای خون و تکتک گلولههای آبان خونین» را دنبال کنند تا «عاملان و آمران این جنایت را در دادگاههای بینالمللی» و به طور قطع در آیندهای نه چندان دور، «در دادگاههای ایرانِ آزاد» بر صندلی عدالت بنشانند.
با گذشت چهار سال از کشتار مردم معترض در جریان اعتراضات آبان خونین ۹۸ و یک سال از کشتار معترضان در آبان ۱۴۰۱، شهروندان در ایران همچنان یاد این سرکوبهای خونین و کشتهشدگان آنها را زنده نگه داشتهاند و گزارشها و تصاویری از حضور بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی منتشر میکنند.
بسیاری از مردم معترض جمله «آبان ادامه دارد» را به یکی از مشهورترین شعارهای اعتراضی برای دادخواهی تبدیل کردهاند.