جان باختن شاهین گله‌داری، زندانی سیاسی در ارومیه، در پی اقدام به خودکشی

گزارش‌های رسانه‌ای و اظهارات مقام‌ها حاکی از این است که مدارس نیمی از استان‌های ایران به دلیل سرما، کمبود گاز و دشواری برای گرم کردن تعطیل یا غیرحضوری شده‌اند.

خراسان رضوی، گیلان، تهران، اردبیل، زنجان، اصفهان، یزد، قم، کرمان، کاشان، همدان، مرکزی، خراسان شمالی و چهارمحال و بختیاری ۱۴ استانی هستند که روز دوشنبه مدارسشان غیرحضوری شدند.

علاوه بر مدارس، ادارات شماری از استان‌ها مانند گیلان و خراسان شمالی نیز روز دوشنبه به دلیل برودت هوا و کمبود گاز تعطیل شدند.

اسدالله عباسی، استاندار گیلان اعلام کرد در مناطق کوهستانی این استان بیش از یک متر برف باریده و بازگشایی راه‌ها همچنان ادامه دارد.

به گفته او، در منطقه سراوان رشت به دلیل آسیب دیدن ترانس، قطعی برق به وجود آمده است.

در پایتخت، اداره‌کل مدیریت بحران خبر داد که «با هدف تداوم گازرسانی به بخش خانگی» گاز ادارات دولتی و صنایع استان تهران تا اطلاع ثانوی با محدودیت روبه‌رو خواهد شد.

این اداره‌کل هشدار داد که در صورت اعمال نشدن محدودیت‌های ضروری، جریان گازرسانی در ادارات و صنایع قطع می‌شود.

پیش‌بینی مقامات حاکی از آن است که احتمال قطع گاز خانگی در برخی مناطق ایران وجود دارد.

سعید عقلی، مدیر مرکز راهبری شبکه گاز ایران، روز دوشنبه بخش خانگی را بیشترین مصرف‌کننده گاز با صرف بیش از ۵۰ درصد تولید کشور اعلام کرد.

او پیش‌بینی کرد مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع غیرعمده طی هفته جاری افزایش ۱۰۰ میلیون مترمکعبی را تجربه کند.

به گفته عقلی، مصرف گاز روز شنبه در بخش خانگی، تجاری و صنایع غیرعمده به ۵۴۶ میلیون متر مکعب در روز رسید.

این مقام مسئول تخمین زد با توجه به ورود سامانه هوای سرد به کشور که تمامی غرب، شمال‌غرب و شمال کشور و استان‌های مرکزی را در برگرفته، مصرف در این بخش‌ها طی روز دوشنبه به حدود ۶۵۰ میلیون مترمکعب در روز برسد.

علاوه بر این، اداره‌کل فرودگاه گیلان اعلام کرد به علت بارش برف و کاهش دید پروازی، شش پرواز تهران، مشهد و کیش فرودگاه سردار جنگل طی روز دوشنبه کنسل شده است.

شامگاه یکشنبه نیز دو پرواز از فرودگاه تهران به کرمان به دلیل کاهش شرایط دید بر اثر کولاک و برف، به مبدا بازگشتند.

سازمان هواشناسی ایران اعلام کرد که بر اساس پیش‌بینی‌ها، بارش باران و برف در نقاط ایران تا پایان هفته و روز جمعه ادامه خواهد یافت.

بر اساس این گزارش، روز دوشنبه بیشترین بارش‌ها در نیمه جنوبی سیستان و بلوچستان، شرق هرمزگان، جنوب کرمان، غرب سواحل دریای خزر و قم، اصفهان و مرکزی رخ می‌دهد.

روز پنج‌شنبه صبح نیز کاهش شدید دما در کشور احساس خواهد شد.

در چند سال گذشته، کمبود گاز به بحرانی اساسی در ایران تبدیل شده و تعطیلی یا کاهش ساعات کار ادارات و شهرک‌های صنعتی و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را در فصل‌های سرد سال به دنبال داشته است.

مقام‌ها و سیاستمداران جمهوری اسلامی سال گذشته بارها از «زمستان سخت اروپا» به دنبال تنش‌های جنگ اوکراین گفته بودند اما با آغاز زمستان و افزایش مصرف گاز، دی و بهمن ۱۴۰۱ گاز صنایع و صدها سازمان و نهاد دولتی و عمومی در استان‌های مختلف قطع شد.

مقام‌ها و مسئولان، در واکنش به کمبودها مردم را تهدید به قطع گاز در زمستان کردند.

این کمبودها در شرایطی رخ می‌دهد که نیروگاه‌های ایران از ماه‌ها پیش از زمستان برای صرفه‌جویی در مصرف گاز، مازوت مصرف می‌کنند و این موضوع همچون سال‌های گذشته باعث آلودگی شدید هوا در شهرهای بزرگ شده است.

در بیانیه این کنشگران که روز یکشنبه ششم اسفند منتشر شد، آمده است: «بدون احیای راستین نهاد انتخابات، حضور و مشارکت واقعی رخ نخواهد نمود و عرصه سیاسی رسمی سرنوشتی بهتر از دریاچه خشکیده ارومیه نخواهد داشت.»

قرار است دور دیگری از انتخابات مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری روز ۱۱ اسفند برگزار شود و تاکنون شخصیت‌ها و گروه‌های سیاسی و زندانیان سیاسی متعددی این انتخابات را تحریم کرده‌اند.

این کنشگران سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در بیانیه خود افزودند که حق رای شهروندان، از «حقوق بنیادین و منبع مشروعیت‌» هر نظام دموکراتیک است، اما با فقدان حضور گرایش‌های گوناگون و نبود تنوع و احزاب و جریان‌های مختلف،‌ انتخابات معنا و موضوعیتش را از دست می‌دهد.

پیشتر برخی از فعالان اصلاح‌طلب خواستار شرکت در انتخابات و ایجاد یک «اقلیت خوب» در مجلس شده بودند.

کنشگران امضاکننده این بیانیه در این زمینه افزودند: «سیاست شکست‌خورده مشارکت و حضور در صحنه‌ انتخاباتی در هر حالت و به هر قیمت با انگیزه‌ پرهیز از انزوا به گواهی آزمون‌های مکرر و تجربه‌های تلخ تاریخی در دهه‌های اخیر هیچ‌گونه توفیقی نداشته ‌است.»

اسماعیل آزادی، حمیدرضا آزرم‌منش، حمید آصفی، امیراصلان آقایی، مژگان آورند، یعقوب آل‌شفیعی‌فومنی، هاشم باروتی، محبوبه ابراهیمی، هادی احتظاضی و محمدصادق احمدآخوندی از امضاکنندگان این بیانیه هستند.

آنان تاکید کردند که اکنون در ایران با «اضمحلال» نهاد انتخابات روبرو هستیم.

به عقیده این کنشگران، پیش‌شرط نخست برگزاری انتخابات سالم و عادلانه «ساماندهی عمومی، پیرامون خواست و مطالبه ملی تامین و تضمین آزادی بیان و فعالیت احزاب، اجتماعات، مطبوعات و رسانه‌ها، تشکل‌های مردم‌نهاد، حضور نیروهای مخالف و منتقد (اپوزیسیون) و سرانجام نظارت نیروهای مستقل و بی‌طرف بر نحوه‌ برگزاری و اعلام نتایج انتخابات است.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، هفته گذشته بار دیگر خواستار شرکت مردم در انتخابات پیش‌رو در ایران شد و گفت همه باید در انتخابات شرکت کنند.

پیشتر نتایج یک نظرسنجی درباره انتخابات مجلس شورای اسلامی نشان داده که بیش از سه چهارم مردم ایران قصد شرکت در انتخابات پیش‌رو را ندارند و حدود ۷۵ درصد پاسخ‌دهندگان خواستار سرنگونی جمهوری اسلامی‌اند.

در انتخابات پیشین مجلس شورای اسلامی، بر اساس آمارهای خود دولت، بیش از نیمی از مردم ایران در انتخابات شرکت نکردند.

انتظار می‌رود دور جدید انتخابات پایین‌ترین میزان مشارکت را در طول تاریخ جمهوری اسلامی ثبت کند.

شاخص فلاکت ابزاری برای اندازه‌گیری سطح دشواری اقتصادی در جامعه است و از آن با نام شاخص سنجش سطح آشفتگی و ناراحتی در مردم نیز یاد می‌شود.

شاخص فلاکت در مناطق شهری در پاییز امسال، ۵۲.۳ واحد بود. این شاخص در مناطق روستایی اندکی کمتر و ۵۱.۷ واحد گزارش شده است.

تفاوت نرخ‌های مرتبط با بیکاری و تورم در مناطق شهری و روستایی باعث شده اعداد مرتبط با شاخص فلاکت نیز در این دو بخش متفاوت باشند.

بر اساس آمارهای رسمی تورم و بیکاری، شاخص فلاکت در پاییز امسال، در شش استان ایران به بالای ۶۰ واحد رسید.

آخرین گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد ایران در سال ۲۰۲۲ میلادی، رتبه نوزدهم را در میان کشورهای جهان از نظر بیشترین میزان شاخص فلاکت به خود اختصاص داد.

بالاترین شاخص فلاکت در مناطق شهری در پایان پاییز امسال در استان لرستان رقم خورد و در شهرهای این استان به بالاتر از ۶۴ واحد رسید.

به گزارش وب‎‌سایت اکو ایران، پس از لرستان، شهرهای استان‌های چهارمحال و بختیاری، یزد و سیستان و بلوچستان بالاترین سطح فلاکت را در پاییز امسال تجربه کردند.

پایین‌ترین سطح شاخص فلاکت در پاییز امسال نیز در شهرهای استان تهران به ثبت رسید. این شاخص در مناطق شهری استان تهران ۴۴.۵ واحد بود.

این گزارش نشان می‌دهد وضعیت فلاکت در مناطق شهری ۲۵ استان ایران نسبت به پاییز پارسال شدیدتر شده است.

به استناد داده‌های مرکز آمار ایران، شاخص فلاکت در ۸۱ واحد از مناطق شهری استان‌های ایران در پاییز امسال در مقایسه با فصل مشابه در سال گذشته وضعیت نامناسب‌تری داشته است.

بیشترین میزان رشد فلاکت طی این دوره به ترتیب در استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، فارس و چهارمحال و بختیاری ثبت شده است.

با توجه به گزارش‌های مرکز آمار ایران، تغییرات شاخص فلاکت در ایران عمدتا تحت تاثیر تغییرات نرخ تورم است.

به گزارش اکو ایران، وضعیت فلاکت روستایی نیز در پایان پاییز امسال در روستاهای ۱۵ استان یعنی نیمی از استان‌های ایران بدتر از پاییز سال گذشته بوده است.

بررسی تغییرات شاخص فلاکت در مناطق روستایی ایران در یک سال اخیر نشان می‌دهد که این شاخص در روستاهای استان یزد بیش از روستاهای سایر استان‌های کشور بوده و در مقابل وضعیت فلاکت در روستاهای استان سمنان نسبت به مناطق روستایی دیگر استان‌های ایران بهتر بوده است.

شاخص فلاکت در روستاهای یزد در پایان پاییز ۱۴۰۲ برابر با ۶۱.۸ واحد بوده است. پس از یزد نیز روستاهای چهارمحال و بختیاری، کردستان و کرمانشاه در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

کمترین میزان فلاکت در پایان فصل پاییز در روستاهای استان سمنان برابر با ۴۵.۶ واحد بود. همچنین روستاهای تهران، مازندران و کرمان نیز فلاکت کمتری را نسبت به سایر استان‌ها تجربه کرده‌اند.

وب‌سایت اکو ایران پیشتر در گزارشی نوشته بود هرچه نرخ تورم بالاتر باشد یعنی قیمت‌ها با سرعت بیشتری رشد کرده، ثبات اقتصادی متزلزل شده و افراد در معیشت روزانه و برنامه‌ریزی برای آینده خود دچار مشکل می‌شوند.

از سوی دیگر هر چه نرخ بیکاری بیشتر باشد، افراد منبع درآمد کمتری دارند و از این ناحیه نیز دچار ناآرامی اقتصادی شدیدی می‌شوند.

افزایش شدید شاخص فلاکت در ایران در حالی است که چشم‌اندازی از بهبود وضعیت اقتصادی در سال آینده وجود ندارد.

این نظرسنجی در اوایل ماه فوریه از سوی موسسه «راسموسن ریپورتز» انجام شده و نتایج آن هفته گذشته منتشر شده است. بیش از ۷۰۰ آمریکایی در این پیمایش مشارکت کردند.

بر اساس این نتایج، از هر ۹ رای‌دهنده احتمالی، تنها یک نفر رویکرد دولت بایدن را در قبال جمهوری اسلامی «بیش از حد خصمانه» می‌داند.

در پی افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا در خاورمیانه، ۲۴ درصد از مشارکت‌کنندگان گفتند وقوع جنگ میان دو کشور «بسیار محتمل» است.

بایدن به دلیل رویکردش در قبال ایران هدف انتقادات گسترده بوده است. منتقدان سیاست دولت آمریکا را در برابر جمهوری اسلامی بسیار «آسان‌گیرانه» می‌دانند و حتی عده‌ای بایدن را به مماشات با جمهوری اسلامی متهم می‌کنند.

دولت کنونی آمریکا با هدف دست‌یابی به توافق هسته‌ای جدید با ایران، سیاست فشار حداکثری ترامپ را کنار گذاشت، تصمیم به اجرا نکردن تحریم‌های نفتی سال ۲۰۱۸ علیه تهران گرفت و ۱۶ میلیارد دلار از اموال مسدود شده جمهوری اسلامی را در سال گذشته میلادی آزاد کرد.

منتقدان بایدن می‌گویند این منابع مالی زمینه را برای حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل فراهم آورد و به جمهوری اسلامی اجازه داد تا از طریق سپاه پاسداران بار دیگر از گروه‌های نیابتی خود در منطقه حمایت کند.

به گفته منتقدان، حکومت ایران توانست در دوران بایدن، جای پای خود را در منطقه که در اثر تحریم‌ها سست شده بود، دوباره محکم کند.

دولت کنونی آمریکا در پاسخ به انتقادات می‌گوید واشینگتن کوشیده است از تشدید بحران موجود که می‌تواند به رویارویی مستقیم با ایران منجر شود، دوری کند. نتایج نظرسنجی اخیر موسسه راسموسن ریپورتز نشان می‌دهد که تعداد زیادی از مشارکت‌کنندگان معتقدند این سیاست شکست خورده است.

دو سوم مشارکت‌کنندگان جنگ میان ایران و آمریکا را با توجه به شرایط خاورمیانه «محتمل» و ۲۴ درصد وقوع این رویداد را «بسیار محتمل» می‌دانند.

تنها دو درصد از افراد شرکت کننده در این نظرسنجی گفتند احتمال رویارویی نظامی مستقیم میان دو کشور اصلا وجود ندارد.

مشارکت‌کنندگان به چهار سوال پاسخ دادند که از میان آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

«رویکرد بایدن در قبال ایران چگونه بوده است؟ بیش از حد خصمانه بوده؟ به اندازه کافی خصمانه نبوده؟ یا مناسب بوده است؟»

«چقدر احتمال دارد که افزایش تنش‌ها در خاورمیانه به جنگ میان ایران و آمریکا منجر شود؟»

«آیا ارتش آمریکا توانایی پیروزی در یک جنگ تمام‌عیار علیه ایران را دارد؟»

پاسخ مشارکت‌کنندگان به پرسش آخر با پاسخ‌های آن‌ها به پرسش‌های قبلی کمابیش هم‌خوانی داشت. اکثریت رای‌دهندگان آمریکایی (۶۵ درصد) گفتند در صورت وقوع یک جنگ تمام‌عیار با ایران، پیروزی ارتش آمریکا محتمل خواهد بود.

نکته‌ قابل توجه در این نظرسنجی این بود که ۱۵ درصد از مشارکت‌کنندگان بر این عقیده بودند که ارتش آمریکا نمی‌تواند در جنگ احتمالی با ایران پیروز شود. حدود ۲۰ درصد نیز در مورد نتیجه این رویایی احتمالی مطمئن نبودند.

همانند بسیاری دیگر از نمونه‌های مشابه، در مورد این نظرسنجی نیز باید با احتیاط برخورد کرد. به عبارت دیگر، نتایج این پیمایش را نمی‌‌توان یک بازنمایی دقیق و قطعی از جامعه آمریکا و رویکرد آن در قبال سیاست خارجی و دفاعی دولت این کشور قلمداد کرد.

این نظرسنجی چالش‌های پیش‌روی دولت بایدن را در خصوص نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی تنها ۹ ماه پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده به تصویر می‌کشد.

گروهی از کارشناسان بر این باورند ایران قطعا موضوعی برجسته در دوران برگزاری کارزارهای انتخاباتی در آمریکا خواهد بود، زیرا تهران با دو نگرانی عمده ایالات متحده در عرصه بین‌المللی، یعنی روسیه و چین، نیز در ارتباط تنگاتنگ قرار دارد.

مسکو، پکن و تهران غالبا و به طور فزاینده‌ای در قبال رویدادهای جهانی مواضع مشابهی در پیش می‌گیرند. چین عمده نفت ایران را خریداری می‌کند و سود حاصل از این معامله، منابع مالی لازم را برای برنامه‌های موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی فراهم می‌آورد. این برنامه‌ها به قدری توسعه یافته‌اند که به روسیه در عملیات نظامی این کشور علیه اوکراین یاری برسانند.

یکی دیگر از پرسش‌های نظرسنجی موسسه راسموسن ریپورتز در همین خصوص مطرح شده بود: «کدام‌یک از دشمنان ایالات متحده خطرناک‌تر است؟ ایران، چین یا روسیه؟»

مطرح شدن رژیم ایران به عنوان یک قدرت جهانی همواره خوشایند مقام‌های جمهوری اسلامی و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران بوده است.

آن‌ها اشاره به جمهوری اسلامی را در خلال کارزارهای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گواهی بر این ادعا می‌دانند که رژیم ایران با وجود مشکلات اقتصادی و سایر بحران‌هایی که با آن دست و پنجه نرم می‌کند، همچنان یک بازیگر اصلی در عرصه‌های جهانی به شمار می‌رود. 

جزئیات اطلس جغرافیایی اعتراضات ۱۴۰۱ در «ششمین همایش ملی پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران» اعلام شد.

بر اساس این اطلس، میزان اعتراضات در استان‌های اصفهان، آذربایجان شرقی، کرمانشاه و خوزستان متوسط بوده و در استان‌های کرمان، بوشهر، مرکزی و قزوین «به میزان کمی» رخ داد.

آمار این اطلس با آمار کشته‌شدگان خیزش انقلابی ۱۴۰۱، تنها درباره استان سیستان و بلوچستان تفاوت دارد.

طبق آمار سازمان حقوق بشر ایران، در جریان این خیزش، استان‌ سیستان و بلوچستان بالاترین آمار کشته‌ها را داشت و پس از آن استان‌های تهران و کردستان بیشترین تعداد کشته‌شدگان را به خود اختصاص دادند.

همچنین اعتراضات در استان سیستان و بلوچستان و به خصوص در زاهدان در روزهای جمعه تا ماه‌ها ادامه یافت.

هشتم مهر ۱۴۰۱ که به «جمعه خونین» زاهدان مشهور شد، تجمعی از سوی نمازگزاران در اعتراض به تجاوز یک فرمانده نیروی انتظامی به یک دختر ۱۵ ساله بلوچ در چابهار شکل گرفت.

در واکنش، ماموران نظامی از جمله با تک‌تیراندازهای مستقر بر پشت‌بام‌ها با گلوله‌های جنگی تجمع‌کنندگان و البته شهروندان دیگر را در مصلای زاهدان هدف قرار دادند.

در جریان این حمله وحشیانه، دست‌کم ۱۰۳ شهروند شامل چندین کودک و نوجوان کشته و ده‌ها تن دیگر قطع نخاع، نابینا و مجروح و نقص عضو شدند.

جزئیات اطلس جغرافیایی اعتراضات سال گذشته نشان می‌دهد استان‌های اردبیل، قم، یزد، همدان، زنجان، هرمزگان، بندرعباس، ایلام، لرستان، گلستان و چهارمحال بختیاری کمترین میزان اعتراضات را داشتند.

در نشست‌های «ششمین همایش ملی پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران» همچنین نتایج برخی تحقیقات درباره ابعاد دیگر خیزش ۱۴۰۱ و موضوعات مرتبط ارائه شد.

از جمله محمد رهبری، دانش‌آموخته جامعه‌شناسی سیاسی، گفت در فاصله ۲۹ شهریور تا ششم مهر سال گذشته کلیدواژه «برای» که ترانه معروف شروین حاجی‌پور هم بر اساس توییت‌های حاوی این هشتگ ساخته شد، هشتگ اصلی توییتر فارسی بود.

بنا بر این گزارش، چهار هزار توییتی که از این هشتگ‌ها استفاده کرده بودند، در مجموع بیش از ۲۰ میلیون لایک گرفته‌اند.

او ادامه داد: «بررسی گراف کاربران توییتر از ۲۲ تا ۲۶ شهریور که با کلیدواژه مهسا امینی، حجاب، حجاب اجباری و... توییت کرده‌اند، نشان می‌دهد گروه‌های سیاسی‌ که چندان دغدغه زنان نداشتند، در این موارد توییت‌هایی منتشر کرده‌اند و ما آنها را سمت معترضان می‌بینیم.»

هشتگ «مهسا امینی» تا دهم مهرماه گذشته با عبور از ۲۰۰ میلیون توییت، به رکوردی بی‌سابقه در تاریخ توییتر رسید. این هشتگ از سوی بسیاری از چهره‌های مطرح در سطح جهان نیز مورد حمایت قرار گرفت.

محمدعلی محمدی، پژوهشگر علوم اجتماعی، در این پنل به مطالعه خود به‌نام «بررسی روند تحولات زیست ‌جنسی در ایران در دوره ۲۰ ساله ۷۶ تا ۹۷» اشاره کرد و گفت: «بازتاب ورود یک نوجوان بالغ به حوزه سیاست از مجرای زیست جنسی، اتفاق عجیبی است که ما در ایران بیشتر با آن روبه‌رو هستیم.»

فهیمه نظری، پژوهشگر اجتماعی هم گفت دذ ایران آمار اشتغال مردان به میانگین جهانی نزدیک و حتی از آمریکا و آلمان هم بیشتر است. اما میانگین اشتغال زنان ۶.۱۱ درصد است و «در این‌صورت چطور می‌شود انتظار داشت این جامعه توسعه پیدا کند».

در سخنرانی‌های این نشست به اعتراضات در دانشگاه‌های ایران اشاره نشده است. پس از این اعتراضات گزارش‌هایی از بازداشت صدها دانشجو منتشر شد.