حملات هوایی در جنوب غزه در آستانه عملیات زمینی در رفح افزایش یافت
اسرائیل پس از اینکه اعلام کرد که همزمان با پیش بردن طرح خود برای حمله زمینی به رفح، غیرنظامیان را از این شهر در جنوب غزه خارج می کند، حملات هوایی خود را به رفح افزایش داده است.
اسرائیل پس از اینکه اعلام کرد که همزمان با پیش بردن طرح خود برای حمله زمینی به رفح، غیرنظامیان را از این شهر در جنوب غزه خارج می کند، حملات هوایی خود را به رفح افزایش داده است.
تشدید حملات اسرائیل به رفح، با وجود مخالفت آشکار متحدان اسرائیل صورت میگیرد. آمریکا وکشورهای غربی میگویند حمله زمینی به رفح، جایی که بیش از نیمی از جمعیت دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری غزه در آنجا پناه گرفته است، میتواند به تلفات گسترده غیرنظامیان بینجامد.
پزشکان در رفح از پنج حمله هوایی اسرائیل به این شهر در اوایل روز پنجشنبه، ششم اردیبهشت، خبر دادند و گفتند که در این حمللات، حداقل شش نفر از جمله یک خبرنگار محلی کشته شدند.
ابراهیم خریشه، سفیر تشکیلات خودگردان فلسطینی در سازمان ملل، روز پنجشنبه به رویترز گفت: «ما از آنچه در رفح رخ خواهد داد میترسیم. سطح هشدار بسیار بالا است.»
او افزود:«برخی از رفح میروند، آنها نگران خانوادههای خود هستند، اما کجا میتوانند بروند؟ آنها اجازه رفتن به شمال را ندارند و بنابراین در یک منطقه بسیار کوچک گرفتار شدهاند.»
نوار غزه حدود ۴۰ کیلومتر طول و بین پنج تا ۱۲ کیلومتر عرض دارد و یکی از پرتراکمترین مناطق جهان از نظر جمعیت است.
در ماه هفتم جنگ در غزه ، نیروهای اسرائیل بار دیگر بمباران مناطق شمالی و مرکزی این منطقه و همچنین شرق خان یونس در جنوب این باریکه را از سر گرفتهاند. هدف اعلام شده اسرائیل نابودی حماس است، هرچند مشخص نیست که اسرائیل چگونه این کار را انجام خواهد داد.
یک سخنگوی سازمان ملل روز پنجشنبه گفت که یک تیم سازمان ملل که از سایتی برای یک منطقه استقرار و اسکله برای عملیات کمکهای دریایی بازدید می کرد، روز چهارشنبه پس از اینکه منطقه مورد حمله قرار گرفت، مجبور شد در یک پناهگاه پناه بگیرد.
او گفت که آنها مدتی در پناهگاه بودند و هیچ آسیبی ندیدند.
دیوید منسر، سخنگوی دولت اسرائیل روز پنجشنبه گفت که کابینه جنگی اسرائیل برای بحث درباره چگونگی نابودی آخرین بقایای گردانهای حماس، در رفح و جاهای دیگر تشکیل جلسه داده است.
او توضیح نداد که حمله زمینی به رفح چه زمانی انجام خواهد گرفت و یا کابینه جنگی اسرائیل چه زمانی برای این عملیات به ارتش چراغ سبز نشان خواهد داد.
تشدید هشدارهای اسرائیل در مورد حمله زمینی به رفح برخی از خانوادهها را وادار کرده است که به منطقه ساحلی مواسی نزدیک شوند یا سعی کنند راهی به سوی نقاط شمالیتر بیابند.
تصاویر ماهوارهای از مواسی بین رفح، خان یونس و دریا، منطقهای کوچک از سواحل و مزارع، سکونتگاههای اردوگاهی قابل توجهی را نشان میدهد که طی دو هفته گذشته ساخته شدهاند.
یک مقام ارشد دفاعی اسرائیل روز چهارشنبه گفت اسرائیل آماده تخلیه غیرنظامیان قبل از حمله به رفح است و ۴۰ هزار چادر خریداری کرده است که هر کدام میتوانند ۱۰ تا ۱۲ نفر را در خود جای دهندږ
در شمال غزه نیز، نیروهای اسرائیلی به بمباران بیتلاحیه، بیت حانون، جبلیه و زیتون ادامه دادند و برخی از ساکنان گفتند که شبهنظامیان حماس و جهاد اسلامی با راکتهای ضد تانک، خمپاره و شلیک تک تیرانداز با نیروهای زمینی اسرائیل میجنگند.
شرکت مخابرات فلسطین با اعلام اینکه خدمات اینترنتی روز پنجشنبه مجددا در مرکز و جنوب غزه قطع شد، اسرائیل را مقصر قطع اینترنت دانست.
قطعی اینترنت، موانعی را که بر سر راه دریافت کمکهای اضطراری به غیرنظامیان آسیبدیده وجود دارد، تشدید کرده است.
با وجود تصاویر ماهوارهای و شواهد واضح از آثار حمله، جمهوری اسلامی همچنان بر مدار انکار میچرخد و ضربه موشکی اسرائیل را عملیات «ریزپرندههای اسباببازی» میخواند.
حمله اسرائیل چه چیزی را درباره سامانه پدافند هوایی ایران برملا میکند؟
به گفته منابع آمریکایی، جتهای اسرائیلی، خارج از حریم هوایی ایران سه فروند موشک دوربرد به سمت پایگاه هشتم شکاری اصفهان شلیک کردند.
این موشکها از سپر دفاعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی رد شدند و به هدف مورد نظر اصابت کردند.
بر اساس تصاویر ماهوارهای، حمله به رادار درگیرشونده پدافند هوایی اس-۳۰۰ که یکی از اجزای حیاتی این سامانه محسوب میشود، آسیب رساند.
پدافند اس-۳۰۰ از خانواده سامانههای موشکی زمین به هوای ساخت روسیه است.
تنها دو روز قبل از این حمله موشکی اسرائیل، رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی با انتشار تصاویری از سامانههای پدافند هوایی ساخت ایران، آمادگی دفاعی تهران را برای مقابله با جنگندهها و موشکهای نقطهزن اسرائیلی در بوق و کرنا کرده بودند.
این سر و صدا خیلی زود لابهلای تصاویر قبل و بعد از حمله به پایگاه هشتم شکاری اصفهان، گم شد.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر تحولات قابل توجهی در قابلیتهای دفاع هوایی خود داشته است.
برای نمونه حکومت ایران ادعا کرده تا پایان سال ۲۰۲۳ (دی ۱۴۰۲)، ساخت ۲۱ سامانه دفاع هوایی متحرک را به سرانجام رسانده است. سامانههایی که از سیستمهای دفاع هوایی کوتاهبُرد تا دوربُرد را شامل میشوند.
در میان این لایههای دفاعی، باید از سامانه دفاع هوایی دوربرد باوَر-۳۷۳ نام برد که بنا بر ادعای معاون وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از هر دو سامانه اس-۳۰۰ روسی و پاتریوت آمریکایی برتر و قویتر است.
مقامهای نظامی جمهوری اسلامی میگویند باوَر-۳۷۳ دارای قابلیت شناسایی و درگیری با هواپیماهای رادارگریز، بالگردها، پهپادها و همچنین موشکهای ضد تشعشع، بالستیک و کروز است. سامانهای که مانند اس-۳۰۰، شامل یک خودروی فرماندهی، رادار جستوجو، رادار درگیری و حداکثر شش پرتابگر است.
پیش از معرفی سیستم دفاعی باوَر-۳۷۳ ساخت داخل در سال ۱۳۹۸، جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۵ چهار گردان اس-۳۰۰ از روسیه خرید. هر گردان دارای رادار شناسایی برای کشف اهداف پروازی، خودرو فرماندهی متحرک، رادار درگیری، پرتابگر چهارتایی موشک و متعلقات دیگر مانند جرثقیل برای نصب موشک و ژنراتور بود.
بنا بر گزارشها، نیمی از یکی از گردانهای اس-۳۰۰، سالانه برای حفاظت از رهبر جمهوری اسلامی جابهجا و در مشهد مستقر میشود.
با وجود سامانه اس-۳۰۰ در جایگاه پدافند هوایی اصلی در پایگاه هشتم شکاری اصفهان و استفاده از اس-۳۰۰ برای حفاظت از علی خامنهای در سفرهای سالانه او به مشهد، میتوان صحت ادعای جمهوری اسلامی در مورد سیستم پدافند هوایی بومی را زیر سوال برد.
به نظر میرسد مقامهای جمهوری اسلامی به سامانههای قدیمی خارجی بیشتر از دستسازهای داخلی اعتماد دارند.
گسترش لایههای دفاع هوایی با تجهیز نیروهای نیابتی
حمله دقیق جتهای جنگنده اسرائیل که منجر به انهدام/آسیب سیستم رادار درگیرشونده شبکه پدافند هوایی اس-۳۰۰ شد، نفوذپذیری سپر هوایی جمهوری اسلامی را بیش از پیش آشکار کرد.
منابع نظامی آمریکا معتقدند هدف از این اقدام هدفمند، نمایش قدرت اسرائیل در نفوذ به سامانه پدافند هوایی جمهوریاسلامی بوده است. با این حال نباید تلاشهای جدی جمهوری اسلامی برای تقویت و گسترش قابلیتهای دفاع هوایی را دستکم گرفت.
۳۰ خرداد ۱۳۹۸ نیروهای جمهوری اسلامی یک پهپاد تجسسی ارتش آمریکا را بر فراز تنگه استراتژیک هرمز سرنگون کردند.
آتش پدافند هوایی «سوم خرداد» مسوول انهدام لقب گرفت، لاشه پهپاد در صداوسیمای جمهوری اسلامی به نمایش درآمد و موضوع نشست خبری شد.
برخی تحلیلگران نظامی بر این باورند که موشکهای دوربرد اسرائیل از حریم هوایی عراق به پایگاه هوایی در اصفهان شلیک شدهاند. جایی بالای سر گروهای موسوم به «محور مقاومت» که به بیثباتی منطقه زیر سایه سپاه قدس دامن میزنند.
اگر جمهوری اسلامی با تجهیز نیروهای نیابتی منطقهای خود موفق به گسترش سامانههای پدافند هوایی در لبنان، سوریه، عراق و حتی یمن شود، محور پدافند هوایی ایجاد خواهد کرد که برتری نیروهای اسرائیلی و متحدانش در آسمان را با چالش جدی مواجه میکند.
این برتری از عوامل کلیدی موفقیت اسرائیل در رهگیری ۹۹ درصد پرتابههای جمهوری اسلامی در شامگاه ۲۴ و بامداد ۲۵ فرودین بود.
این سیاست همین حالا در حال انجام است و شاهدش، سرنگونی پهپاد آمریکایی MQ-9 Reaper به دست نیروهای شبهنظامی حوثی تحت حمایت تهران در هشتم نوامبر ۲۰۲۳ (۱۷ آبان ۱۴۰۲) است.
به اعتقاد فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد انستیتو واشینگتن و کارشناس مسایل دفاعی و امنیتی ایران و منطقه خلیج فارس، سرنگونی این پهپاد آمریکایی به احتمال زیاد با استفاده از موشکهای کروز پدافند هوایی «آیتم ۳۵۸» ساخت جمهوری اسلامی صورت گرفت.
وزرات دفاع جمهوری اسلامی ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ با معرفی دو سامانه دفاعی جدید، سامانه موشکی ضد بالستیک آرمان و سامانه پدافند هوایی کوتاهبُرد آذرخش، عزمش را برای پر کردن حفرههای حالا بر ملا شده سپر دفاعی خود نشان داد.
خامنهای در دیدار روز یکشنبه با فرماندهان عالیرتبه نظامی، بدون کوچکترین اشارهای به خسارتهای وارد شده مشهود به پایگاه هوایی اصفهان، با تمرکز بر حمله جمهوری اسلامی، مساله تعداد موشکهای به هدف رسیده سپاه پاسداران در اسرائیل را موضوع «دست دوم و فرعی» خواند.
بخشی از حرفهای رهبر جمهوری اسلامی که لابهلای خبرها کمرنگ شد، تاکید او بر نوآوری بود: «یک لحظه هم نباید متوقف شد زیرا توقف به معنای عقبگرد است. بنابراین باید نوآوری در تسلیحات و شیوهها و همچنین شناخت روشهای دشمن همواره در دستور کار باشد.»
دستور خامنهای روشن است: برطرف کردن حفرههای سپر هوایی و تشکیل محور پدافندی با تجهیز نیروهای نیابتی.