۹ نفر در آتش‌سوزی بیمارستان قائم رشت کشته شدند

جلالی در این فایل صوتیِ حدودا چهار دقیقه‌ای، کریسترسون را خطاب قرار داد و از او خواست «شجاعانه و مسئولانه» با پسر و دیگر اعضای خانواده این زندانی در برابر دوربین‌های تلویزیونی دیدار کند.

جلالی از نخست‌وزیر سوئد خواست به پسرش بگوید چرا او را در زندان اوین به حال خود رها کرده و در صورت اعدام این زندانی، برای پسرش چه کار خواهد کرد.

این پزشک و پژوهش‌گر افزود: «بی‌صبرانه در انتظار شنیدن این موضوع هستم که شما به تصمیمات خود اعتماد دارید و می‌توانید در کنار پسرم، به صراحت با رسانه‌ها گفت‌وگو کنید.»

در جریان مبادله زندانیان میان تهران و استکهلم، دو شهروند سوئدی زندانی در ایران با نام‌های یوهان فلودروس و سعید عزیزی در ازای آزادی حمید نوری، مقام قضایی سابق جمهوری اسلامی اجازه یافتند روز ۲۶ خرداد خاک ایران را ترک کنند و به سوئد بازگردند.

حمید نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت به اتهام دست داشتن در اعدام‌ زندانیان سیاسی دهه ۶۰، در آبان ۱۳۹۸ در سوئد بازداشت و پس از محاکمه، به حبس ابد محکوم شد. دیوان عالی سوئد روز ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ فرجام‌خواهی نوری را رد کرده بود.

جلالی در ادامه پیام خود به نخست‌وزیر سوئد، از آزادی فلودروس و عزیزی ابراز خوشحالی کرد و در عین حال گفت اقدام استکهلم در قرار ندادن نام او در فهرست مبادله زندانیان «تبعیض‌آمیز» بوده است.

او به شرایط بغرنج خود در زندان اوین اشاره کرد و گفت حدود سه هزار روز را در «غاری وحشتناک» گذرانده است.

جلالی در اردیبهشت سال ۱۳۹۵ به دعوت دانشگاه‌های تهران و شیراز به ایران سفر کرد اما پس از شرکت در همایش‌های علمی بازداشت و به «جاسوسی» متهم شد.

ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب، برای او حکم اعدام صادر کرد و این حکم در دیوان عالی کشور تایید شد.

او از هشت سال پیش تاکنون در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارد.

جلالی در فایل صوتی ارسالی از زندان اوین، کریسترسون را به بی‌عملی در قبال وضعیت خود متهم کرد و افزود نخست‎‌وزیر سوئد برای لغو حکم اعدام او اقدامی انجام نداده است.

این پژوهش‌گر تاکید کرد: «شما تصمیم‌ گرفتید من را در حالی که در معرض خطر بزرگ اعدام قرار دارم، رها کنید.»

ویدا مهران‌نیا، همسر جلالی روز ۲۷ خرداد در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت از شنیدن خبر آزادی حمید نوری «شوکه» شده و مبادله زندانیان میان تهران و استکهلم را قبول ندارد.

مهران‌نیا اضافه کرد دولت سوئد هیچ پاسخی در زمینه تلاش‌ها برای آزادی جلالی به او نداده و اساسا «هیچ جوابی ندارد.»

جلالی در ادامه پیام صوتی به گزارش‌های شورای حقوق بشر سازمان ملل، سازمان عفو بین‌الملل و کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل در خصوص بی‌گناهی خود استناد کرد و گفت نخست‌وزیر سوئد تمامی این موارد و همچنین زجر خانواده او را فراموش کرده است.

او تاکید کرد: «اگر می‌توانستید احساس خانواده‌ام را درک کنید و اگر کمترین همدردی را با فرزندانم داشتید، هرگز من را به حال خود رها نمی‌کردید.»

پیش‌تر و در روز هفتم اردیبهشت، ۱۵ تن از گروگان‌های سابق جمهوری اسلامی با ارسال نامه‌ای به کریسترسون خواستار تلاش او برای آزادی این زندانی دو تابعیتی از زندان اوین شده بودند.

طالبان روز سه‌شنبه ۲۹ خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد باقری کنی در این گفت‌وگو از موضع «مشترک» جمهوری اسلامی و طالبان در قبال جنگ غزه ستایش کرده است.

همچنین بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی که روز دوشنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، باقری کنی در این تماس تلفنی گفت «اقدام مشترک» کشورهای اسلامی برای فشار به اسرائیل، «به‌ویژه در قالب سازمان همکاری اسلامی» ضرورت دارد.

او افزود تهران قصد دارد به طالبان «در زمینه‌های مختلف» کمک کند.

نزدیک به سه سال پس از تصرف کابل و برقراری حکمرانی دوباره طالبان در سراسر افغانستان، هنوز حکومت این گروه از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته نمی‌شود.

باقری کنی همچنین در این گفت‌وگو به اقدام افریقای جنوبی در شکایت از اسرائيل به دیوان بین‌المللی دادگستری اشاره کرد.

پیش‌تر و در روز ۲۶ خرداد، روزنامه لبنانی الاخبار گزارش داد طالبان به جمهوری اسلامی اطمینان داده اگر اسرائیل و حزب‌الله وارد جنگ شوند، طالبان هزاران نیروی خود را در حمایت از حزب‌الله به لبنان اعزام خواهد کرد.

سفیر جمهوری اسلامی در کابل نیز پیش از این گفته بود اگر نیاز شد، نیروهای «استشهادی» از افغانستان به غزه خواهند رفت.

بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه طالبان در روز ۲۹ خرداد، امیرخان متقی تاکید کرده افغانستان کشوری «آزاد و مستقل» است و مداخله در آمور آن به نفع هیچ طرفی نیست.

او افزود: «تنها با همکاری، تفاهم و مشورت ممکن است در بخش‌های مختلف پیشرفت موثر صورت گیرد.»

جمهوری اسلامی و طالبان در سال‌های گذشته بر سر مسائل مختلفی، از جمله امنیت مرزها، پناهجویان افغان و حقابه هیرمند با یکدیگر اختلاف داشته‌اند.

با این حال، دولت ابراهیم رئیسی برای برقراری روابط نزدیک با طالبان بسیار کوشید و بعضی از مقام‌های جمهوری اسلامی از طالبان با عنوان «جنبش اصیل منطقه» یاد کردند.

مهرماه سال گذشته، کارتر ملکاسیان، مشاور پیشین وزارت دفاع آمریکا به افغانستان‌اینترنشنال گفت جمهوری اسلامی از سال ۲۰۱۲، سالانه ۱۰۰ میلیون دلار به طالبان کمک کرده است.

بیشتر بخوانید: روایت جواد ظریف؛ طالبان با هزینه ایران به قدرت رسید

به گفته او، کمک‌های حکومت ایران به طالبان در دهه اول حضور آمریکا در افغانستان اندک بود اما پس از سال ۲۰۱۲ این کمک‌ها افزایش قابل ملاحظه‌ای یافت.

ملکاسیان افزود سپاه پاسداران کمک‌های خود را به طالبان از ۱۰ سال پیش در سطوح مختلف و به شکل چشم‌گیری افزایش داد، به‌طوری‌ که مجموع آن‌ها سالانه از ۱۰۰ میلیون دلار هم فراتر می‌رفت.

ظریف در این برنامه، نسبت به حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید هشدار داد.

مسعود پزشکیان، نامزد ریاست‌جمهوری مورد حمایت اصلاح‌طلبان به همراه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و مهدی سنایی، سفیر دولت حسن روحانی در روسیه در برنامه تبلیغاتی شبکه سه صداوسیما حاضر شدند.

در ابتدای این برنامه که ظهر سه‌شنبه ۲۹ خرداد پخش شد، مسعود پزشکیان با اشاره به نقش رهبر جمهوری اسلامی در سیاست خارجی گفت خطوط کلی سیاست خارجی را علی خامنه‌ای تعیین می‌کند اما طراحی و اجرای سیاست خارجی با رییس‌جمهوری و دولت است.

پزشکیان با اشاره به ساز و کار دور زدن تحریم‌ها گفت بخش بزرگی از پول نفت کشور امروز به جیب قاچاقچیان می‌رود و پرداخت ارزش بخش دیگر صادرات نفتی به چین از طریق واردات کالا از این کشور انجام می‌شود.

پزشکیان حضور مردم در انتخابات را «فرصت» و «برگ برنده» برای استفاده در مذاکرات توصیف کرد.

نامزد مورد حمایت اصلاح‌طلبان در بخش دیگری از سخنان خود وعده داد در صورت پیروزی، پیمان «عدم تعرض با کشورهای همسایه» را امضا کند.

در دولت حسن روحانی، سطح تنش بین ایران و کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی به اوج خود رسیده بود.

حمله به سفارت عربستان سعودی و قطع روابط دیپلماتیک با این کشور در سال ۱۳۹۴ رخ و دولت روحانی نتوانست هیچ واکنشی نسبت به مهاجمان به سفارت انجام دهد.

توافق آغاز مجدد روابط با عربستان سعودی هم در دولت ابراهیم رئیسی، نه از سوی وزیر امورخارجه او، که با حضور علی شمخانی، نماینده خامنه‌ای در پکن، منعقد شد.

ظریف نیز بارها به اولویت داشتن نقش سپاه پاسداران که آن را سیاست میدان می‌خواند، به نقش دولت در مسائل منطقه‌ای اشاره کرده است.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد روابط راهبردی با چین و روسیه را دنبال خواهد کرد.

قرارداد ۲۵ ساله با چین از سوی نمایندگان خامنه‌ای و به شکل محرمانه منعقد شد و توافق بلندمدت با روسیه هم اخیرا از سوی روسیه پس از مرگ ابراهیم رئیسی به حالت تعلیق درآمد.

نامزد مورد حمایت جریان اصلاحات با اشاره تلویحی به اعتراضات اخیر که او پیش‌تر آن را اغتشاشات نامیده بود، گفت: «ما نباید اجازه دهیم بحران‌های اقتصادی و اجتماعی ما را از داخل تضعیف کند.»

پزشکیان ادامه داد: «نباید وضعیتی داشته باشیم که دیگران بتوانند بر موج نارضایتی مردم سوار شوند و میان ملت و حاکمیت شکاف بیاندازند.»

قدرت‌های شرقی اولویت ما هستند

مهدی سنایی، سفیر پیشین ایران در روسیه و از دیپلمات‌های پرسابقه در امور اوراسیای وزارت امور خارجه در این نشست گفت: «قدرت‌های شرقی، اولویت سیاست خارجی جمهوری اسلامی هستند و این موضوع در اسناد بالادستی کشور تصریح شده است.»

سنایی با تایید سخنان پزشکیان گفت یک سیاست خارجی موفق، به پشتوانه افکار عمومی نیاز دارد.

ظریف شهریور سال ۱۳۹۸ و دوره وزارتش در جریان یک نشست برای اثبات عدم سرکوب مردم در جمهوری اسلامی گفته بود: «چطور ممکن است ما به مردم ظلم بکنیم، آن‌ها را سرکوب کنیم ولی مجددا ۷۳ درصدشان در انتخابات شرکت و از حکومت حمایت کنند.»

فروش نفت سیاست بایدن بود نه دستاورد رئیسی

محمدجواد ظریف در پایان این برنامه تبلیغاتی به نقش رهبر جمهوری اسلامی و دولت‌ها در سیاست خارجی اشاره کرد.

او با بیان اینکه سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر اساس قانون اساسی و از سوی خامنه‌ای تعیین می‌شود، گفت: «محمد خاتمی زیر دستور رهبری عمل و ایران را سربلند کرد.»

ظریف با اشاره به دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد گفت: «معجزه هزاره سوم هم فکر می‌کرد زیر دستور رهبری است اما با دبیر شورای امنیت ملی جز تحریم چیزی برای کشور نداشت.»

در دوره مورد اشاره او، سعید جلیلی دبیر شورای امنیت ملی بود.

وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی در ادامه به نقش رییس‌جمهوری در سیاست خارجی اشاره کرد و گفت: «رییس‌جمهوری است که سیاست‌ها را می‌سازد و برای تصویب به شورای عالی امنیت ملی و حضور رهبر ارائه می‌کند.»

ظریف که در این برنامه تلویزیونی، نامزد مورد حمایت اصلاح‌طلبان را همراهی می‌کرد به افزایش فروش نفت در دولت ابراهیم رئیسی هم اشاره کرد.

او در این بخش گفت: «گفتند ما فروش نفت را افزایش دادیم. نخیر! سیاست آقای بایدن بود که پیچ را شُل کند. اجازه بدهید آقای ترامپ برگردد، آن وقت ببینیم که دوستان چه می‌کنند.»

ضمیر کابلوف، رییس اداره دوم آسیایی وزارت امور خارجه روسیه، مشخصا در این باره گفته است رهبر جمهوری اسلامی اکنون مشغول آماده‌سازی انتخابات ریاست جمهوری است و روسیه پیشنهاد‌های متقابل خود را برای تنظیم توافق‌نامه برای ایران فرستاده و منتظر است.

در یادداشتی که روز سه‌شنبه ۲۹ خرداد در روزنامه هم‌میهن منتشر و حذف شد، آمده است که روسیه هم‌زمان با کاندیداتوری پزشکیان در انتخابات ۱۴۰۳، در اقدامی مغایر با عرف دیپلماتیک، توافق جامع ایران و روسیه را تعلیق کرده است.

آیا توافق ایران و روسیه متوقف شده است؟

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه و کابلوف، روز سه‌شنبه ۲۲ خرداد در اظهاراتی جداگانه از توقف کار بر روی توافق‌نامه مشترک ایران و روسیه خبر دادند و دلیل آن را «برخی مشکلات اداری از طرف ایران» عنوان کردند.

همان روز کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه این خبر را تکذیب کرد.

او گفت در ترجمه اظهارات کابلوف به فارسی اشتباه شده است.

علی باقری کنی، سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در ۲۳ خرداد این خبر را تکذیب کرد و گفت توافق در حال «بررسی کارشناسی بین دو طرف» است.

آیا تعلیق کار بر روی توافق، ربطی به سیاست‌های پزشکیان دارد؟

خبر تعلیق کار روی انعقاد توافق‌نامه در ۲۲ خرداد و دو روز بعد از انتشار اسامی تایید صلاحیت‌شدگان انتخابات ریاست جمهوری منتشر شده است که نشانه‌ای از اینکه حضور یک کاندیدای خاص باعث تغییر نظر مسکو شده باشد، وجود ندارد.

از طرفی در صحبت‌های کابلوف مشغله‌های انتخاباتی خامنه‌ای دلیل این تعلیق عنوان شده است.

این گفته‌ها نشان می‌دهند روسیه بیش از اینکه چشم به تعیین رییس‌جمهوری آینده ایران داشته باشد، نگاهش به مواضع رهبر جمهوری اسلامی است.

از توافق جامع ایران و روسیه چه می‌دانیم؟

در دی ماه ۱۴۰۰ و در جریان سفر ابراهیم رئیسی به روسیه، برای اولین بار خبری مبنی بر تنظیم «موافقت‌نامه جامع همکاری‌های ۲۰ ساله ایران و روسیه» منتشر شد.

این توافق‌نامه شامل قرارداد برنامه‌های مشترک نظامی بین دو کشور است.

طبق قانون، موافقت‌نامه‌ها باید از سوی مجلس شورای اسلامی تایید و تصویب شوند.

در همین ارتباط روز یک‌شنبه ۲۳ اردیبهشت، موضوع همکاری‌ در حوزه امنیت اطلاعات میان دولت جمهوری اسلامی ایران و روسیه در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس مطرح شد و نمایندگان به منظور تامین نظر شورای نگهبان، با اصلاحات صورت گرفته در این لایحه موافقت کردند.

این نشست روز دوشنبه ۲۸ خرداد با همکاری سازمان کوییرهای ایرانی سیمرغ و «دانشجویان دانشگاه تورنتو برای ایران آزاد» برگزار شد.

حاضران در این نشست علاوه بر گفت‌وگو درباره آخرین تحولات و فعالیت‌های جنبش کوییر ایران، به ویژه در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی»، درباره چالش‌ها و مطالبات جامعه رنگین‌کمانی تبادل نظر کردند.

تاریخچه مبارزات جنبش کوییر در جهان و ایران، بررسی حقوق جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس از منظر عدالت اجتماعی، آسیب‌های فردی و اجتماعی ناشی از فضای سرکوب و تبعیض، مطالبات تاریخی شهروندان کوییر از جامعه ایران و مشکلات پناهجویان ال‌جی‌بی‌تی‌‌پلاس از جمله مواردی بودند که سخنرانان درباره آن‌ها به بحث پرداختند.

در جلسه پرسش و پاسخی که در این نشست برگزار شد، حاضران پرسش‌ها و دیدگاه‌های خود را در ارتباط با وضعیت شهروندان کوییر در ایران، لزوم آموزش مسائل جنسیتی، چالش‌های ناشی از تعصبات اجتماعی و راهکارهای موثر برای حل مسائل جامعه رنگین‌کمانی مطرح کردند.

پس از قیام استون‌وال در ژوئن ۱۹۶۹ که در پی درگیری شهروندان کوییر ساکن منهتن با پلیس نیویورک آغاز شد، اعتراضات جنبش کوییر آمریکا علیه تبعیض‌ها وسرکوب‌های اجتماعی، نقطه عطفی تاریخی را تجربه کرد.

پس از این قیام، گفتمان حمایت از حقوق جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس در روندی بی‌بازگشت به گفتمان جریان‌های مدنی جهان وارد شد و دستاوردهای به دست آمده از این مبارزات طی سال‌ها و دهه‌های پس از آن، پذیرفته شدن حقوق جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌‌پلاس را در بیش از ۱۳۰ کشور جهان به ارمغان آورد.

در اولین سالگرد قیام استون‌وال، اولین رژه‌های افتخار افراد کوییر در ژوئن ۱۹۷۰ در چند شهر بزرگ آمریکا برگزار شد و از آن زمان، کشورهای مختلف جهان یک ماه از تابستان را به عنوان ماه افتخار جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌‌پلاس گرامی‌ می‌دارند.

در گذر زمان، رژه‌های افتخار افراد کوییر به یکی بزرگ‌ترین جشنواره‌های خیابانی جهان تبدیل شده و هر ساله میلیون‌ها نفر در این مراسم شرکت می‌کنند.

تا پیش از انقلاب ۵۷، هنرمندان و سایر چهره‌های فعال کوییر ایرانی اولین سنگ‌بناهای جنبش ال‌جی‌بی‌تی‌‌پلاس را در ایران شکل داده بودند.

حضور چند هنرمند همجنس‌گرا در حلقه هنرمندان سرشناس نوگرا در «کلوب رشت ۲۹» (پلاک ۲۹ خیابان رشت تهران) و برگزاری مراسم ازدواج غیر رسمی بیژن صفاری، طراح پارک دانشجو، و دوست‌پسرش «سهراب محوی»، یکی از هنرمندان سرشناس کشور، در بهمن ۱۳۵۶ در هتل کمودور تهران که با حضور بسیاری از هنرمندان و چهره‌های سرشناس کشور برگزار شد، از جمله موارد مشاهده‌پذیری افراد کوییر در همان سال‌هاست.

در سال‌های پس از انقلاب ۵۷ به دلیل اجرای احکام قصاص و اعدام علیه افراد کوییر از یک سو، و ممنوعیت آگاهی‌رسانی درباره شرایط افراد ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس از سوی دیگر، افراد کوییر جز مخفی کردن هویت خود یا خارج شدن از ایران و پناهندگی در کشورهای دیگر گزینه‌ای پیش روی خود نداشته‌اند.

جمهوری اسلامی تنها به افراد ترنسی که عمل جراحی تطبیق جنسیت را انجام می‌دهند، مدارک هویتی ارائه می‌کند و برای سایر افراد کوییر، از جمله همجنس‌گرایان، دو جنس‌گرایان، ترنس‌های نان‌باینری و سایر افراد ترنس و کوییر که نیازی به عمل جراحی تطبیق جنسیت ندارند، نه تنها هیچ‌گونه حقی قانونی قائل نیست، بلکه وجود این افراد را تا حد حکم اعدام جرم‌انگاری کرده است.

در حالی که لایف (زندگی زیرزمینی) کوییر در داخل ایران با وجود خطرهای گسترده به حیات زیرزمینی خود ادامه می‌دهد، افزایش جمعیت کوییرهای ایرانی پناهجو و مهاجر به شکل‌گیری شبکه‌های گسترده‌تری از کنشگران ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس در خارج از ایران منجر شده است.

این فعالان طی سال‌های گذشته توانسته‌اند با تشکیل پیوندهای عمیق‌تر با سایر کنشگران مدنی ایرانی، جمعیت گسترده‌ای از متحدان غیرکوییر و حامیان را در داخل ایران و نقاط مختلف جهان شکل دهند.

با آغاز خیزش مهسا ژینا امینی که یکی از اهداف بنیادین آن مبارزه با آپارتاید جنسیتی است، گسترده‌ترین شکل مبارزات جامعه کوییر ایران شکل گرفت و جامعه مدنی ایران به صورتی بی‌سابقه در کنار جنبش کوییر ایستاد.

مجموعه این تلاش‌ها باعث شد تشکل‌ها و چهره‌های شاخص سیاسی ایران در حمایت از حقوق جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس در چشم‌انداز سیاسی پس از جمهوری اسلامی به صورت علنی اعلام موضع کنند.

یکی از شاخص‌ترین این موارد، منشور مطالبات حداقلی ۲۰ تشکل صنفی و مدنی مستقل و غیردولتی ایران در روز ۲۵ بهمن‌ماه ۱۴۰۱ بود که در بند چهارم آن به صراحت درباره لزوم به رسمیت شناختن حقوق جامعه کوییر ایران صحبت شده است.

در حالی که تا پیش از خیزش ژینا، برگزاری رژه افتخار کوییرهای ایرانی در شهرهای مختلف جهان مرسوم نبود و تنها چند مورد از حضور گروه‌های ایرانی در رژه‌های افتخار به ثبت رسیده بود، کوییرهای ایرانی در رژه افتخار سال ۲۰۲۳ هم‌زمان با خیزش ژینا، این رژه را در شهرهای مختلف جهان، از جمله در تورنتو، ونکوور، مونترال، اوتاوا، لس‌آنجلس، پاریس، آمستردام، برلین، هامبورگ، استکهلم و بسیاری نقاط دیگر با شعار «زن، زندگی، آزادی» برگزار کردند.