حملات اسرائیل به لبنان و غزه؛ مقام حماس دستیابی سریع به توافق را «توهم» خواند
یک روز پس از مذاکرات برای آتشبس در غزه و آزادی گروگانها که در قطر انجام شد، در دو حمله اسرائیل به لبنان و غزه، ۳۰ نفر کشته شدند. سخنگوی ارشد حماس، خوشبینی در مورد رسیدن به توافق آتشبس در روزهای آینده را «توهم» دانست.
در حمله اسرائیل به یک ساختمان در شهر نبطیه در جنوب لبنان، دستکم ۱۰ نفر از جمله دو کودک کشته و پنج نفر زخمی شدند.
قربانیان همگی شهروندان سوریه بودند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد در این حمله هوایی یک انبار تسلیحات مورد استفاده شبهنظامیان حزبالله را هدف قرار داده است.
این حمله یک روز پس از مذاکرات برای رسیدن به توافق آتشبس در دوحه، پایتخت قطر انجام شد.
پس از دو روز برگزاری مذاکرات بر سر برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در دست حماس، سه کشور میانجی این مذاکرات اعلام کردند آمریکا پیشنهاد جدیدی را در این زمینه مطرح کرده است.
آمریکا، مصر و قطر مذاكرات دوحه را «سازنده و جدی» توصيف کردند.
همزمان سامی ابوزهری، سخنگوی ارشد حماس، خوشبینی درباره دستیابی به توافق آتشبس در روزهای آینده را «توهم» خواند.
او گفت که اسرائیل «شانسهای توافق را خراب میکند و آمریکا نیز از اقدامات این کشور حمایت میکند».
این مقام ارشد حماس تاکید کرد: «ما در آستانه توافق یا مذاکرات واقعی نیستیم بلکه در آستانه تحمیل دیکتههای آمریکا هستیم.»
پیش از این برخی رسانهها خبر داده بودند که میانجیها از اسرائیل خواستهاند تا هفته آینده از تشدید تنش خودداری کند.
بر همین اساس مقامات آمریکایی و منطقه به جمهوری اسلامی نیز هشدار دادهاند اگر در تلافی ترور اسماعیل هنیه به اسرائیل حمله کند، با عواقب فاجعهباری روبهرو خواهد شد و مذاکرات آتشبس غزه نیز متوقف میشود.
روزنامه آمریکایی واشینگتنپست خبر داده بود محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در تماس تلفنی با مقامات جمهوری اسلامی از آنان خواسته تا برای جلوگیری از تخریب روند مذاکرات، از حمله احتمالی به اسرائیل خودداری کند.
به گزارش سایت واینت، مقامات امنیتی اسرائیل معتقدند که جمهوری اسلامی و حزبالله ممکن است به جای حمله مستقیم به اسرائیل، اقدام به ترور مقامات این کشور کنند.
همزمان با ادامه بحثها درباره آتشبس در غزه، حملات اسرائیل به این نوار ادامه دارد.
حماس خبر داد در حمله هوایی اسرائیل ۱۵ نفر از یک خانواده فلسطینی از جمله ۹ کودک و سه زن کشته شدند.
یک سخنگوی ارتش اسرائیل گفت که ارتش از گزارشهای مربوط به کشته شدن ۱۵ نفر در حمله هوایی به غزه آگاه است و در حال بررسی آنهاست.
ارتش اسرائیل همچنین با اشاره به گسترش عملیات خود در خان یونس، خبر داد که روز جمعه «دهها مرد مسلح فلسطینی را در نوار غزه» کشته است.
حسام بدران، عضو دفتر سیاسی حماس، روز پنجشنبه گفته بود ادامه عملیات اسرائیل مانعی برای پیشرفت در مذاکرات آتشبس است.
او تاکید کرده بود مذاکرات باید به سمت اجرای توافقنامه در چارچوبی پیش برود که قبلا پذیرفته شده است و در نهایت به «آتشبس کامل، خروج نیروهای اسرائیلی، بازگشت آوارگان فلسطینی و تبادل گروگانها با فلسطینیهای زندانی» بینجامد.
آتشسوزی گسترده در جنگلهای ازمیر ترکیه که از اواخر روز ۲۵ مرداد آغاز شد، با گذشت سه روز کماکان ادامه دارد. وزش باد شدید سبب اختلال در امدادرسانی و کنترل آتش شده است. طبق اعلام وزارت بهداشت ترکیه تا صبح شنبه دستکم ۷۸ نفر در این آتشسوزی مصدوم و به بیمارستان منتقل شدهاند.
ابراهیم یوماکلی، وزیر زراعت و جنگلداری این کشور نیز صبح شنبه با بیان اینکه آتشسوزی در شهر ازمیر جای نگرانی ندارد، گفت از ۷۲ مورد آتشسوزی رخ داده، ۶۹ مورد کنترل شده و شش مورد دیگر فعال است.
او با اشاره به ادامهدار بودن وضعیت هشدار تا روز ۱۵ سپتامبر (۲۵ شهریور)، از مردم خواست تا حساسیت لازم را برای جلوگیری از بروز آتشسوزی در جنگلها به خرج دهند.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، به علت پیشروی آتش دستور تخلیه مناطق مسکونی در مجاورت شهر بندری ازمیر را صادر کرد.
این دستور پس از آن صادر شد که ساکنان یک روستا بهطور کامل تخلیه شدند و گزارشهایی مبنی بر سرایت آتش به منازل مسکونی ساکنان ازمیر و سوختن چند خانه منتشر شد.
به گفته یرلیکایا، ۱۴ هواپیما، ۳۱ بالگرد، ۲۶۵ خودروی امدادی و هزار و ۴۰۰ نیروی امدادی در مناطق آتشسوزی در حال مهار آتش و امدادرسانی هستند.
سازمان حوادث اضطراری ترکیه (آفاد) روز شنبه در اطلاعیهای از وقوع ۱۳۱ مورد آتشسوزی در مناطق جنگلی این کشور خبر داد و نوشت که نهادهای مربوطه از همان لحظات نخست از طریق هوا و زمین برای خاموش کردن آتشسوزیها تلاش کردند.
آفاد با تاکید بر اینکه شهروندان ساکن در شهرکهای نزدیک به آتشسوزی به منظور جلوگیری از تلفات احتمالی به مناطق امن منتقل شدند، گفت که در این زمینه برای احتیاط هزار و ۴۳۰ شهروند در ازمیر، هزار و ۴۷۵ نفر در مانیسا، ۵۱۶ نفر در بولو و ۵۵۰ تن در آیدین با هماهنگی این سازمان و ژاندارمری و پلیس، به مناطق امن منتقل شدند.
پیش از این و در روز ۲۶ مرداد، تلویزیون دولتی ترکیه اعلام کرد علاوه بر ازمیر، در حداقل شش شهر و استان از جمله در شهرهای غربی چاناکقلعه، مانیسا و بولو، آتشسوزی جنگلی رخ داده است.
سلیمان البان، فرماندار ازمیر، روز جمعه در جمع خبرنگاران گفت که آتشسوزی از روز سهشنبه در کوه یامانلار آغاز شد و روز پنجشنبه تا حد زیادی مهار شد.
البان در ادامه گفت که جرقه چوبهای بزرگ و کندههای باقیمانده در منطقه خاموش شد اما شامگاه پنحشنبه بار دیگر به دلیل وزش باد با سرعت ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر در ساعت، شعلهور شد.
شهر بندری ازمیر پس از استانبول و آنکارا سومین شهر بزرگ ترکیه است.
این کلانشهر با بیش از چهار میلیون نفر جمعیت، یکی از مراکز مهم توریستی ترکیه به شمار میرود.
ترکیه از آغاز تابستان امسال با گرمای شدید و آتشسوزیهای جنگلی در نقاط مختلف این کشور مواجه شد.
در سالهای گذشته مناطق مختلف ترکیه بارها دچار آتشسوزی در جنگلها شدند.
کارشناسان علت این رخدادها را تغییرات اقلیمی عنوان کردهاند.
یکی از دستیاران بانفوذ ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه کشورهای غربی و ناتو به کمک به اوکراین برای برنامهریزی حمله غافلگیرانه به منطقه کورسک روسیه متهم کرد. واشینگتن این اتهام را رد کرده است.
نیکلای پاتروشف، دستیار کرملین، روز جمعه در مصاحبه با روزنامه ایزوستیا، اظهارات مقامات غربی را مبنی بر این که اوکراین درباره حمله غافلگیرانه خود به روسیه از قبل اطلاعرسانی نکرده بود، رد کرد.
او بدون اشاره به سندی در این زمینه، گفت: «عملیات در منطقه کورسک نیز با مشارکت ناتو و سرویسهای ویژه غربی برنامهریزی شده بود.»
پاتروشف افزود: «بدون مشارکت و حمایت مستقیم آنها، نیروهای کییف وارد خاک روسیه نمیشدند.»
نخستین حمله رسمی اوکراین به قلمروی اصلی روسیه با بازتاب بینالمللی مواجه شده و در پی آن احتمال تشدید تنش بالا گرفته است.
ولادیمیر پوتین در جلسه شورای امنیت روسیه که پاتروشف در آن حضور داشت، گفت روسیه بر روی «راهحلهای فنی جدید» متمرکز خواهد بود که در جنگ اوکراین استفاده میشود.
مقامهای روسیه از جنگ اوکراین به عنوان «عملیات نظامی ویژه» نام میبرند.
پاتروشف همچنین گفت: «تلاشهای واشینگتن همه پیشنیازها را برای اوکراین ایجاد کرده تا حاکمیت خود و بخشی از سرزمینهای خود را از دست بدهد.»
همزمان، وزارت خارجه روسیه سفیر ایتالیا در مسکو را به دلیل آنچه که «عبور غیرقانونی از مرز» از سوی تیمی از خبرنگاران شبکه دولتی ایتالیا خواند، احضار کرد.
این اقدام واکنشی به گزارش خبرنگاران ایتالیایی از منطقه کورسک روسیه پس از تسلط از سوی اوکراین است.
الکساندر سیرسکی، فرمانده ارتش اوکراین روز جمعه گفت که نیروهای کییف بین یک تا سه کیلومتر در برخی مناطق در کورسک روسیه پیشروی میکنند.
اوکراین اعلام کرده که پس از انجام یک حمله بزرگ فرامرزی در ششم ماه اوت، ۸۲ شهرک را در مساحتی به وسعت ۱۱۵۰ کیلومتر مربع (۴۴۴ مایل مربع) در این منطقه به دست گرفته است.
حمله سهشنبه هفته گذشته اوکراین به روسیه که بزرگترین تهاجم یک قدرت خارجی به روسیه از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود، شکست بزرگی برای ارتش روسیه خوانده شده است.
اوکراین گفت این تهاجم برای وادار کردن روسیه به آغاز گفتوگوهای صلح «عادلانه» لازم بوده است.
ایالات متحده و قدرتهای غربی که تاکنون بر اجتناب از رویارویی مستقیم نظامی با روسیه تاکید کردهاند، گفتند که اوکراین از قبل اطلاعرسانی نکرده و واشینگتن در آن دخالتی نداشته است.
گزارش شده که تسلیحات ارائه شده از سوی بریتانیا و ایالات متحده به اوکراین در خاک روسیه استفاده شد.
اوکراین روز پنجشنبه اعلام کرد که یک فرمانده نظامی در منطقه تحت کنترل خود در روسیه مستقر کرده است. این در حالی است که روسیه حملات خود را در شرق اوکراین تشدید کرده است.
همزمان وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که یک سری حملات اوکراین را در خط مقدم کورسک دفع کرده است.
پس از دو روز برگزاری مذاکرات بر سر برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در دست حماس، سه کشور میانجی این مذاکرات اعلام کردند که آمریکا پیشنهاد جدیدی را در این زمینه مطرح کرده است.
در بیانیه مشترکی که روز جمعه از سوی سه کشور آمریکا، قطر و مصر صادر شد، اعلام شده که آمریکا روز جمعه پیشنهادی را ارائه کرد که شکافهای باقیمانده برای توافق آتشبس در غزه را پر میکند و با طرح جو بایدن نیز منطبق است.
آمریکا، مصر و قطر در بیانیه مشترک خود، مذاکرات اخیر را جدی و سازنده توصیف کردند.
آنها افزودند که میانجیها در روزهای آینده در قاهره به کار بر روی جزییات اجرای پیشنهاد آتشبس در غزه و آزادی گروگانها ادامه خواهند داد.
در این بیانیه تاکید شده است: ««هیچ زمان دیگری برای تلف کردن وجود ندارد و هیچ بهانهای برای تاخیر بیشتر وجود ندارد. زمان آزادی گروگانها و بازداشتشدگان، آغاز آتشبس و اجرای این توافق فرا رسیده است.»
کمی پس از آن، یکی از مقامات ارشد حماس به رویترز گفت که آنچه در مورد نتایج مذاکرات آتشبس در دوحه به این گروه اطلاع داده شد، به آنچه در دوم ژوئیه بر سر آن توافق شد، متعهد نیست.
پیشتر جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا مذاکرات برای برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانها را که قرار است ادامه آن در روز ۲۶ مرداد برگزار شود، «در حال پیشرفت» توصیف کرد.
روز نخست این مذاکرات، پنجشنبه ۲۵ مرداد، در دوحه پایتخت قطر برگزار شد.
تمدید مذاکرات برای یک روز دیگر در حالی انجام گرفته که حماس در این دور از مذاکرات شرکت نکرده است.
مقام آمریکایی که نخواست نامش اعلام شود، به خبرگزاری رویترز گفت که برقراری آتشبس اقدامی حیاتی است.
او بدون آنکه به جزییات مذاکرات و دستاوردهای احتمالی آن اشاره کند، افزود:«میتوان بر موانع باقیمانده غلبه کرد. ما باید این روند را به پایان برسانیم.»
مذاکرات در حالی روز پنجشنبه به پایان رسید و قرار است روز جمعه از سر گرفته شود که حملات اسرائیل به غزه همچنان ادامه دارد.
مقامهای بهداشتی وابسته به حماس در غزه روز پنجشنبه اعلام کردند که تعداد کشتهشدگان در جنگ ده ماهه غزه، از ۴۰ هزار نفر فراتر رفته است.
به گفته این مقامها، پنجشنبه شب دست کم شش فلسطینی در حمله هوایی اسرائیل به خانهای در جبالیا در شمال نوار غزه کشته شدند.
سربازان اسرائیلی پیشتر اهدافی را در شهرهای جنوبی رفح و خان یونس هدف قرار داده بودند.
حسام بدران، عضو دفتر سیاسی حماس، در بیانیه ای که اواخر روز پنجشنبه در تلگرام منتشر شد، گفت ادامه عملیات اسرائیل مانعی برای پیشرفت در مذاکرات آتشبس است.
او گفت که مذاکرات باید به سمت اجرای توافقنامه در چارچوبی که قبلا پذیرفته شده بود پیش برود و به آتشبس کامل، خروج نیروهای اسرائیلی، بازگشت آوارگان فلسطینیها و تبادل گروگانها با فلسطینیهای زندانی بینجامد.
بدران افزود: «حماس به مذاکرات جاری در دوحه در مورد آتشبس و تبادل گروگان از منظر استراتژیک با هدف پایان دادن به تجاوز به غزه نگاه میکند.»
رویترز به نقل از مقام آمریکایی که با گفتگو کرده گزارش داد که میانجیگران آمریکایی، مصری و قطری قصد داشتند پس از این مذاکرات روز پنجشنبه با تیم مذاکرهکننده حماس مستقر در دوحه مشورت کنند.
به گزارش رویترز به نقل از مقامهای دفاعی اسرائیل در مذاکرات روز پنجشنبه دیوید بارنیا، رئیس سازمان جاسوسی، رونن بار، رئیس سرویس امنیت داخلی و نیتسان آلون، رئیس بخش گروگانهای ارتش اسرائیل، شرکت داشتند.
در هیات آمریکایی نیز ویلیام برنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، و برت مک گورک فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه حضور داشتند.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر و عباس کامل، رئیس اطلاعات مصر نیز در این مراسم شرکت کردند.
این مذاکرات، تلاشی برای پایان دادن به خونریزی در غزه و بازگرداندن ۱۱۵ گروگان اسرائیلی و شهروندان کشورهای دیگر است و در حالی انجام شد که به نظر میرسید جمهوری اسلامی پس از کشته شدن اسماعیل هنیه رهبر حماس در تهران در ۳۱ ژوییه، آماده انتقامجویی از اسرائیل است.
واشینگتن امیدوار است که پس از اعزام کشتیهای جنگی، زیردریاییها و هواپیماهای جنگی به منطقه برای دفاع از اسرائیل توافق آتشبس در غزه بتواند خطر یک جنگ منطقهای گستردهتر را خنثی کند.
سابرینا سینگ، معاون سخنگوی پنتاگون، در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال گفت واشینگتن از راههای مختلف به جمهوری اسلامی در خصوص حمله به اسرائیل و گستردهتر شدن دامنه درگیریها در منطقه هشدار داده است.
او روز پنجشنبه ۲۵ مرداد گفت: «ما به طور مستقیم، علنی و همچنین خصوصی، کاملا واضح به ایران گفتهایم که نمیخواهیم این جنگ به یک جنگ گستردهتر منطقهای تبدیل شود.»
سینگ در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ایراناینترنشنال درباره سخنان اخیر علی خامنهای درباره حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت: «من قصد ندارم درباره اظهارات او صحبت کنم اما آنچه میتوانم به شما بگویم این است که ما در حال انتقال منابع و امکانات بیشتر خود به منطقه هستیم تا تنشهای منطقهای را آرام کنیم و نشان دهیم که اگر ایران بخواهد حمله کند، از اسرائیل دفاع خواهیم کرد.»
در همین حال رسانهها گزارش دادهاند که نخستوزیر قطر که در عین حال وزیر امور خارجه این کشور است، پس از مذاکرات روز پنجشنبه با علی باقری کنی، سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تلفنی گفتگو کرده و به او گفته است که تهران باید کاملا این موضوع را درنظر بگیرد که آیا در حالی که پیشرفتهای عمدهای در رسیدن به آتشبس به دست آمده است، آیا حمله به اسرائیل به صلاح تهران و یا حزبالله لبنان خواهد بود؟
پیشتر رویترز به نقل از یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی که نامش را اعلام نکرد، گزارش داده بود که تنها توافق آتشبس میتواند حمله انتقامجویانه جمهوری اسلامی به اسرائیل را به تعویق بیندازد.
مذاکرات برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانها در شرایطی تمدید و به روز جمعه ۲۶ مرداد کشیده شد که واشینگتنپست به نقل از یک منبع آگاه ناشناس نوشت حزبالله تا زمانی که این مذاکرات در جریان است، در تلافی کشته شدن فواد شکر، فرمانده ارشدش به اسرائیل حمله نمیکند.
یسرائیل کاتز، وزیر خارجه اسرائیل، در دیدار با وزرای خارجه فرانسه و بریتانیا گفت انتظار دارد این کشورها به طور علنی به جمهوری اسلامی هشدار دهند در صورت حمله به اسرائیل، به ائتلاف به رهبری آمریکا به اسرائیل میپیوندند.
وزیر خارجه اسرائیل روز جمعه ۲۶ مرداد با اشاره به اینکه کشورش انتظار دارد این ائتلاف نه تنها در دفاع، بلکه در حمله به اهداف مهم در ایران نیز مشارکت کند، افزود اسرائیل نمیتواند هر گونه حمله جمهوری اسلامی را بدون پاسخ بگذارد.
کاتز تاکید کرد: «ایران باید بفهمد که اگر تهاجم مستقیم یا غیرمستقیم خود علیه اسرائیل را متوقف نکند، با عواقب سنگینی در زمینههای استراتژیک و اقتصادی مواجه خواهد شد. این تنها راه برای جلوگیری از جنگ تمامعیار است.»
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا هم روز جمعه در تماس تلفنی با یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل گفتوگو کرد.
دو طرف درباره بیثباتی در منطقه و خطر فزاینده تشدید تنشها از سوی جمهوری اسلامی، حزبالله لبنان و گروههای «تروریستی» مورد حمایت تهران در سراسر خاورمیانه صحبت کردند.
آستین به گالانت گفت که ایالات متحده همچنان برنامهریزیهای حمله از سوی جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش را زیر نظر دارد و آماده دفاع از اسرائیل و حفاظت از نیروها و تاسیسات آمریکایی در منطقه است.
این دو نفر همچنین درباره پیشرفتها در راستای برقراری آتشبس و آزادی همه گروگانها، از جمله هشت آمریکایی گفتوگو کردند که از سوی حماس در غزه به اسارت گرفته شدهاند.
شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل گزارش داده بر اساس ارزیابیها، این کشور هنوز حملات حزبالله و جمهوری اسلامی به اسرائیل را قریبالوقوع میداند.
پیشتر، سایت اسرائیلی واینت به نقل از یک مقام ارشد میانجی در مذاکرات آتشبس غزه در دوحه گزارش داده بود نخستوزیر قطر پس از مذاکرات، با مقامهای جمهوری اسلامی تماس گرفته و به آنها گفته است در شرایطی که مذاکرات در حال پیشرفت است، تهران و حزبالله باید منطقی بودن حمله به اسرائیل را بررسی کنند.
سابرینا سینگ، معاون سخنگوی پنتاگون هم روز پنجشنبه ۲۵ مرداد در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال گفت واشینگتن از راههای مختلف به جمهوری اسلامی در خصوص حمله به اسرائیل و گستردهتر شدن دامنه درگیریها در منطقه هشدار داده است.
سینگ در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ایراناینترنشنال درباره سخنان اخیر علی خامنهای درباره حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت: «من قصد ندارم درباره اظهارات او صحبت کنم اما آنچه میتوانم به شما بگویم این است که ما در حال انتقال منابع و امکانات بیشتر خود به منطقه هستیم تا تنشهای منطقهای را آرام کنیم و نشان دهیم که اگر ایران بخواهد حمله کند، از اسرائیل دفاع خواهیم کرد.»
روزنامه بریتانیایی گاردین هم روز ۱۸ مرداد گزارش داده بود جمهوری اسلامی ممکن است در حال تجدیدنظر درباره میزان گستردگی و چگونگی حمله تلافیجویانه خود علیه اسرائیل باشد.
این روزنامه بریتانیایی افزود جمهوری اسلامی در روزهای اخیر تحت فشارهای دیپلماتیک قابل توجه قرار داشته تا از تلفات غیرنظامی در حمله احتمالی خود به اسرائیل جلوگیری کند.
گاردین با اشاره به عدم حمایت صریح کشورهای اسلامی از پاسخ نظامی جمهوری اسلامی به اسرائیل نوشت به نظر نمیرسد چنین موضعی تهران را از تصمیم خود برای هدف قرار دادن اسرائیل منصرف کند.
روزنامه بریتانیایی تلگراف یک روز بعد گزارش داد که سپاه پاسداران برای حمله موشکی به تلآویو فشار میآورد، اما مسعود پزشکیان، رییس جمهوری ایران، پیشنهاد کرده مراکز مرتبط با اسرائیل در جمهوری آذربایجان یا کردستان عراق هدف قرار داده شود و قبل از حمله نیز این کشورها مطلع شوند.
گروهی متشکل از ۳۱۳ کارشناس سازمان ملل، برنده جایزه نوبل و سازمان حقوقبشری در نامهای از ۴۵ سال «جنایات علیه بشریت» و «نسلکشی» در ایران به ویژه کشتار تابستان ۶۷ گفتند و خواستار ایجاد سازوکاری بینالمللی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی و پایان دادن به مصونیت آن از مجازات شدند.
آنها به تقدیر از شش سال فعالیت جاوید رحمان، گزارشگر ویژه پیشین سازمان ملل برای حقوق بشر ایران و به ویژه تلاشهای او برای افشای حقیقت در مورد اعدامهای دستهجمعی دهه ۶۰ از جمله کشتار ۱۳۶۷ پرداختند.
نویسندگان نامه گفتند مشتاقانه آماده همکاری با مای ساتو، جانشین رحمان در زمینه پیگیری حقیقت، پاسخگو کردن جمهوری اسلامی، پایان دادن به معافیت حکومت از مجازات و تضمین عدم تکرار این جنایات هستند.
این بیانیه یادآور شد که جاوید رحمان «فرهنگ مصونیت از مجازات» را در ایران به چالش کشیده و در گزارش خود تاکید کرده که اعدامهای فراقانونی و ناپدیدسازیهای قهری هزاران زندانی سیاسی در سال ۶۷، مصداق «جنایت علیه بشریت» است.
رحمان روز ۳۰ خرداد در جریان یکی از نشستهای جانبی شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو گفته بود در جریان تحقیقاتش به شواهدی دست یافته که نشان میدهند قتلهای دستهجمعی، شکنجه و سایر اعمال غیرانسانی علیه اقلیتها و اقوام از جمله علیه بهائیان، کُردها و همچنین اعضای مجاهدین خلق ایران با هدف «نسلکشی» انجام شده است.
او در گزارش خود تایید کرد اعدامهای تابستان ۶۷ با فتوا و تایید روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی و از طریق هیات چهاره نفره مرگ انجام شد.
جاوید رحمان
حسینعلی نیری، حاک شرع، مرتضی اشراقی، دادستان، ابراهیم رئیسی، معاون دادستان و مصطفی پورمحمدی، نماینده وزارت اطلاعات، چهار عضو هیات مرگ بودند که به گفته رحمان، «آگاهانه، سیستماتیک و هدفمند» مرتکب جنایت علیه بشریت و نسلکشی شدند.
رحمان در گزارش خود به بزرگی و گستردگی تعداد افرادی که در این جنایات دست داشتند نیز اشاره کرده بود.
این فهرست از رهبر جمهوری اسلامی تا قضات شرع، دادستانها، نمایندگان وزارت اطلاعات، اعضای هیات مرگ و سایر دستاندرکاران از جمله نگهبانان زندان، اعضای سپاه پاسداران و همه کسانی را شامل میشد که در این جنایات بینالمللی و پنهانکاری مستمر آنها نقش داشتهاند.
امضاکنندگان بیانیه تاکید کردند که گزارش رحمان، راهی را برای دستیابی به عدالت و پایان دادن به بحران مصونیت از مجازات در ایران باز میکند.
آنها از فولکر تورک خواستند تا از نفوذ و جایگاه خود استفاده کرده و از شورای حقوق بشر سازمان ملل بخواهد که سازوکاری بینالمللی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی ایجاد کنند.
به گفته آنان، هدف این سازوکار باید انجام اقدامات موثر برای پایان دادن به مصونیت جمهوری اسلامی از مجازات برای «جنایات وحشیانهاش» بهویژه درباره کشتار ۶۷ باشد.
امضاکنندگان بیانیه همچنین از دولت کانادا و دیگر حامیان قطعنامه سالانه کمیته سوم سازمان ملل خواستند در قطعنامه امسال بهطور مشخص به کشتار ۶۷ اشاره کنند تا با فرهنگ مصونیت از مجازات در ایران بهطور موثرتری مقابله شود.
کمیته مستقل حقیقتیاب سازمان ملل نیز اواسط اسفند سال گذشته و در نخستین گزارش خود درباره خیزش «زن، زندگی، آزادی» اعلام کرده بود بسیاری از موارد سرکوب خشونتبار این اعتراضات و تبعیض ساختاری فراگیر علیه زنان و دختران، مصداق «جنایت علیه بشریت» هستند.
این کمیته از قتل، اعدامهای فراقضایی و کشتنهای غیرقانونی، استفاده غیرضروری و بیرویه از قوای قهریه، سلب خودسرانه حق آزادی، شکنجه، تجاوز، ناپدیدسازیهای قهری و تعقیب و آزار مبتنی بر جنسیت بهعنوان موارد نقض حقوق بشر و جنایات تحت قوانین بینالمللی در بستر اعتراضات ۱۴۰۱ یاد کرده بود.
روز ۲۲ مرداد امسال چهار سازمان حقوق بشری بینالمللی در نامهای به فولکر تورک به اعدامهای گروهی حدود ۱۰ روز پیش پرداختند و از سازمان ملل خواستند برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در قبال اعدام شهروندان، «یک مکانیسم تحقیقاتی مستقل» تشکیل دهد.