اعتراضات صنفی پرستاران در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد
با نزدیک شدن به ۱۷ آبان، روز پرستار در ایران، اعتراضات پرستارها در شهرهای مختلف ادامه دارد. در شهر شیراز، پرستاران علوم آزمایشگاهی و رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی اقدام به برگزاری تجمع اعتراضآمیز کردند و در استان یزد، اعتصاب و تجمع اعتراضی پرستاران وارد چهارمین روز خود شد.
برخی گزارشها در شبکههای اجتماعی از شدت گرفتن اعتراضات پرستاران و تاثیر آن بر وضعیت بیمارستانها حکایت دارند. گفته میشود در یزد بیمارستانها در شرف تعطیلی قرار دارند، تنها عملهای اورژانسی انجام میشوند و بیماران اورژانس خدمات دریافت میکنند.
در این تجمعات، پرستاران با شعارهایی همچون «وعده وعید کافیه/ سفره ما خالیه»، «تعرفهمون کجا رفت/ توی جیب کیا رفت» و «هر یک نفر گم میشه/ هزار نفر پا میشه» به وضعیت موجود در بیمارستانها و بازداشت همکارانشان واکنش نشان دادند.
روز دوشنبه شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران از بازداشت محرمعلی رمضانی، نماینده اول پرستاران زنجان خبر داد.
از سوی دیگر تصاویر منتشر شده نشان میدهند مراسم روز پرستار در دانشگاه علوم پزشکی ایلام، با عدم استقبال پرستاران مواجه شده است.
وعده افزایش اضافهکاری
در ادامه وعدههای دولت مسعود پزشکیان، علاءالدین رفیعزاده، رییس سازمان امور اداری و استخدامی کشور، اعلام کرد میانگین اضافهکار پرستاران به ساعتی ۸۰ هزار تومان میرسد و همزمان با روز پرستار پرداخت میشود: «این افزایش پرداخت تنها شامل افرادی میشود که تصمیم به انجام اضافهکاری داشته باشند و طبیعتا تغییری در دریافتی ثابت آنها که اضافه کاری نمیکنند، ایجاد نمیکند.»
مشخص نیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که تا امروز در پرداخت کامل و به موقع معوقه پرستاران با نرخ ۲۵ تا ۳۵ هزار تومان ناکام بوده، چگونه میخواهد این افزایش پرداخت اضافهکاری را تامین و تضمین کند.
اعتراضات ادامهدار پرستاران
پرستاران در روزهای گذشته نیز در شهرهای مختلف از جمله یزد، زنجان و بوشهر دست از کار کشیدند و تجمعات اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانهها نشان میدهند گروهی از پرستاران و کادر درمان در زنجان، روز دوشنبه تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی چون «وعده وعید کافیه/ سفره ما خالیه» سر دادند.
در بوشهر، پرستاران و کادر درمان در بخشهای آزمايشگاه و رادیولوژی، روز ۱۴ آبان در اعتراض به وضعیت معیشتی، پایمال شدن حقوق و وجود تبعیض و و فشارهای کاری بالا در محل کار خود دست به تجمع اعتراضی زدند.
روز ۱۳ آبان نیز پرستاران بیمارستان نظام مافی شهرستان شوش در استان خوزستان، در اعتراض به شرایط سخت کاری و وضعیت نامناسب معیشتی، تجمع و اعتصاب کردند.
۱۲ آبان هم در ادامه اعتراضات خیابانی اعضای کادر درمان، پرستاران شهرهای فسا، مشهد و یزد، تجمع اعتراضی برگزار کردند.
طی همان روز، گروهی از پرستاران با شرکت در کارزار «روبان مشکی» و بستن دستبند و بازوبند سیاه، خواستار پیگیری مطالبات صنفی و معیشتی خود شدند.
ششم آبان ماه، شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد تعیین تکلیف نشدن خواستههای پرستاران، واکنش قاطع و هماهنگ آنها را در پی خواهد داشت.
این تشکل صنفی عواقب این موضوع را متوجه مسئولان دانست و اعلام کرد تقلیل مطالبات پرستاران به پرداخت مبالغ اندک، آبی بر آتش اعتراضات خواهد پاشید و آن را شعلهورتر میکند.
این اطلاعیه، اتحاد و اعتراض سراسری را رمز پیروزی جامعه پرستاری نامید و از اعتصاب پرستاران در روز ۱۷ آبان، مصادف با روز پرستار در ایران خبر داد.
پرستاران و اعضای کادر درمان در ایران طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستهها و مطالبات خود تجمع، تحصن و اعتصاب کردند.
در یکی از آخرین نمونهها، پرستاران شهرهای مختلف کشور از روز ۱۵ مرداد به مدت بیش از یک ماه در حدود ۵۰ شهر و ۷۰ بیمارستان ایران دست از کار کشیدند و تجمع اعتراضی برگزار کردند.
احمد نجاتیان، رییس سازمان نظام پرستاری، روز ۱۲ آبان با اشاره به ترک خدمت هزار و ۵۰۰ پرستار در سال گفت طی یک سال اخیر ۵۰۰ پرستار مهاجرت کردهاند.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، روز ششم آبان در گفتوگو با «شبکه شرق» با بیان این که در ایران ۵۰ هزار پرستار خانهنشین داریم، گفت: «تا زیرساخت را درست نکنیم، استخدام مثل آبی است که در آبکش ریخته میشود.»
در سالهای گذشته شماری از انجمنها و نهادهای صنفی پرستاری نیز درباره روند رو به رشد مهاجرت پرستاران، تغییر شغل یا خروج آنها از چرخه خدمات درمانی، هشدار دادهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در سفر به پاکستان اعلام کرد بر خلاف اسرائیل، جمهوری اسلامی به دنبال تشدید تنشها نیست اما طبق منشور سازمان ملل متحد، حق دفاع از خود را محفوظ میدارد. او در این سفر با رییس ستاد ارتش پاکستان نیز دیدار کرد.
وزیر امور خارجه دولت چهاردهم در نشست مطبوعاتی مشترک با محمد اسحاق دار،وزیر امور خارجه پاکستان، با اشاره به حملات بامداد پنجم آبان اسرائیل به ایران تاکید کرد: «بر خلاف رژیم اسرائیل، جمهوری اسلامی ایران دنبال تنش نیست اما حق خود را برای دفاع طبق منشور سازمان ملل متحد به رسمیت میشناسد.»
عراقچی اضافه کرد که تهران مطابق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد از حق کامل برای دفاع برخوردار است و طبق زمان و وضعیت تعیین شده، ایران به این «تجاوز رژیم صهیونیستی» پاسخ خواهد داد.
عراقچی از پاکستان بابت محکوم کردن حملات اسرائیل به ایران قدردانی کرد.
وزیر امورخارجه پاکستان نیز ضمن تاکید بر مواضع اسلامآباد علیه اسرائیل از تهران بابت حمایت از اسلامآباد به منظور عضویت در سازمان بریکس قدردانی کرد.
او با اشاره به نشست روز ۲۱ آبان وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی تاکید کرد: «ایران و پاکستان به تلاشها برای کمک به مردم فلسطین و آتشبس ادامه خواهند داد.»
عراقچی، دیروز (۱۴ آبان) به پاکستان سفر کرد.
پیش از این سفر اعلام شده بود او با شهباز شریف، نخستوزیر و محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه، دیدار خواهد داشت.
امروز اما رسانهها از دیدار عراقچی با ژنرال عاصم مُنیر در مقر فرماندهی کل ارتش پاکستان در شهر راولپندی خبر دادند.
گزارش شده بحث درباره آخرین تحولات مرتبط با روابط دوجانبه ایران و پاکستان، وضعیت منطقه به ویژه همکاریهای دفاعی-نظامی و امنیت در مرزهای مشترک، محور این دیدار بوده است.
عراقچی در بدو ورود به اسلامآباد درباره اهداف سفرش گفت: «در اسلامآباد پیرامون طیف وسیعی از مناسبات دو کشور، نحوه مقابله با تهدیدات رژیم صهیونیستی و کاهش تنشها در منطقه مذاکره خواهیم کرد.»
وزیر امور خارجه پاکستان نیز با حائز اهمیت دانستن سفر عراقچی به پاکستان گفت: «این بازدید در زمانی انجام می شود که جهان اسلام به دلیل شرایط منطقه در وضعیت حساسی قرار دارد و ما از رایزنی با برادران ایرانی خود استقبال می کنیم.»
اهمیت پاکستان برای جمهوری اسلامی
ایران و پاکستان با هم بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند. دو کشور در مقاطعی یکدیگر را به «پناه دادن و حمایت از گروههای تروریستی» متهم کردهاند.
دی ماه ۱۴۰۲، تنش بین دو کشور به طرز بیسابقهای افزایش یافت و سپاه پاسداران به ایالت بلوچستان پاکستان حمله موشکی کرد. حملهای که سپاه پاسداران مدعی شد طی آن مقر نیروهای «جیش العدل» را هدف قرار داده است.
در مقابل این حمله، ارتش پاکستان نیز روز ۲۸ دی ماه ۱۴۰۲، مناطقی در استان سیستان و بلوچستان ایران را هدف قرار داد.
این اولین بار پس از پایان جنگ هشت ساله ایران و عراق بود که یک کشور به خاک ایران حمله نظامی میکرد.
در پی این حملات متقابل، دو کشور دیپلماتهای خود را فراخواندند و تنش در سطح دیپلماتیک هم افزایش یافت.
پنجم بهمن ۱۴۰۲، ژنرال منیر، رییس ستاد ارتش پاکستان با اشاره به حملات جمهوری اسلامی تاکید کرد: «هیچکس اجازه نخواهد داشت حاکمیت و تمامیت ارضی پاکستان را زیر پا بگذارد.»
او افزود: «شما نمیتوانید به ما خنجر بزنید و اگر این کار را انجام دهید، پاسخ مناسبی دریافت خواهید کرد.»
چند روز پس از این اظهارات و در نهم بهمن ۱۴۰۲، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه وقت جمهوری اسلامی به پاکستان سفر و با ژنرال منیر دیدار کرد.
این دیدار اگرچه پس از حملات متقابل دی ماه انجام شد اما سومین دیدار مستقیم وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با رییس ستاد ارتش پاکستان بود.
سوم اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز ابراهیم رئیسی، پیش از آن که در سقوط هلیکوپتر به همراه امیرعبداللهیان کشته شود، به پاکستان سفر و با نخستوزیر این کشور دیدار کرد.
در حاشیه سفر اردیبهشت رئیسی، یکی از مسائل، توسعه روابط اقتصادی بود.
جمهوری اسلامی از سال ۱۳۷۰ در تلاش است خط لوله صادرات گاز خود به پاکستان موسوم به «خط لوله صلح» را راهاندازی کند اما با گذشت بیش از ۳۰ سال و تغییر چندین دولت در جمهوری اسلامی و پاکستان، موفق به راهاندازی این پروژه نشده است.
رئیسی در سفر اردیبهشت خود وعده افزایش سطح مبادلات تجاری دو کشور به ۱۰ میلیارد دلار را داده بود.
علی فتحاللهی، نایب رییس شورای شهرستان چوار در استان ایلام، با اشاره به وجود مشکلاتی از جمله بیکاری، فقر اقتصادی و نبود زیرساختهای درمانی در این شهرستان گفت که طی سالهای گذشته موارد خودکشی بهدلیل مشکلات معیشتی زیاد بوده است و تنها در یک کارخانه، شش کارگر اقدام به خودکشی کردند.
خبرگزاری ایلنا روز ۱۴ آبان در گزارشی با عنوان «خودکشی مردم در صنعتیترین شهر ایلام بهدلیل بیکاری» نوشت که فقرا در این شهر به آب شرب سالم نیز دسترسی ندارند.
نایب رییس شورای شهرستان چوار در گفتوگو با ایلنا به مشکلات زیر ساختی این شهرستان پرداخت و گفت: «چوار به عنوان شهری صنعتی و همجواری با شرکت پتروشیمی بیشترین آمار فقر و بیکاری را دارد و حتی از داشتن پارکی برای تفریح مردم محروم است.»
فتحاللهی با بیان اینکه طی سالهای گذشته موارد خودکشی بهدلیل مشکلات معیشتی در شهرستان چوار زیاد بوده، گفت: «در یک کارخانه شش مورد اقدام به خودکشی داشتیم. امسال سه مورد اقدام به خودکشی نافرجام داشتیم که مربوط به کارگران پروژهای ارغوان گستر بودند.»
او تاکید کرد که این کارگران نیز بهدلیل مشکلات ناشی از بیکاری و مشکلات معیشتی دست به این کار زدهاند.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی که نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری درباره خودسوزی و خودکشی شماری از کارگران بیکار شده پتروشیمی چوار منتشر شده است.
روز ۱۶ مهر ماه، گروهی از کارگران پتروشیمی ارغوانگستر ایلام در حمایت از همکاران بازداشت شده خود در مقابل ساختمان دادگستری شهرستان چوار، تجمع اعتراضی برگزار کردند.
در جریان این تجمع، دو نفر اقدام به خودسوزی نافرجام کردند که یکی از آنها پدر یکی از کارگران بازداشت شده بود.
ایلنا، سوم مرداد گزارش داد در طول یک هفته سه نفر در چوار ایلام دست به خودکشی زدند که دو نفرشان کارگران پیمانکاری پتروشیمی ارغوانگستر هستند.
طبق این گزارش، این افراد به تازگی از کار بیکار شده بودند و نفر سوم نیز همسر یکی دیگر از کارگران بیکار شده همین پتروشیمی است.
شهرستان چوار حدود ۱۲ هزار نفر جمعیت دارد که بیشتر این جمعیت تقریبا در مرکز شهرستان متمرکز هستند.
نایب رییس شورای شهرستان چوار با بیان اینکه شرکتهای پتروشیمی «ایلام» و «ارغوانگستر» در استان ایلام مشغول به فعالیت هستند، به ایلنا گفت بیش از ۱۰۰ کارگر در پتروشیمی ارغوانگستر چهار تا پنج سال کار کردهاند که تعدادی از آنها به امید داشتن کار، تسهیلات گرفته و قسط بدهکارند.
فتحاللهی اضافه کرد که چندی پیش کارگران اخراج شده برای اعتراض جلو پتروشیمی تجمع کردند، اما دادستان چوار دستور بازداشت هشت نفر از آنها را صادر کرد.
به گفته متخصصان، رشد بیعدالتی، فقر، فساد، سرکوب و ناکامی در ایران باعث شده تا سلامت روان جامعه در معرض خطر جدی قرار بگیرد.
در این میان کارگران به طور ویژه بارها در اعتراض به موارد مختلف از جمله پرداخت نشدن دستمزد، پایین بودن میزان آن و اخراج از کار، تجمع اعتراضی برگزار کردهاند.
با وجود برگزاری این تجمعات، حکومت پاسخ درخوری به آنها نداده و در موارد بسیاری، فعالان کارگری را بازداشت کرده است.
کمتر از ۳۰ درصد نیروهای پتروشیمی چوار بومی هستند
فتحاللهی با بیان اینکه هر ایرانی حق دارد هر کجای این کشور که شرایط کار برایش مهیا شود کار کند، گفت: «خدا را خوش نمیآید جوان چواری که فاصله پتروشیمی با شهرش فقط ۲۰۰ متر است بیکار باشد و فردی از آن سوی کشور بیاید و در این شرکت مشغول به کار شود.»
این عضو شورای شهر با اشاره به اینکه این پتروشیمی بالغ بر دو هزار نیروی کار دارد، خاطرنشان کرد که کمتر از ۳۰ درصد از این کارگران بومی هستند و همیشه به جای استخدام، اخراج بومیها را در اولویت قرار می دهند.
او اضافه کرد: «جز این پتروشیمی یک پالایش گاز و یک فاز دو پالایش گاز هم در منطقه راهاندازی شده است اما متاسفانه آنها هم از نیروی بومی خیلی کم جذب میکنند و بیشترین نیروهایشان غیربومی هستند.»
آب آلوده
عضو شورای شهر چوار در بخش دیگری از گفتوگوی خود به کیفیت پایین آب در چوار اشاره کرد و گفت مردم برای مصارف شرب از آب چشمههای اطراف چوار استفاده میکنند یا به شهرستان ایوان که ۱۰ دقیقه با این شهرستان فاصله دارد می روند و آب مورد نیازشان را تامین می کنند.
به گفته فتحاللهی، افرادی که وسیله نقلیه ندارند و یا فقیرند، مجبورند از همین آب آلوده برای مصارف شرب استفاده کنند که موجب بیماریهای گوارشی آنها میشود.
فتحاللهی با بیان اینکه بارها برای مشکل آب اعتراض شده، گفت اداره محیط زیست به پشتوانه همین اعتراضهای مردمی، مبلغی را به عنوان جریمه از پتروشیمی چوار دریافت میکند اما مشکلی با آن حل نمیشود: «بوی نامطبوع آب به خصوص در زمستان ها که پساب های پتروشیمی را همراه باران رها می کنند بسیار آزار دهنده میشود.»
او در پایان با بیان اینکه آلودگی آب و هوای شرکت صنعتی برای مردم شهرستان چوار است، از مسئولان جمهوری اسلامی پرسید چرا نمیگذارند دست مردم این شهر در این شهرک صنعتی بند شود.
مرکز آمار ایران، خردادماه امسال چکیده طرح آمارگیری نیروی کار را منتشر کرد و نوشت که نرخ بیکاری در سال ۱۴۰۲ برابر ۸/۱ درصد بوده است.
بر اساس این گزارش جمعیت کشور در سن کار (۱۵ سال به بالا) در سال ۱۴۰۲ حدود ۶۴ میلیون و ۵۵۰ هزار نفر بود که از این تعداد ۲۶ میلیون و ۶۳۸ هزار نفر شاغل بودند.
در آستانه ۱۷ آبان، روز پرستار در ایران، گروهی از پرستاران و کادر درمان، روز ۱۴ آبان در شهرهای مختلف از جمله یزد، زنجان و بوشهر دست از کار کشیدند و تجمعات اعتراضی برگزار کردند. همزمان شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران از بازداشت محرمعلی رمضانی، نماینده اول پرستاران زنجان خبر داد.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانهها نشان میدهند گروهی از پرستاران و کادر درمان در زنجان، روز دوشنبه تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی چون «وعده وعید کافیه/ سفره ما خالیه» سر دادند.
همزمان شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران اعلام کرد محرمعلی رمضانی، در جریان جشن روز پرستار بازداشت شده است.
طبق این گزارش، بازداشت نماینده اول پرستاران زنجان، واکنشهای گستردهای در میان جامعه پرستاری و عموم مردم به دنبال داشته است.
ویدیوهای منتشرشده نشان میدهند گروهی از پرستاران و کادر درمان شهر یزد هم روز ۱۴ آبان تجمع اعتراضی برگزار کردند.
پرستارن معترض در این تجمع شعارهایی از جمله «با کرونا جنگیدیم/ حمایتی ندیدیم» سر دادند.
شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران در گزارشی از این تجمع به عنوان «یک حرکت بیسابقه» نام برد و نوشت که پرستاران تمامی بیمارستانهای یزد از جمله بیمارستانهای صدوقی، رهنمون و افشار، دست به تجمع اعتراضی گسترده زدند.
طبق این گزارش، این اعتراضات به حدی شدت گرفته که بیمارستانها در شرف تعطیلی هستند و تنها عملهای اورژانسی انجام میشوند و بیماران اورژانسی خدمات دریافت میکنند.
در بوشهر، پرستاران و کادر درمان در بخشهای آزمايشگاه و رادیولوژی، روز ۱۴ آبان در اعتراض به وضعیت معیشتی، پایمال شدن حقوق و وجود تبعیض و و فشارهای کاری بالا در محل کار خود دست به تجمع اعتراضی زدند.
روز ۱۳ آبان نیز پرستاران بیمارستان نظام مافی شهرستان شوش در استان خوزستان، در اعتراض به شرایط سخت کاری و وضعیت نامناسب معیشتی دست به تجمع و اعتصاب زدند.
در روز ۱۲ آبان هم در ادامه اعتراضات خیابانی اعضای کادر درمان، پرستاران شهرهای فسا، مشهد و یزد، تجمع اعتراضی برگزار کردند.
طی همان روز، گروهی از پرستاران با شرکت در کارزار «روبان مشکی» و بستن دستبند و بازوبند مشکی، خواستار پیگیری مطالبات صنفی و معیشتی خود شدند.
ششم آبان ماه، شورای هماهنگی اعتراضات پرستاران به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد که تعیین تکلیف نشدن خواستههای پرستاران واکنش قاطع و هماهنگ آنها را در پی خواهد داشت.
این تشکل صنفی عواقب این موضوع را متوجه مسئولان دانست و اعلام کرد تقلیل مطالبات پرستاران به پرداخت مبالغ اندک، آبی بر آتش اعتراضات خواهد پاشید و آن را شعلهورتر میکند.
این اطلاعیه، اتحاد و اعتراض سراسری را رمز پیروزی جامعه پرستاری نامید و از اعتصاب پرستاران در روز ۱۷ آبان، مصادف با روز پرستار در ایران خبر داد.
پرستاران و اعضای کادر درمان در ایران طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستهها و مطالبات خود دست به تجمع، تحصن و اعتصاب زدند.
در یکی از آخرین نمونهها، پرستاران شهرهای مختلف کشور از روز ۱۵ مرداد به مدت بیش از یک ماه در حدود ۵۰ شهر و ۷۰ بیمارستان ایران دست از کار کشیدند و تجمع اعتراضی برگزار کردند.
احمد نجاتیان، رییس سازمان نظام پرستاری، روز ۱۲ آبان با اشاره به ترک خدمت هزار و ۵۰۰ پرستار در سال گفت طی یک سال اخیر ۵۰۰ پرستار مهاجرت کردهاند.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، روز ششم آبان در گفتوگو با «شبکه شرق» با بیان این که در ایران ۵۰ هزار پرستار خانهنشین داریم، گفت: «تا زیرساخت را درست نکنیم، استخدام مثل آبی است که در آبکش ریخته میشود.»
در سالهای گذشته شماری از انجمنها و نهادهای صنفی پرستاری نیز درباره روند رو به رشد مهاجرت پرستاران، تغییر شغل یا خروج آنها از چرخه خدمات درمانی، هشدار دادهاند.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران اعلامکرد یک فروند هواپیمای فوق سبک نیروی زمینی سپاه پاسداران در حین انجام عملیات رزمی «شهدای امنیت» در منطقه مرزی جنوب شرق سیرکان دچار حادثه شد و به دنبال آن، حمید مازندرانی، فرمانده تیپ نینوای استان گلستان و خلبان حامد جندقی، کشته شدند.
بر اساس گزارشهای رسانههای داخلی، هواپیمای سانحه دیده از نوع جایروپلن (هواچرخ) است. هواچرخ، پرنده فوق سبک با ظرفیت معمولا دو نفر است.
حادثه در رزمایش خودیها
این اولین بار نیست که رزمایش نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی با تلفاتی در جبهه خودی همراه میشود. مروری بر گزارشها نشان میدهد پیش از این بارها چنین اتفاقاتی رخ داده و در اکثر موارد، هیچ گزارش رسمیای از بررسی دلایل و برخورد احتمالی با عوامل این حوادث منتشر نشده است.
در یک نمونه، سپاه فجر استان فارس هشتم آبان از سقوط یک فروند بالگرد هوانیروز سپاه پاسداران در حوالی شهرستان زریندشت خبر داد و گفت این پرواز تحت ماموریت آموزشی یکی از یگانهای نیروی زمینی این نیرو انجام و یکی از سرنشینان آسیب دید که به بیمارستان منتقل شد.
رسانههای داخلی روز سهشنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ از کشته و زخمی شدن سه عضو یگان «نوپو» پلیس زنجان در یک رزمایش خبر دادند و نوشتند «موج انفجار حاصل از تمرینات» باعث شد سه تن از نیروهای نوپو مجروح و به بیمارستان منتقل شوند.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از رییس دانشگاه علوم پزشکی زنجان نوشت بعد از سه روز، دو تن از نیروها مرخص شدند اما نفر سوم به نام علی بیات، دچار «مرگ مغزی» شد.
در یک «مانور محدود داخلی» که سوم تیر ۱۳۹۶ در ترمینال چهار فرودگاه مهرآباد انجام شد، مهدی یزدی، از نیروهای حفاظت سپاه پاسداران در فرودگاه مهرآباد مورد اصابت گلوله قرار گرفت و کشته شد.
بر اساس اطلاعات منابع غیررسمی، یزدی در این مانور نقش یک فرد انتحاری را داشته است که به اشتباه گلوله به سرش اصابت میکند.
رزمایش شهدای امنیت سپاه پاسداران
به گفته احمد شفاهی، جانشین قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران، رزمایش شهدای امنیت سپاه پاسداران به دنبال «حادثه تروریستی پنجم آبان» که به کشته شدن تعدادی از نیروهای سپاه پاسداران منجر شد، برگزار شده است.
هدف این رزمایش، «تمرین برای مقابله با تهدیدات امنیتی و شناسایی تحرکات تیمهای تروریستی و اقدامات خرابکارانه دشمن در مناطق جنوب شرق ایران» اعلام شده است.
وزارت کشور روز پنجم آبان از کشته شدن ۱۰ نفر از نیروهای نظامی در محور مواصلاتی گوهرکوه شهرستان تفتان در استان سیستان و بلوچستان خبر داد و «جیش العدل»، مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.
طبق این گزارش، وزیر کشور تیمی متشکل از مقامات این وزارتخانه و فرماندهان انتظامی را مامور بررسی ابعاد این رخداد کرد.
به گفته شفاهی، در رزمایش امروز «از بخشی از ظرفیت و توانمندی یگانهای صابرین، نیروی مخصوص، هوانیروز، پهپادی، جنگال، مهندسی و همچنین مشارکت نیروهایی از فراجا و اداره کل اطلاعات و بسیج استفاده شده و تعدادی از ادوات و تجهیزات نوین رزمی نیز مورد آزمون و آزمایش میدانی و عملیاتی قرار گرفته» است.
گروه جیش العدل
از پاییز سال ۱۴۰۱ و پس از جمعه خونین زاهدان و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه متمادی در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
در برخی از این موارد گروه جیش العدل، با صدور بیانیههایی مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته است.
جیش العدل که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته نیز حملاتی مشابه به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
کنش اعتراضی دختر دانشجوی دانشگاه علوم و تحقیقات و بازداشت او در کانون توجه افکاری عمومی ایران و جهان قرار گرفته است. شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح، با اشاره به انتساب اختلال روانی به این دختر جوان، بیمارانگاری معترضان را روش دیرینه حکومت برای سرکوب مخالفان خواند.
عبادی روز دوشنبه ۱۴ آبان در اینستاگرم خود نوشت که واکنش حکومت به این رویداد، چیزی جز «تکرار همان سناریوی نخنما مبنی بر اختلال روانی فرد معترض» نیست.
او بیمارانگاری معترضان را روش دیرینه دستگاه سرکوب خواند و نوشت: «اگر دانشجوی معترض علوم تحقیقات بیمار بود، چرا بازداشتش کردید؟ آیا دستگاه امنیتی مسئول رسیدگی به وضعیت پزشکی شهروندان است؟»
عبادی با اشاره به «تجربه دردناک» قتل بهنام محجوبی، زندانی سیاسی، در پی انتقال به بیمارستان روانپزشکی، تاکید کرد که انتقال شهروندان از سوی دستگاه امنیتی به بیمارستانهای روانی مصداق شدیدترین شکنجههاست.
چهار انجمن روانشناسی و روانپزشکی ایران سال گذشته از اقدامات جمهوری اسلامی در «سوءاستفاده از روانپزشکی و روانشناسی» برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری انتقاد کرده بودند.
دختر دانشگاه علوم و تحقیقات، روز شنبه ۱۲ آبان در پی برخورد فیزیکی ماموران حراست و تلاش آنها برای تحمیل حجاب اجباری، در اقدامی اعتراضی برهنه شد.
ساعاتی پس از انتشار گسترده ویدیوهای این کنش اعتراضی، برخی منابع گزارش دادند که او همراه با ضرب و جرح بازداشت و به بیمارستان روانی منتقل شده است.
هنوز از محل نگهداری این دختر دانشجو خبری منتشر نشده است.
هشتگهایی در حمایت از دختر علوم تحقیقات
ویدیو و تصاویر ارسالشده به ایراناینترنشنال نشان میدهند شعارهای «زن زندگی آزادی»، «آهو دریایی باجنم، زندهباد» و «مرگ بر خامنهای قاتل»، شامگاه یکشنبه ۱۳ آبان در حمایت از اعتراض دختر علوم تحقیقات، بر دیوارهایی در تهران نوشته شدند.
از روز شنبه دوازدهم آبان تاکنون، تعدادی از وکلا مانند مریم کیانارثی، برای دفاع رایگان از این دانشجو اعلام آمادگی کردهاند.
در این مدت بسیاری از کاربران رسانههای اجتماعی نیز کنش اعتراضی این دختر را با ویدا موحد مقایسه کردند که روز شش دی سال ۱۳۹۶ روی جعبه برقی در خیابان انقلاب تهران رفت، روسری سفید خود را بر سر چوب زد و آغازگر جنبشی به نام «دختران خیابان انقلاب» شد.
هشتگ «دختر علوم تحقیقات» در این مدت دهها هزار بار در پستهای کاربران فارسیزبان تکرار شده است.
هویت این دختر تاکنون مشخص نشده اما از روز یکشنبه برخی نام او را «آهو دریایی» و دانشجوی رشته زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه علوم و تحقیقات معرفی کردهاند.
هشتگ این نام نیز در رسانه اجتماعی ایکس هزاران بار استفاده شده است.
شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی صوتی به ایراناینترنشنال، درباره واکنش حکومت به اقدام اعتراضی دختر دانشجوی دانشگاه علوم و تحقیقات در از تن درآوردن لباسهایش صحبت کردند.
یک مخاطب ایراناینترنشنال گفت: «اعتراض این دانشجو بلندترین صدای بیصدایان بود. صدای او تا ابد در تاریخ خواهد ماند.»
شهروندی دیگر در پیام خود تاکید کرد: «واکنش حکومت بستگی به همت دانشجویان ایران دارد. اگر همراهی نکنند حکومت جای شاکی و متشاکی را عوض میکند. اگر ظلم را تحمل کنیم بدتر از اینها سرمان میآید.»
واکنشهای جهانی
کاربران رسانههای اجتماعی، فعالان حقوق بشر و فعالان حقوق زنان در کشورهایی مانند چین و ترکیه نیز به حمایت از دختر دانشگاه علوم و تحقیقات پرداختند.
این موضوع در فضای مجازی چین به بحث محبوبی در میان مسائل ایران و خاورمیانه تبدیل و تعداد زیادی پست و کامنت در ستایش و تعریف از این دختر منتشر شده است.
در ترکیه، اتحادیه انجمنهای زنان با اطلاعرسانی درباره کنش این دختر و بازداشت او، نوشت: «زن، زندگی، آزادی!»
«کامپوس»، گروه مستقل زنان در ترکیه که برای بهبود وضعیت زنان دانشجو فعالیت میکند با بازنشر ویدیوی دختر دانشگاه علوم و تحقیقات در ایکس، به کنش اعتراضی او، بازداشت و انتقالش به بیمارستان روانپزشکی اشاره کرد.
این گروه نوشت: «مبارزه ما علیه فشارهایی که سعی دارند بر بدنهایمان تحمیل کنند، ادامه خواهد داشت.»
پتلفرم مسئولیت اجتماعی «خودت به تنهایی» (kiz basina) که با هدف کاهش انواع خشونت مبتنی بر نابرابری جنسیتی در ترکیه فعالیت میکند نیز با انتشار پستی در اینستاگرام، اقدام شجاعانه دختر دانشگاه علوم و تحقیقات را نمایش دوبارهای از رژیمی سرکوبگر خواند که باعث مرگ مهسا ژینا امینی و تحمیل شرایطی سخت بر زنان ایرانی شد.
این پلتفرم با اشاره به اعتراضات خیزش «زن، زندگی، آزادی» تاکید کرد که زنان ایرانی همچنان برای حقوق و آزادیهای اساسی خود و حضورشان در خیابانها مبارزه میکنند.
الیف شافاک، نویسنده ترکیهای-بریتانیایی، با بازنشر تصویری از کنش اعتراضی دختر علوم تحقیقات، در اینستاگرام خود نوشت در حال خواندن شعری از فروغ فرخزاد بوده که تصویر این دختر را دیده است.
او در این پست به «روح زیبا، مقاوم و سرکش زنان ایرانی» اشاره کرد و گفت به زنان در ایران، غزه، سودان، اوکراین و افغانستان میاندیشد که بدترین پیامدهای جنگ، خشونت و تروما را تحمل میکنند.
یائل براون-پیوه، رییس مجلس ملی فرانسه، ویدیوی دختر دانشگاه علوم و تحقیقات را با عبارت «زن، زندگی، آزادی» در ایکس منتشر کرد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران با انتشار ویدیویی از دختر دانشجوی معترض به حجاب اجباری در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد تهران، در حساب ایکس خود نوشت که این موضوع و همچنین پاسخ مقامهای ایران را به دقت رصد خواهد کرد.
سازمان عفو بینالملل نیز در ایکس نوشت: «مقامهای جمهوری اسلامی باید فورا این دانشجو را که پس از درآوردن لباس در اعتراض به آزار و اذیت به دلیل حجاب اجباری از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده، آزاد کنند.»
کانون بینالمللی دانشگاهیان ایرانی (آیکویا) در بیانیهای ضمن حمایت از این دختر دانشجو، خواستار اعتراض جامعه جهانی به سرکوب سیستماتیک زنان و دانشجویان و افزایش فشار بر جمهوری اسلامی برای توقف خشونتهایش شد.
این کانون تاکید کرد که صدای آزادیخواهان ایران خاموششدنی نیست.
پیش از آن نیز تشکل دانشجویان پیشرو در واکنش به ضرب و شتم و بازداشت این دختر دانشجو در بیانیهای نوشت: «ما او را تنها نمیگذاریم و پیام روشنمان به حکومت اسلامی و وحوش اسلامگرا در دانشگاهها، پیشتر اعلام شده؛ ما به کمتر از نابودی جمهوری اسلامی راضی نخواهیم شد.»
خبرنامه دانشجویان دانشگاه امیرکبیر با انتشار تصاویری از یک مامور حراست واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد در پیامرسان تلگرام نوشت او عامل حمله به دختر دانشجو بوده است.
بر اساس این گزارش، نیروی حراست با حمله به این دانشجو لباس او را پاره کرد.
حمایت گسترده کنشگران، هنرمندان و نهادهای ایرانی از دختر علوم تحقیقات
در داخل ایران نیز از روز شنبه تاکنون بسیاری از فعالان سیاسی و مدنی، هنرمندان، تشکلها و نهادهای مختلف به کنش اعتراضی دختر علوم تحقیقات، واکنش نشان دادهاند.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در واکنش به اعتراض این دختر و بازداشتش نوشت زنان تاوان «سرپیچی» را میدهند اما در مقابل زور سر خم نمیکنند.
محمدی «تن» زن معترض دانشگاه را نماد عصیان، خشم و طغیان دانست و خواهان آزادی او و توقف سرکوب و آزار زنان شد.
گوهر عشقی، مادر دادخواه ستار بهشتی، وبلاگنویس کشتهشده هم با استفاده از هشتگ «جمهوری اسلامی باید برود» در ایکس نوشت که این دختر دانشجوی آزاده از سوی «جنایتکاران خامنهای» بازداشت و ربوده شده است و از همگان خواست تا صدای او باشند.
رویا حشمتی، از بازداشتشدگان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در اینستاگرام خود خطاب به دختر دانشگاه علوم و تحقیقات نوشت: «باشد تا غرور و عصیانت مشعلی فروزان شود در لحظههای تاریکِ مغاکی که پیش رویت دهان گشوده، خواهر گرامیام.»
حشمتی به دلیل انتشار عکسی از خود با دامن و بدون حجاب اجباری در یکی از خیابانهای تهران بازداشت و اواسط دی سال گذشته، حکم ۷۴ ضربه شلاق در موردش اجرا شد.
مهدی یراحی، زندانی سیاسی پیشین و خواننده حامی خیزش انقلابی نیز در واکنش به بازداشت و برخورد با این دختر دانشجوی معترض، در ایکس نوشت: «بانگ رسای زن است.»
او از هشتگ مهسا امینی و «دختر علوم تحقیقات» استفاده کرد.
کتایون ریاحی، بازیگر سینمای ایران که در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» با برداشتن حجاب اجباری با اعتراضات مردمی همراهی کرده بود، با انتشار پستی در اینستاگرام از این دانشجو حمایت کرد و نوشت: «یکدیگر را تنها نمیگذاریم.»
حسین رونقی، زندانی سیاسی پیشین، کنش اعتراضی این دانشجو را «طغیان علیه سرکوب حکومت» توصیف کرد و افزود این اقدام «فریادی از عمق دل علیه ستمی که زندگی را از مردم، بهویژه زنان گرفته»، محسوب میشود.
فرید قدمی، نویسنده و مترجم ایرانی نیز با انتشار پستی در اینستاگرام به حمایت از این دانشجو پرداخت و نوشت: «گفتمان ایدئولوژیک حاکم بیگمان سعی میکند او را دیوانه جلوه دهد؛ همچون کشیشان قرون وسطی که زنان آزادیخواه را هیستریک میخواندند.»
احمدرضا یزدی، متخصص رواندرمانی، اردیبهشت ماه امسال با انتقاد از «سیاسیسازی روانپزشکی در ایران» هشدار داد: «برخی از روانپزشکان ممکن است با ایدئولوژیهای رژیم همسو شوند و مخالفان را بیمار روانی تلقی کنند و فعالانه در سرکوب دیدگاههای مخالف شرکت کنند.»