مشاور امنیت ملی سابق بریتانیا خواهان همگامی با ترامپ برای تغییر رژیم در ایران شد
مارک سدویل، مشاور امنیت ملی سابق بریتانیا، پیشنهاد کرد که این کشور با سیاست فشار حداکثری دونالد ترامپ برای تغییر رژیم جمهوری اسلامی یا تغییر معنادار در رفتار آن، متحد و همگام شود.
سدویل که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ مشاور امنیت ملی بریتانیا بود، دوشنبه ۲۴ دی تاکید کرد که این کشور باید به سیاست «فشار حداکثری» رییسجمهوری بعدی آمریکا علیه جمهوری اسلامی بپیوندد.
او خواستار آن شد که بریتانیا با حفظ فشارهای اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک، باعث تغییر بنیادین در رفتار جمهوری اسلامی شود.
همزمان، اندیشکده بریتانیایی «پالیسی اِکسچِنج» در گزارشی با اشاره به تحولات منطقهای و بینالمللی اخیر نوشت جمهوری اسلامی اکنون در موضع ضعف قرار دارد و بریتانیا میتواند «با استفاده از این فرصت و همراهی با سیاست فشار حداکثری ترامپ»، زمینه را برای برقراری ثبات در خاورمیانه فراهم کند.
سدویل سال گذشته نیز همراه چند مقام ارشد بریتانیا، در نامهای از دولت این کشور خواسته بود اقدامها و تصمیمهای سختگیرانهتری در قبال جمهوری اسلامی اتخاذ کند.
از سوی دیگر مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، در گفتوگو با سایت خبری برایتبارت نیوز گفته است فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی در دولت اول ترامپ نتیجه کاملا خوبی داشت و باید به این سیاست بازگشت.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ ایالات متحده، گزارشهای مختلفی درباره حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات اتمی ایران با موافقت ترامپ منتشر شده است.
مشاور امنیت ملی سابق بریتانیا، با اشاره به درگیریهای شدید در جمهوری اسلامی برای جانشینی خامنهای گفت که بریتانیا میتواند از این فرصت استفاده کند.
به گفته سدویل، لندن باید تاکید کند «جانشینی که مایل به آزادسازی فضای داخلی و رفتار مسئولانه در خارج از کشور باشد»، میتواند جایگاه قابل احترامی برای جمهوری اسلامی در جامعه بینالمللی به دست آورد.
پس از کشته شدن ابراهیم رئیسی در حادثه سقوط بالگرد، برخی رسانههای غربی از جمله والاستریت ژورنال نوشتند که احتمال جانشینی مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی پس از مرگ پدرش، علی خامنهای، بیش از پیش تقویت شده است.
با این حال روزنامه انگلیسیزبان تهران تایمز در مطلبی گزارشها درباره «اجماع مخفیانه خبرگان» برای انتخاب مجتبی خامنهای را «ادعاهای بیاساس» خواند.
محمدرضا صاحبی پسندیده، قاضی پرونده «چای دبش» گفت که وزرای جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت (صمت) در دولت رئیسی و رییس سابق سازمان توسعه تجارت، در این پرونده متهم هستند. پیش از این موارد اتهامی جواد ساداتینژاد، وزیر سابق کشاورزی، رسانهای شده بود.
پسندیده، دوشنبه ۲۴ دی با اشاره به این که تحقیقات در پرونده چای دبش ادامه دارد، گفت: «احتمال دارد متهمان دیگری هم به پرونده چای دبش اضافه شوند چرا که تحقیقات در این پرونده در دادسرا ادامه دارد و کیفرخواستهای بعدی هم صادر خواهد شد.»
قاضی پرونده چای دبش، درباره این که آیا در این پرونده به اتهامات همه متهمان رسیدگی شده یا پرونده، متهمان دیگری هم دارد، گفت که این پرونده ۶۱ متهم دارد و به اتهامات این متهمان رسیدگی میشود.
جواد ساداتینژاد، وزیر سابق جهاد کشاورزی در دولت ابراهیم رئیسی، اکنون دو پرونده مفتوح دارد: یکی پرونده فساد ۱/۱۷ هزار میلیارد تومانی مربوط به نهادههای دامی و دیگری ۱۴۰ هزار میلیارد تومانی مربوط به چای دبش که محکومیت او در پرونده نهادههای دامی قطعی شده است.
اعتراض ساداتینژاد به حکم پرونده نهادههای دامی از سوی قوه قضاییه رد شده است و در پرونده چای دبش هم او با قرار وثیقه آزاد است.
۲۱ شهریور ماه، دفتر رضا فاطمی امین، وزیر پیشین صمت، با صدور اطلاعیهای اعلام کرد: «وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت [فاطمیامین] نقشی در فعالیتهای گروه شرکتهای دبش نداشته و مرتکب رفتار مجرمانه، تخلف و اهمال در انجام وظایف قانونی خود نشده است.»
فاطمی امین از شهریور ۱۴۰۰ تا اردیبهشت ۱۴۰۲، وزیر صمت دولت سیزدهم بود و بخشی از فساد چای دبش در دوران تصدی او رخ داد و وزارتخانه متبوع او در زمینه تخصیص ارز به گروه چای دبش مسئولیت داشته است.
علیرضا پیمان پاک نیز در زمان تصدی فاطمی امین، ریاست سازمان توسعه تجارت را بر عهده داشته است. او مدتی هم قائم مقام وزیر کشاورزی بوده است.
فساد در تخصیص ارز
طبق مصوبه سال ۱۴۰۰ شورای هماهنگی سران قوا، هر وزارتخانهای مسئول تخصیص ارز به حوزه تخصصی خود برای واردات است.
گروه شرکتهای چای دبش که از سال ۱۳۹۷ تا پایان شش ماهه اول سال ۱۴۰۰ چیزی بالغ بر حدود ۵۰ میلیون دلار برای واردات ماشینآلات مربوط به راهاندازی یا توسعه خط تولید کارخانههای خود دریافت کرده بود، از آغاز نیمه دوم سال ۱۴۰۰ تا مهر ماه سال ۱۴۰۱ بیش از یک میلیارد دلار ارز دریافت کرد.
مبنای تخصیص این ارز و جهش عجیب یکساله در حوزه واردات ماشین آلات تولید یا بستهبندی چای مربوط به وزارتخانه صمت بود که تمام اختصاص این ارز در دوره وزارتی فاطمی امین صورت گرفته بوده است.
تخصیص ارز و ثبت سفارش برای اختصاص ارز به منظور واردات ماشینآلات تولید و بستهبندی چای در سامانه سازمان توسعه تجارت ایران صورت گرفته است.
در زمان این ثبت سفارش، پیمان پاک ریاست این سازمان را بر عهده داشت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به نگرانیهای فزاینده جامعه بینالمللی در مورد برنامه هستهای حکومت ایران اعلام کرد تهران برای مذاکره در این خصوص آماده است اما برای آن التماس نمیکند.
به گفته بقایی، امروز و فردا «مذاکراتی در خصوص طیف مختلفی از موضوعات»، میان ایران و اروپا در ژنو در جریان است.
بقایی دوشنبه ۲۴ دی در نشست هفتگی خود، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «صلحآمیز» خواند و گفت تهران برای «رفع شبهات ناموجه» در رابطه با این موضوع، آمادگی دارد.
او افزود: «موضع ما در خصوص گفتوگو و مذاکره موضعی ثابت است .... ما هیچگاه میز مذاکره را ترک نکردیم.»
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد دور نخست مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
در هفتههای اخیر و همزمان با نزدیک شدن به آغاز کار رسمی دولت دونالد ترامپ، مقامهای جمهوری اسلامی از تمایل خود برای از سرگیری مذاکرات هستهای خبر دادند.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای حکومت ایران به تصویب رساند و بر لزوم همکاری فوری تهران با آژانس تاکید کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۴ دی در مصاحبه با شبکه سیسیتیوی چین اعلام کرد تهران برای مذاکرات «سازنده و بدون تاخیر» بر سر برنامه هستهای خود آمادگی دارد.
او در عین حال تاکید کرد مذاکرات آتی باید «با هدف رسیدن به یک توافق» انجام شود.
محمدجواد ظریف، معاون راهبردی دولت جمهوری اسلامی، آذر ماه در مقالهای در مجله فارِن اِفِرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت ترامپ باید به دنبال توافقی باشد که به هر دو طرف سود برساند.
بقایی: در رابطه با آمریکا در زمان مقتضی تصمیم میگیریم
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه نشست هفتگی خود گفت حکومت ایران در رابطه با آمریکا «با توجه به عملکردها و رویکردها» در «زمان مقتضی» تصمیمگیری خواهد کرد.
بقایی اضافه کرد: «مذاکره یک جاده دو طرفه است و ما برای مذاکره التماس نخواهیم کرد.»
ویلیام بِرنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای، ۲۱ دی اعلام کرد جمهوری اسلامی در موضع ضعف قرار دارد و این شرایط میتواند حکومت ایران را به مشارکت در «مذاکرات هستهای جدی» سوق دهد.
او با اشاره به دو حمله موشکی «نافرجام» جمهوری اسلامی به اسرائیل، «فروپاشی» حزبالله لبنان بهعنوان مهمترین گروه نیابتی تهران، «کاهش شدید قدرت حماس» در نوار غزه و در نهایت سقوط حکومت بشار اسد، افزود: «تمامی این مسائل رژیم ایران را از نظر استراتژیک، در موقعیت بسیار ضعیفتری قرار داده است.»
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران در پیش خواهد گرفت.
ترامپ اول بهمن رسما قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.
همزمان با الحاق هزار پهپاد «پنهانکار و ضد استحکامات» با «برد بالای دو هزار کیلومتر» به تجهیزات ارتش، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، برگزاری رزمایشها و رونمایی از شهر موشکی جدید سپاه پاسداران را نشان دهنده «توان بازدارنده» جمهوری اسلامی دانست.
ارتش جمهوری اسلامی دوشنبه ۲۴ دی خبر داد که این هزار پهپاد، به طور همزمان در چندین نقطه از کشور به تجهیزات ارتش اضافه شدهاند.
بنا بر اعلام ارتش، این پهپادها دارای توان «پرواز بسیار بالا» و «خوداتکا و بدون نیاز به کنترل از ابتدا تا انتها» هستند.
جمهوری اسلامی پیش از این نیز از پهپادهایی با برد دو هزار کیلومتر رونمایی کرده بود. از جمله سهشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲، از یک پهپاد به نام «مهاجر ۱۰» رونمایی شد که برد آن دو هزار کیلومتر اعلام شده و به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، شبیه پهپاد امکیو-۹ ریپر، ساخت آمریکاست.
همزمان با انتشار خبر اضافه شدن هزار پهپاد جدید به تجهیزات ارتش، روزنامه واشینگتنپست نوشت سامانههای دفاع هوایی که سپاه پاسداران در رزمایش اخیر خود به نمایش گذاشت، در مقایسه با آنچه در حمله آبان ماه اسرائیل هدف قرار گرفت، از کیفیت پایینتری برخوردار هستند.
طبق گزارشهای منابع نظامی و اطلاعاتی، اسرائیل تقریبا تمام پدافند هوایی جمهوری اسلامی، از جمله سامانههای موشکی اس-۳۰۰ را در حمله آبان ماه خود به ایران نابود کرد.
رونمایی از این پهپادهای جدید ارتش در حالی است که اتحادیه اروپا و آمریکا در واکنش به فروش پهپاد از سوی جمهوری اسلامی به روسیه برای جنگ در اوکراین، شماری از نهادها و مقامات حکومت ایران را تحریم کردهاند.
همچنین انتشار خبرها درباره این پهپادها در آستانه آغاز دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ و گزارشهای مختلف در مورد احتمال حمله به تاسیسات اتمی ایران از سوی اسرائیل با موافقت ترامپ است.
سال ۱۳۹۱ جمهوری اسلامی یک لاکهید مارتین آرکیو-۱۷۰ سنتینل را که به وسیله سازمان سیآیای برای نظارت بر سایتهای هستهای ایران به کار گرفته میشد، پس از ورود به حریم هوایی ایران از کشور افغانستان توقیف کرد. ایران بعدا این پهپاد را مهندسی معکوس کرد تا انواع پهپادهای خود را بسازد.
رزمایش پدافند هوایی ارتش در تاسیسات اتمی فردو و خنداب
رزمایشهای نظامی در ایران
ارتش جمهوری اسلامی یکشنبه ۲۳ دی اعلام کرد که در مرحله نخست رزمایش «اقتدار پدافند هوایی ۱۴۰۳»، مانور تهاجم شبانه «هواگردهای متخاصم» به فردو و خنداب برگزار شد و پدافند هوایی، پهپادها را با شلیک سامانههای موشکی «۱۵ خرداد» و «تلاش» منهدم کرد.
از سوی دیگر حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای این نهاد نظامی، از یک «شهر موشکی جدید» رونمایی کردند.
در همین حال قالیباف در جلسه علنی دوشنبه مجلس شورای اسلامی گفت که برگزاری چند رزمایش و رونمایی از جدیدترین شهر موشکی نیروی هوافضای سپاه پاسداران، «به دشمنان عزم جدی و توان بازدارنده جمهوری اسلامی را نشان داد».
سپاه پاسداران اخیرا رزمایشی با عنوان «پیامبر اعظم ۱۹» برگزار کرد.
این رزمایش ۱۷ دی آغاز شد و ۲۰ دی به پایان رسید.
برگزاری رزمایشهای جمهوری اسلامی همزمان با افزایش فشار اقتصادی به مردم و کمبود شدید انرژی در ایران است.
واشینگتن پست یکشنبه ۲۳ دی نوشت که یکی دیگر از پیامدهای تنشهای ۱۵ ماه اخیر در خاورمیانه، تشدید بحران اقتصادی در ایران بوده است.
در سال گذشته میلادی ۶۵ درصد از ارزش ریال کاسته شد، بحران انرژی به تعطیلی کسب و کارها، مدارس و نهادهای دولتی انجامید و نرخ بیکاری همچنان در سطح بالایی باقی ماند.
اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، جمهوری اسلامی را به انجام «حملات ترکیبی» و «جنگ نیابتی» علیه این کشور متهم کرد و گفت استکهلم باید برای مقابله با این اقدامات از آمادگی لازم برخوردار باشد.
کریسترسون یکشنبه ۲۳ دی در سخنرانی خود در نخستین روز از نشست سالانه «مردم و دفاع» در شهر سالِن در شمال سوئد اعلام کرد جمهوری اسلامی از باندهای جنایتکار سازمانیافته و خشن «برای انجام حملات جدی در خاک سوئد» استفاده میکند.
او با اشاره به اقدامات حکومت ایران در این کشور افزود: «سوئد در حال جنگ نیست اما صلحی نیز وجود ندارد.»
نخستوزیر سوئد تاکید کرد: «صلح واقعی مستلزم آزادی و نبود منازعات جدی میان کشورها است اما ما و همسایگانمان در معرض حملات ترکیبی هستیم که نه با رباتها و سربازان، بلکه با کامپیوترها، پول، انتشار اطلاعات جعلی و خطر خرابکاری انجام میگیرند.»
روزنامه دیلیمیل ۱۸ فروردین گزارش داد حکومت ایران از گروههای جنایتکار سازمانیافته برای حمله به اهداف مورد نظر خود در اروپا استفاده میکند.
وزارت امور خارجه سوئد ۱۹ خرداد ارتباط حکومت ایران با شبکه جنایتکاران در این کشور را نگرانکننده خواند و هشدار داد تهران از گروههای تبهکار برای ارتکاب جنایت یا تحریک به انجام آن استفاده میکند.
پیشتر و در ۱۰ خرداد، سرویس امنیتی سوئد (سپو) تایید کرد شبکه جنایتکاران مرتبط با جمهوری اسلامی در درجه اول گروهها و مخالفان حکومت از جامعه ایرانیان مهاجر را هدف قرار داده اما به اقدام علیه نمایندگان سایر کشورها، از جمله اسرائیل نیز مبادرت کرده است.
بهمن ماه سال گذشته، یک نارنجک در محوطه سفارت اسرائیل در استکهلم کشف شد که سفیر اسرائیل آن را «یک حمله نافرجام» خواند.
۱۰ مهر سال جاری هم به سوی سفارت اسرائیل در سوئد تیراندازی شد اما کسی در این رخداد آسیب ندید.
پلیس دانمارک، مهر ماه دو مرد سوئدی ۱۶ و ۱۹ ساله را به اتهام «تروریسم» دستگیر کرد. آنها به دست داشتن در دو انفجار، احتمالا ناشی از نارنجک دستی، در نزدیکی سفارت اسرائیل در کپنهاگ دانمارک متهم شدند.
یک منبع آگاه سوئدی و یک منبع در پلیس این کشور ۱۳ مهر در گفتوگو با ایراناینترنشنال تایید کردند تهران پشت حملات مسلحانه به سفارتخانههای اسرائیل در شهرهای استکهلم و کپنهاگ بوده است.
روزنامه لوموند در گزارشی در تیر ماه به عملیات تحت هدایت جمهوری اسلامی برای حمله به روزنامهنگاران مخالف حکومت در اروپا پرداخت و از پوریا زراعتی و مهران عباسیان، خبرنگاران ایراناینترنشنال، بهعنوان دو هدف این عملیات نام برد.
عباسیان، خبرنگار ایراناینترنشنال در سوئد، ۲۳ خرداد در پی تهدیدهای امنیتی در خانه امن ساکن شد.
او درباره این تهدید گفت: «بهتازگی یک گروه تبهکار در سوئد از طرف جمهوری اسلامی مامور کشتن من و یکی از همکارانم شده است.»
ارتش اسرائیل اعلام کرد جنگندههای نیروی هوایی این کشور در ساعات اخیر چندین هدف متعلق به حزبالله را در نقاط مختلف لبنان منهدم کردند.
بر اساس بیانیه بامداد دوشنبه ارتش اسرائیل، اهدافی از جمله یک سایت پرتاب راکت، یک تاسیسات نظامی و گذرگاههایی در مرز سوریه و لبنان که برای انتقال تجهیزات نظامی به حزبالله مورد استفاده قرار میگرفتند، هدف قرار داده شده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که پیش از انجام حملات، تهدیداتی را از طریق یک مکانیسم بینالمللی که بهعنوان بخشی از آتشبس جاری میان اسرائیل و حزبالله ایجاد شده، مطرح کرده است، اما «به این تهدیدات رسیدگی نشد.»
در این بیانیه آمده: «ارتش اسرائیل همچنان به تلاش برای رفع هرگونه تهدید علیه این کشور ادامه داده و هرگونه تلاش حزبالله برای استقرار مجدد و تقویت خود را مطابق با تفاهمات توافق آتشبس متوقف خواهد کرد.»
پیشتر رسانههای لبنان و اسرائیل از انجام این حملات گزارشهایی منتشر کردند و ویدیوهایی نیز در ارتباط با این حملات در فضای مجازی منتشر شد.
پیشتر رسانههای لبنان و اسرائیل از انجام این حملات گزارشهایی منتشر کردند و ویدیوهایی نیز در ارتباط با این حملات در فضای مجازی منتشر شد.
به گفته رسانههای لبنان حملات اسرائیل در مناطقی در شمال رودخانه لیتانی و همچنین در نزدیکی مرز این کشور با سوریه انجام شده است.
دیدار مقامهای اسرائیل با همتایان بریتانیایی و آمریکایی
گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل پس از دیدار با دیوید لمی همتای بریتانیاییاش در بیانیهای گفت طیف گستردهای از مسائل، «از جمله سوریه، لبنان و تهدید ایران» مورد بحث قرار گرفته است و افزود لمی او را برای دیداری رسمی به بریتانیا دعوت کرده است.
در این بیانیه آمده: «اسرائیل مصمم به تضمین توافقی برای آزادی گروگانهاست و در حال تلاش برای دستیابی به آن است. بهزودی خواهیم دانست که آیا حماس به این توافق علاقهمند است یا خیر.»
پیشتر، کاخ سفید نیز اعلام کرد جو بایدن در تماس با بنیامین نتانیاهو درباره «تغییرات اساسی وضعیت منطقهای پس از توافق آتشبس در لبنان، سقوط حکومت بشار اسد و تضعیف قدرت ایران در منطقه» گفتوگو کرده است. دفتر نخستوزیری اسرائیل گفت نتانیاهو درباره «پیشرفت» مذاکرات آتشبس در غزه صحبت کرده است.
نتانیاهو همچنین با استیون ویتکاف، فرستاده دولت ترامپ به خاورمیانه، نیز که روز جمعه با مقامهای قطری دیدار کرده بود، گفتوگو کرد.
روز یکشنبه، هیئتی بلندپایه از اسرائیل به سرپرستی دیوید بارنیا، رییس موساد، رونن بار، رییس شینبت، و نیتزان آلون، نماینده ویژه ارتش اسرائیل، برای انجام گفتوگوهایی به قطر سفر کرد و در دوحه، با دو مقام ارشد آمریکایی، ویتکاف و برت مکگورک، هماهنگکننده امور خاورمیانه کاخ سفید دیدار کرد.
این گفتوگوها در حالی انجام میشود که جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا در تلاش برای رسیدن به توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس پیش از پایان دوران ریاستجمهوریاش است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب نیز به حماس هشدار داده که باید پیش از مراسم تحلیفش گروگانهای اسرائیلی آزاد شوند.