سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، به تعطیل شدن فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به عنوان خواستهای از سوی واشینگتن برای احیای برجام اشاره کرد و گفت که کشورش با اتحادیه اروپا برای احیای این توافق در تماس است.
لاوروف در یک مصاحبه گفت مسکو طرفدار قالبی است که «توسعه توافق برجام» است اما اصرار آمریکا به شروط سیاسی و عدم حمایت جمهوری اسلامی از گروههایی در عراق، لبنان و سوریه، نگران کننده است.
لاوروف گفت که این شرط برای احیای توافق برجام راه به جایی نخواهد برد.
وزیر خارجه روسیه با اشاره به اقدامات دیگر کشورهای منطقه در مناطق دیگر از جمله نقشآفرینیها در بحران داخلی سودان، گفت: «بنابراین این که بگوییم همه به جز ایران این حق را دارند که نفوذ کنند، واقعبینانه نیست.»
همزمان، وزارت خارجه چین اعلام کرد ۲۴ اسفند در پکن با روسیه و ایران درباره موضوع هستهای ایران مذاکره خواهد کرد. ما ژائوسو، معاون وزیر خارجه چین، ریاست جلسه را بر عهده خواهد داشت.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۲ بهمن گفت که جلسه سهجانبه چین، ایران و روسیه در این خصوص در روزهای آینده برگزار میشود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم گفت که این نشست در سطح معاونان وزارت امور خارجه سه کشور، با تمرکز بر تحولات مرتبط با موضوع هستهای، این هفته در پکن برگزار میشود.
او افزود در این جلسه درباره دیگر موضوعات مورد علاقه سه کشور از جمله تحولات منطقهای و بینالمللی و همچنین موضوعات مرتبط با همکاریها در قالب سازمانهای بریکس و شانگهای نیز بحث و تبادل نظر خواهد شد.
یک روز پیش از این سخنان، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در نشست شورای امنیت سازمان ملل، درخواست این اتحادیه را برای حل و فصل موضوع هستهای ایران از طریق دیپلماسی تکرار کرد.
در روزهای گذشته گزارشهایی درباره میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا مطرح شده و میخاییل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین نیز دوشنبه ۲۰ اسفند اعلام کرد امکان بازنگری در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در مذاکرات احتمالی آتی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی وجود دارد.
قرار است شورای امنیت سازمان ملل، چهارشنبه ۲۲ اسفند درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی نشستی غیرعلنی برگزار کند.
این جلسه به درخواست شش کشور از ۱۵ عضو شورا، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، کره جنوبی، یونان و پاناما برگزار میشود.
این کشورها همچنین خواستار بررسی تعهد جمهوری اسلامی به ارائه اطلاعات لازم به آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره مواد هستهای اعلامنشدهای هستند که در چندین سایت مختلف در ایران شناسایی شدهاند.
عراقچی در واکنش به اعلام خبر برپا شدن این جلسه گفت که برگزاری جلسه شورای امنیت «رویه کاملا جدیدی است و محل تعجب دارد و حسن نیت کشورهای خواهان این جلسه را زیر سوال میبرد».
روسیه، ایران و اسرائیل
وزیر خارجه روسیه به سوالی درباره تهدید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، به صورت مستقیم پاسخ نداد و تنها گفت: «ما قبلا با نخستوزیر نتانیاهو روابط خوبی داشتیم.»
لاوروف تاکید کرد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، معتقد است حلوفصل بحران غزه، بدون تشکیل یک دولت فلسطینی و بدون تضمین امنیتی قابل اعتماد برای اسرائیل، امکانپذیر نیست.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۷ اسفند تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
آدام بوهلر، نماینده ویژه ترامپ در امور رسیدگی به گروگانها نیز ۱۹ اسفند از احتمال همکاری آمریکا و اسرائیل برای نابودی برنامه هستهای تهران خبر داد.
آلبانیزی چهارشنبه ۲۲ اسفند این تصمیم ترامپ را برخلاف «روحیه دوستی دیرینه بین دو کشور» و بهطور بنیادین در تضاد با منافع شراکت اقتصادی استرالیا خواند که در بیش از ۷۰ سال گذشته سودمند بوده است.
او گفت کانبرا به تلاشهای خود برای «مشارکت سازنده» با واشینگتن ادامه خواهد داد تا استرالیا از تعرفهها مستثنی شود.
استرالیا امیدوار بود از تعرفهها معاف شود اما این تعرفه ۲۵ درصدی قرار است از ساعت ۱۵ چهارشنبه به وقت شرق استرالیا برابر با حدود هشت صبح پنجشنبه ۲۳ اسفند به وقت ایران، اجرایی شود.
علاوه بر استرالیا، شماری دیگر از کشورها هم مشمول دستور ترامپ برای افزایش تعرفهها بر واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده شدهاند.
نخستوزیر استرالیا اعمال تعرفههای متقابل بر کالاهای آمریکایی را رد کرد و گفت که این اقدام سازنده نیست و قیمتها را برای مصرفکنندگان استرالیایی افزایش داده و موجب تورم خواهد شد.
برخلاف استرالیا، کمیسیون اروپا که مسئول هماهنگی امور تجاری اتحادیه اروپاست، به سرعت به این موضوع واکنش نشان داد و گفت از ماه آوریل (حدود یک هفته دیگر)، تعرفههای متقابلی بر کالاهای آمریکایی به ارزش ۲۸ میلیارد دلار اعمال خواهد کرد.
انتقاد تند وزیر استرالیایی از سیاست دولت ترامپ
پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا، تصمیم دولت ترامپ بر وضع تعرفه برای واردات از این کشور را «بیدلیل و ناعادلانه» خواند و گفت که نپذیرفتن معافیت تعرفهای «شیوه مناسبی برای رفتار با یک دوست و شریک نیست».
این تندترین انتقاد یک وزیر ارشد دولت استرالیا از دولت جدید آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید محسوب میشود.
وانگ به اسکاینیوز گفت با وجود ارائه استدلالهای استرالیا در مورد این تعرفهها، مشاوران ارشد رییسجمهوری آمریکا به صراحت اعلام کردهاند «موضع آنها سختتر شده» و این بار هیچ معافیتی در کار نخواهد بود.
اقدام ترامپ برای تقویت حمایتها از تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم آمریکایی، تعرفههای جهانی ۲۵ درصدی را به صدها محصول فرعی ساخته شده از این فلزات، از پیچ و مهره گرفته تا تیغههای بولدوزر و قوطیهای نوشابه، گسترش میدهد.
وزیر خارجه استرالیا تاکید کرد که اگرچه اتحاد میان دو کشور پابرجا خواهد ماند اما کسبوکارها و مصرفکنندگان آمریکایی بیشترین آسیب را از این تعرفههای گسترده خواهند دید.
وانگ گفت: «نکتهای که ما بر آن تاکید داریم این است که این تعرفهها به نفع مردم آمریکا نبوده و با دوستی و رابطه اقتصادی خوبی که دو کشور ما داشتهاند، سازگار نیست.»
سیاستهای تجاری ترامپ و افزایش تعرفهها باعث افت شاخص بازارهای سهام جهان، نگرانیها درباره افزایش قیمت کالاها، تشدید تورم و کاهش اعتماد مصرفکنندگان شده است. سرمایهگذاران نیز بیم آن دارند که سیاستهای ترامپ، بدون در نظر گرفتن منافع شرکتهای بزرگ اجرا شود.
کاخ سفید این نگرانیها را بیاساس دانسته و معتقد است سیاست تعرفهای ترامپ، شرکتها را مجبور به سرمایهگذاری بیشتر در ایالات متحده خواهد کرد.