پایگاه خبری بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد کییف، در چارچوب تلاشهای خود برای دستیابی به یک قرارداد اقتصادی گسترده با واشینگتن، خواستار افزایش سرمایهگذاری آمریکا در اوکراین شده است.
بلومبرگ شنبه ۹ فروردین نوشت طبق پیشنویس این توافق، ایالات متحده برای مدت نامحدود، اختیار کامل سرمایهگذاریهای آتی در حوزه زیرساخت و معادن اوکراین را در دست خواهد داشت.
کییف نگران است که این توافق نهتنها روند پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا را تضعیف کند، بلکه این کشور را وادار سازد تا تمام کمکهای نظامی و اقتصادی دریافتشده از آمریکا از آغاز جنگ تاکنون را بازپرداخت کند.
بیشتر بخوانید: آمریکا: نحوه حکمرانی در اوکراین را قانون اساسی کشور و اراده مردم آن تعیین میکند
مقامات اوکراینی هشتم فروردین در تماس ویدیویی با همتایان آمریکایی خود، از جمله کارشناسان حقوقی، خواستار شفافسازی درباره پیشنویس ۶۰ صفحهای این توافق شدند.
یک منبع آگاه که نخواست نامش فاش شود، به بلومبرگ گفت مقامهای آمریکایی نسبت به نگرانیهای مطرحشده از سوی کییف، بهویژه در مورد تضاد احتمالی این توافق با روند عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا، واکنشی منفی نشان ندادند.
بلومبرگ نوشت این موضوع نشان میدهد آمریکا ممکن است برای بحث درباره تغییرات احتمالی در پیشنویس توافق آماده باشد.
سخنگوی وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر اعلام کرد واشینگتن «به دستیابی سریع به این توافق حیاتی و تامین صلح پایدار برای اوکراین و روسیه همچنان متعهد است».
مقامات کاخ سفید و شورای امنیت ملی آمریکا به درخواستها برای اظهارنظر در این زمینه پاسخ ندادهاند.
بلومبرگ افزود در صورت نهایی شدن این توافق مشارکت، ایالات متحده کنترل موثری بر تصمیمات سرمایهگذاری در بخشهای گستردهای از اقتصاد اوکراین، از جمله معادن، نفت و گاز، استخراج مواد معدنی حیاتی، بنادر، جادهها و خطوط راهآهن، به دست خواهد آورد.
بیشتر بخوانید: اتحادیه اروپا: خروج نیروهای روسیه از اوکراین شرط لغو تحریمهاست
علاوه بر این، آمریکا حق تقدم در دریافت سودهای واریز شده به یک صندوق ویژه بازسازی را خواهد داشت؛ صندوقی که مدیریت آن در اختیار واشینگتن خواهد بود.
در این توافق بهصراحت آمده است که ایالات متحده «مزایا و کمکهای مالی و مادی» ارائهشده به اوکراین را بهعنوان سهم خود در صندوق بازسازی محسوب خواهد کرد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
اوزگور اوزل، دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق (CHP)، جمعیت حاضر در تجمع «آزادی برای اکرم اماماوغلو» در میدان مالتپه استانبول را دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر اعلام کرد.
از زمان بازداشت اماماوغلو در تاریخ ۲۹ اسفند، که به اتهام «فساد مالی» به زندان افتاده است، صدها هزار نفر در پاسخ به فراخوان اپوزیسیون ترکیه به خیابانها آمدهاند. این اعتراضات که در سراسر کشور برگزار شده، عمدتا مسالمتآمیز بودهاند اما دولت اردوغان حدود دو هزار نفر را بازداشت کرده است.
حزب جمهوریخواه خلق به عنوان حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه همراه با سایر احزاب مخالف، گروههای حقوق بشری و کشورهای غربی، همگی معتقدند پروندهسازی علیه اماماوغلو تلاشی سیاسی است که هدف آن حذف رقیب احتمالی اردوغان در انتخابات ریاستجمهوری آینده (سال ۲۰۲۸) است.
دولت ترکیه هرگونه دخالت در سیستم قضایی را رد کرده و تاکید دارد که دادگاهها در این کشور مستقل هستند.
در همین زمینه بخوانید: اعتراضات ترکیه؛ پیشینه دولت اردوغان در سرکوب شهروندان
شنبه نهم فروردین، دهها هزار معترض که پرچمهای ترکیه و پلاکاردهایی در دست داشتند، در تجمعی در منطقه ساحلی مالتپه در بخش آسیایی استانبول گرد آمدند. تجمعی که از سوی حزب جمهوریخواه خلق با شعار «آزادی برای اماماوغلو» سازماندهی شده است.
روی یکی از پلاکاردها در دست جمعیت حاضر، شعار «اگر عدالت سکوت کند، مردم سخن خواهند گفت» نقش بسته است.
یکی از حامیان حزب جمهوریخواه خلق که خواست نامش فاش نشود، به خبرگزاری رویترز گفت: «روند اقتصاد، روند عدالت، روند قانون - همه چیز روز به روز بدتر میشود. به همین دلیل است که ما اینجا هستیم. ما میگوییم حقوق، قانون و عدالت. ما به دنبال حقوق خود هستیم.»
ساعاتی پیش از آغاز این تجمع، دادستانی کل آنکارا اعلام کرد کای یواکیم مدین، روزنامهنگار سوئدی که برای پوشش خبری اعتراضات مربوط به دستگیری اماماوغلو در ترکیه حضور داشت، با اتهامات مرتبط با تروریسم بازداشت و روانه زندان شده است.
در همین زمینه بخوانید: ترکیه در بحران؛ بازداشت شهردار استانبول و سرنوشت دموکراسی
دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق برای «کارزار جمعآوری امضا» فراخوان داد. محوریت این کارزار، آزادی اماماوغلو و برگزاری انتخابات زودهنگام است.
پیشتر اعلام شده بود که هدف، جمعآوری بیش از ۲۷ میلیون امضاست.
رجب طیب اردوغان در سال ۲۰۲۳ با کسب ۲۷ میلیون و ۸۳۷ هزار و ۶۹۲ رای برای سومین بار به عنوان رییسجمهوری ترکیه انتخاب شد.
یکشنبه گذشته حزب جمهوریخواه خلق یک انتخابات مقدماتی برگزار کرد و در آن اماماوغلو را به عنوان نامزد انتخابات ریاستجمهوری آینده معرفی کرد. این انتخابات قرار است در سال ۲۰۲۸ برگزار شود اما حزب جمهوریخواه خلق خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شده است و تاکید دارد که دولت مشروعیت خود را از دست داده است.
علی یِرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، این هفته اعلام کرد از آغاز اعتراضات تاکنون نزدیک به هزار و ۹۰۰ نفر بازداشت شدهاند که از این تعداد، دادگاهها تا روز پنجشنبه ۲۶۰ نفر را تا زمان برگزاری دادگاه به زندان فرستادهاند.
اردوغان که بیش از دو دهه سیاست ترکیه را تحت سلطه خود داشته، این اعتراضات سراسری را «نمایش» خوانده و ضمن دادن هشدار درباره «عواقب قانونی» آنها، از حزب جمهوریخواه خلق خواسته است تا «تحریک» مردم ترکیه را متوقف کند.
از زمان بازداشت اماماوغلو، ارزش داراییهای مالی ترکیه سقوط کرده و بانک مرکزی این کشور مجبور شده است از ذخایر خود برای حمایت از لیر استفاده کند. این آشفتگی اقتصادی همچنین باعث نگرانی گسترده در بخش خصوصی شده است.
دولت اعلام کرده تاثیر این بحران «محدود و موقتی» خواهد بود.
بانک مرکزی نیز گفته است بنیانهای اصلی اقتصاد آسیب ندیده و در صورت نیاز اقدامات بیشتری انجام خواهد داد.
بیشتر بخوانید: اردوغان: اعتراضات اخیر به یک جنبش خشونتآمیز تبدیل شده است
به گزارش رسانههای وابسته به حوثیها، آمریکا شامگاه جمعه هشتم فروردین ۱۴ بار به صنعا و ۱۴ بار به صعده حمله هوایی کرد.
ابعاد کامل خسارتها و شمار دقیق تلفات این حملات هنوز مشخص نیست اما رسانهها میگویند حمله به صعده دستکم یک کشته و چهار زخمی بر جای گذاشته است.
خبرگزاری رسمی حوثیها فرد کشتهشده را غیرنظامی معرفی کرد.
از آنجا که نیروهای حوثی و همپیمانان ایشان اغلب لباس نظامی به تن ندارند، تحلیلگران احتمال میدهند آمار ارائهشده از سوی حوثیها، تعداد واقعی تلفات نیروهای نظامی را کمتر از میزان واقعی آن نشان دهد.
در همین زمینه بخوانید: حمله به حوثیها، هشداری جدی به تهران
این حملات عمدتا سایتهای نظامی و اطلاعاتی تحت کنترل حوثیها را هدف گرفتهاند اما ارتش آمریکا و این گروه، بسیاری از حملات را بهطور کامل تایید نکردهاند.
از سوی دیگر، حوثیها دسترسی به مناطق هدف قرار گرفته را نیز بهشدت محدود کردهاند.
حملات هوایی آمریکا در ساعات اولیه روز جمعه، مناطق مختلف تحت کنترل حوثیها در یمن، از جمله محلههایی در صنعا را هدف قرار دادند.
به نظر میرسد شدت دور جدید حملات آمریکا به یمن، نسبت به روزهای گذشته از آغاز این کارزار در ۱۵ مارس (۲۵ اسفند ۱۴۰۳) بهطور قابل توجهی بیشتر بوده است.
دور جدید حملات هوایی آمریکا به یمن که حوثیها میگویند تاکنون دستکم ۵۷ کشته بر جای گذاشته، اواسط اسفند سال گذشته پس از تهدید این گروه به تداوم حملاتش علیه اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ، از سر گرفته شد.
حوثیها این تهدید را در واکنش به جلوگیری اسرائیل از ورود کمکهای بشردوستانه به غزه مطرح کرده بودند.
هشتم فروردین گزارشی درباره حملات شدید نیروی هوایی آمریکا به مواضع، سیستمهای پدافندی، سایتهای نظامی، انبارهای اسلحه و مراکز کنترل و فرماندهی حوثیها منتشر شد که در نتیجه آن، چند فرمانده این گروه نیز کشته شدند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت عملیات جدید آمریکا تحت امر دونالد ترامپ گستردهتر از حملات انجام شده در دوران ریاستجمهوری جو بایدن بوده و این بار، حملات از هدفگیری صرف سکویهای پرتاب فراتر رفته و افراد ارشد و همچنین مناطق شهری را نیز در بر گرفته است.
حوثیها حملات خود را به کشتیرانی دریای سرخ یک ماه پس از حمله هفتم اکتبر حماس و در نوامبر ۲۰۲۳ آغاز کردند.
در فاصله نوامبر ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ (آبان تا دی ۱۴۰۲) حوثیها بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند، دو کشتی را غرق کرده و چهار ملوان را کشتند.
حوثیها همچنین چندین بار به کشتیهای جنگی آمریکایی حمله کردند اما هیچکدام از این کشتیها آسیب ندیدند.
بیشتر بخوانید: ترامپ به جمهوری اسلامی هشدار داد فورا حمایت از حوثیها را متوقف کند
این معامله امکان تقسیم ارزش ایکسایآی (xAI)، شرکت هوش مصنوعی ماسک را با دیگر سرمایهگذاران شرکت ایکس (توییتر سابق) فراهم میکند.
خبرگزاری رویترز شنبه ۹ فروردین نوشت که این قرارداد میتواند ظرفیت ایکسایآی را برای آموزش چتبات خود به نام «گراک» (Grok) تقویت کند.
ماسک که مدیر شرکت خودروسازی تسلا و اسپیسایکس نیز هست، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آینده ایکسایآی و ایکس به یکدیگر گره خورده است.»
او اضافه کرد: «امروز ما رسما گام ادغام دادهها، مدلها، زیرساختهای محاسباتی، توزیع و استعدادها را برمیداریم.»
ماسک گفت که این ادغام ارزش شرکت ایکسایآی را ۸۰ میلیارد دلار و ارزش ایکس را ۳۳ میلیارد دلار ارزیابی میکند (۴۵ میلیارد دلار منهای ۱۲ میلیارد دلار بدهی).
نمایندگان ایکس و ایکسایآی هنوز به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر در اینباره پاسخ ندادهاند. جزییات بسیاری از این معامله همچنان نامشخص است، از جمله اینکه مدیران ایکس چگونه در شرکت جدید ادغام خواهند شد و اینکه آیا این معامله با نظارتهای قانونی مواجه میشود یا نه.
ایلان ماسک که ثروتمندترین فرد جهان است، از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا محسوب میشود و ریاست «اداره بهرهوری دولت» را نیز بر عهده دارد.
الولید بن طلال، شاهزاده سعودی، مالک شرکت سرمایهگذاری «کینگدام هولدینگ» (Kingdom Holding)، اعلام کرد که این معامله را شخصا درخواست کرده است.
او با اشاره به اینکه شرکتهای تحت مدیریتش دومین سرمایهگذار بزرگ در ایکس و ایکسایآی هستند، گفت: «انتظار میرود پس از این معامله، ارزش سرمایهگذاری ما به حدود چهار تا پنج میلیارد دلار برسد ... و شمارشگر همچنان در حال افزایش است.»
گیل لوریا، تحلیلگر شرکت دی.ای داویدسون (D.A. Davidson)، معتقد است ارزشگذاری ایکس معادل ۴۵ میلیارد دلار (با احتساب بدهیها) تصادفی نیست: «این رقم یک میلیارد دلار بیشتر از رقم معامله توییتر در سال ۲۰۲۲ است.»
یکی از سرمایهگذاران ایکسایآی که خواسته است نامش فاش نشود، به رویترز گفت از این معامله تعجب نکرده است و آن را اقدامی از سوی ماسک برای «تحکیم رهبری و مدیریت خود» در شرکتهای تحت کنترلش دانست.
این سرمایهگذار همچنین گفت که ماسک برای این اقدام از سرمایهگذاران نظرخواهی نکرده اما آنها را مطلع ساخته که این دو شرکت از مدتها پیش همکاری نزدیکی داشتهاند و این معامله، زمینه ادغام عمیقتر با چتبات «گراک» را فراهم میکند.
رقابت با اوپنایآی
شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک (ایکسایآی)، کمتر از دو سال پیش تاسیس شد و به گزارش رسانهها، بهتازگی و در دور تازهای از جذب سرمایه توانست ۱۰ میلیارد دلار سرمایه جمعآوری کند که ارزش آن را به ۷۵ میلیارد دلار رساند.
این شرکت بهطور مستقیم با شرکت اوپنآیای (OpenAI) که از سوی مایکروسافت حمایت مالی میشود و همچنین استارتآپ چینی دیپسیک (DeepSeek) در رقابت است.
در ماه فوریه، ماسک ۵۳ ساله همراه با گروهی از سرمایهگذاران، پیشنهادی به ارزش ۹۷٫۴ میلیارد دلار برای خرید اوپنآیای ارائه کرد اما این پیشنهاد رد شد.
ماسک شکایتی را علیه اوپنآیای مطرح کرد تا مانع از تغییر ساختار این شرکت از یک سازمان غیرانتفاعی به یک شرکت تجاری شود. با این حال، دادگاه این ماه درخواست ماسک برای صدور دستور موقت علیه این تغییر را رد کرد.
با تشدید رقابت در حوزه هوش مصنوعی، شرکت ایکسایآی ظرفیت مراکز داده خود را بهسرعت بالا برده تا مدلهای پیشرفتهتری را ارائه دهد.
ایکسایآی در ماه فوریه، آخرین نسخه از چتبات خود را به نام گراک-۳ (Grok-3) معرفی کرد.
انتظار میرود که پلتفرم ایکس بتواند به توزیع گستردهتر محصولات شرکت ایکسایآی کمک کند و در عین حال دسترسی به دادههای فعالی شامل نظرات کاربران، اسکرینشاتها و سایر اطلاعات را برای این شرکت فراهم سازد.
پس از خرید توییتر، ماسک تعداد کارکنان این شرکت را بهشدت کاهش داد که این اقدام موجب فرار تبلیغکنندگان و افت شدید درآمد شد. اخیرا برندها بار دیگر به شبکه ایکس بازگشتهاند که بخشی از آن به خاطر نفوذ رو به افزایش ماسک در دولت ترامپ است.
