روزنامه العربی الجدید گزارش داد تهران در پاسخ رسمی به نامه اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر مواضع دیرینهاش، از جمله عدم مذاکره در مورد برنامه موشکی یا گروههای نیابتی خود و همچنین عدم مذاکره فراتر از چارچوب توافق هستهای برجام، تاکید کرده است.
این رسانه قطری شنبه ۹ فروردین به نقل از منابع ناشناس در ایران نوشت جمهوری اسلامی «خط به خط» به پیام ترامپ پاسخ داده و لحن و ساختار آن را در نامه خود منعکس کرده است.
در این پاسخ که هفتم فروردین از طریق عمان ارسال شد، خواستههای آمریکا «غیرمنطقی» توصیف و تاکید شده هرگونه گفتوگو در مورد پرونده هستهای جمهوری اسلامی، باید بر اساس برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و «احترام متقابل» باشد.
تهران در پاسخ خود به چه مسائلی پرداخت؟
به گزارش العربی الجدید، حکومت ایران در پاسخ به نامه ترامپ بر چهار موضوع تاکید کرده است: برنامه هستهای، قابلیتهای موشکی و دفاعی، روابط تهران با گروههای شبهنظامی منطقهای، و تهدیدات آمریکا به تحریمهای بیشتر و اقدام نظامی.
در زمینه مسائل دفاعی، جمهوری اسلامی هرگونه بحث درباره زرادخانه موشکهای بالستیک خود را رد کرده و آن را غیرقابل مذاکره دانسته است.
تهران تاکید کرده توانمندیهای نظامیاش برای «دفاع ملی» ضروری است و مشمول «چانهزنیهای خارجی» نمیشود.
در بخش هستهای، جمهوری اسلامی از آمادگی خود برای مذاکره سخن گفته، اما تنها در چارچوب شروط اصلی توافق برجام.
حکومت ایران هرگونه تلاش برای گسترش دامنه مذاکرات یا اعمال محدودیتهای جدید برای برنامه هستهای تهران را رد و بر صلحآمیز بودن آن تاکید کرده است.
تهران در این نامه همچنین به مسائل منطقهای پرداخته و با تلاشهای واشینگتن برای محدود کردن حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود مخالفت کرده است.
منابعی در تهران به العربی الجدید گفتند: «این روابط بر اساس توافقات دوجانبه است و [این گروهها] همپیمانان مستقل هستند و از ما دستور نمیگیرند. هرگونه توافقی با این طرفها، از سوی ایران مورد استقبال قرار خواهد گرفت.»
محمدکاظم آلصادق، سفیر ایران در عراق، هشتم فروردین اعلام کرد نامه ترامپ شامل درخواستی برای انحلال یا ادغام حشد شعبی و دیگر نیروهای نیابتی حکومت ایران در منطقه بود.
آلصادق گفت: «این موضوع هم برای ایران و هم برای عراق غیرقابل قبول است و حشد شعبی یک نهاد قانونی است.»
او افزود: «در مورد برنامه موشکی، مذاکرهای در کار نیست. تنها چیزی که باقی میماند، همان پرونده هستهای است. اگر آنها شرایط و سخنانی را بیان کنند که حقوق کامل ایران را تضمین کند، ما آماده مذاکره خواهیم بود.»
العربی الجدید در ادامه گزارش خود نوشت تهران در آخرین بخش پاسخ خود، با اشاره به تهدیدات مطرحشده در نامه ترامپ، هرگونه گفتوگوی مستقیم در آینده را مشروط به تغییر لحن واشینگتن دانسته و تاکید کرده مذاکره نیازمند «برخورد با تهران بر اساس احترام و بدون تهدید یا فشار حداکثری» است.
منابع ایرانی به این روزنامه گفتند تصمیم تهران برای ارسال پاسخ از طریق عمان، بهجای امارات متحده عربی که نامه ترامپ از آنجا فرستاده شده بود، اقدامی عمدی بوده است.
به گفته آنها، این اقدام نشاندهنده اعتماد جمهوری اسلامی به نقش عمان بهعنوان یک «میانجی بیطرف» است.
تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر مواضع پیشین حکومت
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هفتم فروردین اعلام کرد پاسخ نامه ترامپ «بهطور مقتضی و از طریق کشور عمان» داده است.
او با تاکید بر موضع تهران مبنی بر عدم مذاکره مستقیم تحت فشار حداکثری و تهدیدات نظامی گفت: «سیاست ما همچنان این است که تحت فشار، با ایالات متحده مذاکره مستقیم نکنیم؛ مذاکرات غیرمستقیم میتواند ادامه یابد، همانطور که در دولتهای قبلی انجام شد.»
سایر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی نیز در جریان تظاهرات موسوم به «روز قدس»، به موضعگیری در قبال نامه ترامپ پرداختند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، واشینگتن را به استفاده از دیپلماسی هستهای برای خلع سلاح حکومت ایران متهم کرد و گفت در این شرایط «مذاکره برای قبول اجباری خواست دشمن» و مقدمه جنگ است.
علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی، نیز پاسخ جمهوری اسلامی به نامه ترامپ را «خویشتدارانه» توصیف کرد و گفت این پاسخ از سوی نهادهای مختلف تهیه شده است.
او افزود مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا همچنان ممکن است، اما تنها اگر بر اساس اصل برابری انجام شود.
پایگاه خبری اکسیوس ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ گزارش داد نامه ترامپ لحنی تند داشته و ضربالعجلی دوماهه برای رسیدن به یک توافق جدید هستهای تعیین کرده است.
ترامپ ۱۶ بهمن سال گذشته دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.
آمریکا علاوه بر درخواست برای محدودسازی برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، از تهران خواسته است حمایت خود از گروههای مسلح در منطقه را کاهش دهد.
ترامپ هشتم فروردین بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی یا باید مذاکره کند یا با پیامدهای بسیار بدی روبهرو خواهد شد.
اوزگور اوزل، دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق (CHP)، جمعیت حاضر در تجمع «آزادی برای اکرم اماماوغلو» در میدان مالتپه استانبول را دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر اعلام کرد.
از زمان بازداشت اماماوغلو در تاریخ ۲۹ اسفند، که به اتهام «فساد مالی» به زندان افتاده است، صدها هزار نفر در پاسخ به فراخوان اپوزیسیون ترکیه به خیابانها آمدهاند. این اعتراضات که در سراسر کشور برگزار شده، عمدتا مسالمتآمیز بودهاند اما دولت اردوغان حدود دو هزار نفر را بازداشت کرده است.
حزب جمهوریخواه خلق به عنوان حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه همراه با سایر احزاب مخالف، گروههای حقوق بشری و کشورهای غربی، همگی معتقدند پروندهسازی علیه اماماوغلو تلاشی سیاسی است که هدف آن حذف رقیب احتمالی اردوغان در انتخابات ریاستجمهوری آینده (سال ۲۰۲۸) است.
دولت ترکیه هرگونه دخالت در سیستم قضایی را رد کرده و تاکید دارد که دادگاهها در این کشور مستقل هستند.
در همین زمینه بخوانید: اعتراضات ترکیه؛ پیشینه دولت اردوغان در سرکوب شهروندان
شنبه نهم فروردین، دهها هزار معترض که پرچمهای ترکیه و پلاکاردهایی در دست داشتند، در تجمعی در منطقه ساحلی مالتپه در بخش آسیایی استانبول گرد آمدند. تجمعی که از سوی حزب جمهوریخواه خلق با شعار «آزادی برای اماماوغلو» سازماندهی شده است.
روی یکی از پلاکاردها در دست جمعیت حاضر، شعار «اگر عدالت سکوت کند، مردم سخن خواهند گفت» نقش بسته است.
یکی از حامیان حزب جمهوریخواه خلق که خواست نامش فاش نشود، به خبرگزاری رویترز گفت: «روند اقتصاد، روند عدالت، روند قانون - همه چیز روز به روز بدتر میشود. به همین دلیل است که ما اینجا هستیم. ما میگوییم حقوق، قانون و عدالت. ما به دنبال حقوق خود هستیم.»
ساعاتی پیش از آغاز این تجمع، دادستانی کل آنکارا اعلام کرد کای یواکیم مدین، روزنامهنگار سوئدی که برای پوشش خبری اعتراضات مربوط به دستگیری اماماوغلو در ترکیه حضور داشت، با اتهامات مرتبط با تروریسم بازداشت و روانه زندان شده است.
در همین زمینه بخوانید: ترکیه در بحران؛ بازداشت شهردار استانبول و سرنوشت دموکراسی
دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق برای «کارزار جمعآوری امضا» فراخوان داد. محوریت این کارزار، آزادی اماماوغلو و برگزاری انتخابات زودهنگام است.
پیشتر اعلام شده بود که هدف، جمعآوری بیش از ۲۷ میلیون امضاست.
رجب طیب اردوغان در سال ۲۰۲۳ با کسب ۲۷ میلیون و ۸۳۷ هزار و ۶۹۲ رای برای سومین بار به عنوان رییسجمهوری ترکیه انتخاب شد.
یکشنبه گذشته حزب جمهوریخواه خلق یک انتخابات مقدماتی برگزار کرد و در آن اماماوغلو را به عنوان نامزد انتخابات ریاستجمهوری آینده معرفی کرد. این انتخابات قرار است در سال ۲۰۲۸ برگزار شود اما حزب جمهوریخواه خلق خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شده است و تاکید دارد که دولت مشروعیت خود را از دست داده است.
علی یِرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، این هفته اعلام کرد از آغاز اعتراضات تاکنون نزدیک به هزار و ۹۰۰ نفر بازداشت شدهاند که از این تعداد، دادگاهها تا روز پنجشنبه ۲۶۰ نفر را تا زمان برگزاری دادگاه به زندان فرستادهاند.
اردوغان که بیش از دو دهه سیاست ترکیه را تحت سلطه خود داشته، این اعتراضات سراسری را «نمایش» خوانده و ضمن دادن هشدار درباره «عواقب قانونی» آنها، از حزب جمهوریخواه خلق خواسته است تا «تحریک» مردم ترکیه را متوقف کند.
از زمان بازداشت اماماوغلو، ارزش داراییهای مالی ترکیه سقوط کرده و بانک مرکزی این کشور مجبور شده است از ذخایر خود برای حمایت از لیر استفاده کند. این آشفتگی اقتصادی همچنین باعث نگرانی گسترده در بخش خصوصی شده است.
دولت اعلام کرده تاثیر این بحران «محدود و موقتی» خواهد بود.
بانک مرکزی نیز گفته است بنیانهای اصلی اقتصاد آسیب ندیده و در صورت نیاز اقدامات بیشتری انجام خواهد داد.
بیشتر بخوانید: اردوغان: اعتراضات اخیر به یک جنبش خشونتآمیز تبدیل شده است
به گزارش رسانههای وابسته به حوثیها، آمریکا شامگاه جمعه هشتم فروردین ۱۴ بار به صنعا و ۱۴ بار به صعده حمله هوایی کرد.
ابعاد کامل خسارتها و شمار دقیق تلفات این حملات هنوز مشخص نیست اما رسانهها میگویند حمله به صعده دستکم یک کشته و چهار زخمی بر جای گذاشته است.
خبرگزاری رسمی حوثیها فرد کشتهشده را غیرنظامی معرفی کرد.
از آنجا که نیروهای حوثی و همپیمانان ایشان اغلب لباس نظامی به تن ندارند، تحلیلگران احتمال میدهند آمار ارائهشده از سوی حوثیها، تعداد واقعی تلفات نیروهای نظامی را کمتر از میزان واقعی آن نشان دهد.
در همین زمینه بخوانید: حمله به حوثیها، هشداری جدی به تهران
این حملات عمدتا سایتهای نظامی و اطلاعاتی تحت کنترل حوثیها را هدف گرفتهاند اما ارتش آمریکا و این گروه، بسیاری از حملات را بهطور کامل تایید نکردهاند.
از سوی دیگر، حوثیها دسترسی به مناطق هدف قرار گرفته را نیز بهشدت محدود کردهاند.
حملات هوایی آمریکا در ساعات اولیه روز جمعه، مناطق مختلف تحت کنترل حوثیها در یمن، از جمله محلههایی در صنعا را هدف قرار دادند.
به نظر میرسد شدت دور جدید حملات آمریکا به یمن، نسبت به روزهای گذشته از آغاز این کارزار در ۱۵ مارس (۲۵ اسفند ۱۴۰۳) بهطور قابل توجهی بیشتر بوده است.
دور جدید حملات هوایی آمریکا به یمن که حوثیها میگویند تاکنون دستکم ۵۷ کشته بر جای گذاشته، اواسط اسفند سال گذشته پس از تهدید این گروه به تداوم حملاتش علیه اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ، از سر گرفته شد.
حوثیها این تهدید را در واکنش به جلوگیری اسرائیل از ورود کمکهای بشردوستانه به غزه مطرح کرده بودند.
هشتم فروردین گزارشی درباره حملات شدید نیروی هوایی آمریکا به مواضع، سیستمهای پدافندی، سایتهای نظامی، انبارهای اسلحه و مراکز کنترل و فرماندهی حوثیها منتشر شد که در نتیجه آن، چند فرمانده این گروه نیز کشته شدند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت عملیات جدید آمریکا تحت امر دونالد ترامپ گستردهتر از حملات انجام شده در دوران ریاستجمهوری جو بایدن بوده و این بار، حملات از هدفگیری صرف سکویهای پرتاب فراتر رفته و افراد ارشد و همچنین مناطق شهری را نیز در بر گرفته است.
حوثیها حملات خود را به کشتیرانی دریای سرخ یک ماه پس از حمله هفتم اکتبر حماس و در نوامبر ۲۰۲۳ آغاز کردند.
در فاصله نوامبر ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ (آبان تا دی ۱۴۰۲) حوثیها بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند، دو کشتی را غرق کرده و چهار ملوان را کشتند.
حوثیها همچنین چندین بار به کشتیهای جنگی آمریکایی حمله کردند اما هیچکدام از این کشتیها آسیب ندیدند.
بیشتر بخوانید: ترامپ به جمهوری اسلامی هشدار داد فورا حمایت از حوثیها را متوقف کند
این معامله امکان تقسیم ارزش ایکسایآی (xAI)، شرکت هوش مصنوعی ماسک را با دیگر سرمایهگذاران شرکت ایکس (توییتر سابق) فراهم میکند.
خبرگزاری رویترز شنبه ۹ فروردین نوشت که این قرارداد میتواند ظرفیت ایکسایآی را برای آموزش چتبات خود به نام «گراک» (Grok) تقویت کند.
ماسک که مدیر شرکت خودروسازی تسلا و اسپیسایکس نیز هست، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آینده ایکسایآی و ایکس به یکدیگر گره خورده است.»
او اضافه کرد: «امروز ما رسما گام ادغام دادهها، مدلها، زیرساختهای محاسباتی، توزیع و استعدادها را برمیداریم.»
ماسک گفت که این ادغام ارزش شرکت ایکسایآی را ۸۰ میلیارد دلار و ارزش ایکس را ۳۳ میلیارد دلار ارزیابی میکند (۴۵ میلیارد دلار منهای ۱۲ میلیارد دلار بدهی).
نمایندگان ایکس و ایکسایآی هنوز به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر در اینباره پاسخ ندادهاند. جزییات بسیاری از این معامله همچنان نامشخص است، از جمله اینکه مدیران ایکس چگونه در شرکت جدید ادغام خواهند شد و اینکه آیا این معامله با نظارتهای قانونی مواجه میشود یا نه.
ایلان ماسک که ثروتمندترین فرد جهان است، از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا محسوب میشود و ریاست «اداره بهرهوری دولت» را نیز بر عهده دارد.
الولید بن طلال، شاهزاده سعودی، مالک شرکت سرمایهگذاری «کینگدام هولدینگ» (Kingdom Holding)، اعلام کرد که این معامله را شخصا درخواست کرده است.
او با اشاره به اینکه شرکتهای تحت مدیریتش دومین سرمایهگذار بزرگ در ایکس و ایکسایآی هستند، گفت: «انتظار میرود پس از این معامله، ارزش سرمایهگذاری ما به حدود چهار تا پنج میلیارد دلار برسد ... و شمارشگر همچنان در حال افزایش است.»
گیل لوریا، تحلیلگر شرکت دی.ای داویدسون (D.A. Davidson)، معتقد است ارزشگذاری ایکس معادل ۴۵ میلیارد دلار (با احتساب بدهیها) تصادفی نیست: «این رقم یک میلیارد دلار بیشتر از رقم معامله توییتر در سال ۲۰۲۲ است.»
یکی از سرمایهگذاران ایکسایآی که خواسته است نامش فاش نشود، به رویترز گفت از این معامله تعجب نکرده است و آن را اقدامی از سوی ماسک برای «تحکیم رهبری و مدیریت خود» در شرکتهای تحت کنترلش دانست.
این سرمایهگذار همچنین گفت که ماسک برای این اقدام از سرمایهگذاران نظرخواهی نکرده اما آنها را مطلع ساخته که این دو شرکت از مدتها پیش همکاری نزدیکی داشتهاند و این معامله، زمینه ادغام عمیقتر با چتبات «گراک» را فراهم میکند.
رقابت با اوپنایآی
شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک (ایکسایآی)، کمتر از دو سال پیش تاسیس شد و به گزارش رسانهها، بهتازگی و در دور تازهای از جذب سرمایه توانست ۱۰ میلیارد دلار سرمایه جمعآوری کند که ارزش آن را به ۷۵ میلیارد دلار رساند.
این شرکت بهطور مستقیم با شرکت اوپنآیای (OpenAI) که از سوی مایکروسافت حمایت مالی میشود و همچنین استارتآپ چینی دیپسیک (DeepSeek) در رقابت است.
در ماه فوریه، ماسک ۵۳ ساله همراه با گروهی از سرمایهگذاران، پیشنهادی به ارزش ۹۷٫۴ میلیارد دلار برای خرید اوپنآیای ارائه کرد اما این پیشنهاد رد شد.
ماسک شکایتی را علیه اوپنآیای مطرح کرد تا مانع از تغییر ساختار این شرکت از یک سازمان غیرانتفاعی به یک شرکت تجاری شود. با این حال، دادگاه این ماه درخواست ماسک برای صدور دستور موقت علیه این تغییر را رد کرد.
با تشدید رقابت در حوزه هوش مصنوعی، شرکت ایکسایآی ظرفیت مراکز داده خود را بهسرعت بالا برده تا مدلهای پیشرفتهتری را ارائه دهد.
ایکسایآی در ماه فوریه، آخرین نسخه از چتبات خود را به نام گراک-۳ (Grok-3) معرفی کرد.
انتظار میرود که پلتفرم ایکس بتواند به توزیع گستردهتر محصولات شرکت ایکسایآی کمک کند و در عین حال دسترسی به دادههای فعالی شامل نظرات کاربران، اسکرینشاتها و سایر اطلاعات را برای این شرکت فراهم سازد.
پس از خرید توییتر، ماسک تعداد کارکنان این شرکت را بهشدت کاهش داد که این اقدام موجب فرار تبلیغکنندگان و افت شدید درآمد شد. اخیرا برندها بار دیگر به شبکه ایکس بازگشتهاند که بخشی از آن به خاطر نفوذ رو به افزایش ماسک در دولت ترامپ است.
دولت تحت رهبری ارتش میانمار شنبه نهم فروردین اعلام کرد شمار قربانیان زلزله به هزار و دو نفر و شمار زخمیها به دو هزار و ۳۷۶ نفر رسیده و دستکم ۳۰ نفر دیگر همچنان مفقود هستند.
این بیانیه پیشبینی کرد آمار کشتهها ممکن است افزایش یابد زیرا «اطلاعات دقیق همچنان در حال جمعآوری است».
مدلسازی پیشبینی زمینلرزه سازمان زمینشناسی آمریکا برآورد کرده که شمار کشتهها در میانمار ممکن است از ۱۰ هزار نفر فراتر رود و خسارتهای اقتصادی از کل تولید سالانه این کشور بیشتر شود.
میانمار درگیر یک جنگ داخلی طولانی و خونین است که از پیش، بحران انسانی گستردهای را در آن رقم زده. این شرایط، تردد در کشور را دشوار و خطرناک و تلاشهای امدادی را پیچیدهتر کرده است.
مرکز زلزله در نزدیکی ماندالای بوده و پس از آن چندین پسلرزه از جمله یک زمینلرزه قدرتمند به بزرگی ۶.۴ ثبت شد. این زمینلرزهها باعث فروریختن ساختمانها در مناطق مختلف، شکاف برداشتن جادهها، تخریب پلها و شکستن یک سد شد.
خسارتها در تایلند
در تایلند، کشور همسایه میانمار هم دستکم ۹ نفر در بانکوک جان باختند؛ جایی که یک آسمانخراش در حال ساخت فرو ریخت.
به گفته مقامهای بانکوک، ۳۰ نفر زیر آوار گرفتار شدهاند و ۴۹ نفر نیز مفقود هستند.
روز شنبه تجهیزات سنگین بیشتری برای جابهجایی آوارهای انبوه به محل آورده شد اما امید مردم این کشور ۱۷ میلیون نفری برای پیدا شدن زنده مفقودیها، بهتدریج کمرنگتر میشود.
کمکهای جهانی برای میانمار
میانمار در کمربند فعال زمینلرزه قرار دارد؛ اگرچه بسیاری از زلزلهها در مناطق کمجمعیت رخ میدهند و نه در شهرهایی مثل آنچه روز جمعه آسیب دیدند.
ژنرال مین آنگ هلاینگ، رییس حکومت نظامی میانمار، جمعه در اقدامی کمسابقه خواستار کمک بینالمللی شد و گفت که در مناطق آسیبدیده نیاز فوری به خون وجود دارد.
یک تیم امدادی از چین وارد یانگون، پایتخت تجاری میانمار شد. این شهر صدها کیلومتر با مناطقی که بیشترین آسیب را دیدهاند، از جمله ماندالای و نایپیداو (پایتخت اداری ساخت این کشور) فاصله دارد.
در نایپیداو بخشهایی از یک بیمارستان هزار تختخوابی بر اثر زمینلرزه آسیب دیده است.
روسیه، هند، مالزی و سنگاپور هواپیماهای حامل کمکهای امدادی و نیروهای امدادگر را به میانمار ارسال کردند.
وزارت خارجه هند گفت این کشور در صورت لزوم کمکهای بیشتری به میانمار ارسال خواهد کرد.
کره جنوبی اعلام کرد که در مرحله نخست، دو میلیون دلار کمک بشردوستانه از طریق سازمانهای بینالمللی به میانمار ارائه میدهد.
سازمان ملل مبلغ پنج میلیون دلار برای آغاز عملیات امداد اختصاص داده است.
آمریکا که روابط پرتنشی با ارتش میانمار دارد و مقامهای آن، از جمله رییس حکومت نظامیاش را تحریم کرده است، گفته که کمکهایی ارائه خواهد داد اما برخی کارشناسان با توجه به کاهش شدید کمکهای خارجی در دولت دونالد ترامپ، نسبت به اثربخشی این تلاشها ابراز تردید کردهاند.
تخریبهای گسترده
زلزله میانمار از دشتهای مرکزی اطراف ماندالای گرفته تا تپههای ایالت شان که برخی مناطق آن همچنان بهطور کامل تحت کنترل دولت نظامی نیستند را تحت تاثیر قرار داد.
تصاویر جادههای شکسته و ترکخورده، پلهای فرو ریخته و سدی که ترکیده، نگرانیهایی درباره امکان دسترسی امدادگران به برخی مناطق ایجاد کرده است.
محمد ریاض، مدیر کمیته نجات بینالمللی در میانمار گفت: «میترسیم که هفتهها طول بکشد تا ابعاد کامل تخریب ناشی از این زلزله مشخص شود.»
روزنامه انگلیسیزبان دولتی میانمار گزارش داد که پنج شهر و منطقه شاهد فرو ریختن ساختمانها و سقوط دو پل بودهاند، از جمله پلی که روی بزرگراه اصلی بین ماندالای و یانگون قرار دارد.
ویدیویی منتشرشده از ماندالای، راهبان بودایی را نشان میدهد که از صومعه چندطبقه «ما سوه یانه» فیلمبرداری میکردند، قبل از آنکه ساختمان ناگهان فرو بریزد.
ویدیوهایی دیگر نیز خرابیهایی در کاخ سلطنتی سابق را نشان میدهند.
سازمان کریستین اید، اعلام کرد همکاران و شرکای این نهاد در محل گزارش دادهاند سدی در یکی از شهرها ترکیده و سطح آب در مناطق پست بالا رفته است.
در یانگون، بزرگترین شهر کشور، ساکنان با وقوع زلزله از خانههای خود بیرون دویدند.
در نایپیداو، برخی خانهها نیمهفروریختهاند و امدادگران مشغول کنار زدن آوار.
جولی مهیگان، مدیر برنامههای آسیایی، خاورمیانه و اروپایی کریستین اید گفت: «در کشوری که بسیاری از مردم پیشتر هم درگیر فقر و بحران بودهاند، این فاجعه، آنها را ویران خواهد کرد.»
میانمار در سال ۲۰۲۱ شاهد کودتای نظامی و سرنگونی دولت منتخب آنگ سان سو چی بود و اکنون درگیر جنگی خونین میان ارتش و شورشیان دموکراسیخواه و گروههای مسلح قدیمی است.
دولت کنترل بخشهای زیادی از کشور را از دست داده و بسیاری از مناطق یا بسیار خطرناکاند یا اصلا قابل دسترس نیستند.
بر اساس آمار سازمان ملل، بیش از سه میلیون نفر به دلیل درگیریها آواره شدهاند و نزدیک به ۲۰ میلیون نفر نیازمند کمک هستند.
بر اساس این گزارش که شامگاه پنجشنبه منتشر شد، این دو مقام به همراه سرجیو گور، یکی دیگر از مقامهای ارشد کاخ سفید، چهارشنبه پس از یک روز پر از تیترهای منفی پیرامون گفتوگوی معروف در چت اپلیکیشن سیگنال، در نشستی با ترامپ این پیشنهاد را مطرح کردند.
به گزارش پولیتیکو، و به نقل از دو منبع مطلع که به دلیل حساسیت موضوع خواستند نامشان فاش نشود، آنها به ترامپ گفتند اینکه والتز یک روزنامهنگار را به صورت تصادفی در آن گروه چت سیگنالی وارد کرده، باعث آبروریزی بزرگی برای کاخ سفید شده و شاید وقت آن رسیده باشد که رییسجمهور او را کنار بگذارد.
به گفته منابع پولیتیکو، ترامپ پذیرفت که والتز مرتکب اشتباه شده است، اما در نهایت به یک دلیل تصمیم گرفت فعلا او را اخراج نکند: او حاضر نیست به رسانههای لیبرال و دموکراتهای «ناراحت» چنین امتیازی بدهد.
یکی از منابع پولیتیکو، که از متحدان کاخ سفید است، به این رسانه گفت: «آنها نمیخواهند این فرصت را به رسانهها بدهند که خونخواهی کنند.»
با وجود خشم فزایندهای که درون کاخ سفید نسبت به والتز شکل گرفته، او هنوز پنج روز پس از انتشار گزارش افشاگرانه نشریه آتلانتیک درباره چت سیگنال، بر سر کار است. اما به گفته دو منبع مذکور، این به معنای تضمین بقای او نیست.
منابع پولیتیکو گفتهاند در واقع برخی مقامات دولت منتظر زمان مناسبی هستند تا او را برکنار کنند، زمانی که هیاهوی رسانهای فروکش کند. یکی از آنها پیشبینی کرد: «فعلا حمایتش میکنند، ولی تا یکی دو هفته دیگر خواهد رفت.»
سخنگوی کاخ سفید، کارولین لویت، در بیانیهای به پولیتیکو گفت: «رییسجمهور ترامپ همچنان به تیم امنیت ملی خود، از جمله مایک والتز ، مشاور امنیت ملی خود اعتماد کامل دارد.»
بر اساس این گزارش، ونس سریعا تصمیم ترامپ را پذیرفته و والتز را در سفر رسمی به گرینلند همراهی کرد و طبق گفته یک منبع آگاه، تصمیمگیری درباره مسائل پرسنلی را به رییسجمهور واگذار کرد.
ونس در جریان صحبتهایش در گرینلند به خبرنگاران گفت آنها صرفا دنبال درام هستند و وعده داد که به خواستهشان نمیرسند: «اگر فکر میکنید میتونید رییسجمهور ایالات متحده را مجبور به اخراج کسی بکنید، باید تجدید نظر کنید! من، به عنوان معاون رییسجمهور، همین جمعه اعلام میکنم که ما پشت کل تیم امنیت ملیمان ایستادهایم.»
ترامپ خودش نیز این هفته گفته بود که والتز مسئولیت را پذیرفته و «درسش را گرفته است.»
به گزارش پولیتیکو، با وجود تلاشهای عمومی کاخ سفید برای القای اینکه کل ماجرا یک کارزار تخریبی رسانهای است، در پشت صحنه حس کلی آن است که والتز اعتماد همکارانش را از دست داده و در مدیریت بحران هم ناکام بوده است.
برایان هیوز، سخنگوی والتز، اینکه آینده شغلی او در هالهای از ابهام قرار دارد را رد کرده و به پولیتیکو گفت: «حرفهای بدون مدرک را باید مثل شایعههایی دید که از سوی افرادی مطرح میشود که جرات ندارند نام خود را پای گفتههایشان بگذارند.»
او افزود: «مایک والتز به صلاحدید رییسجمهور ترامپ خدمت میکند و رییسجمهور حمایت خود را از او اعلام کرده است. کل تیم رهبری امنیت ملی، عملیات موفقی علیه تروریسم را رهبری کردهاند و این چیزی است که رسانهها و دموکراتها میخواهند از دید پنهان بماند.»
بر اساس این گزارش، جلسه شب چهارشنبه در حالی برگزار شد که خشم از والتز در کاخ سفید به اوج رسیده بود. سهشنبه والتز در مصاحبه با خبرنگاران مدعی شده بود که هرگز جفری گلدبرگ، سردبیر آتلانتیک، کسی که بهطور تصادفی در چت گنجانده شده بود، را «نه دیده، نه میشناسد، نه با او ارتباط داشته» و حتی اگر او را در صف شناسایی پلیس هم ببیند، «او را نمیشناسد.»
روز بعد، صبح چهارشنبه، پستی در شبکههای اجتماعی باهرا بازنشر شد که والتز را در کنار گلدبرگ در مراسمی در یکی از سفارتخانهها در واشینگتن نشان میداد، موضوعی که به گزارش پولیتیکو، مقامات کاخ سفید را عصبانی کرد.
یکی از نزدیکان به والتز که خواست نامش فاش نشود، به پولیتیکو گفت این مسخره است اگر کسی فکر کند صرفا چون در یک عکس در کنار کسی در یک مراسم خصوصی بزرگ ایستاده، حتما او را میشناسد.
در حالی که این پست شبکههای اجتماعی بین مقامات رد و بدل میشد، داستان دیگری هم آنها را خشمگین کرد: لیست مخاطبان والتز در اپلیکیشن ونمو در اینترنت عمومی شده که شامل چند خبرنگار جریان اصلی نیز بوده است.
بر اساس این گزارش، مقامهای ارشد دولت از این بیشتر ناراحت بودند که والتز ظاهرا مسئولیت ماجرا را نپذیرفته و طوری وانمود کرده که انگار خبرنگار به شکل غیرقانونی وارد چت سیگنال شده است، ادعایی که ممکن بود موجب آغاز تحقیقات رسمی شود و ماجرا را طولانیتر کند.
اما بیش از همه، برخی در کاخ سفید از این ناراحت بودند که چرا والتز حتی بهصورت نمادین هم استعفای خود را تقدیم ترامپ نکرد تا رییسجمهور در صورت صلاحدید، آن را بپذیرد.
یکی از منابع به پولیتیکو گفت: «وقتی عضوی از تیم هستی و به عاملی برای حواسپرتی یا دردسر برای رییس تبدیل میشوی، باید استعفا دهی و مهم نیست قضیه چیست.»
در همین حال، بر اساس این گزارش کمکم نارضایتیها در دولت به دلایل دیگری هم از والتز، از جمله به خاطر دیدگاههای تندروانه او که برخی معتقدند با رویکرد انزواطلبانه «آمریکا اول» دولت سازگار نیست، درز کرده است.
چند متحد ترامپ گفتهاند که حتی پیش از این جنجال، برخی در دولت تصور میکردند والتز زیادی خودش را جدی گرفته است. دو نفر از نزدیکان به کاخ سفید به پولیتیکو گفتند که او بیش از حد در اطراف ترامپ میچرخد و رفتاری دارد که انگار خودش یک مقام عالیرتبه است.
یکی از آنها گفت: «مردم از او خوششان نمیآید. او فکر میکند خودش یک مقام ارشد تصمیمگیر است، در حالی که نیست. صرفا یک کارمند است و او این موضوع را نمیتواند قبول کند.»
برخی متحدان کاخ سفید نیز میگویند روابط بین والتز و وایلز، که هر دو اهل فلوریدا هستند، از زمانی که والتز به دولت پیوسته، تیره شده است.
به گفته یکی از منابع، والتز یک بار تلاش کرده بود وایلز را از جلسات سطح بالای شورای امنیت ملی کنار بگذارد و به او گفته بود بعدا خلاصه جلسه را برایش خواهد فرستاد. وایلز هم پاسخ داده بود که این موضوع به او مربوط نیست.
یکی از افراد مطلع از این رابطه به پولیتیکو گفت: «او با رییس دفتر باید محترمانهتر برخورد میکرد، و احتمالا دیر یا زود به هر حال رفتنی بود، فقط نمیخواهند اخراجش را به این ماجرا ربط بدهند.»
پولیتیکو یادآوری کرده ترامپ پیشتر نیز در چنین موقعیتی قرار گرفته بود. در ماههای نخست ریاستجمهوری اولش، او با فشارها برای اخراج مایکل فلین، مشاور امنیت ملی وقت، روبهرو شد، پس از آنکه مشخص شد فلین درباره تماسهایش با مقامات روسیه به مایک پنس و دیگران دروغ گفته بود.
ترامپ در نهایت تسلیم شد و فردی را اخراج کرد که او را سرباز وفاداری میدانست، اقدامی که بعدها پشیمانیاش را به دنبال داشت. رییسجمهور و برخی مشاورانش احساس میکردند با این کار، روایت مربوط به روسیه را پذیرفتهاند، روایتی که تا پایان دورهاش، دامنگیر آنها شد.
اما این دوره ممکن است متفاوت باشد. یکی از منابع به پولیتیکو گفت: «قدرت اصلی ترامپ این است که برایش رسانهها مهم نیستند و به آنها واکنش نشان نمیدهد.»
اما همین منبع هشدار داد: «همین ویژگی این بار والتز را نجات داد، اما دفعه دیگر ممکن است چنین نباشد.»