علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ایده «صلح از طریق قدرت»آمریکا و اسرائیل را «ارتجاعی» توصیف کرد و گفت آنها میگویند یا تسلیم شوید یا به شما حمله خواهیم کرد. او همچنین از کمرنگ شدن نقش سازمان ملل و شورای امنیت ابراز نارضایتی کرد.
لاریجانی که در مراسمی به مناسبت مرگ محمدسعید ایزدی، فرمانده شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سخنرانی میکرد، اظهارات دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا را مشابه نظرات مغولها، هیتلر و ناپلئون دانست و گفت: «یک فکر ارتجاعی [صلح از طریق قدرت] دوباره خود را در صحنه بین الملل نشان می دهد. … بعد از جنگ جهانی دوم نظامهایی ایجاد شد که این فکر از بین برود.»
مشاور رهبر جمهوریاسلامی پرسید: «این سازمان ملل و شورای امنیت را برای چه گذاشتند؟»
در این مراسم، لاریجانی به دکترین ترامپ طعنه زد. ایده «صلح از طریق قدرت»، اولینبار از سوی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ مطرح شد. ایدهای که او در دور اول ریاست جمهوری خود آن را آغاز کرد و پس از پیروزی دوباره در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴، بار دیگر آن را از سر گرفت.
۱۷ تیرماه، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که برای اولینبار پس از جنگ ۱۲ روزه، به آمریکا سفر کرده بود، پس از دیدار با دونالد ترامپ، تاکید کرد: «من و ترامپ هر دو به دیدگاه صلح از طریق قدرت باور داریم.»
از سوی دیگر، در دوران ریاست جمهوری ترامپ، او که به شعار «اول آمریکا» اعتقاد دارد، در روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی، مانند سایر روسای جمهور آمریکا، مذاکرات را با اروپاییها پیش نمیبرد. او در دور اول ریاست جمهوری خود، بر خلاف اروپا، در سال ۱۳۹۷، به طور یکجانبه از برجام خارج شد و پس از آن هم دستور هدف قرار دادن قاسم سلیمانی را صادر کرد.
در سال ۱۳۹۹، همزمان با دنیاگیری کرونا و عدم پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری، برنامه ترامپ درباره جمهوری اسلامی متوقف شد. اما او در بازگشت به کاخ سفید، دوباره همان سیاست را در پیش گرفت و در اسفند ۱۴۰۳، در نامهای به خامنهای برای او ضربالاجی دو ماهه تعین کرد. درحالیکه جمهوری اسلامی امیدوار بود در مذاکرات با آمریکا بتواند حداقل امتیازهایی را دریافت کند، ضربالاجل به پایان رسید و اسرائیل به ایران حمله کرد.
لاریجانی در ادامه مدعی شد جمهوری اسلامیی «با رهبری علی خامنهای» توانسته «بر دهن ترامپ بکوبد.»
او اظهار امیدواری کرد خاورمیانه جدید، بنابر خواست «ملتها» شکل بگیرد.
علی لاریجانی ترامپ را «شومن» خواند که با «سروصدا» بهدنبال اهداف خود است و اضافه کرد:«همه باید بدانیم و کشورهای منطقه باید فکر کنند که با «سر و صدا و قلدری» می خواهند کشورهای ضعیف را تسلیم کنند. اقتصاد و سیاست آنان «تحت نفوذ اسرائیل» می رود. یک «جریان پوچی» با سروصدا می خواهد کشورها را تصاحب کند.»
این سخنان در حالی بیان میشود که رییسجمهوری آمریکا هشتم تیر اعلام کرد برخی از کشورهای منطقه خاورمیانه تمایل خود را برای پیوستن به پیمان ابراهیم و عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کردهاند. در همین حال، اخباری از احتمال پیوستن سوریه و لبنان -دو پایگاه قدیمی جمهوریاسلامی در «محور مقاومت» که اکنون با سقوط بشار اسد و خلعسلاح حزبالله لبنان آنان را از دست داده است- به ایین پیمان منتشر شده است.
گروههای نیابتی جمهوری اسلامی با عنوان «محور مقاومت» از حزبالله لبنان و عراق تا جهاد اسلامی و حماس در غزه، یکی پس از دیگری در منطقه از بین رفته یا به شدت تضعیف شدند. برنامه هستهای و توان موشکی جمهوری اسلامی نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه، به شدت تضعیف شده است. اگرچه جمهوریاسلامی، برای ادامه مذاکرات با آمریکا و غرب اظهار تمایل میکند، اما عملا ابزارهای خود برای چانهزنی در مذاکرات را از دست داده است.
اگرچه هنوز از پشت پرده مذاکرات اطلاعات دقیقی منتشر نشده، اما در چنین شرایطی، به نظر میرسد سخنرانی لاریجانی صحنه را به روشنی ترسیم میکند، خواسته آمریکا «تسلیم» یا «جنگ» است.
کواکبیان، دبیرکل حزب مردمسالاری و نماینده سابق مجلس پنجشنبه شب ۱۹ تیرماه، در سیمای جمهوری اسلامی گفت کاترین شکدم با ۱۲۰ نفر از افراد بسیار مهم مملکت «همخوابگی» داشته است.
واکنشهای رسمی
روابط عمومی سازمان صداوسیما، در بیانیهای رسمی اظهارات کواکبیان را «ادعایی زشت و دروغ» توصیف کرد.
در این بیانیه، بخشی از مقاله فکتنامه، که سال ۱۴۰۰ در راستیآزمایی ادعای رابطه جنسی شکدم منتشر شده بود، بدون ذکر منبع ذکر و به آن استناد شده است.
همزمان، خبرگزاری قوه قضائیه، میزان، اعلام کرد دادستانی تهران، به اتهام تشویش اذهان عمومی، علیه کواکبیان اعلام جرم کرده است.
ادعای رابطه جنسی شکدم با مقامات جمهوری اسلامی، البته با شمار ۱۰۰ نفر، اولینبار اواخر سال ۱۴۰۰ مطرح شد. کمی پس از آنکه شکدم، مطلبی در تایمز اسرائیل منتشر کرد، در داخل، یک کانال تلگرامی به نام «ثلث مدیا» آغاز کننده ماجرا بود.
این کانال، مطالب پرشماری در حمایت از احمدینژاد و جریان موسوم به بهار منتشر میکند. در آن زمان ثلث مدیا، با اشاره به نوشتن یادداشتهایی بهقلم شکدم در وبسایت علی خامنهای، از نفوذ جاسوس در جمهوری اسلامی خبر داد.
پس از آن، شایعه رابطه جنسی او با ۱۰۰ مقام و چهره تاثیرگذار جمهوری اسلامی مطرح شد. یکی از نامهایی که در آن زمان سر زبانها افتاد یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و مدیر مسئول ارگان مطبوعاتی آن، صبح صادق بود.
مقامات جمهوری اسلامی همگی رابطه جنسی با کدم را تکذیب کردند و خود شکدم نیز در مصاحبهای، برقراری هرگونه رابطه با چهرههای جمهوری اسلامی را قویا تکذیب کرد.
میتوان گفت پاشنه آشیل مقامات و رسانههای وابسته به جمهوریاسلامی، چهرههای غربی است که مواضع آنان را تایید کنند. دعوت از وابستگان چهگوآرا به تهران، مصاحبههای مکرر با چهرههای غیر ایرانی غربی یا آسیای شرقی، که در حمایت از جمهوری اسلامی سخن بگویند جزئی ثابت از برنامههای صداوسیما، به خصوص بخشهای سیاسی آن است. کاترین شکدم هم بههمین شکل وارد محافل جمهوری اسلامی شد.
واکنشها به اظهارات کواکبیان
کیانوش جهانپور، از مدیران وزارت بهداشت در دوران ریاستجمهوری حسن روحانی، در پستی که در حساب شبکه ایکس خود منتشر کرد، با کنایه به اظهارات کواکبیان نوشت: «حالا سوای زمان و مکان و فیزیولوژی و... شما ١٢٠ نفر آدم بسیار مهم تو مملکت به ما معرفی کن، بقیه حواشی پیشکش!»
این استدلال از سوی بسیاری از حسابهای شبکه ایکس که وابسته به جریان اصولگرایی هستند، مطرح شده است. آنها به اقامت ۱۸ روزه شکدم در ایران اشاره و نوشتند، امکان ندارد فردی بتواند در مدت ۱۸ روز، با ۱۲۰ نفر رابطه برقرار کند.
آشفته شدن اصولگرایان از طعنه به رئیسی
یکی از حاشیههای دیگر طرح دوباره شایعه رابطه جنسی شکدم، واکنش کانال تلگرامی حامیان مسعود پزشکیان است. این کانال تلگرامی با نام «دکتر پزشکیان (فریاد مردم)» از زمان انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۴۰۳ باقی مانده و پس از آغاز ریاست جمهوری پزشکیان، در حمایت از او مطالبی منتشر میکند.
این کانال، کمی پس از گفتوگوی کواکبیان، اظهارات او درباره «همخوابگی» شکدوم با افراد «بسیار مهم کشور» را بازنشر کرد و در پست بعدی، تصویری از مصاحبه او با ابراهیم رئیسی در سال ۱۳۹۶ که در آن زمان تولیت آستان قدس را بهعهده داشت و از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری بود منتشر کرد. جریان اصولگرایی، این اقدام حامیان پزشکیان را طعنه به رئیسی دانستند.
طرح دوباره نقش روسیه
این تصویر، حاشیه دیگری دارد. اسفند سال ۱۴۰۰، که موضوع جاسوسی شکدم داغ بود، رسانهها از نادر طالبزاده، چهره رسانهای جریان اصولگرایی که به شکدم نزدیک بود، درباره ماجرای دعوت از شکدم برای دیدار و مصاحبه با رئیسی پرسیدند. طالبزاده گفت شکدم از طرف راشاتودی، رسانه رسمی روسیه درخواست مصاحبه با رئیسی را ارائه داده بود. طالبزاده که در زمان انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۶، از حامیان رئیسی بود، آن زمان گفت از آنجا که راشاتودی میان رسانههایی که در غرب مخاطب دارند «منصفانهترین» رویکرد را داشته، با آن مصاحبه موافقت شد.
رفیعیشاد، جمعه ۲۰ تیرماه در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا بخشنامههای صادرشده برای استرداد هزینه سفرهای لغو شده در طول جنگ ۱۲ روزه را بهویژه در «سفرهای خارجی»، ناکارآمد دانست.
رییس انجمن صنفی دفاتر گردشگری تهران در این خصوص گفت: «کشورهای دیگر شرایط کنسلی اعمالشده از سوی ایران را قبول ندارند و حاضر به استرداد وجوه مسافر ایرانی نیستند.»
او اضافه کرد: «دفاتر و شرکتهای مسافرتی واسطهای بین ارائهدهندگان خدمات سفر مانند هتلها و شرکتهای هواپیمایی و مصرفکنندگان آن مثل مسافران و گردشگران هستند اما هر اتفاقی که میافتد طبیعتا توپ به زمین دفاتر خدمات مسافرتی میافتد، چون نقش واسطهگری دارند.»
پیش از این در ۱۶ تیرماه، مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی گفته بود از ۲۳ خرداد تا ۱۱ تیر بیش از شش هزار و ۱۳۰ میلیارد تومان درآمد از دست رفته شرکتهای هواپیمایی کشور بوده است.
او همان روز درباره میزان پروازهای باطل شده گفت در این بازه زمانی، ۱۲ هزار و ۲۹ پرواز باطل شد که از این تعداد هشت هزار و ۶۵۳ پرواز داخلی و سه هزار ۳۷۶ پرواز بینالمللی بوده است.
رفیعیشاد در بخش دیگری از گفتوگوی خود درباره حجم بدهیهای خدمات لغو شده سفر در طول جنگ، گفت: «ما با دو گروه از ارائهدهندگان خدمات سفر داخلی و خارجی مواجهیم. خیلی از مسافران، پرواز تهران ـ استانبول را از یک شرکت هواپیمایی داخلی خریدهاند اما ادامه مسیر قرار بوده با یک ایرلاین خارجی انجام شود. پول این بخش چگونه قرار است عودت داده شود وقتی آن ایرلاین خارجی پرواز خود را لغو نکرده است، آنها که درگیر جنگ نبودهاند.»
او با اشاره به اینکه وزارت گردشگری بخشنامهای برای برگشت دادن پول این سفرهای لغو شده صادر کرده است، گفت: «بر اساس چه استدلالی چنین بخشنامه کلی صادر میشود؟ آژانس ایران پولی را که دریافت کرده به یک ایرلاین خارجی در کشور دیگر پرداخت کرده است، چگونه میتواند آن را عینا به مسافر بازگرداند، وقتی آن پرواز خارجی کنسل نشده است.»
رییس انجمن صنفی دفاتر گردشگری با تاکید بر اینکه این معضل را فقط در پروازهای خارجی وجود ندارد، افزود: «هتلهای ترکیه به ما اعلام کردند مسیر زمینی که باز بود و مسافر میتوانست زمینی سفرش را انجام دهد. یکسری از کارگزاران و هتلهای خارجی با آژانسها و مسافران ایرانی همکاری داشتند و حمایتی هم شد، اما خیلی از آنها حاضر نیستند پول مسافران را بازگردانند.»
پیش از این در ۱۴ تیرماه نیز حمیدرضا صانعی، معاون سازمان هواپیمایی کشوری گفته بود در دوره جنگ و آتشبس جمهوری اسلامی با اسرائیل، ۱۲ هزار پرواز در ایران لغو شد.
در ۱۳ تیر هم مهدی رمضانی، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، اعلام کرد پس از ۲۰ روز وقفه در پروازهای بینالمللی بهدنبال جنگ ۱۲ روزه، نخستین پرواز خارجی در فرودگاه امام تهران به زمین نشست.
پیش از آن و با آغاز حملات اسرائیل به مواضعی در ایران در بامداد ۲۳ خرداد، جمهوری اسلامی آسمان ایران را به روی پروازهای داخلی و خارجی بست و تعلیق پروازهای داخلی و خارجی را بهصورت روزانه تمدید کرد.
