در شرایطی که برخی مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، از تمام نشدن جنگ با اسرائیل سخن میگویند، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اعلام کرد وضعیت «نه جنگ، نه صلح» که اکنون وجود دارد، «فضای خوبی نیست» و «ضرر و خطر دارد».
خامنهای یکشنبه ۱۶ شهریور در دیدار با هیات وزیران دولت مسعود پزشکیان بدون نام بردن از کشور خاصی گفت دشمن درصدد تحمیل فضای «نه جنگ، نه صلح» بر ایران است، اما «این حالت برای کشور ضرر و خطر دارد».
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که خامنهای پیشتر در مرداد ۱۳۹۷ تاکید کرده بود که «نه جنگ میشود و نه مذاکره میکنیم».
جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل با برقراری آتشبس پایان یافت، اما پیمان صلحی میان دو طرف به امضا نرسید.
در روزهای اخیر برخی گزارشها و اظهارات مقامات از احتمال ازسرگیری رویارویی نظامی ایران و اسرائیل حکایت دارد.
۱۱ شهریور، موسسه پژوهش و تحلیل دفاعی هند در گزارشی آتشبس در جنگ ۱۲ روزه را «شکننده و در حال از هم گسیختن» ارزیابی کرد.
همچنین ۳۱ مرداد، علی لاریجانی اعلام کرد جنگ میان حکومت ایران و اسرائیل «هنوز تمام نشده» و مقامات جمهوری اسلامی در این زمینه باید همچنان آماده باشند.
در اسرائیل نیز ژاک نریا، مقام پیشین سازمان اطلاعات نظامی این کشور، هشدار داد دور دوم جنگ این کشور و جمهوری اسلامی در راه است.
اشاره خامنهای به بحران معیشتی
خامنهای در بخش دیگری از اظهاراتش به تشدید بحران معیشتی و اقتصادی در ایران اشاره کرد.
او خواستار انجام اقداماتی در کشور شد که مردم «تعدادی از کالاهای اساسی، مثلا حدود ۱۰ کالا یا کمتر، را بتوانند بدون دغدغه افزایش قیمت تهیه کنند. اینطور نباشد که امروز یک قیمتی باشد و فردا بهخاطر تورم قیمت دوبرابر یا مثل آن شود».
رهبر جمهوری اسلامی افزود: «در مورد دیگر کالاها هم باید فکری به حال انضباط بازار کرد و مردم احساس نکنند که بازار رها شده است.»
پس از جنگ اخیر و همچنین آغاز روند فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی، بحران اقتصادی در ایران وخیمتر شده و به گفته ناظران، چشماندازی برای بهبود آن وجود ندارد.
در چنین شرایطی، خامنهای از مقامات دولتی خواست که از روایت «ضعف و ناتوانی» جمهوری اسلامی بپرهیزند و آنچه را او «روایت قدرت، قوت و تشریح امکانات فراوان کشور» خواند، بیان کنند.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم افسارگسیخته زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده، نرخ ارز در ایران سیر صعودی به خود گرفته و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
بقایی یکشنبه ۱۶ شهریور در مصاحبه با شبکه ۹ استرالیا در واکنش به گزارش کمیته تحقیق سنای استرالیا درباره اقدامات جمهوری اسلامی در خاک این کشور گفت: «ما هرگونه گزارش یا ادعایی درباره نظارت یا کنترل بر شهروندان خود در استرالیا را بهطور قاطع رد میکنیم.»
او تصمیم استرالیا برای اخراج احمد صادقی، سفیر جمهوری اسلامی، را «تاسفبرانگیز» و «بیدلیل» خواند و آن را نتیجه «توطئهای طراحیشده از سوی موساد» دانست.
بقایی افزود تهران در واکنش به این اقدام استرالیا «خویشتنداری» کرده است.
تصمیم به اخراج سفیر حکومت ایران پس از تحقیقات سازمان اطلاعات امنیت استرالیا اتخاذ شد. طبق یافتههای این تحقیقات، سپاه پاسداران در دو حمله خشونتبار یهودستیزانه در خاک استرالیا در سال گذشته میلادی دست داشت.
این نخستین بار در ۸۰ سال گذشته است که دولت استرالیا یک سفیر را از این کشور اخراج میکند.
بقایی: اتهامات مطرحشده از سوی استرالیا «بیاساس» هستند
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه مصاحبه خود، گزارشها درباره نقش تهران در حملات یهودستیزانه در استرالیا را «بیاساس» خواند.
بقایی گفت: «این موضوع تاسفبرانگیز است. ما معتقدیم اقدام دولت استرالیا بیدلیل بود. هیچکس در ایران باور نمیکند که این اتهام پایهای در واقعیت داشته باشد. این موضوع ساخته و پرداخته شده است.»
او افزود تصمیم دولت استرالیا «سادهترین راه برای خشنود یا راضی کردن» بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بوده است.
او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره دلایل قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی آمریکا و کانادا گفت این اقدام نتیجه «کارزار دروغپراکنی و اطلاعات غلط» است.
بقایی اضافه کرد: «این بخشی از ایرانهراسی است، زیرا آنها میدانند سپاه یک نیروی قدرتمند در برابر دشمنان ایران است.»
سفیر جمهوری اسلامی که از سوی دولت استرالیا «عنصر نامطلوب» اعلام شده، هفتم شهریور و هنگام ترک این کشور اتهامات مطرحشده مبنی بر نقش تهران در آتشسوزی عمدی در سیدنی و ملبورن را «سوءتفاهم و بیاساس» خوانده بود.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، پیشتر گفته بود این حملات رفتارهایی «فوقالعاده خطرناک و تهاجمی» و تلاشهایی برای تضعیف انسجام اجتماعی و دامن زدن به اختلاف در استرالیا بودند.
دولت استرالیا سپاه پاسداران را در فهرست سیاه قرار داده است و قصد دارد آن را بهعنوان سازمان تروریستی معرفی کند.
بقایی در مصاحبه خود و در پاسخ به سوالی درباره برنامههای تهران برای ترمیم روابط با کانبرا، مسئولیت را متوجه دولت استرالیا دانست.
او گفت: «این دولت استرالیا بود که تصمیم گرفت روابط دیپلماتیک را کاهش دهد، نه برعکس. بنابراین این به عهده آنهاست که تصمیم بگیرند چه چیزی واقعا با منافع ملیشان سازگار است... ما در واکنش به اقدام آنها خویشتنداری کردهایم.»
این در حالی است که اسرائیل از تصمیم استرالیا برای مقابله با نقش تهران در تهدیدات یهودستیزانه استقبال کرده است.
گروسی یکشنبه ۱۶ شهریور در گفتوگویی با روزنامه ایتالیایی «لا رپوبلیکا» گفت: «این حملات واقعیتهای جدیدی بر زمین ایجاد کرده و خطرات را افزایش داده است.»
گروسی گفت تصاویر ماهوارهای میزان بالای تخریب را در این سایتها نشان میدهد، اما بازرسان آژانس تاکنون فقط به نیروگاه بوشهر دسترسی یافتهاند و اجازه ورود به سایتهای اصلی فردو، نطنز و اصفهان داده نشده است.
او افزود: «ما هنوز به ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد ایران دسترسی نداشتهایم. جامعه جهانی نگران است.»
به گفته گروسی، شواهدی وجود دارد که ایران پیش از حملات آمریکا بخش بزرگی از ذخایر اورانیوم غنیشده را به مکانهای مخفی منتقل کرده است، احتمالا به تاسیسات اصفهان و نطنز.
مدیرکل آژانس توضیح داد که آژانس قرار بود در خرداد از یک مجموعه بزرگ در اصفهان بازدید کند، اما همان روز اسرائیل حملات هوایی را آغاز کرد. با این حال، او تاکید کرد که تا امروز هیچ نشانهای از بازگشت تهران به غنیسازی پس از حملات دیده نشده است.
گروسی همچنین گفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شخصا در اتاق وضعیت کاخ سفید عملیات بمباران مراکز هستهای ایران را دنبال کرده است.
ترامپ ۲۷ مرداد پیش از نشست با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین در واشینگتن، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «به خاطر داشته باشید! ... من کسی بودم که تاسیسات هستهای ایران را نابود کردم. یا برای بردن بازی کن، یا اصلا بازی نکن! از توجه شما به این موضوع متشکرم!»
او ۳۰ تیرماه بار دیگر از بمباران تاسیسات اتمی ایران دفاع کرد و هشدار داد که اگر لازم باشد، دوباره این کار را خواهد کرد.
تهدیدهای جانی علیه گروسی
گروسی به روزنامه لا رپوبلیا گفت که در سالهای اخیر به دلیل حساسیت ماموریتش با تهدیدهای جدی علیه جان خود روبهرو بوده است.
روزنامه والاستریت ژورنال چهارم شهریور در گزارشی اختصاصی خبر داد که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی هفتههای اخیر و پس از دریافت یک تهدید مشخص از سوی جمهوری اسلامی، تحت حفاظت ۲۴ ساعته قرار گرفته است.
علی لاریجانی، پیش از آنکه مجددا بهعنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی منصوب شود، ۲۹ خرداد آشکارا گروسی را تهدید کرد و گفت که تهران به حساب او خواهد رسید. او دو روز بعد نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ تمام شود به حساب گروسی خواهیم رسید.»
جهان در معرض جنگ هستهای
گروسی هشدار داد که خطر وقوع جنگ هستهای در جهان امروز به بالاترین سطح در دهههای اخیر رسیده و گفت روند خلع سلاح یا کاهش زرادخانههای اتمی متوقف شده و کشورهای بیشتری به دنبال دسترسی به این سلاحها هستند.
گروسی تاکید کرد: «امروز حتی درباره استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی هم صحبت میشود، چیزی که زمانی تابو بود و حالا بخشی از محاسبات نظامی شده است.»
این مقام سازمان ملل در بخش دیگری از سخنانش به نگرانیها درباره نیروگاه هستهای زاپوریژیا در اوکراین اشاره کرد و گفت این مرکز همچنان «یک نقطه بسیار خطرناک» است، چرا که روزانه در معرض حملات توپخانهای و پهپادی قرار دارد.
گروسی تاکید کرد که جامعه جهانی باید فورا برای بازگرداندن روند کنترل و کاهش سلاحهای هستهای اقدام کند وگرنه «احتمال تکرار فجایعی مانند هیروشیما و ناگاساکی، این بار در ابعادی پیشبینیناپذیر و بسیار خطرناک، وجود دارد.»
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، ۱۶ خرداد در گفتوگو با خبرگزاری روسی تاس اعلام کرد در پی «ویرانی» روابط این کشور با ایالات متحده، چشمانداز تمدید آخرین پیمان باقیمانده هستهای میان دو کشور بسیار تیره است. این توافق که تحت عنوان «استارت نو» شناخته میشود، در بهمنماه آینده به پایان میرسد.
