حمله گسترده پهپادی اوکراین به پالایشگاه اصلی روسیه
روسیه از یک حمله گسترده پهپادی اوکراین به خاک این کشور خبر داد. هدف این حملات پالایشگاهی در در شمالغربی روسیه بوده است. این حملات پس از درخواست آمریکا از اروپا برای توقف خرید نفت از روسیه رخ داد.
روسیه از یک حمله گسترده پهپادی اوکراین به خاک این کشور خبر داد. هدف این حملات پالایشگاهی در در شمالغربی روسیه بوده است. این حملات پس از درخواست آمریکا از اروپا برای توقف خرید نفت از روسیه رخ داد.
مقامات روسیه یکشنبه ۲۳ شهریور گفتند اوکراین در حملهای گسترده با دستکم ۳۶۱ پهپاد به خاک روسیه حمله کرده است. این حملات موجب آتشسوزی کوتاهمدت در پالایشگاه بزرگ نفت «کیریشی» در شمالغرب این کشور شد. تاکنون هیچ تلفات جانی گزارش نشده است.
در حالی که قدرتهای بزرگ درباره پایان جنگ اوکراین گفتوگو میکنند، در جبهه نبرد، جنگ پهپادی شدت گرفته است؛ بهطوریکه پهپادهای روسیه در خاک لهستان عضو ناتو سرنگون شدند و اوکراین پالایشگاهها و خطوط لوله نفت روسیه ـ دومین صادرکننده بزرگ نفت جهان ـ را هدف قرار داده است.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور دستکم ۳۶۱ پهپاد را سرنگون کرده است. همچنین چهار بمب هوایی هدایتشونده و یک موشک آمریکایی هیمارس (HIMARS) رهگیری شدهاند. با این حال، جزئیاتی درباره محل دقیق حملات ارائه نکرد.
مقامهای روسیه گفتند پالایشگاه نفت «کیریشینفتئورگسینتز» وابسته به سورگوتنفتگاز (Surgutneftegaz)، یکی از دو پالایشگاه بزرگ روسیه، در میان اهداف پهپادهای اوکراینی بوده است.
الکساندر دروزدنکو، فرماندار منطقه لنینگراد، گفت سه پهپاد در منطقه کیریشی منهدم شدند و آتشسوزی ناشی از سقوط لاشه پهپادها خاموش شده است. او تاکید کرد کسی آسیب ندیده است.
فرماندهی پهپادی اوکراین تایید کرد این پالایشگاه را هدف قرار داده و گفت حمله موفقی انجام شده است.
پالایشگاه کیریشی سالانه حدود ۳۵۵ هزار بشکه در روز نفت خام روسیه را پالایش میکند که ۶.۴ درصد از کل ظرفیت کشور را تشکیل میدهد.
در هفتههای اخیر، ایالات متحده فشار خود بر کشورهای عضو ناتو را برای سختگیرانهتر کردن تحریمهای انرژی علیه روسیه افزایش داده تا درآمدهای مسکو را کاهش داده و به پایان جنگ با اوکراین کمک کند ـ جنگی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای پایان دادن به آن با دشواری روبهرو شده است.
شنبه این هفته ترامپ گفت آمریکا آماده است تحریمهای تازه انرژی علیه روسیه اعمال کند، اما تنها در صورتی که همه کشورهای ناتو خرید نفت روسیه را متوقف کرده و اقدامات مشابهی انجام دهند.
اتحادیه اروپا نیز هفته گذشته تصمیم گرفت به مهلت تعیینشده خود برای پایان واردات نفت و گاز روسیه تا سال ۲۰۲۸ پایبند بماند، هرچند تحت فشار آمریکا برای تسریع این روند قرار دارد.
روسیه یکشنبه اعلام کرد که یک موشک مافوقصوت زیرکون (Tsirkon) را بهسوی هدفی در دریای بارنتز شلیک کرده و جنگندههای سوخو-۳۴ نیز در چارچوب رزمایش مشترک با بلاروس دست به حملات زدهاند.
همچنین فرماندار منطقه باشقیرستان روسیه، رادی خبیروف، گفت که یک شرکت نفتی در این منطقه با وجود حمله پهپادی روز شنبه، سطح تولید خود را حفظ خواهد کرد.
به نوشته روزنامه اسرائیلی هاآرتص، این سومین نشست از این دست در دو سال گذشته است و بهویژه پس از حمله هوایی اسرائیل به قطر اهمیتی تازه یافته است.
محور اصلی نشست ظاهراً مسئله غزه خواهد بود، اما در عمل، جنگ در غزه اکنون تهدیدی برای کشورهای عربی و متحدان آمریکا قلمداد میشود. شرکتکنندگان بر این باورند که حمله به قطر نشان داد حتی موقعیت آنها بهعنوان متحدان واشینگتن نیز مصونیت ایجاد نمیکند.
سوابق و تصمیمات احتمالی
دو نشست مشابه در نوامبر ۲۰۲۳ و سال بعد برگزار شد که خروجی آن بیشتر بیانیههای بلندپروازانه بود تا اقدامات عملی. این بار نیز مقامهای قطری و مصری به رسانههای عربی گفتهاند گزینههایی همچون قطع روابط با اسرائیل، کاهش سطح نمایندگی دیپلماتیک، تحریمهای اقتصادی و تشکیل «کمیته ویژه اقدام» در حال بررسی است.
ایده ایجاد نیروی چندملیتی عربی برای حفاظت از مرزها و مقابله با «حملات خارجی» ــ عمدتاً اسرائیل ــ نیز دوباره مطرح شده است.
با این حال، تجربه نشان داده چنین نشستهایی میتواند نتایج عملی داشته باشد. نمونه بارز، تشکیل کمیتهای به رهبری عربستان پس از اجلاس سال گذشته بود که زمینهساز تصویب قطعنامه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل برای به رسمیت شناختن دولت فلسطین شد.
هرچند اسرائیل همچنان میتواند به وتوی آمریکا در شورای امنیت تکیه کند، اما فضای بینالمللی در دو سال گذشته بهطور محسوسی تغییر کرده است.
تغییر رویکرد بینالمللی
هاآرتص مینویسد قطعنامه اخیر سازمان ملل صرفاً نمادین نیست، بلکه راهکاری عملی برای پایان جنگ غزه و محدود کردن دامنه عملیات اسرائیل در منطقه معرفی میشود.
این قطعنامه با حمایت کشورهای غربی همراه شد؛ از تحریمهای آلمان، نروژ، اسپانیا و بریتانیا گرفته تا بحران تجاری با ترکیه و بایکوتهای غیررسمی فرهنگی و دانشگاهی.
در مقابل، کشورهای عربی دارای روابط دیپلماتیک با اسرائیل، از جمله مصر و امارات، تاکنون از اقدامات مشابه پرهیز کردهاند.
مصر هنوز سفیر جدیدی به اسرائیل نفرستاده و اعتبارنامه سفیر تازه اسرائیل را نیز نپذیرفته است، اما همچنان به توافق کمپدیوید پایبند مانده و به گفته منابع اسرائیلی، هماهنگیهای امنیتی دو کشور ادامه دارد.
دغدغه اصلی قاهره احتمال باز شدن گذرگاه رفح و ورود صدها هزار فلسطینی به خاک مصر است، نه جنگ مستقیم با اسرائیل.
امارات نیز تهدیدی علیه توافق صلح با اسرائیل مطرح نکرده است. مقامات ابوظبی استدلال میکنند که روابطشان با اسرائیل امکان انتقال کمکهای بشردوستانه به غزه را فراهم کرده است.
تنها در صورتی که اسرائیل به الحاق کرانه باختری اقدام کند، احتمال بازنگری در روابط مطرح خواهد شد.
پیام نشست دوحه
هاآرتص در ادامه مینویسد کشورهای خلیج فارس همچنان فشارهای دیپلماتیک خود را بر دونالد ترامپ متمرکز کردهاند و معتقدند او تنها بازیگری است که میتواند مانع تصرف کامل غزه شود.
این کشورها پیشتر توانستند ایده «انتقال جمعیتی» و طرح موسوم به «ریویرا غزه» را از دستور کار خارج کنند. اما حمله اسرائیل به قطر شرایط متفاوتی ایجاد کرده است، زیرا قطر متحد بزرگ غیرناتو آمریکا محسوب میشود و تعرض به آن به معنای نقض حاکمیت تمامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تعبیر میشود.
به نوشته هاآرتص، هیچیک از این کشورها قصد جنگ با اسرائیل ندارند و حتی قطر نیز تهدیدی درباره سرمایهگذاریهای کلان خود در آمریکا مطرح نکرده است.
اما پیام روشن نشست این است که ایالات متحده باید تضمین کند متحدانش در برابر اقدامات اسرائیل، حتی اگر با این کشور توافق صلح داشته باشند، در امنیت باقی بمانند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، رسانههای محلی سوریه مدعی شدند ۱۸ خودروی نظامی ارتش اسرائیل وارد روستاهای «سیسیون» و «جمله» شدند و عملیات بازرسی خانه به خانه برای کشف سلاح را انجام دادند. اسکاینیوز عربی نیز بامداد یکشنبه از این یورش خبر داد.
این گزارشها در حالی منتشر میشود که هفته گذشته رسانههای دولتی سوریه از حمله هوایی اسرائیل به حومه شهر حمص خبر دادند؛ حملهای که به گفته آنها انبارهای مهمات و موشک در پایگاههای ارتش سوریه را هدف گرفت و یک مرکز پدافند هوایی را نیز منهدم کرد.
به نوشته اسرائیل نشنالنیوز، تصاویر و گزارشهای بعدی نشان دادند که اسرائیل حملات هوایی دیگری را در نزدیکی بندر لاذقیه انجام داده و انفجارهایی اطراف این شهر رخ داده است.
در اواخر اوت نیز یک منبع نظامی سوری ادعا کرده بود نیروهای ارتش اسرائیل در پایگاه نظامی «الکسوه» در جنوب دمشق مستقر شدهاند. به گفته این منبع، دهها سرباز اسرائیلی به همراه تجهیزات جستوجو بیش از دو ساعت در پایگاه حضور داشتند و سپس محل را ترک کردند. همزمان با این گزارشها، خبرهایی از حملات هوایی اسرائیل در منطقه الکسوه نیز منتشر شد.
ارتش اسرائیل در واکنش به این ادعاها اعلام کرد «درباره گزارشهای خارجی اظهارنظر نمیکند.» اما ساعاتی بعد، یسرائیل کاتص، وزیر دفاع این کشور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نیروهای ما در همه جبههها، روز و شب، برای امنیت اسرائیل در حال عملیات هستند.»
به گزارش اسرائیل نشنالنیوز، مجموعه این تحولات در حالی رخ میدهد که دامنه تنشهای نظامی اسرائیل در سوریه طی هفتههای اخیر گسترش یافته و حملات هوایی و زمینی این کشور بار دیگر نگرانیها درباره ورود به مرحله تازهای از رویارویی را افزایش داده است.
الشرع: در حال مذاکره با اسرائیل برای دستیابی به یک توافق امنیتی هستیم
پیش از این احمد الشرع، رئیسجمهوری موقت سوریه، اعلام کرد دمشق در حال مذاکره با اسرائیل برای توافق امنیتی بر اساس قرارداد جداسازی ۱۹۷۴ است تا به خروج نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی پس از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته منجر شود. او تاکید کرد سوریه همچنان به این توافق پایبند است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اسرائیل از زمان سقوط اسد صدها حمله در خاک سوریه انجام داده اما دولت جدید واکنشی نشان نداده است. الشرع همچنین گفت نیروهایش در مسیر سرنگونی اسد مذاکرات محرمانهای با روسیه داشتهاند. به نوشته تایمز اسرائیل، دمشق و تلآویو از ۱۹۴۸ در وضعیت جنگیاند.
این تحرک نظامی تنها یک هفته پس از دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای اعزام ۱۰ فروند از این جنگندههای پنهانکار به منطقه کارائیب در راستای مقابله با کارتلهای مواد مخدر و همزمان با افزایش تنشها با ونزوئلا صورت گرفت.
عکاس رویترز، تصاویر ورود این هواپیماها را ثبت کرده است. به گفته این شاهد، طی روزهای اخیر بالگردها، هواپیماهای اوسپرِی، دیگر هواپیماهای ترابری نظامی و همچنین نیروهای آمریکایی نیز در این پایگاه مشاهده شدهاند.
این تحرکات پس از سفر غیرمنتظره وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، به همراه عالیترین ژنرال ارتش آمریکا به پورتوریکو در همین هفته رخ داد. پرسشها درباره استقرار جنگندهها با واکنش محتاطانه پنتاگون مواجه شد و یک افسر مطبوعاتی این وزارتخانه اعلام کرد: «در حال حاضر هیچ تغییری در آرایش نیروها برای اعلام وجود ندارد.»
منابع مطلع پیشتر به رویترز گفته بودند که دولت ترامپ دستور استقرار این جنگندهها را به منظور انجام عملیات علیه کارتلهای مواد مخدر صادر کرده است. ترامپ در زمان اعلام این تصمیم تاکید کرد که هدف واشینگتن «تغییر رژیم» در ونزوئلا نیست.
با این حال، حضور نظامی آمریکا در منطقه همزمان با عملیات اخیر ارتش ایالات متحده علیه یک شناور ونزوئلایی پرتنشتر شده است. هفته گذشته، ارتش آمریکا در حمله به یک کشتی که ادعا میشد حامل مواد مخدر بوده، ۱۱ نفر را کشت. ونزوئلا ادعا کرده است که هیچیک از این افراد قاچاقچی نبودهاند.
دولت کاراکاس روز شنبه نیز اعلام کرد که یک ناوشکن آمریکایی یک کشتی ماهیگیری ونزوئلایی را در منطقه ویژه اقتصادی این کشور به مدت هشت ساعت توقیف و اشغال کرده است. مقامات ونزوئلایی این اقدام را «غیرقانونی و خصمانه» توصیف کرده و گفتهاند کشتی تنها توسط ۹ ماهیگیر «فروتن» هدایت میشد و «هیچ تهدیدی» نداشت.
مقامهای آمریکایی تاکنون به این ادعاها واکنشی نشان ندادهاند.
جنگندههای اف-۳۵ بهعنوان پیشرفتهترین هواپیماهای پنهانکار نسل جدید، در صورت درگیری احتمالی با نیروی هوایی ونزوئلا – که همچنان از جنگندههای اف-۱۶ استفاده میکند – برتری قابل توجهی خواهند داشت.
طبق این گزارش، بررسی احتمالی الحاق بخشهایی از کرانه باختری هنگام سفر روبیو به اسرائیل، در پاسخ به قصد تعدادی از کشورهای غربی برای بهرسمیتشناختن دولت فلسطین صورت میگیرد.
به نوشته آکسیوس، نتانیاهو هنوز درباره اصل و دامنه چنین اقدامی تصمیمی نگرفته و میخواهد در دیدار با روبیو دریابد که آیا دونالد ترامپ از این الحاق حمایت خواهد کرد یا خیر. جامعه بینالمللی کرانه باختری را سرزمین اشغالی میداند و هرگونه الحاق به اسرائیل را غیرقانونی و تحریکآمیز قلمداد میکند.
امارات متحده عربی در پیامهایی به واشینگتن و تلآویو هشدار داده است که الحاق کرانه باختری به اسرائیل توافق صلح امارات و اسرائیل و همچنین توافقهای ابراهیم را بهطور جدی تضعیف خواهد کرد و امید ترامپ به گسترش این توافقها را از میان خواهد برد.
این تحولات همزمان است با رایگیری روز جمعه در مجمع عمومی سازمان ملل که طی آن «اعلامیه نیویورک» با ابتکار فرانسه و عربستان سعودی تصویب شد. این اعلامیه خواستار مسیری غیرقابل بازگشت بهسوی تشکیل کشور فلسطین است و ۱۴۲ کشور به آن رای مثبت دادند؛ ۱۰ کشور از جمله آمریکا و اسرائیل مخالفت کردند و ۱۲ کشور رای ممتنع دادند.
بر اساس گزارش آکسیوس، اصول این اعلامیه مبنای اصلی نشست سران برای حمایت از راهحل دو کشوری خواهد بود که ۲۲ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار میشود. انتظار میرود فرانسه، بریتانیا، کانادا و چند کشور دیگر در جریان این نشست رسماً فلسطین را به رسمیت بشناسند.
به گفته دو مقام بلندپایه اسرائیلی، وزیر خارجه آمریکا در جلسات خصوصی با مقامهای اسرائیلی تلویحا نشان داده است مخالفتی با ضمیمهکردن کرانه باختری به اسرائیل ندارد و به طور ضمنی گفته است که دولت ترامپ در این مورد جلوی اسرائیل را نخواهد گرفت.
همین موضوع در داخل دولت آمریکا نگرانیهایی ایجاد کرده زیرا موضع رسمی واشینگتن تاکنون روشن نبوده است و برخی مقامها احساس کردهاند اسرائیل میکوشد دولت ترامپ را در تنگنا قرار دهد.
منابع آکسیوس افزودند در روزهای اخیر چند جلسه در کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا برگزار شد تا موضع علنی واشینگتن مشخص شود. نگرانی اصلی این بوده است که هرگونه الحاق، به فروپاشی توافقهای ابراهیم منجر شود و میراث ترامپ در خاورمیانه را خدشهدار کند.
یک منبع آگاه همچنین گفت امارات پیش از سفر روبیو بار دیگر موضع خود را به وزارت خارجه آمریکا منتقل کرده است. یک مقام کاخ سفید در پاسخ به پرسش آکسیوس درباره این جلسات گفت: «کاخ سفید درگیر بحثهای متنوعی درباره خاورمیانه است، اما درباره نشستهای داخلی که ممکن است برگزار شده یا نشده باشد اظهارنظر نمیکنیم.»
روبیو پیش از پرواز به اسرائیل به خبرنگاران گفت قصد دارد با مقامهای اسرائیلی درباره واکنش به موج به رسمیت شناختن کشور فلسطین گفتوگو کند. او افزود: «ما به اروپاییها گفتهایم واکنش متقابل در راه است.» روبیو همچنین اشاره کرد که ممکن است هفته آینده درباره اقدامات اسرائیل اعلامیهای صادر شود.
به نوشته آکسیوس، نتانیاهو در دیدار با روبیو میخواهد دریابد آمریکا چه میزان آزادی عمل به اسرائیل در پاسخ به شناسایی دولت فلسطین خواهد داد، بهویژه در زمینه الحاق کرانه باختری.
روبیو قرار است روز یکشنبه در رویدادی که از سوی یک گروه شهرکنشین در محوطه باستانی حساس واقع در روستای فلسطینی سلوان در شرق اورشلیم، نزدیک مسجدالاقصی، برگزار میشود، شرکت کند. او روز شنبه گفت این بازدید صرفاً جنبه تاریخی دارد و تاکید کرد حضورش در این برنامه سیاسی نیست.
