بر اساس گزارشهای رسانههای داخلی، هوای استانهای اصفهان، تهران، خراسان رضوی و خوزستان، در وضعیت ناسالم و قرمز قرار گرفته است. طبق گزارشها، وضعیت هوای تهران از ابتدای سال جاری تاکنون در ۴۲ درصد از روزها، آلوده بوده است.
بر اساس دادههای مرکز پایش آلایندههای زیستمحیطی شهر مشهد، میانگین کیفیت هوای این کلانشهر در چهارشنبه ۲۳ مهرماه با ثبت عدد ۲۲۹ در شرایط بنفش و بسیار ناسالم برای همه گروهها قرار گرفت.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا «ناسالم»، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ «بسیار ناسالم» و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا «خطرناک» محسوب میشود.
همزمان یک شهروند با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت شدت آلودگی هوا در مشهد آنقدر زیاد است که به نظر میرسد مه غلیظی آسمان این شهر را گرفته باشد.
کیفیت هوای شهر مشهد در ۲۴ ساعت گذشته نیز در شرایط ناسالم برای همه گروهها قرار داشت.
محمد اصغری، کارشناس هواشناسی، گفت: «هوا به شکل بسیار نامتعارف در خراسان رضوی آلوده است؛ بدترین وضع در صالحآباد، خواف و تایباد به ثبت رسیده که شاخص آلودگی برای هر کدام از این شهرها، عدد ۵۰۰ ثبت شده است.»
او اضافه کرد که امروز (۲۳ مهر) در مناطقی از شمال استان سیستان و بلوچستان و مناطق غربی، مرکزی، جنوب غرب و جنوب خوزستان هوا آلوده است.
۲۰ مهر نیز منابع رسمی اعلام کردند کیفیت هوا در بیش از ۲۰ شهر ایران در وضعیت بنفش، قرمز و نارنجی و خطرناک، ناسالم برای همه گروهها و ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفت.
شاخص کیفیت هوای کلانشهر اصفهان نیز در ۲۴ ساعت منتهی به ۲۳ مهرماه با میانگین ۱۴۳ در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس ثبت شد و در ایستگاه رهنان به ۱۸۷، کردآباد به ۱۸۰، سپاهانشهر به ۱۲۸ و دانشگاه صنعتی به ۱۱۸ رسید.
هوای خمینیشهر و قهجاورستان نیز در وضعیت قرمز و ناسالم برای عموم افراد جامعه قرار گرفته است.
از سوی دیگر، بر اساس دادههای سامانه پایش کیفی هوای کشور، ۹ شهر خوزستان در وضعیت قرمز و ناسالم برای همه و سه شهر دیگر در وضعیت نارنجی و ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفت.
خبرگزاری تسنیم نیز گزارش داد در حال حاضر میانگین کیفیت هوای تهران با شاخص ۹۶ در آستانه وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، از ابتدای سال جاری تاکنون، تهران ۱۱۳ روز هوای قابل قبول، ۷۷ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس، هفت روز هوای ناسالم برای همه گروهها، شش روز هوای پاک، دو روز هوای بسیار ناسالم و دو روز هوای خطرناک داشته که نشان میدهد حدود ۴۲ درصد از روزهای سال، آلوده بوده است.
آلودگی هوا و دستگاههای اجرایی
مصطفی پوردهقان، نماینده اردکان در مجلس شورای اسلامی، در نشست علنی چهارشنبه ۲۳ مهرماه گفت: «با وجود تلاشها، آلودگی اردکان بهدلیل ارتباط با مناطق دیگر همچنان بحرانی است و از این رو، نیازمند واکنش جدی مسئولان بهویژه استاندار و دستگاههای اجرایی هستیم.»
او ادامه داد: «هوای اردکان از شهرهای تهران، اصفهان، کرمان و بسیاری از شهرهای آلوده دیگر نیز آلودهتر است.»
در هفتههای گذشته، شهرهای متعددی در استانهای مختلف ایران با آلودگی هوا و طوفانهای گردوغبار دستبهگریبان بودهاند که زندگی روزمره شهروندان را مختل کردهاند.
آلودگی هوا در سالهای گذشته بارها به سطوح بحرانی رسیده و هجوم ریزگردها بر دامنه بحرانهای زیستمحیطی و تهدیدهای سلامت عمومی افزوده است.
با وجود گسترش این وضعیت، جمهوری اسلامی برنامهای منسجم و پایدار برای مهار و مدیریت آن ارائه نکرده است.
السودانی چهارشنبه ۲۳ مهر در مصاحبه با خبرنگار سیانبیسی در بغداد، گفت: «ما چشمانداز روشنی برای رفع این ناهماهنگی ساختاری که بر توانمان در تولید و تامین برق اثر گذاشته، تدوین کردهایم.»
او افزود بغداد با شرکت توتالانرژیز فرانسه و نیز شرکتهای چینی و اماراتی، قراردادهایی برای سرمایهگذاری در پروژههای جمعآوری گاز امضا کرده است. این گاز به ارزش سالانه چهار تا پنج میلیارد دلار اکنون در فرآیند تولید نفت سوزانده میشود.
سوزاندن یا «فلرینگ» گاز، روندی است که در آن گاز همراه نفت بهجای استفاده، سوزانده میشود. بازیابی و پردازش این گاز میتواند بخشی از بحران مزمن برق عراق را کاهش دهد.
السودانی تاکید کرد برای نخستین بار در تاریخ عراق، برنامهای روشن و اقداماتی روزانه برای حل این مساله در جریان است و مهلت تحقق هدف «صفر فلرینگ گاز»، ابتدای سال ۲۰۲۸ تعیین شده است.
دههها سوءمدیریت، کمبود سرمایهگذاری و فساد، شبکه برق عراق را تحت فشار قرار داده است. این در حالیست که عراق پس از عربستان سعودی، بهعنوان دومین تولیدکننده بزرگ نفت در اوپک شناخته میشود.
گاز وارداتی از ایران، حدود یکسوم برق عراق را تامین میکند اما قطعیهای مکرر و طولانی همچنان ادامه دارد و ساکنان را ناچار کرده به ژنراتورهای خصوصی گران و آلاینده متوسل شوند.
برای جمهوری اسلامی درآمد صادرات گاز به عراق اهمیتی ویژه دارد. این اهمیت تا آنجاست که حتی در سالهای اخیر، با وجود کسری شدید برق و گاز، روند صادرات برق و گاز به عراق هرگز متوقف نشده است.
توازن میان واشینگتن، پکن و ریاض
عراق که روابط خود را هم با آمریکا و هم با ایران حفظ کرده، میکوشد در حالی که از سرمایهگذاری چین برای بازسازی زیرساختها بهره میگیرد، همکاری با کشورهای خلیج فارس را نیز بهمنظور بهبود شبکه برق خود گسترش دهد.
آمریکا همچنان یکی از شرکای کلیدی دفاعی عراق است و حدود دو هزار و ۵۰۰ سرباز آمریکایی در خاک این کشور حضور دارند.
السودانی رویکرد دولت خود را «چندجانبه» توصیف کرد و از تمایل شرکتهای چینی، روسی، اروپایی و آمریکایی، همچنین سرمایهگذاران خلیج فارس برای ورود به بازار عراق خبر داد.
او گفت: «اقتصاد و روابط ما هرگز یکجانبه نبوده است .... بهتازگی توافقنامههایی اصولی با شرکتهای شورون، اکسونموبیل، هالیبرتن و اسالبی (شلمبرژه) امضا کردهایم.»
سایه سنگین ایران
سیانبیسی نوشت با وجود رویکرد «چندجانبه» السودانی، عراق ممکن است از تحریمهای تازه علیه تهران آسیب ببیند.
کشورهای اروپایی بامداد ششم مهر با پایان مهلت ۳۰ روزه پیشبینی شده در قطعنامه شورای امنیت، مکانیسم ماشه را فعال کردند و به این ترتیب، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران بازگشت.
با وجود کارزار «فشار حداکثری» دونالد ترامپ علیه تهران، وزارت خزانهداری آمریکا به بغداد اجازه داده بود از ایران برق وارد کند.
از سوی دیگر نفوذ جمهوری اسلامی هم از نظر سیاسی و هم مالی همچنان در عراق پابرجاست.
با وجود جنگ هشت ساله، بغداد یکی از معدود پایگاههای منطقهای باقیمانده برای تهران است.
سوریه در دوران حکومت بشار اسد و لبنان از طریق حزبالله، زمانی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تبعیت میکردند اما با تضعیف این گروهها، عراق به یکی از آخرین سنگرهای نفوذ تهران بدل شده است.
تحریمهای جدید میتواند جمهوری اسلامی را به تشدید تلاش برای دور زدن محدودیتها وادار کند؛ از جمله استفاده از بانکهای عراقی برای انتقال غیرقانونی دلار.
اوایل سال جاری میلادی چند بانک عراقی پس از اقدامات وزارت خزانهداری آمریکا علیه پولشویی و قاچاق ارز، از انجام تراکنشهای دلاری منع شدند.
سال ۲۰۱۹، معترضان عراقی در اعتراضات گستردهای موسوم به «انقلاب اکتبر» خواستار پایان «فساد سیستماتیک و نفوذ جمهوری اسلامی» در این کشور شدند.
السودانی که پس از آن تحولات به قدرت رسید، گفت دولتش گامهای ملموسی از جمله پیشرفت اقتصادی و ثبات سیاسی برای بازگرداندن اعتماد عمومی برداشته است.
با وجود این اصلاحات، صندوق بینالمللی پول گفته است فساد همچنان «مانعی بزرگ بر سر راه رشد اقتصادی» در عراق است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، چهارشنبه ۲۳ مهرماه، جمعی از زندانیان زندان قزلحصار برای سومین روز متوالی از دریافت جیره غذایی خود خودداری کردند.
یکی از زندانیان این زندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، از ادامه اعتصاب غذای گروهی برای اعتراض به احکام اعدام خبر داد و گفت: «جمهوری اسلامی در حال انجام قتلعام در این زندان است.»
زندانیان واحد چهار زندان قزلحصار نیز در بیانیهای با اشاره به انتقال مستمر همبندیان خود برای اجرای حکم اعدام، از مردم و «وجدانهای بیدار» خواستند برای لغو اعدام و نجات جان زندانیان اقدام فوری انجام دهند.
آنان تاکید کردند: «برای ما هیچ چارهای جز اعتراض و اعتصاب نمانده است.»
نویسندگان این بیانیه نسبت به روند اجرای احکام اعدام هشدار داده و اعلام کردند: «لحظهای تصور کنید آن سرکوبی که در بیرون از زندان احساس میکنید، در درون زندان هر روز ما را به قتل میرساند. ما قربانیانی هستیم که روزانه کشته میشویم و هیچ امیدی جز حمایت شما و سایر زندانیان نداریم.»
آنها تاکید کردند که حتی فردا دیر است، زیرا: «روزی نیست که در آن همبندیان ما را برای اعدام به سلولهای انفرادی نبرند و اگر پس از این اعتراضات تنها بمانیم، همگی کشته خواهیم شد. فریاد ما "نه به اعدام" است.»
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۳ مهرماه از اجرای حکم سه زندانی به نامهای امیررضا قبادی، مجید حاتمی و سجاد حاتمی خبر داد که پیشتر بابت اتهام «محاربه از طریق سرقت مسلحانه» به اعدام محکوم شده بودند.
همزمان سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد دو زندانی دیگر نیز بابت اتهام قتل در این زندان به چوبه دار آویخته شدند.
این پنج زندانی همراه با دستکم ۱۴ زندانی دیگر برای اجرای حکم اعدام به سلولهای انفرادی زندان قزلحصار منتقل شده بودند.
۱۱ تن از این افراد بابت اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر و سه تن دیگر بابت اتهام قتل به اعدام محکوم شده بودند.
از میان این افراد، یک زندانی که به اتهام قتل امیرمحمد خالقی، دانشجوی دانشگاه تهران، به اعدام محکوم شده بود، با اخذ مهلت دوماهه از خانواده مقتول، به بند بازگردانده شد.
برادر خالقی در این خصوص گفت: «پدرم تصمیم گرفتهاند برای بررسی ابراز پشیمانی قاتل، مهلتی در نظر گرفته شود تا درباره گذشت یا اجرای حکم، تصمیم نهایی گرفته شود.»
تا زمان تنظیم این گزارش، از سرنوشت دیگر زندانیانی که برای اجرای حکم مرگ به سلولهای انفرادی زندان قزلحصار منتقل شده بودند، اطلاعی در دست نیست.
شامگاه ۲۲ مهر نیز شماری از خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام با تجمع در مقابل زندان قزلحصار، نسبت به روند فزاینده اجرای احکام اعدام اعتراض کردند.
حاضران در این تجمع که همزمان با ادامه کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» برگزار شد، با در دست داشتن تصاویر عزیزان خود و سر دادن شعارهایی از جمله «لغو فوری حکم اعدام» و «اعدام نکنید»، خواستار توقف اجرای این احکام شدند.
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای احکام اعدام آغاز شد و سهشنبه ۲۲ مهرماه و در نودمین هفته، زندانیان محبوس در ۵۲ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال در صبح ۲۲ مهر نیز نشان داد گروهی از زندانیان زندان قزلحصار در دومین روز اعتصاب خود برای اعتراض به اعدام همبندیهایشان، فریاد «نه به اعدام» سر میدهند.
اعتراض زندانیان محبوس در واحدهای یک و دو این زندان، از ۲۱ مهرماه و در اعتراض به موج اعدامها و پس از انتقال دستهجمعی زندانیان به سلولهای انفرادی آغاز شد.
زندانیان این واحدها عمدتا با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر در این بخش نگهداری میشوند و بهنوشته سایت حقوق بشری هرانا، اقدام اعتراضی آنان در حالی صورت گرفت که طی هفتههای اخیر، زندان قزلحصار شاهد افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام بوده است.
قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانهای ایران است که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود.
هرانا ۱۷ مهرماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام خبر داد در یک سال گذشته (۱۹ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۴) دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
در این گزارش آمده است که زندان قزلحصار با ۱۸۳ اعدام، بیشترین آمار اجرای احکام اعدام در یک سال گذشته را داشته است.
رسانههای ایران چهارشنبه ۲۳ مهر گزارش دادند زهرا، دانشآموز پایه چهارم دبستان دخترانه شیخ صدوق منطقه تبادکان مشهد، دوشنبه ۲۱ مهر سر کلاس «ناگهان دچار عارضه قلبی شد».
محمد رهنما، مدیرکل روابط عمومی آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، به نقل از معلم کلاس گفت بعد از اینکه زنگ تفریح به صدا در آمد و بچهها در حال خروج از کلاس بودند، این دانشآموز تعادل خود را از دست داده و روی زمین افتاده است.
بهدنبال این ماجرا، معلم بالای سر دانشآموز رفته و بلافاصله با اورژانس تماس گرفته است.
به گفته رهنما، امدادگران اورژانس عملیات احیا را انجام دادهاند و حال دانشآموز کمی بهتر شده: «یعنی زمانی که او را به بیمارستان منتقل کردند علائم حیاتی داشت ولی بعد از نیم ساعت، بنا به تشخیص پزشکان بر اثر ایست قلبی جان خود را از دست داد.»
او درباره احتمال اعمال خشونت یا بروز استرس در کلاس درس بهعنوان عامل ایست قلبی، گفت: «به هیچ وجه نه تنبیه بدنی بوده نه استرس. بهزودی اطلاعات دقیقتر درباره این دانشآموز اعلام میشود.»
مرگهای دیگر
در روزهای گذشته مرگ دو دانشآموز در شهرهای زنجان و آمل خبرساز شد.
پیشتر و در دهم مهر، سایت دیدهبان ایران گزارش داده بود نیما نجفی، دانشآموز ۱۴ساله روستای سهرین زنجان به خاطر تنبیه، مجبور شده بوده دو بار دور حیاط مدرسه بدود و هنگامی که قصد داشته در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.
عموی او گفت نیما نسبت به همسن و سالهای خود اضافه وزن داشت و همین موضوع منجر به ایست قلبی شد.
علیرضا منادی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، اعلام کرد مرگ این دانشآموز بهدلیل تنبیه بدنی بوده است.
رسانههای ایران ۱۵ مهر نیز گزارشهایی از مرگ مبهم نوجوانی ۱۵ ساله به نام طاها نجاتی در آمل دادند و احتمال خودکشی این دانشآموز پایه نهم را در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
بعد از منتشر شدن این خبرها، مرتضی عسگری، رییس آموزش و پرورش شهرستان آمل، خبرها درباره علت مرگ طاها را «شایعات فضای مجازی» و «بیاساس» خواند و گفت در مدرسه هیچگونه درگیری یا تنشی میان او و عوامل اجرایی وجود نداشته است.
فریدون کلبادینژاد، مدیرکل آموزش و پرورش استان مازندران هم گفت مرگ این دانشآموز در مدرسه اتفاق نیفتاده است: «طاها خارج از مدرسه با همکلاسیهایش درگیر شده بود.»
شکستن بینی و پارگی پرده گوش دانشآموز بر اثر تنبیه مدیر مدرسه
با گذشت حدود سه هفته از آغاز سال تحصیلی جدید در ایران، خبرها حاکی از اعمال فشارهای جسمی و روانی به دانشآموزان است.
خبرگزاری تسنیم ۲۱ مهر گزارش داد در یکی از مدارس استان قزوین، برخورد خشونتآمیز مدیر مدرسه با دو دانشآموز پایه هشتم، به پاره شدن پرده گوش و شکستگی بینی یکی از آنان منجر شد.
بر اساس این گزارش، مدیر مدرسه پس از مشاهده شوخی دو دانشآموز با یکی از ناظمان، آنها را به اتاقی بدون دوربین برده و مورد ضربوشتم قرار داده است.
به گفته پدر این دانشآموز ۱۳ ساله، کف اتاق از خون فرزندش پوشیده شده بوده و مدیر با خانواده یا اورژانس تماس نگرفته است. همچنین مدیر مدرسه که قبلا خود را رزمیکار معرفی کرده بوده، بعد از تنبیه بدنی گفته است: «کتک زدم و دیهاش را میدهم.»
او بعدتر منکر اصل ماجرا شده است.
حسنعلی اصغری، مدیرکل آموزش و پرورش استان قزوین و علیرضا عباسی، مدیر روابط عمومی این ادارهکل، در مصاحبههایی جداگانه، تنبیه بدنی را رد کردند و در عین حال گفتند اگر هم چنین اتفاقی رخ داده بهدلیل «رفتار ناهنجار، تحریککننده و حرکت بسیار زشت دانشآموز» بوده است.
در روزهای گذشته اعلام شده بود خانواده این دانشآموز از نحوه برخورد مسئولان آموزش و پرورش در جلسات رسیدگی و اظهارنظرهای توجیهآمیز برخی مقامات، ابراز نارضایتی کردهاند.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این زمینه منتشر شده است.
