عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نمایش یک پهپاد شاهد ساخت جمهوری اسلامی در پارلمان بریتانیا را محکوم کرد و گفت این موضوع «به دروغ و با سوءنیت به جمهوری اسلامی» نسبت داده شده و از سوی «لابی اسرائیل و حامیان آن به اجرا در آمده است».
او یکشنبه ۲۷ مهر ماه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «افرادی که با روابط دوستانه بین ایران و اروپا مخالفت دارند، تلاش میکنند روایتهایی را جعل کنند که با روابط چند صدساله، از جمله بین ایران و لهستان همخوانی ندارد.»
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای ۲۲ مهر یک پهپاد سرنگونشده شاهد-۱۳۶ ساخت جمهوری اسلامی را در پارلمان بریتانیا به نمایش گذاشت. این نخستین نمایش عمومی از یک پهپاد شاهد در خاک اروپا بود.
این سازمان شاهد-۱۳۶ را «سلاحی با نقش محوری» در جنگ پوتین علیه اوکراین خواند و با انتشار تصویری از این پهپاد در شبکه ایکس نوشت: «این نمایش یادآور نقش جمهوری اسلامی در جنگ روسیه علیه اوکراین و افزایش تهدید پهپادهای ایرانی برای امنیت اروپا است.»
رادوسلاو سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان که برای رونمایی از این پهپاد ایرانی سرنگون شده در اوکراین، در پارلمان بریتانیا حضور داشت، از کشورهای اروپایی خواست که برای حمله روسیه آماده باشند و ایجاد نشدن پدافندهایی مانند «دیوار پهپادی» در شرق اروپا را «غیرمسئولانه» خواند.
او خواستار تقویت قوانین دریایی بینالمللی برای مقابله با حملونقل غیرقانونی نفت روسیه و ایران شد که به گفته او [این تجارت] در حال تامین مالی جنگ اوکراین است.
سیکورسکی گفت حدود ۳۰۰ کشتی ایرانی برای دور زدن تحریمها، فرستندههای خود را خاموش کردهاند که خطرات امنیتی و زیستمحیطی بزرگی دارد.
دفتر مطبوعاتی وزارت خارجه لهستان جمعه ۲۵ مهر در پاسخ به ایراناینترنشنال تایید کرد که مارسین ویلچک، کاردار این کشور در تهران، به وزارت خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.
هدف از این احضار اعتراض مقامهای جمهوری اسلامی به سخنرانی سیکورسکی در پارلمان بریتانیا عنوان شد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ادامه توییت خود نوشت: «ایران همچنان برای گفتوگوهای فنی و تبادل اسناد برای روشن شدن حقایق، به ویژه در مواجهه با این نمایش مضحک، آمادگی دارد.»
تهران و اعتراض به رونمایی از پهپاد شاهد ۱۳۶
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۴ مهر اعلام کرد در واکنش به اقدام وزیر خارجه لهستان در «همکاری با یک گروه آمریکایی-صهیونیستی» برای اجرای «نمایش ضدایرانی» در پارلمان بریتانیا و طرح «ادعاهای کذب» در مورد استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ روسیه علیه اوکراین، رییس نمایندگی لهستان در تهران از سوی محمود حیدری، دستیار وزیر و مدیرکل مدیترانه و شرق اروپا، به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی احضار شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از دلایل حضور سیکورسکی در پارلمان بریتانیا، حضور در مراسم رونمایی از پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۶ سرنگون شده در اوکراین بوده است.
وزیر خارجه لهستان در این نشست از ایران خواست «به جای یک آرمان، کشوری عادی شود».
عراقچی: از نظر ما مکانیسم ماشه فعال نشده است
عراقچی همچنین در سخنانی جداگانه گفت بر اساس دیدگاه تهران، روسیه و چین که از اعضای دائم شورای امنیت هستند و برخلاف موضع آمریکا و اروپا، مکانیسم ماشه فعال نشده و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، در روز ۲۶ مهر رسما منقضی شده است.
او به خبرنگار ایسنا گفت: «با پایان اعتبار این قطعنامه، تمامی محدودیتهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی بهطور کامل برداشته شده و موضوع ایران نیز از دستورکار این شورا خارج میشود.»
سخنان وزیر خارجه جمهوری اسلامی در حالی بیان شده که آلمان، بریتانیا و فرانسه، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای این سازمان را فعال کردند.
با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه تهران دوباره برقرار شدند.
پیشتر و در ۲۶ مهر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای نوشت: «دوره زمانی ۱۰ ساله تعیینشده طبق این قطعنامه در روز شنبه مورخ ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) به پایان میرسد و همه مفاد آن شامل محدودیتهای پیشبینی شده در مورد برنامه هستهای ایران و سازوکارهای مربوطه، از این تاریخ خاتمهیافته تلقی میشوند.»
عراقچی در ادامه اظهاراتش افزود این موضع تنها نظر تهران نیست و «حمایت و تایید گسترده» کشورهای زیادی را در سطح بینالملل دارد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «طی چند ماه گذشته، ایران، چین و روسیه در مکاتبات مشترک خود با شورای امنیت و دبیرکل ملل متحد، مواضع مشابهی در مورد موضوع اسنپبک و خاتمه قطعنامه ۲۲۳۱ در روز ۲۶ مهر گرفتهاند.»
مقامات حکومت ایران با انکار واقعیت و تکیه بر حمایت لفظی روسیه و چین، خود را در موضع «ایستادگی در برابر غرب» نشان میدهند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شنبه اعلام کرد: «حرکت سه کشور اروپایی برای بازگشت قطعنامهها علیه ایران وجاهت قانونی ندارد.»
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
اتحادیه اروپا ۲۵ مهر در بیانیهای اعلام کرد که ۹ کشور غیر عضو این نهاد اروپایی به تحریمها علیه جمهوری اسلامی پیوستهاند.
در این بیانیه که در سایت اتحادیه اروپا منتشر شد، آمده است که کشورهای آلبانی، بوسنیو هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان و اوکراین با تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی هماهنگ شدند.
این نوجوان ساکن روستای سهرین در استان زنجان بود که نهم مهر در مدرسه دچار ایست قلبی شده و جان خود را از دست داده است. سایت دیدهبان ایران ۱۰ مهرماه با اعلام این خبر به نقل از اهالی روستای سهرین گزارش داد که این دانشآموز به خاطر تنبیه از سوی مدرسه مجبور شده دو بار دور حیاط را بدود.
عموی او به دیدهبان ایران گفته بود بر اساس فیلم دوربینهای مدرسه، نیما پس از دو بار دور حیاط مدرسه دویدن، هنگامی که قصد داشت در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.
وزیر آموزش و پرورش یکشنبه ۲۷ مهر در مصاحبه با سایت «خانه ملت» افزود: «بر اساس اطلاعات اولیه، این دانشآموز ممکن است سابقه بیماری قلبی داشته و اعلام نشده و این موضوع نیازمند تایید پزشکی و اطلاعات مستند است و باید با ادله مستند تایید یا رد شود.»
او ادامه داد اگر ثابت شود که این نوجوان در مدرسه تنبیه بدنی شده یا مقرراتی نقض شده است، اقدامات قانونی و انضباطی لازم اتخاذ خواهد شد.
کاظمی گفت: «هماکنون نیز روندهای مربوط به صلاحیت و ارزیابی معلمان در فرآیند استخدام شامل بررسی سلامت، ارزیابیهای روانشناختی و آزمونهای مربوط انجام میشود و تذکرات لازم نیز به مدارس و واحدهای اجرایی ابلاغ شده است تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود.»
محمد داوری، سخنگوی سازمان معلمان ایران، ۱۳ مهر با انتقاد از وضع معیشت و امنیت شغلی معلمان در ایران گفت در گزینش افراد برای این شغل، حجاب اجباری و مسائل عقیدتی بر سلامت روان آنان ارجح است.
پیشتر علیرضا منادی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده بود مرگ نیما نجفی بهدلیل تنبیه بدنی بوده است.
منادی در نامهای به وزیر آموزش و پرورش، با «بسیار غمانگیز» خواندن این اتفاق، خواهان صدور دستور بررسی دقیق موضوع از سوی وزیر آموزش و پرورش و گزارش نتیجه آن به کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شد.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این زمینه منتشر شده است.
مرگهای دیگر
در هفتههای گذشته مرگ دو دانشآموز دیگر در شهرهای مشهد و آمل خبرساز شد.
رسانههای ایران چهارشنبه ۲۳ مهر گزارش دادند زهرا گلمکانی، دانشآموز پایه چهارم دبستان دخترانه شیخ صدوق منطقه تبادکان مشهد، ۲۱ مهر سر کلاس «ناگهان دچار عارضه قلبی شد».
محمد رهنما، مدیرکل روابط عمومی آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، به نقل از معلم کلاس گفت بعد از اینکه زنگ تفریح به صدا در آمد و بچهها در حال خروج از کلاس بودند، این دانشآموز تعادل خود را از دست داده و روی زمین افتاده است.
پانزدهم مهر نیز رسانهها گزارشهایی از مرگ مبهم نوجوانی به نام طاها نجاتی در آمل منتشر کرده و احتمال خودکشی این دانشآموز پایه نهم را در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
بعد از منتشر شدن این خبرها، مرتضی عسگری، رییس آموزش و پرورش شهرستان آمل، خبرها درباره علت مرگ طاها را «شایعات فضای مجازی» و «بیاساس» خواند و گفت در مدرسه هیچگونه درگیری یا تنشی میان او و عوامل اجرایی وجود نداشته است.
فریدون کلبادینژاد، مدیرکل آموزش و پرورش استان مازندران هم گفت مرگ این دانشآموز در مدرسه اتفاق نیفتاده است: «طاها خارج از مدرسه با همکلاسیهایش درگیر شده بود.»
علایی در گفتوگویی ویدیویی که بخشهای جدیدی از آن یکشنبه ۲۷ مهر منتشر شد، از ناتوانی دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی و همچنین بیاطلاعی فرماندههای عالیرتبه نظامی در برابر اسرائیل انتقاد کرد.
او گفت: «در شب حمله اسرائیل، قبل از عملیات، برخی از فرماندهان متوجه شده بودند که اسرائیل میخواهد حمله کند. حسین سلامی هم میدانست و رفته بود به دفترش، اما در عین حال نمیدانست تاکتیک، تکنیک و طرح عملیات اسرائیل چگونه است.»
علایی تاکید کرد دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی نتوانستند مطلع شوند اسرائیل با چه تاکتیکی عملیات انجام خواهد داد.
او افزود این دستگاهها در مقابل اسرائیل خودشان را آماده نکرده بودند و «یا این که به اندازه کافی قدرت یا بنیه نداشتند».
اسرائیل «هواپیماهای ترور» دارد
علایی همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «امیدوارم جنگ دیگری رخ ندهد، اما روش اسرائیل در زدن سیستم تصمیمگیری و فرماندهی کنترل برقرار است.»
اسرائیل در ساعات آغازین جنگ ۱۲ روزه، عالیترین فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی را از بین برد و شوک بزرگی به جمهوری اسلامی وارد کرد.
علایی درباره «روشهای ترور» اسرائیل نیز گفت که در این زمینه اسرائیل روشهایش فرق میکند. او افزود: «الان آنها هواپیماهای مخصوص ترور در سازمانهایشان به وجود آوردهاند.»
این اولین بار نیست که علایی درباره جنگ ۱۲ روزه اظهارنظر میکند.
او پیشتر هم گفته بود: «به نظرم قویترین تشکیلات موساد در جهان را در ایران راه انداختهاند؛ الان هم هستند.»
این فرمانده پیشین سپاه افزود: «قاعدتا ماهوارههایشان را روی ایران متمرکز کردهاند؛ من فکر میکنم برای شنود تمام شبکههای ارتباطی ایران، حتی تلفنهای باسیم، اسرائیل سازماندهی کرده و تشکیلات درست کرده است.»
در خردادماه و در جریان وقوع جنگ، رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع امنیتی این کشور جزئیاتی از عملیات گسترده اسرائیل در حمله اخیر به ایران منتشر کردند و از نقش محوری سازمان موساد در طراحی و اجرای آن خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، ماموران موساد در ماههای گذشتهاش با نفوذ به داخل خاک ایران، پایگاههایی در مناطق باز و نزدیک به سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایجاد کرده بودند.
علایی پیشتر در گفتوگوی دیگری، تاکید کرد سخنان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نشان میدهد که موضوع جنگ همچنان در دستور کار واشنگتن و تلآویو قرار دارد و نگرانیها درباره احتمال درگیری پابرجاست.
یکی از اعضای حزبالله در گفتوگو با فیگارو درباره وضعیت این گروه پس از ترور حسن نصرالله گفت: «۱۰ روز هیچکس پاسخ تلفن نمیداد. ما مثل بدنی در کما بودیم. فقط نیروهای جنوب طبق پروتکل اضطراری در صورت ناپدید شدن رهبر، به فعالیت ادامه دادند.»
طبق این گزارش، حدود دو هفته بعد، نیروهای جمهوری اسلامی به رهبری اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، وارد عمل شدند و در مدت ده روز ساختار نظامی حزبالله را بازسازی کردند، اما رهبری سیاسی گروه همچنان خالی ماند.
بر پایه تحقیقات فیگارو، در این مدت حدود ۱۲۰۰ نفر از نیروهای حزبالله کشته شدند. ساختار جدید این گروه با سطح بالایی از محرمانگی و با اتکا به «نسلی جوانتر و پویاتر» شکل گرفته است.
علی فیاض، نماینده پارلمان لبنان، به این روزنامه گفت: «امروز ساختار نظامی جدیدی داریم که بسیار محرمانه است. زنجیره فرماندهی کوتاه شده و هیچکس نمیداند چه کسی مسئول چه چیزی است.»
این روزنامه همچنین گزارش داد که حزبالله با وجود حفظ انبارهای تسلیحاتی در دره بقاع و شمال رود لیتانی، تصمیم گرفته در صورت حمله به ایران مداخلهای نکند. این در حالی است که پهپادهای اسرائیلی همچنان بر مناطق مرزی لبنان پرواز میکنند و بسیاری از روستاهای جنوب، از جمله الناقوره و علماالشعَب، در ویرانی کامل به سر میبرند.
با وجود «بیش از ۱۵۰۰ مورد نقض آتشبس» و حدود ۳۰۰ کشته در لبنان، حزبالله تاکنون پاسخ نظامی به حملات اسرائیل نداده و تنها اقدام آن، پرداخت مبالغی در حدود ۱۲ هزار دلار برای بازسازی خانههای ویرانشده بوده است. با این حال، بحران مالی ناشی از فروپاشی رژیم بشار اسد در سوریه، منابع مالی حزبالله را با دشواری مواجه کرده است.
فیگارو همچنین به انتقادهای داخلی از رهبری نصرالله پرداخت و نوشت که منتقدان، او را متهم میکنند که «برای همبستگی با حماس» وارد جنگ شد، اما «بیش از حد محتاطانه» عمل کرد.
این روزنامه تاکید میکند که با وجود تضعیف در حوزه نظامی، حزبالله همچنان در ساختار سیاسی لبنان نفوذ گستردهای دارد؛ از جمله با در اختیار داشتن ۲۷ کرسی در پارلمان و حفظ حمایت گسترده در میان شیعیان.
یک دیپلمات لبنانی به فیگارو گفت: «حزبالله دیگر تهدیدی فوری برای اسرائیل نیست، اما در داخل لبنان هنوز قدرتمند است.»
یک منبع اطلاعاتی غربی درباره فعالیتهای پنهان این گروه گفت: «آنها مثل ماری در تاریکی میخزند. ناپدید نشدهاند — فقط منتظر فرصت هستند.»
فیگارو در جمعبندی خود نوشت که حزبالله با وجود تضعیف، همچنان ایستاده و در حال بازسازی ساختار فرماندهی و حفظ پایگاه مردمی خود است.
به گزارش خبرآنلاین و اقتصادآنلاین، دولت در ماههای اخیر بررسی طرحی برای اصلاح قیمت بنزین را در دستور کار قرار داده است. مقامهای اقتصادی میگویند هدف از این تصمیم، کاهش مصرف، جبران ناترازی انرژی و توزیع عادلانهتر یارانهها است.
سناریوی اول: قیمت چندنرخی
یکی از گزینههای اصلی دولت برای اصلاح نظام قیمتی سوخت، اجرای طرح چندنرخی بنزین است. به گزارش رسانههای ایران، در این سناریو، قیمت بنزین بر اساس نوع مصرف و سطح درآمد خانوارها در سه سطح تعیین میشود: بنزین یارانهای با نرخ حدود ۳ تا ۴ هزار تومان برای مصرف روزمره و خانوارهای کمدرآمد، بنزین نیمهیارانهای با نرخ ۶ تا ۷ هزار تومان برای «مصارف غیراستراتژیک»، و در نهایت بنزین آزاد یا وارداتی با نرخ حدود ۱۰ هزار تومان برای «خودروهای لوکس و استفادههای غیرضروری». به گفته کارشناسان، این سیستم چندنرخی میتواند از یک سو عدالت در دسترسی به سوخت را تقویت کند و از سوی دیگر با ایجاد انگیزه صرفهجویی، به کاهش مصرف و مهار قاچاق سوخت کمک کند.
سناریوی دوم: گسترش استفاده از سیانجی
بنابر این گزارشها، دولت همچنین قصد دارد زیرساختهای سوخت جایگزین، بهویژه گاز طبیعی فشرده (سیانجی)، را برای خودروهای عمومی و تاکسیها گسترش دهد تا «فشار مالی خانوارها کمتر شود» و وابستگی به بنزین کاهش یابد. رسانههای ایران به نفل از کارشناسان میگویند این اقدام میتواند به کنترل تورم، کاهش مصرف بنزین و بهبود کیفیت هوا کمک کند.
سناریوی سوم: «بنزین به نفر»
یکی از طرحهای مورد بحث، توزیع سهمیه بنزین بر مبنای فرد بهجای خودرو است. در این طرح هر فرد ماهانه ۳۰ لیتر سهمیه دریافت میکند و در صورت عدم استفاده، میتواند آن را به قیمت آزاد بفروشد. این مدل با هدف کاهش نابرابری در بهرهمندی از یارانه سوخت طراحی شده و به افراد فاقد خودرو امکان میدهد از یارانه انرژی بهرهمند شوند.
سناریوی چهارم: توسعه خودروهای برقی
در راستای کاهش مصرف سوختهای فسیلی، دولت طرحهایی برای توسعه خودروهای برقی و گسترش ایستگاههای شارژ در دست اجرا دارد. به گفته کارشناسان، این سیاست در بلندمدت میتواند وابستگی به بنزین را کاهش داده و اثر افزایش قیمت بر بودجه خانوار را تعدیل کند.
برآورد قیمت جدید
به نوشته رسانهها در ایران، با توجه به تورم انباشته حدود ۲۴۰ درصدی طی سالهای گذشته، کارشناسان پیشبینی میکنند قیمت بنزین یارانهای از ۱۵۰۰ تومان به حدود ۵۰۰۰ تومان و نرخ آزاد از ۳۰۰۰ تومان به حدود ۱۰ هزار تومان افزایش یابد. این سطوح قیمتی در حال حاضر بهعنوان سناریوی جدی دولت و مجلس مطرح است. هرچند دولت اصرار دارد هرگونه تصمیم برای افزایش قیمت بنزین را منکر شود. چندی پیش نیز گزارشی در مورد مصوبه هیات دولت در رسانهها منتشر شد که یک سخنگوی دولتی با وجود انتشار تصاویر مصوبه، به تکذیب آن اقدام کرد.
تبعات احتمالی
رسانهها در ایران از پیشبینیهایی روایت میکنند که حاکی است اجرای همزمان این طرحها میتواند تورمی بین ۵ تا ۱۰ درصد ایجاد کند، اما در عین حال به کاهش قاچاق، صرفهجویی انرژی و جبران کسری بودجه کمک کند.
زمان تصمیم
با نزدیک شدن به زمان تدوین بودجه سال ۱۴۰۵، بحث افزایش قیمت بنزین به یکی از محورهای اصلی تصمیمات اقتصادی دولت تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند تجربه آبان ۱۳۹۸ نشان داده است که اجرای چنین تصمیمهایی بدون اطلاعرسانی شفاف و گفتوگو با مردم میتواند با واکنش اجتماعی گسترده همراه شود.
از اینرو رسانهها در ایران ادعا کردند که انتظار میرود دولت مسعود پزشکیان با مشورت کارشناسان اقتصادی و مجلس، اصلاح قیمت سوخت را «بهگونهای اجرا کند که هم عدالت اجتماعی رعایت شود و هم فشار تورمی بر خانوارها به حداقل برسد.» بنابر این گزارشها، تصمیم نهایی در این باره قرار است تا پیش از ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۵ اعلام شود.
