منابع آگاه میگویند مذاکرات صلح میان گروه طالبان در افغانستان و حکومت پاکستان که با هدف دستیابی به آتشبس بلندمدت در استانبول برگزار شد، بدون رسیدن به توافق پایان یافت. با این اتفاق، امیدها برای کاهش تنش میان دو همسایه پس از درگیریهای مرگبار اخیر تضعیف شد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ششم آبان در گزارش خود درباره نشست استانبول میان طالبان و پاکستان نوشت که این گفتوگوها با هدف برقراری صلح پایدار میان افغانستان و پاکستان پس از کشته شدن دهها نفر در درگیریهای مرزی مهر ماه برگزار شد. خشونتهایی که شدیدترین موارد از زمان بازگشت طالبان به قدرت در کابل در سال ۱۴۰۰ به شمار میروند.
دو طرف ۲۶ مهر در دوحه با میانجیگری قطر به آتشبس موقت دست یافته بودند اما در دور دوم مذاکرات که با میانجیگری ترکیه و قطر در استانبول برگزار شد، نتوانستند بر سر مسائل کلیدی به تفاهم برسند.
منابع افغان و پاکستانی نزدیک به مذاکرات گفتند هر یک از طرفین، دیگری را مسئول شکست گفتوگوها میداند.
اختلاف بر سر طالبان پاکستانی
یک منبع امنیتی پاکستان گفت طالبان افغانستان حاضر نشده در قبال مهار طالبان پاکستانی تعهد بدهد.
طالبان پاکستان «گروهی شورشی» و دشمن دولت اسلامآباد دانسته میشود که به گفته مقامهای پاکستان در خاک افغانستان فعالیتی آزادانه دارد.
یک منبع افغان آشنا با روند مذاکرات اعلام کرد که گفتوگوها پس از «مباحثات پرتنش» درباره همین موضوع پایان یافته است.
او افزود هیات طالبان تاکید داشت کنترلی بر طالبان پاکستانی که طی هفتههای گذشته حملات متعددی علیه نیروهای ارتش پاکستان انجام داده است، ندارد.
حملات هوایی و تشدید تنشها
درگیریهای مرزی مهر ماه زمانی آغاز شد که پاکستان با حملات هوایی در کابل و چند منطقه دیگر، رهبر طالبان پاکستانی را هدف گرفت.
طالبان افغانستان در واکنش، پستهای نظامی پاکستان را در سراسر مرز دو هزار و ۶۰۰ کیلومتری هدف قرار داد.
شکست مذاکراتی که توجه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را نیز جلب کرده است، میتواند موجب تضعیف آتشبس شکننده میان افغانستان تحت کنترل طالبان و پاکستانِ مجهز به سلاح هستهای شود.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، سوم آبان گفت باور دارد افغانستان خواهان صلح است اما هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق در استانبول، «جنگی آشکار» در راه خواهد بود.
با وجود آتشبس، ارتش پاکستان چهارم آبان اعلام کرد در درگیریهای آخر هفته پنج سرباز پاکستانی و ۲۵ شبهنظامی طالبان پاکستانی در نزدیکی مرز افغانستان کشته شدند.
موشک فالکون-۹ حامل ۲۸ ماهواره استارلینک حدود ساعت چهار صبح سهشنبه ششم آبان از پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در کالیفرنیا به فضا رفت.
در مرحله نخست و بر اساس برنامه، حدود هشتونیم دقیقه بعد موشک به زمین بازگشت و روی سکوی شناور اسپیسایکس به نام «البته هنوز دوستت دارم» (Of Course I Still Love You) در اقیانوس آرام فرود آمد.
این هفدهمین پرتاب برای این تقویتکننده (بوستر) خاص بود که با شماره ۱۰۸۲ شناخته میشود.
در همین حال، در مرحله دوم برنامه، موشک به انتقال ۲۸ ماهواره استارلینک به مدار پایین زمین ادامه داد تا یک ساعت پس از پرتاب در مدار مستقر شوند.
این سومین پرتاب اسپیسایکس، شرکت متعلق به ایلان ماسک، در سه روز گذشته بود.
۹۸ مورد از ۱۳۷ ماموریت انجام شده به گسترش منظومه استارلینک اختصاص داشته است؛ شبکهای که بهعنوان بزرگترین مجموعه ماهوارهای جهان شناخته میشود.
اسپیسایکس تاکنون بیش از ۱۰ هزار ماهواره استارلینک به فضا پرتاب کرده و حدود هشت هزار و ۷۵۰ ماهواره فعال در مدار پایین زمین دارد.
با این حال، این منظومه قرار است در سالهای آینده بهطور قابل توجهی بزرگتر شود و احتمالا تا ۳۰ هزار ماهواره دیگر به آن افزوده خواهد شد.
این شرکت با هر پرتاب جدید رکورد سالانه خود را در تعداد ماموریتهای مداری میشکند.
رکورد پیشین اسپیسایکس ۱۳۴ پرتاب در سال ۲۰۲۴ بود.
اسپیسایکس ۲۱ مهر نیز یازدهمین موشک استارشیپ را از ایالت تگزاس به فضا پرتاب کرد و با فرود آن در اقیانوس هند، آخرین پرتاب آزمایشی پیش از آغاز پرتاب نسخه جدید این موشک غولپیکر برای ماموریتهای ماه و مریخ را به پایان رساند.
آخرین ماموریت این موشک، پس از شکستهای متوالی آزمایشی در اوایل سال جاری، پنج شهریور با موفقیت انجام شد.
استارشیپ که بهعنوان بزرگترین و نیرومندترین موشک جهان معرفی شده، ستون فقرات برنامههای اسپیسایکس است.
این موشک از انتقال دستههای عظیم ماهوارههای اینترنتی «استارلینک» به مدار زمین گرفته تا رساندن انسان به ماه و در نهایت سفر به مریخ را بر عهده دارد.
رویترز در گزارش تحقیقی مفصلی که سهشنبه شش آبان منتشر شد، نوشت «مریتایم میوچوال» که از سوی پل رنکین ۷۵ ساله، اهل بریتانیا و خانوادهاش اداره میشود، از دو دهه پیش همهچیز را -از یدککش تا کشتی باری- بیمه کرده اما بیمههای آن در سالهای اخیر به نفتکشهایی رسیده که کشورهای غربی تحریمشان کردهاند.
بررسی هزاران سند کشتیرانی، معاملات نفتی، دادههای بیمه و حملونقل و مصاحبه با چندین منبع آگاه نشان میدهد این شرکت با فراهم کردن بیمه لازم برای ورود نفتکشها به بنادر، به یکی از بازیگران اصلی در بازار خرید و فروش نفت تحریمی تبدیل شده است.
به گزارش رویترز، تا ژوییه ۲۰۲۴ حدود ۶۲۱ نفتکش از سوی آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا تحریم شدهاند که دستکم ۹۷ مورد از آنها در مقطعی بیمه مریتایم میوچوال داشتهاند.
از این میان، ۴۸ کشتی در روز تحریم همچنان تحت پوشش بیمه این شرکت بودهاند.
مریتایم میوچوال میگوید از سال ۲۰۲۲ بیمه ۹۲ کشتی را به دلیل تحریم لغو کرده است.
در یک نمونه، دولت آمریکا در ۲۴ فوریه ۲۰۲۵ نفتکش «فنگهوانگ» متعلق به شرکتی در هنگکنگ را تحریم کرد اما دادهها نشان دادند این کشتی یک هفته بعد هنگام ورود به بندر ناخودکا در روسیه اعلام کرده بیمه مریتایم میوچوال دارد.
این شرکت گفته است از ۱۴ فوریه بیمه آن را آغاز و پس از تحریم در ۱۰ روز بعد لغو کرده است.
پلیس نیوزیلند ۲۴ مهر دفاتر این شرکت را در اوکلند و کرایستچرچ تفتیش و مدارک مالیشان را ضبط کرد اما هنوز اتهامی علیهشان مطرح نشده است.
بیمهای حیاتی برای ناوگان سایه
مریتایم میوچوال نوعی بیمه به نام حمایت و غرامت (P&I) ارائه میدهد که خسارتهای احتمالی به اشخاص، اموال یا محیط زیست را پوشش میدهد، نه خود کشتی یا محموله را.
هزینه سالانه چنین بیمهای برای نفتکشهای بزرگ ممکن است به بیش از ۲۰۰ هزار دلار برسد.
دیوید تننباوم، کارشناس تحریمها، گفت: «بدون این بیمه، نفتکشها عملا از کار میافتند. حتی بنادر ایران و روسیه هم اجازه ورود کشتیهای بدون بیمه را نمیدهند.»
بر اساس دادههای جمعآوریشده از سوی رویترز و اندیشکده «مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک» در فنلاند، از ۲۳۱ نفتکشی که از سال ۲۰۱۸ تحت پوشش مریتایم میوچوال بودهاند، ۱۳۰ مورد پس از اعمال تحریمها علیه تهران و مسکو، نفت یا فرآوردههای انرژی ایران و روسیه را حمل کردهاند.
ارزش این محمولهها دستکم ۳۴.۹ میلیارد دلار برآورد شده است.
در بسیاری از روزها، بیش از ۳۰ نفتکش بیمهشده از سوی این شرکت همزمان مشغول جابهجایی نفت ایران و روسیه بودهاند.
همکاری با ایران
رنکین در سال ۲۰۰۴ دفتر مرکزی مریتایم میوچوال را در آوکلند تاسیس کرد. دو سال بعد از آن، طبق اسناد ویکیلیکس، به مقامات نیوزیلندی گفت که دیگر کشتیهای کره شمالی را بیمه نمیکند.
دو سال پیش از بازگشت تحریمهای آمریکا علیه ایران در ۲۰۱۶، این شرکت که برخی آن را «باشگاه P&I نیوزیلند» مینامند، بهدنبال جذب مشتریان ایرانی بود.
در وبسایت شرکت ایرانی «شیراز مارین» اسلایدی منتشر شد که دفتر مرکزی نیوزیلند و تجربه چند دهساله مریتایم میوچوال را تبلیغ میکرد.
بر اساس نامهای با امضای رنکین، مریتایم میوچوال از ژانویه ۲۰۱۷ به شیراز مارین اجازه داده بود «در ایران منافع انجمن را ترویج دهد و اعضای جدید را معرفی کند».
پس از بازگشت تحریمهای نفتی آمریکا در نوامبر ۲۰۱۸، درآمد مریتایم میوچوال جهش یافت.
اسناد ثبتشده در نیوزیلند نشان میدهد فروش بیمه شرکت از سال ۲۰۱۹ بهطور میانگین سالانه ۴۱ درصد رشد کرد و در سال ۲۰۲۴ به ۱۰۸.۵ میلیون دلار رسید.
اوج رشد در سال ۲۰۲۳ و نخستین سال پس از تحریمهای روسیه بود. در همان سال صادرات نفت ایران نیز به ۴۲ میلیارد دلار، نزدیک به سطح پیش از تحریمها رسید.
در سپتامبر ۲۰۲۳ شرکت ایرانی شیراز مارین در اینستاگرام خود نوشت نماینده رسمی باشگاه P&I نیوزیلند در ایران است.
مریتایم میوچوال در پاسخ به رویترز «قویا» هرگونه تلاش فعالانه برای جذب ناوگان سایه را رد کرد و رشد درآمدش را نتیجه افزایش تعداد کشتیهای بزرگ پس از رفع محدودیتهای بیمهگران اتکایی دانست.
پنهانکاری و جعل مسیر حرکت کشتیها
بر اساس دادههای سازمان غیردولتی «گلوبال فیشینگ واچ»، کشتیهای بیمهشده از سوی مریتایم میوچوال بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ دستکم ۲۷۴ بار سامانه موقعیتیاب خود را خاموش کرده یا دادههای جعلی ارسال کردهاند.
این روش به «اسپوفینگ» معروف است و برای پنهان کردن مسیر واقعی کشتیها به کار میرود.
بیورن برگمن، تحلیلگر این سازمان، گفت: «عجیب است شرکتی از کشوری که با تحریمهای آمریکا و اروپا همکاری دارد، این همه کشتی را بیمه میکند که موقعیت خود را جعل میکنند.»
آغاز تحقیقات بینالمللی
اکتبر ۲۰۲۴، ایمیلی از یکی از فعالان صنعت دریانوردی نیوزیلند به رییس بانک مرکزی این کشور رسید و در آن از مقام ناظر خواسته شد درباره فعالیت شرکت مریتایم میوچوال تحقیق کند، زیرا «از نام نیوزیلند برای ایجاد ظاهر آبرومند سوءاستفاده میکند».
به دنبال این هشدار، بانک مرکزی و چند نهاد دولتی تحقیق مشترکی را آغاز کردند.
به گفته یک منبع آگاه، این تحقیقات در همکاری با استرالیا، بریتانیا و آمریکا انجام شده و میشود و محور آن بررسی «احتمال نقض تحریمها، کوتاهی در پیشگیری از تامین مالی تروریسم و معرفی گمراهکننده شرکت بهعنوان بیمهگر رسمی در نیوزیلند» است.
نیوزیلند در اکتبر جاری تحریمهایی علیه تهران اعمال کرد که از شرکتها میخواهد در هرگونه همکاری با ایران، بهویژه در بخش انرژی، «هوشیاری کامل» داشته باشند.
وزارت خارجه نیوزیلند تایید کرد نهادهای دولتی با مریتایم میوچوال درباره «مسائل نظارتی» در تماس هستند.
وزارت خزانهداری بریتانیا از ارائه اطلاعات درباره پایبندی این شرکت به تحریمهای تهران و مسکو خودداری کرد و گفت انتشار چنین اطلاعاتی میتواند به روابط بینالمللی لندن آسیب بزند و «به افراد دارای نیت مجرمانه در دور زدن تحریمها کمک کند».
مریتایم میوچوال هرگونه نقض قوانین بینالمللی را رد کرد و گفت تحت «استانداردهای سختگیرانه انطباق» فعالیت میکند.
با این حال بر اساس یافتههای رویترز، بیمههای این شرکت سالهاست نقشی اساسی در فعالیت ناوگان سایه ایفا و در عمل به جمهوری اسلامی و روسیه کمک کرده است تا از دل تحریمها، نفت خود را روانه بازار جهانی کنند.
در ماههای گذشته تمرکز بر تحریم شبکههای مرتبط با فروش نفت تحریمی جمهوری اسلامی شدت بیشتری گرفته است.
از اواخر تیر تا اواخر مرداد، اتحادیه اروپا، آمریکا و بریتانیا، حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی، چهره برجسته سیاسی در جمهوری اسلامی و بخشی از «امپراتوری عظیم کشتیرانی» وابسته به او را تحریم کردند.
ابزار هوش مصنوعی کلیریتی برست میتواند نحوه تشخیص و غربالگری این بیماری را دگرگون کند.
بر اساس گزارش وبسایت فوربز، طی ۱۲ ماه، دهها هزار زن در آمریکا برای نخستین بار ارزیابی تازهای از احتمال ابتلا به سرطان پستان در پنج سال آینده دریافت میکنند. ارزیابیای که نه بر پایه ژنتیک یا پیشینه خانوادگی، بلکه بر اساس الگوریتمی انجام میشود که هوش مصنوعی از تصاویر ماموگرافی استخراج میکند.
هوش مصنوعی کلیریتی که بر پایه ۴۰۰ هزار ماموگرافی آموزش دیده، میتواند نشانههایی از سرطان را شناسایی کند که برای چشم انسان قابل تشخیص نیست.
بهگفته باشاک دوگان، استاد بالینی دانشگاه تگزاس، بیش از ۷۵ درصد بیماران سرطانیکه او درمان میکند، هیچ سابقه خانوادگی از این بیماری ندارند و ابزارهایی مانند کلیریتی میتوانند شکاف موجود در تشخیص را پر کنند.
هوش مصنوعی؛ چشم دوم رادیولوژیستها
مانیشا بال، رادیولوژیست بیمارستان مسجنرال بریگم و استاد دانشگاه هاروارد، گفت: «این مدلها میتوانند مانند یک جفت چشم دوم عمل کنند. هدف فقط دقت بیشتر نیست، بلکه افزایش سرعت و کارایی ماست.»
او توضیح داد که هوش مصنوعی میتواند در تشخیص سرطانهای موسوم به «اینتروال»، مواردی که پس از یک ماموگرافی با نتیجه نرمال در کمتر از یک سال بروز میکنند، نقش موثری داشته باشد.
به گفته او، مطالعات نشان دادند این الگوریتمها قادرند ۲۰ تا ۴۰ درصد از این موارد را که پیشتر نادیده گرفته شده بودند، شناسایی کنند.
در یکی از این پژوهشها، بال با استفاده از ابزار تاییدشده «اینسایت دیبیتی» توانست نزدیک به یکسوم از سرطانهای اینتروال را شناسایی کند.
او با این حال هشدار داد که برای اثبات اثرگذاری این فناوری در محیط بالینی، به مطالعات بیشتری نیاز است.
افزایش تشخیص، کاهش فشار کاری
شرکت رَدنِت که بیش از ۴۰۰ مرکز تصویربرداری در آمریکا دارد، اعلام کرد ابزارهای توسعهیافته از سوی شرکت زیرمجموعهاش «دیپهلث»، نرخ تشخیص سرطان را تا ۲۱ درصد افزایش داده است.
این دستاورد نه تنها دقت تشخیص را بالا میبرد، بلکه میتواند کمبود رادیولوژیستها در بررسی حجم بالای ماموگرافیها را نیز جبران کند.
کانی لمن، استاد رادیولوژی در دانشگاه هاروارد و بنیانگذار شرکت سازنده کلیریتی، معتقد است هوش مصنوعی جایگزین رادیولوژیستها نخواهد شد.
رادیولوژیستها قضاوت بالینی، درک پزشکی و ارتباط با بیمار را فراهم میکنند؛ چیزهایی که هیچ الگوریتمی قادر به انجام آنها نیست.
او افزود که این فناوری میتواند به مرور به راهبردهای غربالگری شخصیسازیشدهتر و موثرتر منجر شود و در عین حال، پزشکان را آزاد بگذارد تا بر جنبههای انسانی درمان تمرکز کنند.
شورای سردبیری واشینگتنپست در این یادداشت که دوشنبه پنجم آبان و همزمان با سفر آسیایی ترامپ افزوده کره شمالی امروز جسورتر، مسلحتر و نزدیکتر از هر زمان دیگری به روسیه و چین است و خواستههایی مطرح میکند که برای آمریکا غیرقابل پذیرشاند.
پیشتر در پی قطعی شدن دیدار روسای جمهوری چین و آمریکا در جریان این سفر، برخی گزارشها احتمال دیدار ترامپ و کیم جونگاون را طرح کرده بودند.
ترامپ چهارم آبان در دیدار با رییسجمهوری کره جنوبی تاکید کرد که تمایل دارد امسال با رهبر کره شمالی دیدار کند.
واشینگتنپست در ادامه سرمقاله خود نوشته است: «سیاست خارجی نامتعارف ترامپ که بر روابط شخصی و تصمیمگیریهای لحظهای استوار است، گاه به دستاوردهای غافلگیرکنندهای منجر شده است. او اکنون در جریان سفر آسیایی خود ابراز تمایل کرده است که در صورت موافقت کیم، بازگشتش به واشینگتن را به تاخیر بیندازد تا دیدار تازهای انجام دهد.»
این دیدار در صورتی که انجام بگیرد، چهارمین ملاقات رو در روی ترامپ و کیم خواهد بود.
آخرین دیدار ترامپ و کیم در سال ۲۰۱۹، تنها ۳۶ ساعت پس از آن انجام شد که ترامپ در توییتر نوشت: «او را در مرز یا منطقه غیرنظامی ملاقات میکنم تا فقط دست بدهم و سلامی بگویم!» روز بعد، آن دو در پانمونجوم، در منطقه حائل میان دو کره، دیدار کردند.
بهنوشته شورای سردبیری واشینگتنپست، در حالی که گفتوگو میتواند به کاهش تنش در شرق آسیا کمک کند، سه نشست قبلی میان دو رهبر دستاورد ملموسی نداشت. نخستین دیدار در سنگاپور بدون بیانیه مشترک پایان یافت. دومین دیدار در هانوی، پس از آنکه دو طرف نتوانستند بر سر توقف برنامه هستهای پیونگیانگ به توافق برسند، بینتیجه ماند. سومین دیدار نیز خیلی زود به تیرگی روابط انجامید، چون ترامپ از لغو رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی امتناع کرد.
واشینگتنپست در ادامه افزوده کره شمالیِ امروز با آنچه ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش با آن روبهرو بود، تفاوت اساسی دارد. بنا به برآورد «انجمن کنترل تسلیحات»، زرادخانه هستهای پیونگیانگ اکنون حدود ۵۰ کلاهک دارد و مواد شکافتپذیر کافی برای تولید چند سلاح دیگر در هر سال را نیز داراست. افزون بر آن، کره شمالی چند موشک قارهپیما در اختیار دارد که قادر به اصابت به هر نقطه از خاک ایالات متحده هستند.
کیم جونگاون خواستار به رسمیت شناخته شدن کشورش بهعنوان یک قدرت هستهای است. او ضمن ابراز تمایل مشروط به گفتوگو، تاکید کرده است که دیدار جدید تنها زمانی ممکن خواهد بود که آمریکا از «وسواس توخالی خود درباره خلع سلاح هستهای» دست بردارد و بهجای آن مسیر «همزیستی مسالمتآمیز» را در پیش گیرد.
ترامپ در پاسخ گفت: «وقتی میگویید باید بهعنوان قدرت هستهای شناخته شوند، خب، آنها تعداد زیادی سلاح هستهای دارند، این را میگویم.»
شورای سردبیری واشینگتنپست نوشته است: «این جمله بسیاری را نگران کرد که شاید او آماده پذیرش دائمی کره شمالی در باشگاه کشورهای هستهای باشد. عقبنشینی از این نوع خطایی راهبردی تلقی میشود، زیرا میتواند در ژاپن و کره جنوبی این بحث را دامن بزند که آنها نیز باید به دنبال سلاح هستهای بروند. هر دو کشور از کاهش اعتماد به تعهدات امنیتی آمریکا نگراناند.»
در همین حال، پیونگیانگ پیوندهای خود با مسکو و پکن را تقویت کرده است. سربازان کره شمالی در جنگ روسیه علیه اوکراین مشارکت داشتهاند و کیم ماه گذشته در کنار ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ مهمان ویژه جشن هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن بود.
به نوشته این روزنامه، «سیاست دیپلماتیک غیرمتعارف ترامپ تاکنون دستکم در برخی زمینهها نتیجه داده است؛ از آتشبس در غزه و آزادی ۲۰ گروگان اسرائیلی گرفته تا افزایش هزینههای دفاعی متحدان ناتو. اما گفتوگو با کیم، در فضای جدید ژئوپلیتیکی، به اهداف مشخص و خطوط قرمز نیاز دارد: ترغیب کره شمالی به کنار گذاشتن برنامه هستهای، حفظ همسویی متحدان آمریکا در شرق آسیا، و حفظ آمادگی برای ترک میز مذاکره در برابر هر توافق بد.»
