روزنامه ندای وطن در لبنان گزارش داد که در داخل حزبالله اختلاف شدیدی میان جناح سیاسی نزدیک به رییس مجلس و جناح نظامی که تصمیمهای تهران را اجرا میکند، شکل گرفته و حزبالله یادداشتی از خامنهای دریافت کرده که از آن خواسته مذاکرات با اسرائیل را رد و برای تضعیف آتشبس آماده باشد.
به نوشته این روزنامه، «از آنجا که تصمیم نهایی سیاسی در اختیار ایران است، حزبالله یادداشتی از رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، دریافت کرد که از این گروه خواسته مذاکرات (با اسرائیل) را رد کند و آمادگی کامل برای تضعیف توافق آتشبس میان لبنان و اسرائیل حفظ کند.»
نداءالوطن افزود: «حزبالله در نامه خود به احتمال پاسخ به حملات هوایی اسرائیل اشاره کرده، اقدامی که نه دولت لبنان و نه اسرائیلیها انتظارش را نداشتند.»
به گزارش روزنامه، «این نامه به سه مقام ارشد لبنان ارسال شده و در آن تأکید شده که نبیه بری مسئول قانع کردن جناح سیاسی حزبالله برای پذیرش مذاکرات است، موضوعی که باعث نارضایتی ایران شده است.»
نداءالوطن همچنین نوشت ژوزف عون، رییسجمهوری لبنان، و نواف سلام، نخستوزیر این کشور، از محتوای نامه حزبالله ناخشنود شده و با نبیه بری تماس گرفتهاند؛ بری نیز از مضمون نامه ابراز شگفتی کرده است.
به گفته روزنامه، مقامهای آمریکایی و کشورهای عرب خلیج فارس به مقامهای لبنانی درباره «خطرناک بودن موضع حزبالله» هشدار دادهاند.
کاویانپور جمعه ۱۶ آبان تاکید کرد نباید با امید به تغییر احتمالی این وضعیت، ریسک کرد و لازم است برای شرایط بحرانی و کمآبی جدی در پایتخت آماده شد.
او گفت: «با نگاهی به وضعیت آبی سال ۱۴۰۳ منتهی به ۱۴۰۴ مشاهده خواهیم کرد میزان بارشها در کل ۱۵۲ میلیمتر بوده که نسبت به متوسط ۵۷ سال گذشته، کاهش ۴۰ درصدی داشته است.»
رییس موسسه تحقیقات آب با اشاره به وضعیت بارشی منفی در برخی استانها گفت: «چهار استان کشور با وضعیت بارشی منفی ۵۰ تا ۸۰ درصدی، ۱۵ استان با کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی و تعدادی نیز در رکوردهای خشکسالی قرار دارند و تنها یک استان وضعیت بارشی طبیعی دارد که در این استان نیز افزایش بارش مشاهده نشده است.»
به گفته کاویانپور، میزان آورد رودخانهای بارشها در سال آبی گذشته در نهایت حدود ۲۴ تا ۲۵ میلیارد مترمکعب آب بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از افت ۴۲ درصدی خبر میدهد.
۱۵ آبان، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی، با اشاره به بحران منابع آبی هشدار داد اگر در آذرماه باران نبارد، آب در تهران جیرهبندی خواهد شد و اگر باز هم باران نبارد، باید تهران را تخلیه کرد.
همزمان با بحران آب در بسیاری از استانهای ایران، محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، گفت وضعیت آبی پایتخت «در شرایط قرمز و بسیار شکننده» و نگرانکننده است.
ویدیوی منتشرشده در حساب اینستاگرام یک شناگر ایرانی نشان میدهد ۱۳ آبان و در وضعیت خشکی بیسابقه سد امیرکبیر کرج، او توانسته است در این سد پیادهروی کند.
رییس موسسه تحقیقات آب همچنین با هشدار درباره سال آبی پیش رو گفت: «روند تاریخی بارشها نشان میدهد باید برای خشکسالی آماده بود و تنها راه عبور، اعمال مدیریت سختگیرانه و دقیق بر مصرف آب در شرب، صنعت و کشاورزی است.»
کاویانپور تاکید کرد با تمرکز بر مدیریت تقاضا، فرهنگسازی، فناوریهای کاهنده و اعمال تعرفه برای پرمصرفها، میتوان حداقل ۲۰ درصد از میزان مصارف فعلی را کاهش داد.
او افزود: «خود را برای دهههای آتی آماده کنیم؛ در غیر این صورت شرایط خوبی در انتظار ما نخواهد بود.»
در ماههای گذشته و همزمان با تشدید بحران آب، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تقصیر را متوجه مردم کرده و با هشدار درباره کاهش ذخایر سدها، شهروندان را به «صرفهجویی» فراخواندهاند.
بر اساس آمار رسمی شرکت مدیریت منابع آب، ایران از ابتدای سال آبی جاری (اول مهرماه) تا سوم آبانماه، یعنی در ۳۳ روز، شاهد ۲.۳ میلیمتر بارش بوده و ۲۱ استان از مجموع ۳۱ استان کشور هیچ بارشی نداشتهاند.
این تحقیق را احمد کلاته ساداتی، دانشیار جامعهشناسی و زینب صبوحی گلکار، دانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه یزد، با رویکرد پدیدارشناسی و بر پایه گفتوگو با کارگران تونلی معادن زغال سنگ طبس انجام دادهاند.
این پژوهش با هدف فهم تجربه زیسته معدنکاران از شغل خود، در آخرین شماره مجله «پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی» دانشگاه اصفهان منتشر شده است.
بر اساس یافتهها، اضطراب از مرگ احتمالی، خستگی مداوم و نگرانی از آینده بخشهایی جداییناپذیر از زندگی روزانه معدنکاران است. آنان با هر صدای لرزشی در دل زمین، مرگ را در نزدیکی خود حس میکنند، اما برای معاش خانواده ناگزیر به ماندن هستند.
این اضطراب تنها به لحظه وقوع حادثه محدود نمیشود. نگرانی از آینده خانواده، از دست دادن توان کاری و نبود پشتوانه در کنار قراردادهای موقت و نظام پیمانکاری، ناامنی شغلی را تشدید میکند و کارگر را میان خطر مرگ زیر زمین و خطر بیکاری روی زمین نگه میدارد.
رنج روزمره در دل تاریکی
به روایت کارگران، کار در معدن با «رنج، ترس و خشم» درآمیخته است. آنان با شرایط سخت و ناایمن، احساس نادیده گرفته شدن، نبود امکان اعتراض و ترس از اخراج دست و پنجه نرم میکنند.
یکی از مصاحبهشوندگان میگوید: «کاری که داریم انجام میدیم و حقوقی که میگیریم همخوانی نداره... به فکر کارگر نیستند، فقط میخوان خودشون سود بیشتری ببرن.»
به گفته پژوهشگران، این جمله بازتابی از حس بیعدالتی و نادیده گرفته شدن در میان اکثر مصاحبهشوندگان است.
تقدیرگرایی در نبود انتخاب
بر پایه دادههای گردآوریشده، بیشتر کارگران معادن طبس شغل خود را انتخاب نکردهاند، بلکه بهاجبار شرایط اقتصادی وارد معدن شدهاند.
یکی از کارگران میگوید: «چون ترک تحصیل کرده بودم و مهارتی نداشتم، رفتم توی معدن... مجبور بودم شاغل بشم.»
روایتها نشان میدهد فقر و نبود فرصت شغلی، معدن را به تنها راه ممکن برای زنده ماندن در منطقه تبدیل کرده است.
پژوهشگران این گرایش را نوعی «تقدیرگرایی» میدانند که به سازوکار دفاعی در برابر واقعیت تلخ زندگی تبدیل شده است؛ سرنوشتی که در غیاب انتخاب، به «قسمت» تعبیر میشود.
فرسایش جسم و روان در دل انزوا
طبق نتایج این مطالعه، کارگران معدن نهتنها در معرض خطرات فیزیکی، بلکه درگیر فرسایش روانی نیز هستند.
دوری از خانواده و زندگی در محیطهای ایزوله، احساس دلتنگی، افسردگی و اضطراب را در میان آنها تشدید کرده است.
در بخشی از پژوهش آمده است: «این تجربه تنها به فعالیت فیزیکی در اعماق زمین محدود نمیشود، بلکه شامل مواجهه روزمره با خطر، فرسایش جسمی، اضطراب روانی و احساس طردشدگی اجتماعی است.»
نویسندگان معتقدند طرد اجتماعی به معنای نادیده گرفتن روایتهای شخصی کارگران و تقلیل آنها به «نیروی کار صرف» است؛ وضعیتی که به «معنازدایی» از کار و انزوای بیشتر میانجامد.
امید در دل تاریکی؟
با این همه، کارگران در دل سختی، معنا و امید را در نقش نانآور و پدر خانواده میجویند.
یکی از معدنکاران میگوید «اگر کار دیگری بود، هیچکس خودش را زیر زمین دفن نمیکرد»، اما با این حال، حضور در معدن را «راه زنده ماندن خانواده» میداند.
به گفته نویسندگان این مقاله، زندگی معدنکاران طبس بازتابی از تضاد میان کار، مرگ و امید است؛ افرادی که هر روز در اعماق زمین، میان احتمال ریزش و تداوم کار سنگین، در پی راهی برای زیستن هستند.
این مقاله پژوهشی با مشارکت ۲۲ کارگر تونلی معادن زغال سنگ طبس انجام گرفت و تصویری کمتر دیدهشده از زندگی کسانی ارائه کرد که با به خطر انداختن جان خود در اعماق زمین، چرخ اقتصاد ایران را در حرکت نگه میدارند.
فدرال رجیستر، نشریه رسمی دولت آمریکا، جمعه ۱۶ آبان بیانیهای با امضای ترامپ منتشر کرد که در آن آمده است «روابط میان آمریکا و ایران هنوز عادی نشده» و «فرایند اجرای توافقهای دوجانبه مورخ ۲۹ دی ۱۳۵۹ همچنان ادامه دارد».
تمدید یک ساله وضعیت اضطراری ملی برای جلوگیری از هرگونه تهدیدات جدید از سوی جمهوری اسلامی صورت میگیرد؛ تهدیداتی که ممکن است بر منافع امنیتی و اقتصادی واشینگتن تاثیر منفی بگذارند.
این فرمان در دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر و ۱۰ روز پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران صادر شد و از آن زمان هر سال از سوی تمامی روسای جمهوری ایالات متحده تمدید شده است.
کارتر این فرمان را برای مقابله با «تهدید غیرعادی و فوقالعاده» ایران علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا اعلام کرده بود.
سال گذشته هم جو بایدن، رییسجمهوری وقت آمریکا، با تمدید این فرمان، در نامهای به روسای سنا و مجلس نمایندگان آمریکا نوشت: «من تشخیص دادهام که ادامه وضعیت اضطراری ملی اعلامشده در فرمان اجرایی ۱۲۱۷۰ در رابطه با ایران ضروری است.»
پیش از این نیز ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود، ضمن تمدید وضعیت اضطراری تاکید کرده بود اقدامات و سیاستهای حکومت ایران، از جمله «توسعه موشکهای بالستیک، حمایت از تروریسم بینالمللی و نقض حقوق بشر»، تهدیداتی بزرگ علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا محسوب میشوند.
روابط ایران و آمریکا در تیرهترین حالت ممکن
تمدید وضعیت اضطراری ملی آمریکا در ارتباط با ایران در حالی انجام شد که روابط دو کشور در یک سال گذشته شاهد تحولات گستردهای بوده است.
ترامپ پس از آغاز دومین دور ریاستجمهوری خود بارها جمهوری اسلامی را به گفتوگو در خصوص پرونده هستهای تهران دعوت کرد.
او در بهار سال جاری با ارائه مهلتی دو ماهه به حکومت ایران انتظار داشت بتواند بدون درگیری نظامی، مانع افزایش تنشها در منطقه شود.
اما شکست چند دور مذاکره در عمان و ایتالیا در پایان این مهلت باعث شد اسرائیل ۲۳ خرداد حملات خود به ایران را آغاز کند.
ترامپ در میانه جنگ ۱۲ روزه دستور بمباران تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را صادر کرد تا بمبافکنهای بی-۲ آمریکایی با طی هزاران کیلومتر وارد آسمان ایران شوند و تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان را با بمبهای سنگرشکن هدف قرار دهند.
در این مدت علاوه بر نابودی تاسیسات اتمی، ترامپ با افزایش تحریمها کوشیده فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را تا حد ممکن شدت بخشد.
