طاهر نقوی و ودود اسدی، دو زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین وارد بیستوششمین روز اعتصاب غذا شدند. آنها در اعتراض به رد درخواست مرخصی درمانی و رفتارهای تبعیضآمیز مسئولان در خصوص زندانیان دست به اعتصاب زدهاند.
آرش صادقی، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق، جمعه ۳۰ آبان، با انتشار مطلبی در حساب ایکس خود با اشاره به بیستوششمین روز اعتصاب نقوی و اسدی نوشت: «در امتداد رنج انسانی، اعتصاب نه صرفا کنشی سیاسی، که نوعی خطابه خاموش است؛ سخنی که از راه انکار نان و نیاز، حقیقتی ژرف را فریاد میزند.»
او در ادامه نوشت: «در سکوت طولانی چنین اعتصابهایی، پرسشی عمیقتر نیز نهفته است؛ اگر رنجی اینچنین آشکار همچنان نادیده بماند، پس معنای مسئولیت، همدلی و انسانیت در جهان امروز چه میشود؟ انسانی با بدن رنجورش میگوید من هنوز هستم و تا معنای هستیام پاس داشته نشود، همین بودن را نیز به تعلیق درمیآورم.»
آنها از پنج آبان در اعتراض به رد درخواست مرخصی درمانی و آزادی مشروط نقوی، بیپاسخ ماندن تقاضای عفو، فشارهای قضایی و امنیتی بر زندانیان سیاسی و رعایتنشدن حقوق قانونی زندانیان اعتصاب غذا کردهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که نقوی ۲۸ آبان از سوی پزشکی قانونی تهران مورد معاینه قرار گرفت و پزشکان با معاینه این وکیل دادگستری نسبت به وضعیت سلامتیاش ابراز نگرانی کردند.
پزشکان تاکید کردند که ادامه اعتصاب غذای او میتواند سلامتی و وضعیت جسمانیاش را به مخاطره بیندازد؛ با این حال نقوی بر ادامه اعتصاب غذا تا رسیدن به مطالبات خود تاکید کرده است.
پیشتر در ۲۶ آبان ۲۳ حقوقدان و وکیل دادگستری در نامهای خطاب به نقوی و اسدی، از خواسته این دو زندانی سیاسی مبنی بر رسیدگی به نقض گسترده قوانین در پرونده اتهامیشان حمایت کردند و خواستند برای حفظ جان خود و آینده ایران، به این اعتصاب پایان دهند.
اعضای خانواده و دوستان نقوی و اسدی نیز طی سه هفته گذشته بارها در مقابل زندان اوین تجمع کردند و پلاکاردهایی را با شعارهایی از جمله «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، «طاهر نقوی را آزاد کنید» و «ودود اسدی را آزاد کنید» در دست گرفتند.
در ایران بسیاری از زندانیان سیاسی ناچارند از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین ابزار برای رساندن صدای خود و جلب توجه افکار عمومی استفاده کنند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
پیشتر و در ۲۷ شهریور نیز محمد نجفی و محمدرضا فقیهی، دو وکیل زندانی در اوین، در نامهای خواستار پیگیری جدی موضوع درمان نقوی و اعزام فوری او به مراکز درمانی شدند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر، فروردینماه در بیانیهای هشدار داد جمهوری اسلامی از دیرباز سیاست محرومسازی زندانیان از درمان را بهویژه در خصوص زندانیان سیاسی در پیش گرفته تا آنها را «مجازات و مجبور به سکوت» کند.
سایت «اکو ایران» با اعلام این خبر نوشت که بررسیها نشان میدهد تورم ماهانه نان و غلات از دی سال گذشته روند افزایشی شدیدی را تجربه کرده و از حدود سه درصد به نزدیک ۱۷ درصد در تیرماه سال جاری رسیده که بالاترین مقدار از سال ۱۴۰۱ تاکنون است.
این سایت افزود از طرف دیگر آمارها نشان میدهد که «در اغلب ماهها، تورم ماهانه نان و غلات از تورم کل بیشتر بوده و این امر میتواند به معنای فشار قابل توجه بر خانوارهای محرومتر و فقیرتر تلقی شود.»
در ماههای اخیر، قیمت نان در ایران با مجوز دولت مسعود پزشکیان افزایش یافته است. یکی از آخرین موارد گرانی نان در مشهد بود. به گفته رییس اتحادیه نانوایان مشهد، نان با نرخ دولتی در مشهد ۱۵ درصد افزایش قیمت داشته است.
به گفته برخی خبرگزاریها، این مسئله میتواند به معنای «شروع افزایش قیمت مجدد نان در استانهای دیگر باشد.»
دسترسی دهکهای یک تا پنج به کالاهای خوراکی ضروری «محدود و سخت» شده است
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جمعه ۳۰ آبان به خبرگزاری ایلنا گفت افزایش چشمگیر قیمت مواد غذایی بهحدی است که دسترسی دهکهای یک تا پنج به کالاهای خوراکی ضروری «محدود و سخت» شده است.
اسماعیلزاده افزود حدود ۳۵ تا ۴۵ درصد خانوارها برخی اقلام غذایی مانند سبزیجات و لبنیات را کمتر از مقادیر لازم مصرف میکنند و بخشی از این وضعیت به گفته او «مستقیما ناشی از افزایش قیمتها» است.
او با اشاره به اینکه وزارت بهداشت نقشی در کنترل قیمتها ندارد، افزود دستگاههای مسئول از جمله وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، باید با «نظارت بر بازار» و «مقابله با اخلالگران»، اقلام غذایی مورد نیاز مردم را با دسترسپذیری بیشتر فراهم کنند.
این نگرانیها تنها به حوزه سلامت غذایی محدود نیست و نمایندگان کارگری نیز از فشار شدید معیشتی خانوارها سخن گفتهاند.
۲۸آبان، شماری از مسئولان تشکلهای کارگری به رسمیت شناخته شده از سوی جمهوری اسلامی، در مراسمی از شرایط معیشتی کارگران از جمله دستمزد پایینتر از خط فقر انتقاد کردند.
علی خدایی، عضو شورای عالی کار، در این مراسم گفت هزینههای زندگی در کشور سر به فلک کشیده و نرخ تورم مواد غذایی به ۶۴ درصد رسیده و دستمزد کنونی کارگران پاسخگوی ۱۰ روز هم نیست.
پیش از آن هم حسین راغفر، اقتصاددان، با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود ۱۰ درصد از جمعیت ایران دچار سوء تغذیه و گرسنگی هستند، گفته بود که با ادامه روند کنونی «جمعیت فقرا» به حدود ۴۰ درصد از کل جمعیت خواهد رسید.
او ۲۰ آبان در مصاحبه با سایت خبرآنلاین در توصیف سوء تغدیهای که هفت میلیون نفر در ایران درگیر آن هستند، گفته بود: «این افراد اگر تمام درآمدشان را هم صرف تهیه غذا کنند، باز هم به کالری کافی دست پیدا نمیکنند.»
۴۳۸ هزار نفر دیگر از فهرست یارانه نقدی کنار گذاشته شدهاند
در حالی که کارشناسان درباره گسترش ناامنی غذایی در دهکهای پایین هشدار دادهاند، روند حذف شهروندان از فهرست یارانهبگیران ادامه دارد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، جمعه گزارش داد در آبانماه سال جاری ۴۳۸ هزار نفر دیگر از فهرست یارانه نقدی کنار گذاشته شدهاند.
طبق اعلام وزارت کار، یارانه آبان برای ۴۱ میلیون و ۸۷۴ هزار و ۸۱۷ نفر از دهکهای چهارم تا نهم پرداخت شد، در حالی که این رقم در دوره قبل ۴۲ میلیون و ۳۱۳ هزار و ۳۹ نفر بود.
کارشناسان هشدار دادهاند ادامه این روند میتواند دسترسی اقشار کمدرآمد به مواد غذایی پایه را بیش از پیش دشوار کند و سفره خانوارهای دهکهای پایین را خالیتر سازد.
در چنین وضعیتی، حذف صدها هزار نفر از فهرست یارانهبگیران، همزمان با جهش قیمت مواد غذایی، برای بسیاری از خانوادهها به معنای کوچکتر شدن سفره، حذف گوشت و لبنیات و عمیقتر شدن زخم فقر غذایی در زندگی روزمره آنهاست.
در سالهای گذشته، در سایه ناکارآمدی جمهوری اسلامی در اداره اقتصادی کشور، گزارشهای بسیاری از افزایش شدید فقر و وضع اقتصادی نامناسب مردم در ایران منتشر شد.
ایزدی، فرمانده شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه در حمله اسرائیل در قم کشته شد.
بر اساس گزارش ارتش اسرائیل، یحیی سنوار در یک نامه سوریه را پایگاهی ضروری و ماندن حکومت اسد در قدرت را ضروری خوانده و نوشته بود: «سوریه برای ما بهعنوان یک پایگاه پناه و فضایی برای ساخت و استقرار ضروری است».
او افزوده بود: «از طریق حکومت اسد میتوانیم در برنامه مقاومت محور قدس شرکت کنیم.»
در این اسناد همچنین صورتجلسهای از دیداری بین ایزدی، مقامات حماس و حزبالله کشف شده که جزئیات برنامه آنها برای از سرگیری روابط بین گروههای تروریستی و رژیم سوریه و همچنین کاهش واکنش عمومی نسبت به همکاری آینده بین آنها را نشان میدهد.
بر اساس این اسناد، یک دیدار بین بشار اسد و گروههای مختلف فلسطینی نیز ترتیب داده شد تا توجهها از حماس کاهش یابد.
اسماعیل هنیه در این دیدار از سوریه خواسته بود تا زندانیان فلسطینی را که در اختیار حکومت پیشین اسد بودند آزاد کند و گفته بود که این اقدام «به کاهش اعتراضات عمومی» نسبت به از سرگیری روابط بین رژیم و حماس کمک خواهد کرد.
در نامهای جداگانه که ارتش اسرائیل پیدا کرد، یک روحانی نزدیک به رهبری حماس، اعتراض برخی گروههای عربی به تجدید روابط حماس با حکومت سوریه را مورد انتقاد قرار داده است.
او نوشت: «از حماس انتظار دارند علیه ایران در عراق، علیه بشار اسد و حکومتش در سوریه، و علیه حوثیها اقدام کند. حماس نباید هیچ رابطه دوستانه یا همکاری با اینها برقرار کند… این یک انحطاط راهبردی است که اگر پذیرفته شود، فقط به سقوط حماس ختم خواهد شد.»
۱۸ آذر سال گذشته و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروههای مسلح مخالف، سرانجام دولت بشار اسد سقوط کرد.
اسناد ارتباط حماس با ایزدی
اواخر خرداد نیز، ارتش اسرائیل اعلام کرد که در تونل زیر بیمارستان اروپایی در خان یونس، محل کشته شدن محمد سنوار، اسناد ارتباط سعید ایزدی، فرمانده کشته شده سپاه قدس در امور فلسطین، با رهبری شاخه نظامی حماس کشف شده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که بر اساس این اسناد، ایزدی تقریبا ۲۱ میلیون دلار سلاح به حماس منتقل کرده و قصد داشته ۲۵ میلیون دلار دیگر نیز منتقل کند.
پیش از آن یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، از کشتهشدن ایزدی در حمله اسرائیل به آپارتمانی در قم خبر داد و تاکید کرد که او در تامین مالی و تسلیحاتی حماس برای حمله هفتم اکتبر نقشی موثر داشته است.
ایزدی که با نام «حاج رمضان» نیز شناخته میشد، مسئولیت هدایت شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه پاسداران در لبنان را بر عهده داشت.
او نقشی محوری در هماهنگی با گروههایی مانند حماس و جهاد اسلامی ایفا میکرد و رابط اصلی جمهوری اسلامی با این گروهها در غزه، کرانه باختری، اردن و دیگر مناطق بود.
ایزدی فرماندهی «یگان ۳۹۰۰» را عهدهدار بود؛ واحدی مشترک متشکل از نیروهای حزبالله و شاخه فلسطینی سپاه قدس که بهگفته منابع اسرائیلی، ماموریت آن پشتیبانی از عملیات علیه منافع اسرائیل در سراسر جهان از طریق تامین مالی، آموزش نظامی و ارسال تسلیحات به گروههای فلسطینی بود.
ترامپ جمعه ۳۰ آبان در گفتوگوی رادیویی با فاکسنیوز با اشاره به اینکه اشاره کرد که ایران متحمل ضربات جدی شد، تاکید کرد: «قابلیتهای هستهای آنها از بین رفته است.»
او افزود که جمهوری اسلامی به دنبال توافق است و «احتمالا با آنها به توافق خواهیم رسید.»
ترامپ ۲۳ آبان هم با اشاره به دستاوردهای حمله آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفته بود که حکومت ایران به دنبال توافق با ایالات متحده است.
با این همه، ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، پنجشنبه ۲۹ آبان گفت: «در حال حاضر هیچگونه مذاکرهای بین ما و آمریکا برقرار نیست اما میل به مذاکره بوده و هست.»
او افزود: «وزارت خارجه مسئول اجرای سیاست خارجی است نه مسئول تصمیمگیری، و ارکان جمهوری اسلامی درباره سیاست خارجی تصمیم میگیرد.»
در مقابل، خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۹ آبان به نقل از چند منبع آگاه اعلام کرد مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در نامهای به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از او خواسته تا ترامپ را در سفر به واشینگتن برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
رویترز به نقل از دو منبع آگاه نوشت پزشکیان در نامه خود اعلام کرده است که جمهوری اسلامی «دنبال رویارویی نیست»، خواهان همکاری منطقهای عمیقتر است و «در صورت تضمین حقوق خود» همچنان «برای حل اختلاف هستهای از مسیر دیپلماسی» آمادگی دارد.
پس از آن هم بنسلمان در واشینگتن گفت: «تمام تلاشمان را میکنیم تا میان ایران و آمریکا توافقی حاصل شود.»
جمهوری اسلامی و ایالات متحده در ماههای آوریل و مه پنج دور مذاکرات غیرمستقیم در عمان برگزار کردند. دور ششم قرار بود برگزار شود، اما به دلیل حمله غافلگیرانه اسرائیل به ایران در ماه ژوئن لغو شد.
ایالات متحده با پیوستن به این درگیری، به سه سایت هستهای ایران حمله کرد و جمهوری اسلامی قبل از اینکه دونالد ترامپ آتشبس را اجرا کند با حملات موشکی به یک پایگاه هوایی ایالات متحده در قطر پاسخ داد.
خوشبینی نسبت به برقراری صلح در خاورمیانه
ترامپ در بخشی از گفتوگوی خود با فاکسنیوز اعلام کرد که در هیچ زمانی مانند دوره کنونی، امکان دستیابی به صلح در خاورمیانه وجود نداشته است.
او افزود: «اکنون در خاورمیانه صلح داریم. کشورهایی هستند که امضا کردهاند. ما کشورهای زیادی داریم که به این روند پیوستهاند. در واقع، این روند هر روز در حال تغییر است و کشورهای بیشتری اضافه میشوند.»
ترامپ اضافه کرد: «حالا، حماس را دارید که بهشدت شکست خورده است. ایران را دارید که بهشدت شکست خورده و توان هستهایاش گرفته شده است. حزبالله را دارید که وضعیت خوبی نیست، اما ناچیز است.»
او گفت: «اما شما یک سال پیش چه داشتید؟ سلاحهای هستهای را داشتید. ایران را داشتید که به قدرت خود میبالید. این یک خاورمیانه کاملاً متفاوت است.»
ترامپ خواستار دریافت پاسخ زلنسکی تا پنجشنبه است
ترامپ در این مصاحبهای رادیویی گفت که میخواهد تا پنجشنبه آینده پاسخ زلنسکی را در مورد طرح صلح ۲۸ مادهای خود دریافت کند، اما اشاره کرد که برای نهایی کردن مفاد آن، امکان تمدید مهلت وجود دارد.
او افزود: «من ضربالاجلهای زیادی دادهام، اما اگر اوضاع خوب پیش برود، معمولاً ضربالاجلها را تمدید میکنید. اما فکر میکنم پنجشنبه زمان مناسبی است.»
بر اساس گزارشها، طرح ایالات متحده خواستار آن است که اوکراین اراضی بیشتری را به روسیه واگذار کند، اندازه ارتش خود را کاهش دهد و از پیوستن به ناتو منع شود.
زلنسکی جمعه در یک سخنرانی رسمی خطاب به مردم این کشور، و پس از دریافت طرح صلح ۲۸ مادهای که خواستههای کلیدی روسیه را تأیید میکند، خواستار اتحاد آنها شد و سوگند یاد کرد که هرگز به اوکراین خیانت نخواهد کرد.
او گفت که اوکراین باید با احتمال از دست دادن عزت خود یا خطر از دست دادن یک شریک کلیدی روبرو شود، و شرایط کنونی را «یکی از سختترین لحظات تاریخ» اوکراین نامید.
زلنسکی گفت که منافع ملی اوکراین «باید در مذاکرات بر سر این پیشنهاد در نظر گرفته شود» و قول داد که به طور سازنده همکاری کند.
او اضافه کرد: «ما با آرامش با آمریکا و همه شرکای خود همکاری خواهیم کرد» و «با شریک اصلیمان، جستجوی سازندهای را برای یافتن راهحلها انجام خواهیم شد.»
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، با اعلام اینکه مسکو طرح پیشنهادی آمریکا برای صلح اوکراین را دریافت کرده است، گفت که این طرح میتواند «مبنای یک حلوفصل نهایی» باشد، اما تاکید کرد متن این طرح با مسکو بررسی نشده است.
او گفت که روسیه «برای حلوفصل مسالمتآمیز آماده است.»
احتمال گفتوگوی ترامپ و مادورو
ترامپ همچنین گفت که انتظار دارد به زودی و با توجه به حضور نظامی گسترده ارتش ایالات متحده در منطقه کاراییب با نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، گفتوگو کند.
او افزود: «در آیندهای نه چندان دور با او صحبت خواهم کرد.»
ترامپ از اشاره به محورهای این گفتوگوی احتمالی خودداری کرد و تنها گفت: «نمیتوانم به شما بگویم چه چیزی قرار است به او بگویم، اما حرفهای خیلی مشخصی برای گفتن دارم.»
او سهشنبه ۲۷ آبان گفته بود که استقرار نیروهای آمریکایی در ونزوئلا را منتفی نمیداند و در عین حال تمایل خود را برای شنیدن مستقیم پیشنهادهای رییسجمهوری ونزوئلا درباره جلوگیری از تشدید بیشتر اقدامهای نظامی آمریکا اعلام کرد.
پس از آن روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۲۸ ابان گزارش داد که رییسجمهوری آمریکا مجوز اجرای طرحهای سازمان سیآیای برای اقدامات مخفیانه در ونزوئلا را صادر کرده است.
«قانونگذاران را تهدید نکردم»
ترامپ در گفتوگوی خود در مورد پست پنجشنبه ۲۹ آبان خود در سوشیال تروت تاکید کرد که قانونگذاران دموکرات، از جمله الیسا اسلاتکین و مارک کلیرا، برای ویدیویی که از نیروهای نظامی آمریکا خواستند که «از دستورات غیرقانونی پیروی نکنند»، تهدید نکرده است.
او گفت: «من آنها را تهدید نمیکنم، اما میگویم که آنها در دردسر جدی افتادهاند. من آنها را به مرگ تهدید نمیکنم.»
ترامپ پیش از این در مورد کسانی که در این ویدیو شرکت داشتند، نوشته بود: «رفتار فتنهانگیز، مجازاتش مرگ است!» او بعدا در پست جداگانهای نوشت که در آن پیشنهاد شده بود: «جرج واشنگتن آنها را دار میزد.»
او گفت که قانونگذاران دموکرات «آدمهای بدی هستند» و افزود: «در گذشته، اگر چیزی شبیه به این میگفتید، مجازاتش مرگ بود.»
ترامپ افزود: «اینها افرادی هستند که به نظر من قانون را زیر پا گذاشتند. حالا چه اتفاقی برای آنها میافتد؟ نمیتوانم به شما بگویم. اما آنها قانون را زیر پا گذاشتند.»
پیش از این، شش نماینده دموکرات کنگره ایالات متحده که مورد اشاره ترامپ بودند، به شدت از او انتقاد کردهاند.
شمار قابل توجهی از دیگر نمایندگان دموکرات کنگره از همکاران خود حمایت کردهاند. در این ارتباط، کریسی هولاهان، یکی از این شش نماینده، جمعه گفت که هنوز از یکی از همکاران جمهوریخواه خود نشنیده است که در مورد پست ترامپ در شبکههای اجتماعی ابراز نگرانی کند.
او با ابراز تعجب از این «سکوت»، نوشتههای ترامپ را تهدیدی علیه جان خود و توجیه «خشونت سیاسی» دانست.
پزشکیان جمعه ۳۰ آبان در جریان سفر به استان قزوین گفت: «در سال ۱۴۰۱ عدهای در خیابانها به رهبری بیاحترامی میکردند، اما در سال ۱۴۰۴ مردم با حضور گسترده در خیابانها اعلام کردند: جان ما فدای رهبر»
شهروندان معترض ایران در اعتراضات سراسری سالهای گذشته بارها شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
معترضان همچنین پوسترها، عکسها و بنرهای خامنهای را به آتش کشیدند.
در روزهای اخیر نیز در پی کشتهشدن امید سرلک، جوان پادشاهیخواه، بعد از انتشار ویدیویی از سوزاندن تصویر علی خامنهای، موجی از آتش زدن عکس خامنهای در میان ایرانیان به راه افتاد و تصاویر آن در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
حمید فرخنژاد، بازیگر سینما، نیز عکس رهبر جمهوری اسلامی را آتش زد.
در پی به آتش کشیدن تصاویر علی خامنهای از سوی مردم و برخی چهرههای سرشناس در نقاط مختلف دنیا، حسن عاملی، نماینده خامنهای در اردبیل با اشاره به سوابقی از آتش زدن قرآن، در شبکه ایکس نوشت: «عود وقتی بسوزد دنیا را معطر میکند و شمع وقتی میسوزد، پروانههای عاشق عشقبازی میکنند.»
او افزود: «دشمن بیبرهان چارهای جز اهانت ندارد… زن و شوهر آتئیست قرآن را آتش زدند و یزیدیان خیمه امام سجاد را آتش زدند. با این اهانتها قرآن نشکست بلکه سر به آسمان سائید که نتوانستند نقصی پیدا کنند و بیبرهانها به اهانت پناه بردند.»
