صحبتهای یک نماینده مجلس شورای اسلامی درباره جریمه سه میلیون تومانی به عنوان مجازات «بیحجابی» بر اساس لایحه جدید «عفاف و حجاب» واکنشهای بسیاری به همراه داشت. مخاطبان در تماسهای خود با ایراناینترنشنال گفتند این برخوردها به خشم و نفرت بیشتر مردم از جمهوری اسلامی منجر خواهد شد.
امیرحسین بانکیپور فرد، نماینده اصفهان، روز جمعه ۱۸ اسفند همزمان با روز جهانی زنان، با اشاره به جزییاتی از لایحه «عفاف و حجاب» در صدا و سیمای جمهوری اسلامی گفت این لایحه پس از تصویب شورای نگهبان، تبدیل به قانون شده و بعد از عید به مرحله اجرا میرسد.
بانکیپور با اشاره به امکان برداشت سه میلیون تومان از حساب فرد جریمهشده بدون اطلاع او گفت در صورت اعتراض فرد و وارد بودن آن، مبلغ جریمه به حساب شخص برمیگردد.
او در عینحال تاکید کرد مجازات رعایت نکردن حجاب اجباری در مرتبه دوم شامل ۲۴ میلیون تومان جریمه نقدی خواهد بود.
به گفته بانکیپور، اعمال این جریمهها از طریق شناسایی افرادی که حجاب را رعایت نکردهاند، با عکس و فیلم در فضای مجازی و دوربینهای تشخیص چهره و راهنمایی و رانندگی انجام میگیرد.
موسی غضنفرآبادی، رییس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس روز شنبه ۱۹ اسفند از ارسال لایحه «عفاف و حجاب» به شورای نگهبان برای سومین بار خبر داد.
دزدی علنی حکومت از جیب مردم به بهانه حجاب
مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی، جریمه مالی و دسترسی مستقیم دولت به حساب بانکی را به دلیل بیحجابی، دستدرازی دولت به جیب مردم و دزدی علنی از خود نامیدند.
برخی مخاطبان با اشاره به بدتر شدن شرایط اقتصادی خانوادهها و دستمزدهای زیر خط فقرشان، نسبت به احتمال کسر مبلغ سه میلیون تومان از حسابهایشان با عنوان جریمه بیحجابی ابراز نگرانی کردند.
یکی از مخاطبان با بیان اینکه این طرح چیز جدیدی نیست گفت دولت تنها به دنبال این است که با هر بهانهای، دست در جیب ملت بکند.
او اضافه کرد: «دیگر در حسابهای بانکی ما پولی نمانده که بخواهند بردارند و همین هم باید مایه خجالت و شرمساریشان باشد.»
شهروند دیگری این طرح را به مثابه اسلحه گرفتن مسوولان جمهوری اسلامی روی شقیقههای خود دانست و گفت: «همه حسابهای ما تقریبا خالی است اما اگر جرات دارند در همین حسابهای مردم دست ببرند.»
اتخاذ تصمیمهایی همچون جریمه مالی برای تمامی افرادی که از حجاب اجباری سرپیچی میکنند در شرایطی است که بر اساس گزارش سایت اقتصاد ۲۴، تقریبا از هر سه ایرانی یک نفر زیر خط فقر قرار دارد.
حمیدرضا علیمی، مداح ساکن اصفهان که فروردین امسال به دلیل انتقاد از سیاستهای دولت ابراهیم رئیسی ممنوعالروضه شده بود، به صحبتهای بانکیپور درباره جریمه بیحجابی واکنش نشان داد.
او گفت: «جوان ایرانی اگه سه میلیون توی حساب داشت، شاید بهجای پدرش، یک کیلو گوشت یا مرغ میخرید. شاید شبعیدی برای خواهر یا برادر کوچکترش چیزی میخرید. اول ببین سه میلیون پول در حساب دارد، بعد از دین خرج کن و مردم را از اسلام دور کن.»
طرحی از پیش شکست خورده
خبر وضع قوانین جدید برای جریمه مالی در شرایطی است که پیشتر نیز گزارشهایی درباره تلاش حکومت برای سرکوب شهروندان مخالف حجاب اجباری از جمله با تشکیل پرونده قضایی، صدور حکم زندان و جریمه منتشر شده بود.
روز جمعه خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد با دستور دادستانی تهران، دو زن که ویدیوی رقصشان با شمایل «حاجی فیروز» در میدان تجریش تهران منتشر شده بود، بازداشت شدند.
تسنیم نوشت برای این دو شهروند پرونده قضایی تشکیل شده است.
ماهور، دختر احمدرضا احمدی، شاعر و نویسنده برجسته که تیر امسال درگذشت نیز در اینستاگرام خود نوشت قوه قضاییه جمهوری اسلامی به دلیل حضور او در مراسم تشییع پیکر پدرش و گرفتن تابوت پدر بدون حجاب اجباری، پرونده تشکیل داده است.
به گفته ماهور احمدی، قوه قضاییه او را ابتدا به حبس و سپس به جریمه نقدی محکوم کرده است.
روز چهارشنبه ۱۷ اسفند، سازمان عفو بینالملل با انتشار گزارشی شامل شهادت ۴۶ نفر، به انتقاد شدید از افزایش سختگیری، خشونت و سرکوب علیه زنان و دختران در ایران پرداخت.
این گزارش خبر داد خودروی دهها هزار زن صرفا به این دلیل که با پوشش دلخواه در آن بودهاند، توقیف شده است.
بر اساس این گزارش، برخی از این زنان بازداشت و محاکمه شدهاند، بعضی به خوردن شلاق و زندان محکوم شدهاند و عدهای به مجازاتهایی دیگر مانند جریمه یا اجبار به حضور در کلاسهای «اخلاق».
یکی از مخاطبان در تماس با ایراناینترنشنال، نظام جمهوری اسلامی را به «دزدخانه» تشبیه کرد و گفت: «اینجا هیچ چیز بعید نیست و جریمه کردن مردم به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری هم مثل طرحهای پیشین حکومت به شکست و نارضایتی عمومی منجر خواهد شد.»
در گزارش روز چهارشنبه عفو بینالملل، جزییات بیشتری از مراحل غیرقانونی و تحقیرآمیزی آمده است که زنان یا خویشاوندان آنان، به دنبال رعایت نکردن حجاب اجباری باید تحمل کنند تا سر آخر با پرداخت جریمهای هنگفت بتوانند خودروی خود را آزاد کنند.
همزمان تصاویر و گزارشهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی، گویای مقاومت زنان در برابر تحمیل حجاب اجباری و درگیری با آمران به معروف است.
ویدیویی به ایراناینترنشنال رسیده است که نشان میدهد یک آخوند در پی تصویربرداری از زنی بدون روسری در درمانگاهی در قم، با او درگیر میشود.
بر اساس این تصاویر، زن جوان که با نوزادش به درمانگاه آمده، بعد از اینکه متوجه تصویربرداری از خود میشود از این آخوند میخواهد تصویرش را پاک کند و در پی بحثی که بالا میگیرد، دچار حمله عصبی میشود.
پیش از این و در شهریور امسال، شماری از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد از جمله جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان در امور ایران، ضمن ابراز نگرانی از لایحه حجاب اجباری جمهوری اسلامی و مجازاتهای آن برای شهروندان، آن را «آپارتاید جنسیتی» و اعمال تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران خوانده بودند.
سازمان عفو بینالملل روز ۳۰ شهریور با انتشار متنی نسبت به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای اجرای آزمایشی قانون حجاب اجباری به مدت سه سال واکنش نشان داد.
دیانا الطحاوی، معاون خاورمیانه و شمال آفریقای این سازمان، لایحه مذکور را «تجاوزی نفرتانگیز» به حقوق زنان در ایران دانست.
با وجود تصویب قوانین محدود کننده و تلاش حکومت در راستای سرکوب شهروندان، در ماههای گذشته و از زمان قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد، نافرمانی مدنی زنان گسترش بیشتری پیدا کرده و هر روز تصاویری از زیست روزمره آنان بدون حجاب اجباری منتشر میشود.
زنان زندانی سیاسی در اوین، هشت مارس را یادآور تاریخ مبارزاتی زنان در بیش از ۱۰۰ سال گذشته نامیده و از آن به عنوان فرصتی برای یادآوری و گرامیداشت مبارزات پیشین و آگاهیبخشی و دستیابی به راهحلی جمعی یاد کردند.
امضاکنندگان این نامه با بیان اینکه هشتم مارس روز همبستگی جهانی در راه تحقق برابری میان زنان و مردان و مبارزه علیه تمام اشکال ستم، استثمار و تبعیض است، تاکید کردند این آرمان و همبستگی برای تمام جهان است و مختص سرزمین خاصی نیست.
نسیم سلطانبیگی، آنیشا اسداللهی، مهوش ثابت، نرگس محمدی، سپیده قلیان، ویدا ربانی، گلرخ ایرائی، جوانا سنه (وریشه مرادی)، پخشان عزیزی، فریبا کمالآبادی و محبوبه رضائی، امضاکنندگان این نامه هستند.
آنان باور دارند فضای هشت مارس بعد از جنبش «زن، زندگی، آزادی» رنگ و بوی دیگری به خود گرفته و هر روز در جامعه به ویژه در میان نوجوانان و جوانان جاری است.
زنان زندانی امضاکننده این نامه با اشاره به اینکه مجموعه قوانین و اعمال ضد زن، چنان ابعاد پیدا و پنهان و سرشت نظاممندی دارد که در تار و پود جامعه کنونی در هم تنیده شده، تاکید کردند این وضعیت در خاورمیانه به ویژه در ایران و افغانستان، زیر سایه حاکمیتهای به شدت سرکوبگر و ارتجاعی، شکل ویژهای به خود گرفته است.
آنها بخشی از توصیف و تبیین این وضعیت علیه زنان و دیگر اقلیتهای جنسی و جنسیتی را در گرو تشریح و تبیین مفهوم آپارتاید جنسیتی دانستند و در نامه خود نوشتند: «این مفهوم از نهادینه بودن سلطه گروهی بر گروه دیگر و همزمان اعمال تبعیض شدید و نظاممند از سوی قانون و حاکمیت بر زنان و اقلیتهای جنسی و جنسیتی سخن میگوید و کلیت رژیمهای ارتجاعی حاکم بر آنها را به تصویر میکشد.»
زنان زندانی در پایان این نامه که در صفحات اینستاگرام گلرخ ایرائی و نرگس محمدی منتشر شده، از «همبستگی، روشنگری، آگاهی و تشخیصِ همسرنوشتی» به عنوان راههایی برای دستیابی به «پیروزی در این نبرد تاریخی» نام بردند.
پیش از این و در روز ۱۰ اسفند، شماری از فعالان افغان و ایرانی، با مطرح کردن درخواستی در پارلمان کانادا، خواستار جرمانگاری آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت شدند.
بهمن ماه امسال، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی و برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۳، با نوشتن نامهای از زندان اوین، از آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد خواست آپارتاید جنسی و جنسیتی را همانند آپارتاید نژادی به عنوان یکی از مصادیق جنایت علیه بشریت در اسناد بینالمللی جرمانگاری کند.
مهر ماه امسال دهها چهره سرشناس و فعال حقوق بشر در نامه سرگشادهای از کشورهای عضو سازمان ملل خواستند آپارتاید جنسیتی را در پیشنویس کنوانسیون جنایت علیه بشریت بیفزایند.
رونمایی از کتاب شکنجه سفید در فرانسه
روز جمعه ۱۸ اسفند، همزمان با هشتم مارس، روز جهانی زنان، جلسه رونمایی از کتاب شکنجه سفید، نوشته نرگس محمدی که برای اولین بار به زبان فرانسه ترجمه شده، در سالن انتشارات «البن میشل» در شهر پاریس، پایتخت فرانسه، برگزار شد.
این رویداد با حضور گسترده خبرنگاران، نویسندگان، فعالان حقوق بشر و فعالان حقوق زنان برگزار شد.
ژیل هائری، مدیر انتشارات آلبن میشل، مراسم رونمایی را با معرفی این کتاب و اهمیت خواندن آن برای هر فرانسوی آغاز کرد.
پس از سخنرانی او، شیرین اردکانی، فعال حقوق زنان و وکیل خانواده محمدی در فرانسه، از سالها فعالیت و مبارزه زنان ایران، نرگس محمدی و سایر زندانیان سیاسی که در ایران شکنجه و زندان را تحمل کردهاند، قدردانی کرد.
در ادامه این مراسم، کیانا و علی رحمانی، فرزندان نرگس محمدی، پیام مادرشان به مناسبت هشتم مارس و انتشار ترجمه فرانسه کتاب «شکنجه سفید» را خواندند و بر اهمیت خواندن این کتاب و حمایت از زندانیان سیاسی در ایران تاکید کردند.
آنان در ادامه مراسم از همه دعوت کردند تا صدای مردم ایران در مبارزه برای برابری و دموکراسی باشند و از زنان زندانی سیاسی ایران حمایت کنند.
مرکز صلح نوبل ویدیویی در حمایت از نرگس محمدی و چاپ کتاب او به زبان فرانسه، با تاکید بر تلاشهای او در دفاع از حقوق زنان و برابری در ایران آماده کرده بود که در این مراسم به نمایش درآمد.
همچنین طراحیهایی از زندگی نرگس محمدی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» که با سفارش سازمان نوبل و به دست «نورا داسنزبه» هنرمند معروف نروژی طراحی شده، در سالن مراسم نمایش داده شد.
کتاب شکنجه سفید در سال ۲۰۲۰ از سوی نشر باران در سوئد به زبان فارسی منتشر شد و تا کنون به زبانهای سوئدی، انگلیسی، آلمانی، اسپانیایی، دانمارکی، ایتالیایی و فرانسوی ترجمه و منتشر شده است.
محمدی، شکنجه سفید را با محوریت رنجهای حبس انفرادی، با شهادت درباره تجربه خود و گفتوگو با ۱۲ زن زندانی دیگر تنظیم کرده است.
نرگس محمدی در سالهای گذشته بارها با عناوین اتهامی مختلف به دلیل فعالیتهای حقوق بشریاش بازداشت، محاکمه و حدود شش سال زندانی شد.
او آخرین بار در آبان ۱۴۰۰ بازداشت شد و از آن زمان تا کنون در پروندههای مختلف مجموعا به ۱۲ سال و سه ماه زندان، ۱۵۴ ضربه شلاق، چهار ماه رفتگری و نظافت خیابانها، دو سال ممنوعالخروجی، دو سال منع استفاده از تلفن هوشمند، دو فقره جزای نقدی، محرومیتهای اجتماعی و سیاسی و تبعید محکوم شده است.
