اشاره تلویحی بلینکن به لغو محدودیت اوکراین در استفاده از تسلیحات دوربرد غرب در روسیه

هریس، نامزد دموکرات‌ها در انتخابات پیش‌روی ریاست‌جمهوری آمریکا و ترامپ، رقیب جمهوری‌خواه او در این انتخابات، علی‌رغم مناظره جنجالی شب گذشته‌اش، با یکدیگر دست دادند و چند کلمه رد و بدل کردند.

در این مراسم جی‌دی ونس سناتور آمریکایی و معاون ترامپ در انتخابات نیز حضور داشت.

این مکان، همان جایی است که ساختمان‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی بر اثر برخورد هواپیماها فروریخت.

در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، افراد گروه مسلح و اسلامگرای القاعده به منهتن، پنتاگون و میدانی در پنسیلوانیا حمله کردند.

مایکل بلومبرگ شهردار سابق نیویورک نیز در کنار بایدن و ترامپ حضور داشت.

بایدن روز چهارشنبه گفت: «در چنین روزی ۲۳ سال پیش، تروریست‌ها معتقد بودند که می‌توانند اراده ما را بشکنند و ما را به زانو درآورند. آنها اشتباه کردند. آنها همیشه در اشتباه خواهند بود. در تاریک‌ترین ساعات، ما نور را یافتیم. و در مواجهه با ترس، ما گرد هم می‌آمدیم، برای دفاع از کشورمان و کمک به یکدیگر.»

ترامپ نیز که قصد دارد از بنای یادبود پنسیلوانیا بازدید کند، روز چهارشنبه به فاکس نیوز گفت: «روز بسیار بسیار غم‌انگیز و وحشتناکی بود. هرگز چنین چیزی وجود نداشته است.»

بایدن پیشتر با صدور بیانیه‌ای از کسانی که در نتیجه این حملات جان باختند و همچنین صدها هزار آمریکایی که پس از آن برای خدمت سربازی داوطلب شدند، تجلیل کرد.

او با اشاره به استقرار در افغانستان، عراق و سایر مناطق جنگی و همچنین دستگیری و کشتن اسامه بن‌لادن مغز متفکر ۱۱ سپتامبر گفت: «ما به این میهن‌پرستان نسل ۱۱ سپتامبر مدیون قدردانی هستیم که هرگز نمی‌توانیم به طور کامل آن را جبران کنیم.»

حملات یازدهم سپتامبر منجر به مداخله نظامی ائتلافی به رهبری آمریکا در أفغانستان و سقوط طالبان شد. این جنگ بیست سال به طول کشید و اخیرا چگونگی خروج آمریکا از افغانستان بار دیگر بحث‌برانگیز شده است.

گزارش اعضای جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، که روز یکشنبه ۱۸ شهریور منتشر شد، حاکی از آن است که دولت بایدن در زمان خروج آمریکا از افغانستان، تصمیم تخلیه غیرنظامیان از این کشور را بسیار دیر گرفت.

همچنین بر اساس این گزارش، دولت آمریکا در برقراری ارتباط بین وزارتخانه‌ها در واشینگتن و مقامات در افغانستان ناکام ماند.

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید روز دوشنبه گفت گزارش تازه جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان آمریکا درباره خروج نیروهای این کشور از افغانستان، هیچ چیز جدیدی در این مورد نشان نمی‌دهد.

بلینکن روز چهارشنبه ۲۱ شهریور طی یک کنفرانس خبری گفت که این کمک ایالات متحده شامل ۳۲۵ میلیون دلار کمک به بخش انرژی اوکراین و نزدیک به ۲۹۰ میلیون دلار کمک بشردوستانه به این کشور است.

بلینکن و لمی روز چهارشنبه وارد کی‌یف شدند.

بلینکن پیش از سفر به اوکراین، در لندن گفت انتقال موشک‌های بالستیک ایران به روسیه تهدیدی برای امنیت کل اروپاست. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی این گفته‌ها را رد کرد.

عراقچی گفت که آمریکا و اروپا یک‌ بار دیگر «بر اساس اطلاعات غلط و منطق معیوب» عمل کردند و ایران موشک‌های بالستیک به روسیه ارسال نکرده است.

او گفت: «معتادین تحریم باید از خود بپرسند چگونه جمهوری اسلامی قادر است تسلیحات پیچیده بسازد و به ادعای شما بفروشد؟ تحریم‌ها راه حل نیستند بلکه بخشی از مشکل هستند.»

روز جمعه ۱۶ شهریور، روزنامه وال‌استریت‌ ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد با وجود هشدارهای غرب، جمهوری اسلامی محموله‌ای از موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد را در اختیار روسیه قرار داده است.

آمریکا و اروپا در پاسخ به اقدام تهران، بسته جدیدی از تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی اعلام کردند.

پنی وانگ، وزیر امور خارجه استرالیا نیز روز چهارشنبه گفت: «ما از اقدام شرکای خود حمایت می‌کنیم و به همکاری با آن‌ها برای پاسخ‌گو کردن جمهوری اسلامی و روسیه ادامه خواهیم داد.»

در اظهار نظری جداگانه، مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا نیز گفت ارسال موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی به روسیه، کشورهای غرب اروپا را در تیررس سلاح‌های جمهوری اسلامی قرار می‌دهد.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، در واکنش به این اظهارات بلینکن گفت که روسیه در راستای منافع خود به همکاری با کشورهایی مانند ایران ادامه خواهد داد.

روز سه‌شنبه وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد شرکت هواپیمایی «ایران‌ایر» را به دلیل فعالیت در بخش حمل و نقل اقتصاد روسیه و مشارکت موثر در انتقال مستقیم یا غیرمستقیم سلاح‌ها یا مواد مربوطه از مبدا یا به مقصد ایران، تحریم کرده است.

بلینکن که پیش از ورود به کی‌یف و دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری این کشور، در یک کنفرانس خبری مشترک با لمی در لندن حاضر شده بود، با اشاره به شدت گرفتن درگیری‌ها در فصل پاییز و افزایش تهاجمات روسیه گفت: «این لحظه‌ای حساس برای اوکراین است.»

بلینکن گفت: «می‌خواهم مستقیما از زلنسکی و سایر مقامات اوکراینی بشنوم که اهداف کی‌یف در جنگ چیست و ما چگونه می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم.»

درخواست اوکراین برای موشک‌های دوربرد

زلنسکی همچنان از کشورهای غربی تقاضای ارسال موشک‌های دوربرد و رفع محدودیت‌های استفاده از آن‌ها برای هدف‌گیری پایگاه‌های هوایی و دیگر اهداف نظامی در عمق خاک روسیه را دارد.

مقام‌های آمریکایی از چنین اقدامی بیم دارند چرا که ممکن است این اقدام به درگیری مستقیم بین غرب و روسیه منجر شود.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، اخیرا اشاره کرده است که امکان انعطاف در این مورد وجود دارد.

تهدیدهای روسیه

ویاچسلاو ولودین، رییس مجلس دومای روسیه، روز چهارشنبه هشدار داد که اگر آمریکا و هم‌پیمانانش به اوکراین اجازه استفاده از موشک‌های دوربرد بدهند، مسکو آن‌ها را به عنوان طرف‌های جنگ تلقی خواهد کرد.

پسکوف هم اعلام کرد اگر کشورهای غربی به اوکراین مجوز استفاده از تسلیحات دوربرد خود برای حمله به عمق خاک روسیه را بدهند، روسیه «پاسخ مناسب» خواهد داد.

بلینکن با اشاره به اینکه فاکتورهای متعددی در این تصمیم دخیل است از بیان صریح موضع واشینگتن در این خصوص خودداری کرد.

در حالی که بیش از دو سال و نیم از آغاز تهاجم روسیه به اوکراین می‌گذرد، نیروهای اوکراینی در تلاش برای مقابله با پیشروی‌های روسیه در شرق اوکراین و حفظ اراضی خود تحت فشار قرار دارند.

اوکراین ماه گذشته در تلاش برای بازپس‌گیری بخشی از ابتکار عمل، نیروهای خود را به منطقه کورسک در داخل خاک روسیه فرستاد.

تحریم کشتی‌های روسیه

هم‌زمان با این تحولات، بریتانیا ۱۰ کشتی را به فهرست تحریم‌های روسیه اضافه کرد.

به گفته مقامات این کشور، این ۱۰ کشتی در «فروش غیرقانونی نفت روسیه» نقش داشتند.

از زمان آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، هزاران غیرنظامی جان خود را از دست داده‌اند و میلیون‌ها نفر مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌ و بسیاری از شهرها و روستاها به ویرانه تبدیل شده‌اند.

هم‌زمان با افزایش حملات پهپادی و موشکی روسیه به اوکراین، کی‌یف نیز صدها پهپاد تهاجمی را به عمق خاک روسیه پرتاب کرده است.

دیدار زلنسکی با بایدن

زلنسکی قرار است اواخر این ماه به ایالات متحده سفر کند و طرحی را به جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا و کامالا هریس و دونالد ترامپ، دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا ارائه دهد.

او امیدوار است طرحش به پایان جنگ منجر شود.

شهروندان در ایران همچنان با پیامدهای سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات سال ۱۴۰۱ دست و پنجه نرم می‌کنند در حالی که عاملان این سرکوب‌ها که طبق قوانین بین‌المللی «جنایت» توصیف می‌شوند، از مجازات مصون مانده‌اند.

عفو بین‌الملل روز چهارشنبه ۲۱ شهریور گزارشی منتشر و تاکید کرد که مردم سراسر ایران طی این اعتراضات، دهه‌ها سرکوب و تبعیض جنسیتی را به چالش کشیدند.

بر اساس این گزارش، هیچ تحقیقات کیفری «موثر، بی‌طرفانه و مستقلی» در مورد جنایات و نقض‌های جدی حقوق بشری که از سوی مقام‌های حکومتی حین و پس از خیزش انقلابی رخ داد، انجام نشده است.

به کار بردن غیرقانونی سلاح گرم

جنایاتی که عفو بین‌الملل در گزارش خود از آن‌ها یاد کرده است، شامل استفاده گسترده و غیرقانونی نیروهای امنیتی از زور و سلاح گرم است.

نیروهای امنیتی با شلیک گلوله‌های جنگی، تیراندازی با تفنگ‌های ساچمه‌ای، پرتاب گاز اشک‌آور و ضرب و جرح شدید معترضان با استفاده از باتون، صدها معترض و رهگذر از جمله تعداد زیادی کودک را به قتل رساندند و باعث جراحات شدید و ماندگار برای بسیاری دیگر شدند.

عفو بین‌الملل تاکید کرد مقام‌های جمهوری اسلامی کوشیده‌اند تا خانواده‌های دادخواه قربانیان را با بازداشت‌های خودسرانه، پیگردهای ناعادلانه، تهدید به مرگ و آزار و اذیت‌های مداوم، ساکت کنند.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز روز ۲۰ شهریور با انتشار گزارشی هشدار داد مقام‌های جمهوری اسلامی اعضای خانواده‌های ده‌ها نفر از افرادی را که در طول اعتراضات دو سال گذشته کشته، اعدام یا زندانی شده‌اند، با اتهام‌های دروغین بازداشت یا تهدید کرده یا مورد آزار و اذیت قرار داده‌ است.

گزارش جدید عفو بین‌الملل تاکید کرد که دو سال پس از خیزش انقلاب ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، مقام‌های حکومت، حملاتشان را به حقوق بشر شدت بخشیده‌اند و با سرکوب خشونت‌آمیز فزاینده علیه زنانی که قوانین حجاب اجباری را نقض می‌کنند، «جنگی علیه زنان و دختران» راه انداخته‌اند.

افزایش اعدام‌ها در ایران برای سرکوب اعتراض شهروندان

جمهوری اسلامی استفاده از مجازات اعدام را برای خاموش کردن صدای مخالفان خود افزایش داده است.

اواسط شهریور امسال سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد در ماه گذشته (آگوست) دست‌کم ۱۰۰ نفر در ایران اعدام شدند و به این ترتیب تعداد اعدام‌هایی که جمهوری اسلامی در هشت ماه نخست سال جاری میلادی در ایران انجام داده، به دست‌کم ۴۰۲ نفر رسیده است.

نوزدهم شهریور نیز ۲۶ نهاد حقوق بشری با صدور بیانیه‌ای مشترک، نگرانی عمیق و اعتراض شدیدشان را نسبت به وضعیت زندانیان سیاسی محکوم یا در معرض صدور حکم اعدام در ایران، ابراز کردند.

آن‌ها در این بیانیه، از تلاش آشکار و دامنه‌دار جمهوری اسلامی برای انتقام گرفتن از خیزش «زن، زندگی، آزادی» و سرکوب و تداوم نقض سیستماتیک حقوق زنان ایران گفتند.

دایانا الطحاوی، معاون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بین‌الملل، سالگرد این خیزش را «یادآوری هولناکی» از این موضوع دانست که بسیاری از مردم ایران همچنان از «پیامدهای سرکوب وحشیانه حکومت» رنج می‌برند و قربانیان، بازماندگان و خانواده‌های آنان هنوز از دست‌یابی به حقیقت، عدالت و جبران خسارت محروم‌اند.

او در ادامه، به تلاش‌های دو ساله جمهوری اسلامی برای پنهان کردن جنایاتش از طریق «کمپین تبلیغاتی مبتنی بر انکار و تحریف واقعیت» و همچنین، «تهدید بازماندگان و خانواده‌های قربانیان» اشاره کرد.

الطحاوی تاکید کرد به دلیل نبود امکان تحقیقات مستقل و بی‌طرفانه در داخل ایران، دولت‌های دیگر باید از صلاحیت قضایی جهانی استفاده و تحقیقاتی کیفری را درباره جنایات مقام‌های جمهوری اسلامی آغاز کنند.

سازمان عفو بین‌الملل ۳۰ مرداد سال گذشته با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود مقام‌های حکومت در آستانه سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی، کمپین آزار و اذیت خانواده جان‌باختگان اعتراضات را با هدف ساکت کردن آنان و نیز مصون ماندن خود از مجازات، تشدید کرده‌اند.

الطحاوی همان زمان گفت خانواده کشته‌شدگان اعتراضات باید در مقابل بازداشت خودسرانه، تهدید و سایر اقدامات تلافی‌جویانه حکومت محافظت شوند.

رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۳، در اولین سفر خارجی خود راهی عراق شد.

قرار بود رئیسی به عنوان رئیس دولت سیزدهم این سفر را انجام دهد که در پی مرگ او، پزشکیان راهی عراق شد.

در این سفر، پزشکیان یک لوح حاوی پیام رهبر جمهوری اسلامی را به محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق تقدیم کرد.

در این لوح که به زبان عربی نوشته شده است، خامنه‌ای از عراقی‌ها بابت «پذیرایی از شرکت‌کنندگان در راهپیمایی اربعین» تشکر کرده است.

نشست خبری با نخست‌وزیر عراق

در نشست خبری مشترک پزشکیان با السودانی که بعدازظهر روز ۲۱ شهریور برگزار شد، پزشکیان با اشاره به استفاده از فرصت‌های همکاری بین دو کشور، گفت: «در این زمینه نیازمند اجرای توافقات امنیتی بین دو کشور هستیم تا با تروریست‌ها و دشمنان مقابله کنیم. همان کسانی که ثبات و امنیت منطقه را به مخاطره انداختند.»

رییس‌ دولت چهاردهم یادآور شد: «تصورم این است که در کشورهای اسلامی به دلیل رسالت خداوند بر ما، باید از هر گونه فتنه و اختلاف پرهیز کنیم. اکنون اگر با هم و در کنار هم باشیم، مانع افتادن در دامن آتش خواهیم شد.»

پزشکیان با اشاره به درگیری‌های گروه‌های فلسطینی و ارتش اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، گفت: «هر فلسطینی که دنبال دفاع از خود باشد را تروریست می‌نامند. ین ادبیات جدیدی است که کسانی که به دنبال دفاع از خود باشند را تروریست می‌نامند.»

السودانی هم ضمن اشاره به کمک جمهوری اسلامی برای تامین گاز عراق گفت: «از جمهوری اسلامی تشکر می‌کنیم که در خرید گاز از ترکمنستان به ما کمک کرد. با وجود تحریم‌های موجود، برادران ایرانی به ما کمک گسترده‌ای کردند.»

السودانی خاطرنشان کرد: «هیچ‌کس حق ندارد از خاک عراق برای حمله به ایران استفاده کند.»

پیش از این نشست، رییس دولت چهاردهم در دیدار با عبداللطیف جمال رشید، رییس‌جمهوری عراق، با اشاره به این که تقویت وحدت میان کشورهای اسلامی منجر به بی‌اثر شدن تحریم‌ها خواهد شد، گفت: «وحدت میان کشورهای اسلامی کلید و رمز خشکاندن ریشه تروریسم صهیونیستی خواهد بود.»

جمال رشید ضمن اشاره به رئیسی و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه دولت سیزدهم جمهوری اسلامی، «نقض حاکمیت ارضی ایران، ترور شهید اسماعیل هنیه و کشتار مردم غزه و فلسطین» را محکوم کرد.

اولین سفر خارجی پزشکیان

بر اساس اعلام رسمی، سفر پزشکیان به عراق سه روزه خواهد بود و هدف آن افزایش ارتباطات سیاسی، اقتصادی و امنیتی است.

اولین برنامه پزشکیان در این سفر، دیدار با رییس‌جمهوری عراق بود.

پزشکیان پیش از عزیمت به عراق گفت: «بر اساس سیاست‌هایی که قبلا اعلام شده و هم‌چنین سیاست اعلامی مقام معظم رهبری مبنی بر ارتباط صمیمی با همسایگان، به خصوص عراق که از گذشته با ما ارتباطات زیادی داشته و کشور دوست و مسلمان و همسایه و همکار اقتصادی و سیاسی و اجتماعی ماست و مرکز علم و فرهنگ اسلامی است و روحانیت از آنجا نشات گرفته است، طبیعتا اولین سفر خارجی دولت چهاردهم می‌تواند از کشور دوست و برادر، عراق باشد.»

او پس از ورود به بغداد، ابتدا به محل یادبود ابومهدی مهندس، از رهبران گروه‌های مسلح عراق رفت و به آن ادای احترام کرد. مهندس همراه با قاسم سلیمانی در روز ۱۳ دی‌ ۱۳۹۸، به دستور دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری وقت آمریکا، در عراق کشته شد.

سفر به اقلیم کردستان، ۱۵ یادداشت همکاری و بازدید از بصره برای اولین بار

آن طور که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه دولت چهاردهم گفته، قرار است در سفر پزشکیان به عراق، ۱۵ یادداشت تفاهم میان دو کشور به امضا برسد.

علاوه بر دیدارهای رسمی با نخست‌وزیر، رییس‌جمهوری، روسای مجلس و دستگاه قضایی و امضای اسناد همکاری مشترک، پزشکیان دیدارهایی نیز با تجار و ایرانیان ساکن عراق خواهد داشت.

علی عابدی، سرکنسول جمهوری اسلامی در بصره با اشاره به بی‌سابقه بودن دیدار یک رییس دولت جمهوری اسلامی از بصره گفت: «دیدار با مسئولان استانی بصره و همچنین دیدار با شیوخ عشایر، مواکب، اساتید دانشگاه‌ها، علما، اصحاب فرهنگ و هنر، تجار و بازرگانان، از دیگر برنامه‌های آقای پزشکیان در جریان سفر به بصره است.»

پزشکیان قرار است از برخی پروژه‌های شرکت‌های ایرانی در بصره بازدید کند.

خبرگزاری ایسنا خبر داده است او به دعوت رسمی مقامات اقلیم کردستان راهی اربیل و سلیمانیه در شمال عراق خواهد شد.

پزشکیان در حالی قرار است به اقلیم کردستان سفر کند که جمعه ۱۶ شهریور، اردوگاه احزاب کرد کومله در اقلیم کردستان، با فشار جمهوری اسلامی جابه‌جا شد.

این اولین بار است که یک مقام جمهوری اسلامی در این سطح از اقلیم کردستان بازدید می‌کند.

۱۹ اردیبهشت امسال، نیچروان بارزانی، رییس اقلیم کردستان، در سفر به تهران با خامنه‌ای، رئیسی و حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران دیدار کرد.

این بیانیه تاکید کرد که جمهوری اسلامی همچنان برنامه هسته‌ای خود را گسترش می‌دهد، آبشارهای سانتریفیوژهای پیشرفته بیشتری نصب و اورانیوم با غنای بالا تولید می‌کند که هیچ توجیه قابل قبولی برای استفاده صلح‌آمیز ندارد.

در بخشی دیگر از بیانیه آمده است: «در واقع، تولید اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی ایران، در تضاد با رفتار سایر کشورهای غیر‌ هسته‌ای عضو ان‌پی‌تی است.»

روز چهارشنبه ۲۱ شهریور، میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین، در سخنرانی خود در جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «اگر برجام به شکل کامل اجرا می‌شد، تقریبا تمام نگرانی‌های موجود در مورد برنامه اتمی ایران برطرف می‌شد.»

به گفته اولیانوف، این توافق به دلیل سیاست کشورهای غربی به ویژه آمریکا، به طور کامل اجرا نشد.

بر اساس آخرین گزارش‌های محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که روز هشتم شهریور به رویت خبرگزاری رویترز رسیده است، جمهوری اسلامی همچنان برنامه تولید اورانیوم با غنای بالای خود را که می‌تواند برای ساخت سلاح هسته‌ای به کار گرفته شود، ادامه می‌دهد.

در این گزارش‌ها تاکید شده که به‌رغم همه نگرانی‌ها، جمهوری اسلامی ذخایر اورانیوم غنی‌سازی‌شده با غلظت بالا را افزایش داده است.

کشورهای غربی می‌گویند غنی‌سازی اورانیوم با این غلظت، هیچ توجیه غیرنظامی‌ای ندارد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز روز دوشنبه ۱۹ شهریور در نشست شورای حکام آژانس تاکید کرد ذخایر اورانیوم غنی‌شده جمهوری اسلامی تا سطح ۲۰ درصد و ۶۰ درصد همچنان در حال افزایش است و آژانس، اطلاعات کافی درباره تولید سانتریفیوژها و موجودی آن‌ها در ایران ندارد.

او یادآور شد که جمهوری اسلامی، تعداد آبشارهای مورد استفاده برای غنی‌سازی UF6 را نیز بیشتر کرده است.

بر اساس گزارش گروسی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیوستگی اشراف خود را بر تولید و موجودی سانتریفیوژها، روتورها و دیافراگم‌ها، آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم در ایران از دست داده است.

سه سال و نیم پیش جمهوری اسلامی اجرای تعهدات هسته‌ای خود تحت برجام، از جمله اجرای موقت پروتکل الحاقی را متوقف کرد و از آن زمان، آژانس دسترسی‌های تکمیلی در ایران نداشته است.

نمایندگی آمریکا:‌ تهران با آژانس شفاف نیست

هیات نمایندگی ایالات متحده در شورای حکام در بیانیه خود با اشاره به همین موضوع، تاکید کرد تهران به جای ارائه شفافیت بیشتر، اجرای پروتکل الحاقی را متوقف و تداوم آگاهی آژانس درباره تولید قطعات سانتریفیوژ را قطع کرده است.

این بیانیه افزود: «همان‌طور که به‌وضوح اعلام کرده‌ایم، ایران باید بدون تاخیر بیشتر، تعهدات قانونی خود را در زمینه پادمان‌ها به‌طور کامل اجرا کند و شفافیت کامل در مورد فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی سانتریفیوژها به آژانس ارائه دهد.»

شورای حکام روز ۱۶ خرداد قطعنامه پیشنهادی فرانسه، بریتانیا و آلمان، موسوم به تروئیکا را درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به تصویب رساند و از تهران خواست تا همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بهبود ببخشد و ممنوعیت ورود «بازرسان مجرب» آژانس را لغو کند.

جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ مجوز فعالیت گروهی از بازرسان آژانس در ایران را باطل کرده بود.

گروسی در سخنرانی روز دوشنبه خود گفت هیچ پیشرفتی در حل مسائل باقی‌مانده مربوط به پادمان‌های ان‌پی‌تی با جمهوری اسلامی حاصل نشده اما ایران مدعی است که همه مواد، فعالیت‌ها و مکان‌های هسته‌ای را طبق توافق‌نامه پادمان‌های ان‌پی‌تی اعلام کرده. با این‌حال، این ادعا با یافته‌های آژانس که حاکی از وجود ذرات اورانیوم با منشا انسان‌ساخت در مکان‌های اعلام‌ نشده در ایران است، سازگاری ندارد.

گروسی تاکید کرد که آژانس باید بداند مکان فعلی مواد هسته‌ای یا تجهیزات آلوده مرتبط کجاست.

نمایندگی جمهوری اسلامی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز یک‌شنبه ۱۸ شهریور با انتشار یک یادداشت توضیحی، اسناد این نهاد نظارتی سازمان ملل را درباره مراکز و فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده تهران «ساختگی و غیرمعتبر» خواند و اعلام کرد حکومت ایران هیچ تعهدی برای پاسخ‌گویی به سوالات آژانس بر اساس این اسناد ندارد.

این یادداشت همچنین نگرانی آژانس در مورد تولید اورانیوم با غنای بالا در ایران را «بسیار تعجب‌آور» توصیف و تاکید کرد: «هیچ محدودیتی در سطوح و مقادیر غنی‌سازی پیش‌بینی شده در موافقت‌نامه پادمان جامع وجود ندارد.»

پیش‌تر و در خرداد امسال نیز نمایندگی جمهوری اسلامی در وین گزارش گروسی را در مورد رفع نشدن ابهام‌ها درباره یافتن ذرات اورانیوم با منشا انسانی در تورقوزآباد، «بر اساس اطلاعات و شواهد غیر‌معتبر» خوانده و گفته بود تورقوزآباد یک «انبار ضایعات صنعتی» است.

اولین بار، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در مهر ۱۳۹۷ در سخنرانی خود در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل، با نشان دادن نقشه‌ و عکس به مکانی در تورقوزآباد کهریزک در جنوب غربی تهران اشاره کرد و آن را «انبار مخفی مواد و تجهیزات هسته‌ای» معرفی کرد.

در سال‌های اخیر مقام‌های حکومت ایران به‌طور مکرر به توانایی جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هسته‌ای اشاره کرده‌اند و اخیرا از تغییر دکترین هسته‌ای تهران سخن گفته‌اند.

علی‌اکبر صالحی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی، در بهمن‌ ۱۴۰۲ با تایید تلویحی دست‌یابی جمهوری اسلامی به توانایی ساخت بمب اتمی گفته بود: «ما همه آستانه‌های علم و فن‌آوری هسته‌ای را داریم.»