تجمع دانشجویان رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد در اعتراض به شهریههای بالا
دانشجویان رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد که از هفته گذشته در اعتراض به افزایش ۲۰۰ درصدی شهریه و فشارهای اقتصادی ناشی از آن دست به تجمعات اعتراضی زدهاند، روز شنبه ۲۸ مهر به اعتراض خود ادامه دادند و در مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی در تهران تجمع کردند.
اعتراضات دانشجویان از هفته گذشته و در پی اعلام افزایش میزان شهریه از ۳۰ میلیون تومان برای هر نیمسال در سال قبل به ۹۰ میلیون تومان برای هر نیمسال در سال جدید، آغاز شد.
تصاویر و ویدیوهای منتشر شده از تجمع دانشجویان معترض در روز شنبه نشان میدهند معترضان پلاکارهایی با شعارهایی از جمله «نه به افزایش شهریه نجومی دانشگاه آزاد بدون اطلاع قبلی» در دست گرفتند.
دانشجویان معترض رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد، افزایش ۲۰۰ درصدی شهریههای خود را نشانهای از «سرکوب نخبهپروی در ایران، سرکوب عدالت در دانشگاه آزاد با هدف حذف نخبگان و ترویج اشرافگرایی» دانستند.
خبرگزاری دانشجو روز ۲۸ مهر در گزارشی درباره این اعتراضها نوشت که پس از اعتراض در مقابل ساختمان مرکزی دانشگاه آزاد و شورای عالی انقلاب فرهنگی، سخنگوی دانشگاه آزاد اعلام کرد «افزایش شهریه، قانونی و مصوبه هیات امنای این دانشگاه» است.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند گروهی از دانشجویان علومپزشکی نیز روز ۲۸ مهر در اعتراض به بخشنامه ممنوعیت فروش تعهدات مقابل ساختمان وزارت بهداشت تجمع کردند.
طبق بخشنامهای که سوم مرداد ماه از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی صادر شده، دانشجویان نمیتوانند مدرک تحصیلی خود را خریداری و آزاد کنند. اتفاقی که تا پیش از این در یک روند اداری، رخ میداد.
افزایش شهریه بدون اطلاعرسانی قبلی
شماری از دانشجویان رشتههای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی دانشگاه آزاد، روز ۲۵ مهر با تجمع در مقابل ساختمان دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی، اعتراض خود را به افزایش شهریه دانشگاه آزاد اعلام کردند.
قاضیزاده که به عنوان یکی از نمایندگان دانشجویان معترض معرفی شده، همان روز در گفتوگو با ایسنا گفت: «دانشگاه آزاد علیرغم بخشنامه داخلی خود که دستور درج افزایش شهریه در دفترچه آزمون سراسری ۱۴۰۳ صادر کرده، این مصوبه افزایش شهریه را در دفترچه مشاور درج نکرده و در هیچ سایت و رسانهای نیز در این خصوص اطلاعرسانی نکرده است.»
او با بیان این که تمامی اولیا و دانشجویان بر اساس اطلاعات گرفته شده از امور مالی دانشگاه آزاد بر اساس شهریه ۳۰ تا ۴۰ میلیونی پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی و برابر تمکن مالی خود اقدام به انتخاب این رشتهها کردند، گفت: «اکنون پس از اعلام نتایج و در زمان مراجعه برای ثبتنام دانشگاه، افزایش ۲۰۰ درصدی و غیرمتعارف شهریه را اعلام و پذیرفتهشدگان را از ثبتنام مایوس کردند.»
به گفته قاضیزاده، مسئولان واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد به دانشجویان ورودی سال جدید اعلام کردهاند در صورت نارضایتی از شهریههای اعلام شده، میتوانند برای تحصیل به دانشگاههای ترکیه و گرجستان بروند.
وزیر علوم: مذاکره میکنیم
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دولت مسعود پزشکیان در پاسخ به سوالی درباره افزایش شهریه دوره دکتری حرفهای رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد گفت: «با دانشگاه آزاد در حال مذاکره هستم تا مشخص شود که با چه دلیلی افزایش داشته است.»
سیمایی صراف در پاسخ به این سوال که آیا از نظر قانونی امکان این مقدار افزایش شهریه وجود دارد، گفت: «در موسسات غیردولتی این گونه از تصمیمات در اختیار خود آنهاست.»
وزیر علوم با بیان این که این وزارتخانه تنها نظارت کلی بر دانشگاههای غیرانتفاعی دارد، گفت: «ما موازینی داریم که سعی میکنیم با توجه به آنها نرخ جدید برای دانشجویان تعدیل شود.»
او درباره این که چه زمانی نتیجه اعلام خواهد شد، گفت: «صبر کنید تا دانشگاه آزاد به ما جواب بدهد. حتما پیگیر هستیم.»
موضوع افزایش شهریههای دانشجویان دانشگاه آزاد در سالهای گذشته نیز اعتراضات دانشجویان را به همراه داشت.
محمدمهدی طهرانچی، رییس دانشگاه آزاد، خرداد ماه ۱۴۰۱ افزایش شهریه را امری طبیعی نامید و درباره آن گفت: «ما یک سازمان هزینه-درآمد هستیم و روی دوش دولتها حرکت نمیکنیم.»
او همان زمان گفت: «به دانشجویان قول میدهم افزایش شهریه به اندازه افزایش حقوق کارکنان دانشگاه آزاد نباشد.»
دانشگاه آزاد در اردیبهشت ۱۳۶۱ به پیشنهاد اکبر هاشمی رفسنجانی تاسیس شد و ثروتمندترین دانشگاه ایران محسوب میشود.
هزینههای این دانشگاه بر اساس اساسنامه آن، از طریق گرفتن شهریه از دانشجویان و کمکهای دولتی و مردمی و نهادهای انقلاب اسلامی تامین میشود.
روزنامه اعتماد درباره اجبار والدین دانشآموزان به نظافت مدارس بهدلیل نداشتن شهریه نوشت که در تایباد، مدرسه دخترانه «باهنر» پدر دختری را تهدید به اخراج در صورت ندادن شهریه کرده و در تهران، یک مدرسه لیستی از خانوادههای بیبضاعت تهیه کرده و با آنان برای نظافت مدرسه تماس گرفته است.
روزنامه اعتماد در شماره روز ۲۸ مهر خود با اشاره به انتشار خبر اجبار مادر یک دانشآموز به نظافت کلاسهای مدرسه نوشت که پیگیریهایش نشان داده این موضوع در دیگر مدارس نیز اتفاق افتاده است.
به نوشته این روزنامه، نظافت مدارس از سوی والدین برخی دانشآموزان موضوع جدیدی نیست و بعضی مدارس هنگام ثبتنام، اولیای دانشآموزان بیبضاعت را وادار به نظافت کرده و اگر خانوادهها به دلایلی نظافت را قبول نکنند، آنها را تهدید میکنند که فرزندشان از مدرسه اخراج میشود.
نویسنده این گزارش با بیان این که این ماجرا در یکی از مدارس تهران و مدرسه باهنر شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی نیز رخ داده، نوشت که طبق پیگیریهایش بعضی دانشآموزان در مدرسه مورد آزار قرار گرفته و آسیب جدی به آنها وارد شده تا جایی که ترک تحصیل کردهاند.
مسئولان یک مدرسه دولتی در شهر قدس تهران، مادر یک دانشآموز را مجبور کردند برای ثبتنام فرزندش در مدرسه، تمامی کلاسهای درس را تمیز کند.
سعید یقینی، خبرنگار صداوسیمای جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر ماه با اعلام این خبر در استوری اینستاگرام خود نوشت که یک مادر به او گفته چون پول نداشته پسرش را در یک مدرسه دولتی در شهر قدس واقع در غرب استان تهران ثبتنام کند، مسئولان مدرسه او را مجبور کردهاند تکتک کلاسهای درس را تمیز کند.
نظافت مدرسه از سوی اولیای دانشآموزان
روزنامه اعتماد در گزارش روز شنبه خود با اشاره به نظافت مدرسه به دست اولیای دانشآموزان در تهران و تایباد به خاطر نداشتن پول ثبتنام، نوشت که مدیر یکی از مدارس در تهران از اولیای دانشآموزان بیبضاعت به منظور نظافت مدرسه استفاده کرده و گفته خانوادههایی که پول ثبتنام ندارند، به مدرسه مراجعه کنند.
طبق این گزارش، وقتی اولیای دانشآموزان به مدرسه مراجعه کردهاند به آنها گفته شده یا مدرسه را نظافت کنند یا اگر کارهایی از قبیل بنایی و جوشکاری بلد هستند، این کارها را برای مدرسه انجام دهند.
اعتماد با بیان این که این اقدام به خانواده دانشآموزان بیبضاعت اجبار شده، نوشت که بعد از این شرط، اولیای دانشآموزان از مدرسه شاکی و برخی از آنها از این پیشنهاد ناراحت شده و به مسئول آموزش و پرورش منطقه گزارش دادهاند اما اداره آموزش و پرورش توبیخی برای مدیر و مسئول مدرسه در نظر نگرفته است.
تنبیه بدنی یک دانشآموز
اعتماد در گزارش خود درباره این مدرسه نوشت که مدیر و معاون اجرایی رفتار مناسبی با دانشآموزان ندارند و چند وقت پیش معاون اجرایی این مدرسه به یکی از دانشآموزان مقطع ابتدایی سیلی زده است.
طبق این گزارش، این رخداد به گوش خانواده دانشآموز رسیده و مدیر و معاون مدرسه به جای این که از آنها عذرخواهی کنند، باعث ایجاد تشنج بیشتر و درگیری شدهاند.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این باره منتشر شده است.
بر اساس ماده ۷۷ آییننامه انضباطی مدارس، اعمال هر گونه تنبیه همچون اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی به منظور تنبیه، ممنوع است.
به نوشته اعتماد، یک مدرسه در تهران از اولیای «دانشآموزان اتباع»، یک تا دو میلیون تومان به صورت نقدی دریافت میکند تا فرزندان آنها را ثبتنام کند.
مادر دانشآموز پایه هفتم مدرسه «توحید-۱» در شهر قدس که بهخاطر ناتوانی در پرداخت هزینه مطالبه شده برای ثبتنام مدرسه دخترش مجبور به نظافت مدرسه شده، جزییات این موضوع را در گفتوگو با اعتماد تشریح کرد.
او با بیان این که دخترش حدود دو سال ترک تحصیل کرده بوده و هزینه تحصیلش را نداشته، گفت که امسال مدرسه موقع ثبتنام ۷۰۰ هزار تومان میخواست اما: «من ۱۰۰ هزار تومان داشتم و مجبور شدم به خاطر دخترم کلاسها را نظافت کنم.»
این مادر با بیان این که تنها خودش نبوده و خانوادههای دیگری نیز در این وضعیت بودهاند، اضافه کرد: «خانواده ما تحت پوشش کمیته امداد است اما نه به صورت دائم؛ شش ماه پول میدهند، شش ماه نمیدهند.»
او با اشاره به وضعیت نامناسب مالی خانواده و بیماری همسرش گفت: «هفته پیش دعوتمان کردند، گفتند بیایید کارت هدیه میدهیم، کمکتان میکنیم. گفتم خانهمان دور است نمیتوانم بیایم. گفتند بیایید میخواهیم هزینهتان را بدهیم. ۲۷۰ هزار تومان هزینه اسنپ دادم تا رسیدم آنجا اما هیچی به ما ندادند.»
مادر این دانشآموز اضافه کرد: «ما الان مدتی است مرغ نخوردهایم. اصلا مزه مرغ یادمان رفته. بچههایم به من میگویند مامان مرغ بخر، میوه بخر؛ ندارم ... از کجا بیاورم؟»
به نوشته اعتماد، بعد از صحبتهای این مادر، روابط عمومی آموزش و پرورش شهر قدس اعلام کرد با پذیرش استعفای مدیر، «ابلاغ ایشان لغو و پرونده جهت ادامه بررسی در اختیار هیات رسیدگی به تخلفات قرار گرفته» است.
نقض قوانین داخلی و بینالمللی
ثبتنام نکردن دانشآموزان در مدرسه و درخواست وجه برای ثبتنام آنها در حالی صورت گرفته که حق تحصیل از جمله حقوق بنیادین کودکان است که در قوانین داخلی و بینالمللی به رسمیت شناخته شده.
مطابق با ماده ۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای تمامی مردم تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد.
در اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز بر دسترسی به آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه شهروندان در تمام سطوح و تسهیل و تعمیم آموزش عالی تاکید شده است.
همچنین طبق ماده ۲۸ کنوانسیون حقوق کودک که ایران نیز به آن پیوسته، کشورهای عضو موظف به فراهم کردن حق تحصیل برای همه کودکان هستند.
مرکز آمار ایران، ۱۱ مهر امسال از افزایش شمار بازماندگان از تحصیل در کشور خبر داد و نوشت که در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲، دستکم ۹۲۹ هزار و ۷۹۸ نفر از تحصیل بازماندند.
طبق این گزارش، آمارها نشان میدهند بازماندگی و ترک تحصیل با میزان توسعهیافتگی و نقشه فقر کشور هماهنگی دارد و استانهایی که از نظر اقتصادی توسعه کمتری را تجربه کردهاند، در صدر استانهای درگیر بازماندگی و ترک تحصیل هستند.
سازمان عفو بینالملل در بیانیهای نسبت به احتمال اعدام محمدرضا عزیزی، کودک-مجرم محبوس در زندان عادلآباد شیراز در روز دوشنبه ۳۰ مهر هشدار داد. عفو بینالملل با بیان این که عزیزی در زمان بازداشت ۱۷ سال داشته است، از مقامات جمهوری اسلامی خواست فورا روند اجرای حکم او را متوقف کنند.
این سازمان حقوق بشری بینالمللی در بیانیهای تاکید کرد روند برنامهریزی شده برای اجرای حکم اعدام عزیزی، نقض حق حیات کودکان و کسانی است که در زمان بازداشت و ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال داشتهاند.
سارا حشاش، معاون مدیر عفو بینالملل در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در این باره گفت: «اعدام برنامهریزی شده محمدرضا عزیزی، نشاندهنده ظلم و ستم آشکار مقامات جمهوری اسلامی و بیاعتنایی مکرر آنها نسبت به حق زندگی برای کودکان است.»
به گفته این مقام عفو بینالملل، استفاده از مجازات اعدام برای افراد کودک-مجرم در تعارض آشکار با قوانین بینالمللی حقوق بشری و قوانین مدنی است و وظایف و تعهدات بینالمللی ایران را زیر سوال میبرد.
صدور حکم اعدام و اجرای آن برای افراد زیر ۱۸ سال خلاف استانداردهای بینالمللی حقوق بشر از جمله کنوانسیون حقوق کودک است که ایران یکی از امضا کنندگان آن است.
ایران از معدود کشورهای جهان است که در آن برای افراد زیر ۱۸ سال حکم اعدام صادر و اجرا میشود.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، با انتشار مطلبی در حساب ایکس خود با اشاره به این که ممکن است عزیزی روز دوشنبه در زندان عادلآباد شیراز اعدام شود، اظهار امیدواری کرد تلاشها برای نجات او نتیجه بدهد و حکم او لغو شود.
امیریمقدم با اشاره به غیرقانونی بودن صدور حکم اعدام برای افراد وقتی که در زیر ۱۸ سالگی مرتکب جرم شدهاند، خاطرنشان کرد پروسه قضایی در پرونده عزیزی دارای ایرادهای مهمی است و در حال حاضر واکنش شدید بینالمللی یکی از معدود راههای نجات او از اعدام است.
محمدرضا عزیزی، کودک-مجرم زندانی، متولد دوم شهریور ۱۳۸۲ است. او در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۹۹، یعنی زمانی که تنها ۱۷ سال و ۲۷ روز سن داشت، بازداشت و در شعبه اول دادگاه کیفری یک استان فارس به اتهام «قتل» به اعدام محکوم شد.
عفو بینالملل در بخشی از بیانیه ۲۷ مهر خود نوشت که عزیزی پس از بازداشت، بدون حق داشتن وکیل، مورد بازجویی قرار گرفت.
در این بیانیه آمده است که سازمان پزشکی قانونی ایران که یک موسسه پزشکی قانونی دولتی تحت نظارت قوه قضاییه جمهوری اسلامی است، بدون ارائه توضیحی درباره چگونگی وقوع جرم، تنها بر اساس پرسیدن نام و نام خانوادگی به این نتیجه رسیده که عزیزی در زمان ارتکاب قتل، به «رشد و بلوغ جسمانی و عقلانی» رسیده بوده است.
طبق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی، در پرونده افرادی که وقتی کمتر از ۱۸ سال دارند مرتکب جرم «قتل» میشوند، قاضی میتواند برای تعیین رشد عقلانی، متهم را به پزشکی قانونی ارجاع دهد.
این بررسی روانپزشکی کاملا سلیقهای و در معاینات کوتاه و گاه بر مبنای چند سوال کلی مانند «آیا میدانید که قتل خلاف قانون است»، اعمال میشود.
به گزارش سازمانهای حقوق بشری، از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۵۷۷ نفر، از جمله ۲۰ زن و یک کودک-مجرم در زندانهای مختلف ایران به دار آویخته شدند.
خبرگزاری هرانا پیشتر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام نوشت که در بازه زمانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۳ تا هشت اکتبر ۲۰۲۴، دستکم ۸۱۱ نفر در ایران اعدام شدند.
طبق این گزارش، طی این مدت ۱۸۶ نفر به اعدام محکوم شدهاند و ۵۹ حکم اعدام نیز از سوی دیوان عالی کشور تایید شده است.
سازمان عفو بینالملل نیز در آخرین گزارش سالانه خود درباره مجازات مرگ، با اشاره به افزایش چشمگیر اعدام در ایران نوشت نزدیک ۷۵ درصد کل اعدامهای ثبتشده در سال ۲۰۲۳ در جهان، در ایران انجام شده است.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۳ دستکم ۲۴ زن و پنج کودک-مجرم را اعدام کرد.
بعد از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، استفاده از مجازات اعدام برای القای وحشت در میان مردم و تشدید کنترل حکومت بر قدرت، افزایش یافته است.
فیلم «شهید» ساخته نرگس کلهر، برنده بهترین فیلم سینمایی و بهترین موسیقی فیلم سال در ایالت هسن آلمان شد. این فیلم در بخش فوروم دوره هفتادوچهارم جشنواره فیلم برلین نیز موفق به کسب دو جایزه جنبی از جمله جایزه «آرتهاوس» شده بود.
نرگس کلهر در فیلم «شهید»، به روایت حذف کلمه «شهید» از نام خانوادگیاش در آلمان پرداخته است.
«شهید» اولین فیلم بلند داستانی کلهر پس از ۱۴ سال پناهندگی او در آلمان است.
فیلمنامه این فیلم کار مشترک کلهر و آیدین عالینژاد است و بهارک عبدلیفرد، نیما نظرینیا و نرگس کلهر، بازیگران آن هستند.
این فیلم پیش از این در آلمان اکران عمومی شده و فرزاد رستمیان در یادداشتی برای ایراناینترنشنال به آن پرداخته است: «شاید مفهوم مرکزی شهید را بتوان در این جمله خلاصه کرد: پاک کردن تاریخ مردانه از خاطرات یک زن. اگر این جمله بهنظر ناممکن میرسد، پس فیلم نیز دست به دامان تخیل میبرد و با به هم ریختن قالبهای رایج سینما، انگار که تاریخ کشورش را در هم میکند و از طریق خیال، تاریخ را دوباره مینویسد.»
رستمیان در ادامه یادداشت خود درباره این فیلم نوشته است: «شهید درامی خود-زندگینامهای است که از زاویه دید یک دختر، مفهوم زن را میجوید؛ زنی که در طول این سالهای مدنیت، تنها ابزاری بیش برای مردان نبوده و مهمترین وظیفهاش، تولید مثل و بقای نسل همان مردانی است که خود آغازگر این تاریخ ضد زنانه بودهاند. داستان از این قرار است: دختری ایرانی-آلمانی (که نامش همنام با کارگردان است: نرگس شهید کلهر) قصد دارد واژه شهید را از نام خانوادگیاش پاک کند زیرا این واژه مردانه است و برای او یادآور تاریخ مردانه که در آن سایههای سرکوب، هویت زن را در هم میشکند. انگار زن دارد از هویت تاریخیاش میگریزد و با حذف این کلمه میتواند از سرنوشت ناکام خویش رهایی یابد.»
نرگس کلهر، فرزند مهدی کلهر، از مقامهای پیشین جمهوری اسلامی است که در پاییز سال ۱۳۸۸ به آلمان پناهنده شد.
مهدی کلهر در آن زمان مشاور محمود احمدینژاد، رییس وقت دولت جمهوری اسلامی بود. او در سالهای ابتدایی پس از انقلاب ۵۷ نیز مسئولیتهایی از جمله معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در دولتهای محمدعلی رجایی و میرحسین موسوی بر عهده داشت.
شاهزاده رضا پهلوی، روز جمعه،۲۷ مهر، گفت که براساس خواسته مردم ایران و سوابق ۴۰ سالهاش، به وظیفه خود عمل میکند تا به بهترین شکل ممکن به مردم ایران خدمت کند و اطمینان بیابد که آنها به آرمان دیرینه خود برای رسیدن به آزادی و حقوق بشر دست پیدا میکنند.
او در گفتوگویی با شبکه اسکای نیوز استرالیا علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را نماد شر خواند و گفت خامنهای به ایران و ایرانیان اهمیت نمیدهد و ایرانیان نخستین قربانیان و گروگانهای جمهوری اسلامی بودهاند.
او گفت: «جمهوری اسلامی از منابع ایران به نفع هموطنانم استفاده نمیکند، بلکه منابع ایران و ایرانیان را برای ترویج ایدئولوژی خود از طریق نیابتیها و با تهدید، اخاذی و ترور هزینه میکند. آنها به چیزی خلاف آرمانهای ایرانیان عمل میکنند که خواهان همان آزادیها و زندگیهایی هستند که در جوامع دموکراتیک آزاد دارید. جمهوری اسلامی ایران و ایرانیان را به زمانهای قرون وسطی بازگردانده است.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «مشکل اصلی ما از ابتدا این بوده است که رویکرد دیپلماتیک و مذاکره با این رژیم بر مبنای این اشتباه بنا شده است که جمهوری اسلامی رفتار خود را تغییر خواهد داد. این رژیم نمیتواند با دنیای آزاد همزیستی کند؛ آنها شهادت را جشن میگیرند، ما زندگی را. آنها به حقوق بشر اهمیت نمیدهند. سیاستهای مماشات فقط رژیم را تقویت کرده و ما را به شرایط امروز رسانده است.»
او در ادامه این گفتوگو تاکید کرد: «مردم ایران ثبات کردهاند حتی بدون وجود هرگونه حمایتی از سوی جهان خارج، مقاوم هستند و تسلیم نمیشوند. تصور کنید که اگر مردم ایران بهطور واقعی از حمایت جامعه جهانی برخوردار شوند چه اتفاقاتی میتواند رخ دهد.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «مردم ایران خود راهحل و ضمانت هستند و برعکس جمهوری اسلامی که دشمن همه ارزشهای دنیای آزاد است، مردم ایران خواستار روابط دوستانه با همسایگان عرب و یهودی خود و بقیه کشورهای جهان هستند.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: « هیچ زمانی برای از دست دادن وجود ندارد. باید سیاستی اتخاذ شود که نه تنها فشار حداکثری بر رژیم وارد شود، بلکه همزمان حمایت حداکثری از مردم ایران نیز صورت گیرد. این رویکرد شامل تحریمهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی و حمایت از اعتصابات داخلی و کمک به حفظ ارتباط مردم ایران با جهان میشود.»
او گفت: «چشم اختاپوس در تهران است و نمیتوان فقط با پاهای آن جنگید. این به این معنا نیست که ایران هدف حمله نظامی خارجی و نظایر آن قرار گیرد، زیرا چنین راهی برای آزادیخواهان قابل پذیرش نیست. در عوض، جهان باید به متحد اصلی خود یعنی مردم ایران تکیه کند. برای توانمندسازی مردم ایران باید از یک سو ابعاد مختلف تهدید جمهوری اسلامی از جمله تهدید هستهای، تروریسم و افراطگرایی آن از بین برود و از سوی دیگر باید درباره گزینه جایگزین این حکومت اطمینان حاصل کرد.»
راه سوم
شاهزاده رضا پهلوی، شامگاه چهارشنبه ۲۵ مهر، نیز در گفتوگویی با شبکه فاکس نیوز، دیپلماسی و مذاکره با جمهوری اسلامی را شکست خورده دانست و در عین حال گفت که جنگ نیز راه حل نیست بلکه در عوض، باید راه سوم، یعنی توانمندسازی مردم ایران را برگزید.
او گفت: «من همیشه گفتهام که بهترین راه برای کمک به مردم ایران برای رهایی از این رژیم، حمایت و توانمندسازی آنهاست. ما دیدهایم که دیپلماسی شکست خورده و جنگ هم راهحل نیست. تنها راه سوم باقی میماند و آن این است که برای اولین بار در چهار دهه گذشته بر روی مردم ایران سرمایهگذاری کنیم، به جای اینکه وقت خود را برای مذاکره با این رژیم تلف کنیم. بنابراین واقعا بهترین راه برای کمک به مردم ایران توانمندسازی آنهاست.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود:«فکر میکنم راه تغییر این است که از سیاست مماشات دست برداریم و در عوض یک رویکرد دوگانه داشته باشیم، یعنی از یک طرف فشار حداکثری بر رژیم برای محدود کردن تواناییهای آن در حمایت از نیروهای نیابتیاش و تامین مالی ماشین جنگیاش و سرکوب شهروندان در داخل وارد شود، و از طرف دیگر سیاست حمایت حداکثری از مردم ایران را برای سازماندهی اعتصابات کارگری و هر اقدامی که بتواند از درون بر رژیم فشار وارد کند در پیش بگیریم.»
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه گفتوگوی خود با شبکه فاکسنیوز درباره نقش خود در آینده ایران گفت: « من به هموطنانم گفتهام که ماموریت اصلی من در زندگی این است که به آنها کمک کنم آیندهای متفاوت را رقم بزنند؛ آیندهای که در آن یک سیستم سکولار و دموکراتیک جایگزین این دیکتاتوری دینی شود. من پیشنهاد دادهام که در دوران انتقال رهبری را در دست بگیرم تا این تغییر به وقوع بپیوندد.»
او افزود: «فکر میکنم این آرزوی میلیونها ایرانی است که حکومتی سکولار و دموکراتیک داشته باشند. آنها در سالهای اخیر نه تنها به خودشان، بلکه به منطقه و جهان نشان دادهاند چقدر با این رژیم متفاوت هستند. ما به ارزشهای حقوق بشر، آزادی و کرامت انسانی اعتقاد داریم. ما میان جنسیت، گروههای قومی یا مذاهب تبعیض قائل نمیشویم.»
وزارت امور خارجه ترکیه روز جمعه، ۲۷ آبان، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که در نشست وزیران امور خارجه شش کشور، موسوم به ۳+۳، مسائل مربوط به برقراری صلح و ثبات پایدار و همچنین توسعه منطقهای در قفقاز جنوبی مورد رسیدگی قرار گرفت.
در در دومین اجلاس ساز و کار همکاری منطقهای قفقاز موسوم به ۳ + ۳ در ترکیه، در غیاب گرجستان، وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکیه و روسیه اعلامیه مشترکی منتشر کردند که در آن بر همکاریهای اقتصادی منطقهای برای ایجاد اعتماد بین کشورها و همچنین رفاه و ثبات منطقه تاکید و گفته شده است که کشورهای حاضر در این نشست توافق کردند که فرصتهای همکاری در زمینههای حمل و نقل، ارتباطات، تجارت، انرژی و سرمایه گذاری بررسی شود.
براساس بیانیه وزارت امور خارجه ترکیه، وزیران امور خارجه این شش کشور، پس از پایان نشست خود با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه دیدار و گفتوگو کردند.
در حاشیه این نشست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان× دیدار کرد.
گرجستان به دلیل اختلافاتی که با روسیه دارد، مانند دور اول این اجلاس از شرکت در دومین اجلاس ساز و کار ۳ به علاوه ۳ خودداری کرده است.
اجلاس ۳ به علاوه ۳
اجلاس ۳ به علاوه ۳ یک چارچوب دیپلماتیک است که به منظور بررسی مسائل منطقه قفقاز جنوبی و با هدف تقویت همکاریهای منطقهای و ایجاد امنیت و ثبات در این منطقه تشکیل شده است.
این اجلاس شامل سه کشور قفقاز جنوبی (آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) و سه کشور همسایه (روسیه، ترکیه و ایران) است.
این ساختار پس از جنگ ۲۰۲۰ در قرهباغ شکل گرفت و بهدنبال ایجاد گفتوگوهای چندجانبه برای حل مشکلات و چالشهای منطقهای است.
افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی
هفته گذشته اتحادیه اروپا به همراه بریتانیا و استرالیا تعدادی از افراد و شرکتهای وابسته به صنعت موشکی جمهوری اسلامی را هدف تحریم قرار دادند.
در پی این تحریمها شرکتهای هوایپمایی ایران ایر، ساها و ماهان از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
در تحولی دیگر، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی به همراه دیگر رهبران شورای همکاری خلیج فارس ۲۵ مهر در بروکسل با رهبران اتحادیه اروپا دیدار کرد.
در نتیجه این مذاکرات اتحادیه اروپا به همراه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیهای از ایران خواستند به «اشغال» جزایر سهگانه ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی پایان دهد.
در این بیانیه از مالکیت ایران بر این جزایر، به عنوان نقض تمامیت سرزمینی امارات و اصول منشور سازمان ملل یاد شد.
سفرهای عراقچی
سفرهای منطقهای عراقچی به امید کاهش تنشها و جلوگیری از پاسخ اسرائیل به حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل انجام میشود.
عراقچی، چهارشنبه ۲۵ مهر، در امان با عبدالله بن حسین، پادشاه اردن و وزیر امور خارجه این کشور گفتوگو کرد و خواستار اقدام جمعی کشورهای منطقه برای متوقف کردن اسرائیل و جلوگیری از گسترش دامنه جنگ در منطقه شد.
او همزمان در تماس با آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل بر آمادگی کامل جمهوری اسلامی برای پاسخ «قاطع و پشیمان کننده به هر گونه ماجراجویی» از سوی اسرائیل تاکید کرد و گفت که «مسئولیت عواقب گسترش ناامنی در منطقه» بر عهده اسرائیل و آمریکاست.
گوترش در این گفتوگو نگرانی خود را از افزایش تنشها در منطقه اعلام کرد و گفت تنها راه حل پایان دادن به جنگ، تلاش برای دستیابی به راه حل سیاسی است.
پس از آن، عراقچی راهی مصر شد و با عبدالفتاح السیسی رییس جمهوری مصر درباره آخرین تحولات منطقه گفتوگو کرد.
دفتر ریاست جمهوری مصر در بیانیهای بر مخالفت با گسترش درگیریها و ضرورت توقف تنشها برای جلوگیری از جنگ منطقهای و پیامدهای خطرناک آن بر امنیت کشورهای منطقه تاکید کرد.
عراقچی روز یکشنبه در نشست خبری مشترک با فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق گفته بود جمهوری اسلامی خواهان افزایش تنش و جنگ نیست اما برای آن آماده است.
عراقچی همچنین موضوع ارسال راکت کوتاهبرد به روسیه را تکذیب نکرد اما گفت جمهوری اسلامی به این کشور «موشکهای بالستیک» نداده است.