شیرین عبادی درباره «دختر علوم تحقیقات»: بیمار‌انگاری روشی دیرینه برای سرکوب است

آهو دریایی، این دختر جسور، در اعتراض به حجاب اجباری و تحمیل آن، در میان محوطه دانشگاه، لباس خود را از تن درآورد که این اقدام او به سرعت با حمایت وسیع مردم مواجه شد.

ضرب‌المثل قدیمی فارسی می‌گوید: «هر چیزی از نازکی پاره می‌شود، ظلم از کلفتی.»

اقدام آهو دریایی دقیقا مصداق این حکمت است؛ یعنی در شرایطی که حکومت، هر لحظه و هر جا در پی تحمیل حجاب اجباری به زنان است و می‌پندارد که با این فشارها آنان را به عقب می‌راند، یک حرکت ناگهانی و نمادین، تمامی رشته‌های حکومتی را پنبه می‌کند.

بعضی اقدامات به نماد تبدیل می‌شوند و این یکی از همان حرکات بود.

شجاعت در این اعتراض و عصیانی که احترام را برانگیخت، بخش بزرگی از جامعه را با خود همراه کرد.

استیصال تمام دستگاه‌های سرکوبگر در برابر دختری با دستان خالی، نشان‌دهنده قدرت این اقدام بود که ساختار حجاب اجباری را از بالا تا پایین به چالش کشید.

این حرکت شجاعانه و بازتاب گسترده‌اش، هم در داخل و هم در خارج، به‌خوبی نشان داد که تلاش‌های طولانی حکومت برای تدوین قانون جدید حجاب اجباری و بازگرداندن زنان به دوران پیش از جنبش مهسا، شکست خورده است.

این اقدام ثابت کرد که از رهبر گرفته تا قوه قضاییه، مجلس شورای اسلامی، نیروهای انتظامی و دادگاه‌ها، همه در برابر موج جدیدی که به راه افتاده، ناتوان‌اند.

موجی که زنان برای احقاق حقوق خود از جمله حق پوشش اختیاری ایجاد کرده‌اند، با بگیر و ببند مهار نمی‌شود.

حاکمیت ممکن است فکر کند با سرکوب می‌تواند این جریان را متوقف کند اما این سرکوب‌ها تنها به آتش زیر خاکستر می‌ماند و ناگهان از جایی که انتظارش نمی‌رود، شعله‌ور می‌شود. از یک دانشگاه و از جانب یک دختر از میان هزاران دختر و زن ایرانی که با شجاعتی مثال‌زدنی و ارتشی یک‌نفره، صدها هزار نیروی انتظامی، اطلاعاتی و امنیتی حامی حجاب اجباری و گشت ارشاد را شکست می‌دهد.

حرکت آهو دریایی نشانگر جسارت فزاینده زنان در اعتراض به حجاب اجباری است. جامعه به طور کلی شجاع‌تر و معترض‌تر شده اما باز هم این زنان هستند که مانند جنبش «زن، زندگی، آزادی» نقشی پررنگ‌تر و جسورانه‌تر در این اعتراضات دارند.

جامعه نیز این شجاعت را می‌پذیرد و تحسین می‌کند و با آن همدلی بیشتری نشان می‌دهد. این جسارت تنها اعتراض نیست، نوعی عصیان است. عصیانی تحسین‌برانگیز که از سوی کسانی حمایت می‌شود که شاید خودشان نتوانند به طور مستقیم عصیان کنند اما با آن هم‌دل هستند.

جامعه ما در وضعیت آمادگی برای اعتراض است و حتی در جایی که خود قادر به اعتراض نیست، از جسارت، شجاعت و عصیان در برابر ظلم حمایت می‌کند.

بازتاب وسیع اعتراضات اخیر و حمایت ملی از آهو دریایی در ساعات گذشته نیز نشان‌دهنده این حمایت و همدلی است.

در این میان، حکومت به استیصال تلاش کرده تا آهو دریایی را به بیمارستان روان‌پزشکی بفرستد اما آهو دریایی نشان داد که اتفاقا آدم سالم کسی است که در برابر ظلم ایستاده. انسان سالم گاه عصیان می‌کند. در لحظه‌های عادی، مانند بقیه مردم زندگی می‌کند اما در مواقع لازم، شجاعت و عصیان نشان می‌دهد.

جامعه ما پر از همین آدم‌های عادی و شجاع است که هر لحظه ممکن است دست به عصیان بزنند.

این نوع برخورد حکومت با معترضان، روش نخ‌نما و تکراری دیکتاتورهاست. همان‌طور که نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی بسیاری از روش‌های سرکوب را از سرویس‌های اطلاعاتی روسیه و مربیان روسی خود آموخته‌اند، این تاکتیک فرستادن مخالفان شجاع به مراکز روان‌پزشکی نیز از همان‌جا وام گرفته شده است.

در روسیه، مخالفان به مراکز روانی فرستاده می‌شوند و آن‌ها را تحت تاثیر داروهای روان‌گردان قرار می‌دهند و تا زمانی که «پزشکان اطلاعاتی» اجازه ندهند، در همان مراکز نگه‌شان می‌دارند.

این پزشکان که همکار نهادهای اطلاعاتی هستند، افراد سالم را بیمار جلوه می‌دهند و عملا بیمار می‌کنند تا هیچ‌کس جرات مخالفت با حکومت را نداشته باشد.

این تاکتیک رسوا که اکنون حکومت قصد دارد در قبال آهو دریایی نیز به‌کار گیرد، نشانه‌ای از درماندگی حکومت است.

مردم از آهو دریایی حمایت کرده‌اند و برخی وکلا نیز آمادگی خود را برای دفاع از حقوق او اعلام کرده‌اند.

نباید فراموش کنیم که آهو دریایی در ابتدا از حق خود و در سطحی بالاتر از حق زنان و حتی حق انسان‌ها دفاع کرده است. جامعه نیز نباید او را تنها بگذارد.

منا، دختر منوچهر بختیاری، روز ۱۳ آبان با انتشار مطلبی در اینستاگرام خود نوشت که پدرش در زندان با حال بسیار نامساعد از حال رفته اما: «رژیم از بردن او به بیمارستان خودداری کرده و فقط به بهداری زندان انتقالش دادند.»

این خواهر دادخواه با بیان این که خانواده بختیاری خواهان آزادی بی قید و شرط و انتقال منوچهر بختیاری به بیمارستان است، نوشت که حکم حبس پدرش یک ماه است تمام شده است.

او ‏از گروه‌های مختلف حقوق بشری از جمله سازمان عفو بین‌الملل، رسانه‌ها، سلبریتی‌ها، دادخواهان، فعالان، مبارزان و مردم ایران خواست صدای منوچهر بختیاری باشند.

بختیاری از روز هفتم آبان به دلیل عدم موافقت با درخواست مرخصی درمانی و ادامه حبس خود دست به اعتصاب غذا زد.

او پیش از آغاز اعتصاب خود با ارسال پیامی صوتی از زندان قزوین گفت: «از هفت آبان‌ ماه تا زمان آزادی‌ام از زندان اعتصاب غذا می‌کنم و مسئولیت آنچه برای من اتفاق بیفتد بر عهده جمهوری اسلامی است.»

بنا بر گزارش‌ها، این پدر دادخواه نیازمند عمل جراحی فتق و پروستات است و طبق تاکید پزشکی قانونی در سه نامه جداگانه، باید به مدت سه ماه به مرخصی درمانی اعزام شود تا تحت عمل جراحی قرار گیرد.

بسیاری از زندانیان در ایران به ناچار از اعتصاب غذا به‌ عنوان آخرین راه برای رسیدن به خواسته‌هایشان استفاده می‌کنند و جان خود را به خطر می‌اندازند.

آن‌ها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن خواست‌هایشان از جمله رسیدگی نشدن به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان به عنوان زندانی، اعتصاب می‌کنند.

بختیاری روز ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ به دست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و در تیر ماه ۱۴۰۱ از زندان مرکزی کرج به زندان چوبیندر قزوین منتقل شد.

او مدتی بعد با حکم دادگاه انقلاب به سه سال و شش ماه حبس، دو سال و شش ماه تبعید و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد.

بختیاری روز دهم آبان در پرونده‌ای دیگر که در دوران حبس به اتهام توهین به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی علیه او گشوده شد، با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب قزوین به شش ماه حبس محکوم شد.

او طی مدت حبس خود با دو پرونده دیگر هم مواجه شد و از سوی دادگاه‌های انقلاب و کیفری به ترتیب به ۱۸ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق و ۱۳ ماه و ۱۵ روز حبس، محکوم شد.

این پدر دادخواه پیش از این نیز به دلیل فعالیت‌های خود سابقه بازداشت داشته است.

منوچهر بختیاری، پدر پویا بختیاری، از جان‌باختگان اعتراضات آبان ۹۸ است که روز ۲۵ آبان با شلیک گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به جمجمه‌اش در فاز چهار مهر‌شهر کرج کشته شد.

ناهید شیرپیشه، مادر پویا بختیاری که او نیز به دنبال دادخواهی برای فرزندش بازداشت، محکوم و زندانی شده، دوران حبس پنج ساله خود را در زندان زنجان سپری می‌کند.

به گزارش نشریه پیام ما، حفاری جدید چاه‌های نفت در میدان یاران بدون تاییدیه سازمان حفاظت محیط‌ زیست آغاز شده است.

بر اساس این گزارش، در جلسه شورای تامین استان خوزستان در ۱۷ شهریور ۱۴۰۳ و در روزهای پایانی مسئولیت استاندار پیشین، مجوز این حفاری‌ها بدون ارزیابی زیست‌ محیطی صادر و فعالیت‌ها با همکاری یک پیمانکار نفتی و استانداری خوزستان اجرایی شده است.

حسن اکبری، معاون سابق محیط‌ زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌ زیست، تابستان امسال در نامه‌ای خطاب به مدیرکل حفاظت محیط‌ زیست خوزستان با اشاره به خسارت وارده و کاهش توان تاب‌آوری و توان اکوسیستمی هورالعظیم، مخالفت با توسعه چاه‌ها و میادین نفتی - میدان یاران را صراحتا اعلام کرده بود.

تالاب هورالعظیم

تالاب مرزی هورالعظیم آخرین بازمانده تالاب‌های بین‌النهرین با بیش از ۳۰۰ هزار هکتار مساحت است که یک‌سوم آن در ایران و دوسوم در عراق قرار دارد و به‌ویژه به‌عنوان زیستگاه هزاران پرنده مهاجر از جمله فلامینگوها، اهمیت اکولوژیک قابل توجهی دارد.

به گفته احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط‌ زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط‌ زیست خوزستان، سال ۱۳۸۷ وقتی بیش از هفت هزار هکتار از اراضی هور برای نخستین‌ بار در اختیار وزارت نفت قرار گرفت، با مصوبه شورای‌ عالی امنیت ملی بخش‌های وسیعی از هور خشکانده شد تا چینی‌ها نفت را ارزان‌تر استخراج کنند.

او از مسدود کردن پل شط علی و خشکاندن حوضچه‌های سه، چهار و پنج در سال ۱۳۸۹ به عنوان آسیب‌های جدی به تالاب هورالعظیم یاد کرد و گفت: «آن عملیات بستر تالاب را به کانون گردوغبار در خوزستان تبدیل کرد.»

میدان نفتی یاران

میدان نفتی یاران (شمالی و جنوبی) که با مساحت حدود ۱۱۰ کیلومتر مربع در غرب میدان نفتی آزادگان در هورالعظیم قرار دارد، تحت پوشش میدان آزادگان مجوز گرفته و نخستین چاه اکتشافی آن، سال ۱۳۸۸ حفر شد.

شرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیا با مدیریت جعفر حجازی (استاندار اسبق خوزستان در دولت‌های نهم و دهم)، مجری میدان نفتی یاران است که در سال ۱۳۸۴ تاسیس و در سال ۱۳۹۰ به ستاد اجرایی فرمان امام واگذار شده است.

میدان نفتی یاران شمالی دارای ۲۲ حلقه چاه و یاران جنوبی دارای ۱۸ حلقه چاه بوده و پروژه‌های زیرساختی مانند خطوط لوله و انتقال نیز اجرا شده‌اند.

این میدان که با عراق مشترک است و در بخش غربی هورالعظیم قرار دارد، ارزیابی مستقلی نداشته و تنها تحت مجوز محیط زیستی میدان آزادگان به فعالیت خود ادامه داده است.

میدان آزادگان تاکنون با داشتن مجوز برای تنها ۷۵ حلقه چاه نفت، بیش از ۳۰۰ حلقه چاه در هورالعظیم حفاری کرده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مدیران نفتی قصد دارند ۴۲۰ حلقه چاه دیگر در این منطقه احداث کنند

فرار از ارزیابی محیط زیستی

لاهیجان‌زاده تاکید کرد وزارت نفت باید پیش از هر گونه توسعه جدید در میدان یاران، برنامه‌ای جامع برای حفاظت از تالاب و ارزیابی‌های مدیریت زیست‌‌محیطی (EMP) ارائه دهد.

با این حال حفاری‌ها بدون انجام این ارزیابی‌ها آغاز شده و اخیرا مکاتباتی از سوی شرکت‌های نفتی با سازمان حفاظت محیط زیست انجام شده تا ارزیابی محیط‌ زیستی شامل این چاه‌ها نشود.

هورالعظیم؛ در صدر دغدغه‌های زیست‌محیطی فعالان و حقوقدانان

صالح نقره‌کار، وکیل پایه یک دادگستری گفت تالاب هورالعظیم به دلیل تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری خود، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان محیط‌ زیست ایران است.

او با استناد به اصل ۵۰ قانون اساسی، حفظ و نظارت بر این تالاب را به‌عنوان یکی از حقوق عامه ضروری دانست و خواستار ورود دادستان کل کشور به این موضوع شد.

به گفته نقره‌کار، هر گونه تعرض به این تالاب نه تنها نقض حقوق محیط‌ زیستی است بلکه خلاف اصول حقوق عامه در ایران محسوب می‌شود.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، روز دوشنبه ۱۴ آبان در گزارشی اعلام کرد حکم اعدام قهرمانی پس از تایید رای در دیوان عالی کشور، صبح امروز اجرا شد.

حمیدرضا کریمی، دادستان کرمانشاه، در گفت‌وگو با میزان گفت که حکم این پرونده تیر ماه ۱۴۰۲ از سوی دیوان عالی کشور تایید شده بود.

طبق گزارش میزان، وکیلان قهرمانی از زمان صدور حکم اعدام او سه بار درخواست اعاده دادرسی داده بودند که این درخواست‌ها در هر سه مرحله رد شد.

بازداشت و صدور حکم اعدام

آروین قهرمانی روز ۲۱ آبان ۱۴۰۱ به اتهام قتل در جریان یک نزاع در کرمانشاه بازداشت و پنج ماه بعد در تاریخ ۲۹ فروردین ۱۴۰۲ از سوی شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان کرمانشاه به اعدام محکوم شد.

این شعبه دوم در تاریخ ۲۹ فروردین ۱۴۰۲، قهرمانی را به اتهام «قتل عمد» امیر شکری، به یک مرتبه اعدام محکوم و اعلام کرد که اجرای این حکم منوط به استیذان (اجازه) علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، خواهد بود.

دادگاه، قهرمانی را علاوه بر اعدام، بابت اتهام «مباشرت در ایراد جراحات عمدی غیرمنتهی به فوت امیر شکری» به پرداخت پنج فقره دیه در حق اولیای‌دم محکوم کرد.

پس از صدور این حکم، میثم رضایی، وکیل مدافع قهرمانی درخواست فرجام‌خواهی خود را ثبت کرد و شعبه ۴۸ دیوان عالی کشور در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۲ با حضور محمدعلی قاصدی، به عنوان مستشار و حمدالله سلیمانی ساردو، به عنوان عضو معاون، تشکیل جلسه داد.

در متن دادنامه صادر شده از سوی دیوان عالی کشور با اشاره به این که وکیل قهرمانی در زمان قانونی اقدام به فرجام‌خواهی کرده، تاکید شد وکیل او اعلام کرده اقدام موکلش در قالب «دفاع مشروع» بوده و دادگاه در صدور راى به دفاعیات توجه نکرده است.

بر اساس دادنامه صادر شده، وکیل قهرمانی در توضیح این رخداد با اشاره به این که موکلش با سلاح سرد مورد هجوم مقتول قرار گرفته و چاره‌ای جز دفاع و مقابله نداشته و قصد کشتن مقتول را نداشته و از سلاح‌های موجود هم در جهت دفاع استفاده کرده و صرفا بنای ترساندن مقتول را داشته، درخواست نقض رای کرد و پرونده به شعبه ۴۸ دیوان عالی کشور ارجاع شد.

طبق سند رسیده به ایران‌اینترنشنال، هیات شعبه ۴۸ دیوان عالی کشور پس از خوانش گزارش قاصدی به عنوان مستشار و بر اساس اوراق پرونده و نظریه کتبی محمدتقی معرفت حریری، دادیار دیوان عالی کشور، با بیان این که «رفتار متهم به هیچ عنوان از مصادیق دفاع مشروع محسوب نمی‌شود و حکم صادره فاقد ایراد و اشکال شرعی و قانونی است»، فرجام‌خواهی را رد و رای فرجام‌خواسته را ابرام (تایید) کرد.

در حالی‌ که قهرمانی از شهروندان یهودی ایرانی بود، در دادنامه صادر شده از سوی دیوان عالی کشور به عنوان فردی مسلمان و شیعه معرفی شد.

بیشتر بخوانید: آروین قهرمانی، شهروند یهودی، چگونه به اعدام محکوم شد

سازمان حقوق بشر ایران روز ۱۲ آبان در گزارشی اعلام کرد که قوه قضاییه در ماه گذشته میلادی (اکتبر) هم‌زمان با تشدید تنش بین جمهوری اسلامی و اسرائیل و در سایه تبلیغات جنگی، دست‌کم ۱۶۶ نفر را به دار آویخت.

این بالاترین تعداد اعدام گزارش شده در یک ماه، طی دو دهه گذشته در ایران است.

در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۴ نیز دست‌کم ۶۵۱ تن در ایران اعدام شدند.

مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، روز ۱۱ آبان در اولین گزارش دوره‌ای خود، حق حیات را به عنوان مهم‌ترین حق بشری معرفی و از افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها در ایران ابراز نگرانی کرد.

سایت حقوق بشری هرانا پیش‌تر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام نوشت که در بازه زمانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۳ تا هشت اکتبر ۲۰۲۴، دست‌کم ۸۱۱ نفر در ایران اعدام شدند.

طبق این گزارش، در این مدت ۱۸۶ نفر به اعدام محکوم شده‌اند و ۵۹ حکم اعدام نیز از سوی دیوان عالی کشور تایید شده است.

سازمان عفو بین‌الملل در آخرین گزارش سالانه خود درباره مجازات مرگ، با اشاره به افزایش چشم‌گیر اعدام در ایران نوشت نزدیک ۷۵ درصد کل اعدام‌های ثبت‌شده در سال ۲۰۲۳ در جهان، در ایران انجام شده است.

طبق این گزارش، جمهوری اسلامی بعد از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، استفاده از مجازات اعدام را برای القای وحشت در میان مردم و تشدید کنترل خود بر قدرت افزایش داده است.

بیشتر بخوانید: انتقام از «زن، زندگی، آزادی» با افزایش اعدام‌های سیاسی

سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی، روز ۱۲ آبان از مرگ ده‌ها نفر بر اثر استفاده از محلول‌های مسموم خبر داد و گفت نه تنها در سه ماه گذشته با شرکت تولیدکننده آن برخورد قضایی جدی نشده است، بلکه دوباره به آن سفارش تولید دارو داده‌اند.

اسحاقی از شرکت تولیدکننده نام نبرد اما روز ۲۲ خرداد امسال برنامه تیتر اول ایران‌اینترنشنال در گزارشی اختصاصی، شرکت دارویی ثامن، وابسته به آستان قدس رضوی را تولیدکننده این محلول‌های مسموم معرفی کرده بود.

یک روز پس از این اظهارات، حیدر محمدی، رییس سازمان غذا و دارو در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر تایید کرد که خرداد امسال، در داروهای دیالیزی شرکت ثامن درصد کمی آلومینیوم وجود داشت و منجر به بروز «عوارض» شد.

به گفته محمدی، شرکت ثامن اعلام کرده آلودگی محلول‌های دیالیزی به فلزات سنگین به‌خصوص آلومینیوم به دلیل نبود کنترل کیفی روی محصولات بوده است.

رییس سازمان غذا و دارو افزود: «پرونده قضایی برای این موضوع تشکیل شده و در انتظار پیگیری مراجع قضایی است.»

اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، در مصاحبه خود به قوه قضاییه هشدار داده بود که اگر به «اهمال‌کاری» ادامه دهد و تا ۱۰ روز آینده مستندات برخورد با این شرکت به کمیسیون ارائه نشود، آن‌ها نسبت به «انتشار نام شرکت و پیگیری موضوع از مسیرهای دیگر» اقدام خواهند کرد.

ساعاتی بعد از مصاحبه محمدی، روابط عمومی این سازمان با انتشار بیانیه‌ای از «خدشه‌دار شدن اعتماد عمومی» انتقاد کرد و افزود: «این تنها اظهار نظر رسمی سازمان غذا و دارو در این خصوص است.»

این بیانیه بدون نام بردن از ثامن، بر انحصاری بودن تولید داروی حساس بیماران دیالیزی از سوی تنها یک شرکت داخلی تاکید کرد و به شکل تلویحی، صدور مجوز برای ادامه روند تولیداتش را حمایت از «استمرار» تولید این محلول خواند.

اسحاقی در مصاحبه خود گفته بود از بررسی این موضوع در کمیسیون بیش از سه ماه می‌گذرد و دستگاه قضا باید برخوردهای جدی را اعمال می‌کرد اما دوباره از همین شرکت خواسته شده که تولید دارو را انجام دهد.

نخستین گزارش‌ها از مسمومیت بیماران دیالیزی

سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس روز شنبه گفت ابتدا خبرهایی درباره مرگ ۱۰ تا ۱۲ بیمار دیالیزی در شهرهای مشهد و اصفهان منتشر شد، پس از مدتی آمار فوتی‌ها به ۵۰ نفر رسید و اکنون مشخص است که ۷۰ نفر جان خود را از دست داده‌اند.

به گفته اسحاقی، در ابتدا موضوع مرگ بیماران دیالیزی به‌دلیل استفاده از «داروی بی‌کیفیت» مطرح بود اما بعدا گفته شد ممکن است دارو به عنصر آلومینیوم آلوده شده باشد و با بررسی موضوع مشخص شد که شرکتی در این‌ رابطه «قصور داشته» است.

پیش‌تر و در روز ۲۳ خرداد، سازمان غذا و دارو اعلام کرد که «اولین گزارش‌ها مبنی بر ایجاد برخی مشکلات و عوارض پس از مصرف محلول دیالیز صِفاقی شرکت دارویی ثامن» را دریافت کرده است.

بر اساس گزارش رسانه‌های ایران، این سازمان دستور توقف تولید، توزیع و مصرف تمامی سری ساخت تولیدی این محصول را تا زمان بررسی آزمایشات دقیق‌تر در سطح کشور صادر کرد.

شرکت دارویی ثامن به‌عنوان تنها تولیدکننده محلول‌های دیالیز صفاقی در ایران، سال ۱۳۶۳ با عنوان سرم‌سازی ثامن در مشهد ثبت شد و از سال ۱۳۷۱ تاکنون تولیدکننده تمام محلول‌های استریل تزریقی و شست‌وشو، دیالیز صفاقی و خونی، فرآورده‌های بیوتکنولوژی پپتیدهای طبیعی و نوترکیب لیوفلیزه و غیرلیوفلیزه است.

بر اساس گزارش هم‌میهن، سهام‌داران اصلی این شرکت به ترتیب درصد سهم، شامل آستان قدس رضوی با حدود ۷۰ درصد، صندوق بازنشستگی با حدود ۲۶ درصد و داروسازی حکیم با چهار درصد سهام است.

محموله آلوده محلول دیالیز صفاقی از دی‌ ۱۴۰۲ توزیع شد و تا اردیبهشت امسال جان ده‌ها نفر را گرفت.

طبق گفته‌های سلمان اسحاقی، ۸۰۰ هزار بیمار در ایران از طریق دیالیز صفاقی درمان می‌شوند.

در دیالیز صفاقی (PD) از صفاق شکم شخص به عنوان غشایی استفاده می‌شود که از طریق آن مایعات و مواد محلول در خون را رد و بدل می‌کنند.

بیماران دیالیزی که از این محلول آلوده به آلومینیوم استفاده کرده بودند، با علائم مغزی، عفونتی، تشنجی و کما جان خود را از دست دادند.

به گفته اسحاقی، رییس شرکت تولیدکننده محلول گفته بود بر مواد اولیه دارو نظارتی نداشته و مواد اولیه آلوده به آلومینیوم بوده است.

شرکت داروسازی ثامن روز ۳۰ خرداد و زمانی که خبرهایی درباره جان باختن تنها ۱۰ نفر منتشر شده بود، به خبرنگار پیگیر این موضوع گفته بود به دستور «سازمان بالادست» یعنی آستان قدس، اجازه صحبت را در این خصوص ندارند.

آستان قدس رضوی از مجموعه‌های تحت نظر علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی است که در سال‌های اخیر گزارش‌هایی درباره فساد در دیگر بخش‌های آن نیز منتشر شده است.