روزنامه هممیهن در گزارشی درباره میزان رفتارهای خشن علیه نیروهای بخش سلامت در ایران، با استناد به گزارشهای منتشر شده در رسانههای رسمی نوشت که از پاییز سال گذشته تاکنون دستکم دو تن از اعضای کادر درمان در کشور کشته و ۱۳ تن دیگر مجروح شدهاند.
هممیهن در شماره روز سوم آذر خود با ارائه این آمار درباره خشونتها علیه پزشکان و پرستاران نوشت که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این زمینه آمار رسمی ندارد و در سازمان نظام پزشکی نیز اطلاعاتی درباره میزان ضرب و جرح پزشکان در دست نیست.
طبق این گزارش، گرچه پرستاران هم با وضعیتی مشابه پزشکان مواجه هستند، از سوی نهادها و سازمانهای متولی جامعه پرستاری نیز اطلاعاتی در این باره منتشر نشده است.
محمد شریفی مقدم، دبیرکل خانه پرستار، شهریور امسال گفت در آخرین مطالعهای که با موضوع خشونت علیه پرستاران انجام شده است، بیش از ۸۵ درصد پرستاران کشور عنوان کردهاند مدام در معرض خشونتهای کلامی و فیزیکی قرار داشتهاند.
او در ادامه گفت: «با این حال تاکنون هیچ اقدامی برای حفاظت از جان کادر سلامت و درمان صورت نگرفته است.»
نگاهی به گزارشهای منتشر شده نشان میدهد آبان ماه امسال با قتل یک متخصص قلب و عروق در یاسوج، ضرب و شتم یک پرستار در بیمارستانی در تهران، ضرب و جرح پرستاران در بیمارستان ولیعصر کازرون و کتک زدن کارشناسان اورژانس در بجنورد، همراه بود.
پیش از آن نیز شماری از اعضای کادر درمان در شهرهای کاشمر، زابل، جاورسیان، اصفهان، الیگودرز، کرخه، یاسوج، تبریز و تالش بر سر اعمال خشونت علیه ایشان مجروح شدند و یک پزشک در بندر ماهشهر نیز حین ویزیت یک بیمار به قتل رسید.
تجربههای خشونت
هادی یزدانی، پزشک عمومی در بیمارستانهای اصفهان در گفتوگو با هممیهن گفت: «امکان ندارد پزشک یا یکی از اعضای کادر درمان را ببینید که تجربه خشونت نداشته باشد.»
این پزشک با بیان این که بسیاری از پزشکان خانهنشین شدهاند یا خیلی از آنها مهاجرت کردهاند، گفت: «در بسیاری از مواقع علت نهایی مهاجرت یک پزشک از کشور، همین هتک حرمتها و بیاحترامیهاست.»
ساسان شفیعی، پزشک عمومی در شیراز نیز به هممیهن گفت در هفت سال گذشته که در بخش اورژانس فعالیت کرده، بارها مورد خشونتهای مختلف قرار گرفته است.
علیرضا لطیفی، پزشک عمومی در اصفهان نیز با بیان این که در این مورد کمپینی جدی در ارتباط با حمایت از کادر درمان تشکیل نشده اما بهصورت شفاهی با مسئولان صحبت شده است، گفت: «همکاران ما هر روز در سراسر کشور در معرض این خشونتها قرار میگیرند. توهین، تهدید، جر و بحث و دعوا بخشی از این اتفاقات است.»
به گفته احمد ولیپور، رییس انجمن پزشکان عمومی، خشونت علیه کادر درمان چند سالی است شدت پیدا کرده و به حدی رسیده که حتی قتل هم رخ میدهد.
او با بیان این که دو بند از قانون مجازات اسلامی در حمایت از تمام کارمندان و پرسنل درمان است که بهصورت بنر در اورژانسها نصب شده بود، گفت: «دولت در بخشنامهای تصویب کرد که این بنرها منجر به رعب و وحشت مردم میشود و دستور برداشتن آنها را داد.»
امین زکیزاده، پزشک عمومی و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی اهواز نیز گفت جمعآوری این تابلوها از مراکز درمانی منجر شده تا بیماران بدون ترس از هر گونه پیگیری، اقدام به اعمال خشونت کنند.
همزمان رییس انجمن پزشکان عمومی از کافی نبودن تجهیزات پزشکی، تختهای بستری و نیروی انسانی به عنوان برخی از عوامل افزایش خشونتها علیه کادر درمان نام برد.
افزایش میزان خشونتها در ایران اما تنها مختص به خشونت علیه نیروهای بخش سلامت نیست.
گزارشی تازه از پزشکی قانونی نشان میدهد تعداد نزاع در پایتخت در نیمه نخست امسال نسبت به سال ۱۴۰۲، پنج درصد افزایش یافته است.
روزنامه شرق در شماره روز ۲۶ آبان خود به موضوع افزایش تعداد نزاع در کل کشور پرداخت و نوشت اگر روند شش ماه نخست سال ۱۴۰۳ به همین منوال ادامه پیدا کند، امسال صاحب رکورد بالاترین نرخ نزاع از سال ۱۳۹۲ به بعد خواهد بود.
دیوید آلبرایت، در پادکست بخش انگلیسی سایت ایراناینترنشنال به نام «آی فور ایران» (Eye for Iran) به نگار مجتهدی، خبرنگار ایراناینترنشنال گفت که ایران یا اسرائیل «ممکن است به صورت تصادفی یا عامدانه وارد یک رویارویی مسلحانه» شوند.
او شرایط کنونی را «بسیار خطرناک» خواند و گفت ممکن است جمهوری اسلامی تلآویو را هدف قرار دهد و اسرائیل نیز به این حمله پاسخ دهد.
آلبرایت افزود اگر جمهوری اسلامی و اسرائیل هر دو احساس خطر کنند، احتمال حرکت سریع تهران به سمت ساخت بمب اتمی و رویارویی نظامی، محتملتر از هر زمان دیگری خواهد بود.
این بازرس پیشین سازمان ملل تاکید کرد برنامه هستهای جمهوری اسلامی کاملا محرمانه است و اقدامات بینالمللی کنونی برای شناسایی فعالیتهای مشکوک آن، کمک چندانی نمیکند.
آلبرایت گفت که جمهوری اسلامی میتواند طی یک هفته یا کمتر، اورانیوم کافی با درجه تسلیحاتی برای ساخت بمب اتمی تولید کند و ساخت یک کلاهک هستهای تسلیحاتی هم حدود شش ماه زمان میبرد.
او افزود: «من درباره آنچه ممکن است در آینده رخ دهد بسیار بسیار نگرانم.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیش از دو دهه است با عدم همکاری و پنهانکاری جمهوری اسلامی دستوپنجه نرم میکند.
آژانس در گذشته، در مکانهای اعلامنشده اورانیوم کشف کرده، از دسترسی به سایتهای هستهای ایران محروم شده و با مقاومت رسمی تهران برای تایید صلاحیت و سفر بازرسان روبهرو بوده است.
فعالیتهای مخفی هستهای تهران بسیار خطرناک است
آلبرایت به ایراناینترنشنال گفت که موضوع محرمانگی فعالیت جمهوری اسلامی و کشف تاسیسات هستهای عمیق زیرزمینی مانند فردو که پیشتر اعلام نشده بود، «بسیار پیچیدهتر و بالقوه خطرناکتر» است.
به گفته آلبرایت، تصمیمگیرندگان برنامه هستهای تهران نه تنها اطلاعات خود را از آژانس بینالمللی انرژی اتمی پنهان میکنند، بلکه این اطلاعات را از مقامات خود دولت جمهوری اسلامی نیز مخفی نگه میدارند.
او به نقش کلیدی سازمان پژوهشهای نوین دفاعی، نهاد زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرد که از آن با نام اختصاری «سپند» یاد میشود.
این بازرس پیشین سازمان ملل گفت: «متخصصان فنی در حال آمادهسازی ساخت بمب هستند و اگر قرار باشد این بمب در سپند ساخته شود، میخواهند اطمینان حاصل کنند که این کار به صورت کاملا مخفیانه انجام میگیرد.»
آلبرایت افزود: «هیچ نظارتی وجود ندارد. آنها میتوانند افرادی را که در مجلس یا بخشهای دیگر وزارت دفاع کار میکنند، از فعالیتهای خود بیخبر بگذارند.»
مجلس شورای اسلامی اوایل اردیبهشت امسال و یک ماه پیش از کشته شدن ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم در حادثه سقوط بالگرد، لایحه تشکیل سازمان سپند را تصویب و به قانون تبدیل کرد.
در این مصوبه، بودجه سپند افزایش یافت و این سازمان از هر گونه نظارتی معاف شد.
محسن فخریزاده، از برجستهترین چهرههای برنامه هستهای جمهوری اسلامی، پیشتر مدیریت سپند را بر عهده داشت.
فخریزاده در آذر سال ۱۳۹۹ در منطقه آبسرد به ضرب گلوله کشته شد.
ترور او به اسرائیل نسبت داده میشود.
آلبرایت که بنیانگذار موسسه خصوصی علم و امنیت بینالملل (ISIS) است، به ایراناینترنشنال گفت که سپند پروژههایی را برای کار روی اجزای بمب آغاز میکند، بدون این که تاییدیهای از سوی دولت داشته باشد.
جمهوری اسلامی همواره گفته است برنامه هستهای خود را صرفا برای اهداف صلحآمیز پیش میبرد.
آلبرایت در کنار اسرائیل و قدرتهای غربی، این اظهارات را نمیپذیرد.
روز پنجشنبه اول آذر، ۱۹ کشور از میان ۳۵ عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی رای دادند و خواستار همکاری بیشتر تهران با آژانس شدند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان این قطعنامه را پیشنهاد داده و گفتند که یافتههای رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، پس از سفر اخیرش به ایران، «بسیار نگرانکننده» است.
گروسی روز چهارشنبه ۳۰ آبان گزارش داد جمهوری اسلامی ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را افزایش داده است.
بر اساس تعریف آژانس، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد، در صورت غنیسازی بیشتر، بهطور تئوریک برای ساخت یک بمب هستهای کافی است.
وعده تهران برای راهاندازی هزاران سانتریفیوژ
جمهوری اسلامی روز جمعه دوم آذر در پاسخ به قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که در حال پیشبرد پروژههای جدید سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم است.
بهروز کمالوندی، معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی، گفت که جمهوری اسلامی به تلافی این اقدام، هزاران سانتریفیوژ را به جای صدها مورد، فعال خواهد کرد.
این دومین قطعنامهای است که شورای حکام در دو سال گذشته علیه جمهوری اسلامی تصویب میکند.
قطعنامه جدید مانند نمونه قبلی که اواسط خرداد امسال تصویب شد، خواستار توضیحات تهران در خصوص کشف آثار اورانیوم در محلهای اعلامنشده است و میگوید بازرسان آژانس باید مجاز به نمونهبرداری از این اماکن باشند.
آلبرایت به ایراناینترنشنال گفت: «رویکرد جو بایدن نسبت به جمهوری اسلامی، شکست خورده است.»
او افزود که فرانسه، آلمان و بریتانیا «مجبور شدند آمریکا را با فریب، به سوی قطعنامه قبلی علیه جمهوری اسلامی سوق دهند» چون: «از کند بودن واشینگتن ناامید شده بودند.»
بازرس سابق سازمان ملل که بیش از ۲۰ سال است در مورد جاهطلبیهای هستهای تهران و عدم همکاری آن هشدار میدهد، گفت در این سالها آموخته که «فشار کارساز است».
آلبرایت یک فیزیکدان و از برجستهترین کارشناسان هستهای جهان است.
او از معدود کارشناسانی بود که به جورج دبیلو بوش، رییسجمهوری اسبق آمریکا، هشدار داده بودند اطلاعاتی که در مورد حمله به عراق به بهانه سلاحهای کشتار جمعی در اختیار دارد، غیرقابل اعتماد هستند.
تحریمها موثر خواهند بود
آلبرایت در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت تحریمهای اقتصادی ایران و هدف قرار دادن منابع کلیدی درآمدی همچون فروش نفت، تهران را وادار به همکاری خواهد کرد.
او افزود: «خیلیها همیشه میگویند تحریمها بیاثرند اما اگر تحریمها تاثیری ندارند، چرا هر بار که احتمال یک توافق مطرح میشود، اولین چیزی که تهران میگوید این است که باید تحریمها لغو شوند؟»
بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، حملات مستقیم و آشکار بین جمهوری اسلامی و اسرائیل و تضعیف قدرت بازدارندگی تهران از طریق آسیب زدن به حماس و حزبالله بهعنوان متحدان مسلح این حکومت، ایران را در موقعیتی آسیبپذیر قرار داده است.
آلبرایت با توجه به وضعیت ناپایدار ژئوپلیتیک در منطقه و رویکرد غیرقابل پیشبینی و بعضا عجیب ترامپ، گفت: «وضعیت ممکن است به سرعت تغییر کند.»
او درباره ترامپ گفت: «نمیتوانی پیشبینی کنی که ترامپ چه کاری میخواهد انجام دهد. او اخیرا سیگنالی مبنی بر این فرستاده که شاید بخواهد با تهران به یک توافق برسد.»
به نظر میرسد اشاره آلبرایت به گزارشی درباره دیدار ایلان ماسک، از نزدیکان ترامپ، با امیرسعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل باشد.
لاریجانی در ادامه در اشاره به موقعیت تازهای که دو کشور در مساله هستهای در آن قرار دارند در رابطه با آمریکا نوشته است «آمریکا توافق قبلی(برجام) را بهم زد و از آن خارج شد و از این طریق به ایران خسارت وارد کرد.»
او در ادامه نوشته ایران غنیسازی خود را آغاز کرده و درجهی خلوص اورانیوم را به بالای ۶۰ درصد رسانده است.
علی لاریجانی این متن را با عنوان «برداشت درست» منتشر کرده که اشارهای به برداشتها از صحبتهایش درباره برنامه هستهای در مصاحبهاش با سایت علی خامنهای است.
لاریجانی که گفته میشود ممکن است به زودی از طرف خامنهای به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، جایگزین علیاکبر احمدیان شود، هم اکنون به عنوان مشاور علی خامنهای فعالیت میکند و اخیرا از طرف او به سوریه و لبنان سفر کرد.
خط قرمزی که دیگر قرمز نیست
پیش از این مقامات جمهوری اسلامی بارها گفته بودند گفتگو و مذاکره با ترامپ که دستور کشتن قاسم سلیمانی را صادر کرد، خط قرمز جمهوری اسلامی است.
اما در گفتگوی لاریجانی با وبسایت خامنهای دات آیآر (khamenei.ir) که مواضع رسمی رهبر جمهوری اسلامی را منتشر میکند، او بدون اشاره به هیچ پیششرطی، از مذاکره با آمریکا سخن گفت و تاکید کرد اگر غربیها، برجام را قبول ندارند، جمهوری اسلامی آماده توافقی جدید است.
او در این گفتکو با اشاره به اینکه «به هر حال ما غنیسازی را بالای ۶۰ درصد بردیم» گفت کشورهای غربی دو راه بیشتر ندارند؛ بازگشت به برجام یا انجام توافقی جدید.
مشاور رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد اگر طرفهای غربی برجام را قبول ندارند، برجام «وحی منزل» نبوده و اگر آمریکاییها احساس میکنند سرشان کلاه رفته است، بیایند سر موضوعات جدیدی مذاکره کنند.
لاریجانی تصریح کرد: «شما میگویید ایران هستهای را ما قبول داریم. به سمت بمب نرود، عیب ندارد!؛ ما غنیسازی در این حد داریم، خُب بیایید توافق کنید، که ایران یک شروطی دارد برای این امر با توجه به تجربه گذشته، ما به سمت بمب نمیرویم، شما هم شروط ما را بپذیرید. توافق بعدی بکنید»
بیشتر بخوانید: پیام لاریجانی از تهران به ترامپ: برای توافقی جدید و بهتر از برجام آمادهایم
لاریجانی در روزهای اخیر بار دیگر به متن سیاست جمهوری اسلامی بازگشته است. او اواخر آبان ماه به عنوان نماینده ویژه رهبر جمهوری اسلامی، به سوریه سفر و با بشار اسد دیدار کرد. لاریجانی از دمشق راهی بیروت شد و با مقامهای لبنانی به گفتوگو نشست.
قطعنامه شورای حکام علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی
اما علاوه بر تغییر دولت در آمریکا، در شرایطی صحبت مذاکره مطرح میشود که احتمال ارجاع دوباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل افزایش یافته است.
پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، جمهوری اسلامی روز ۲۱ آبان به طور رسمی از رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین المللی اتمی برای سفر به ایران دعوت کرد.
پس از سفر گروسی به ایران، با وجود دیدارهای او با رییس قوه مجریه، وزیر امور خارجه و رییس سازمان انرژی اتمی ایران، به دنبال ارائه گزارشش درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شورای حکام قطعنامهای علیه تهران تصویب کرد.
پرونده هستهای جمهوری اسلامی که در زمان ریاست جمهوری محمود احمدینژاد به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شده بود، در دولت حسن روحانی با توافق برجام، از شورای امنیت خارج شد اما با رخدادهای اخیر، به ویژه پس از پیروزی ترامپ، رویکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه که به معنی ارجاع دوباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی به شورای امنیت است، مطرح شده است.
بیشتر بخوانید: بخشهای مهم قطعنامه شورای حکام علیه برنامه هستهای جمهوریاسلامی
وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی در بیانیهای مشترک، که تقریبا بلافاصله پس از انتشار خبر تصویب قطعنامه منتشر شد، تصویب قطعنامه شورای حکام را اقدامی «سیاسی، غیرواقعبینانه و مخرب» توصیف کردند.
در این بیانیه گفته شده است که رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در پاسخ به قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دستوری برای اتخاذ اقدامات مؤثر صادر کرده است که از جمله شامل راهاندازی مجموعهای قابل توجه از سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته از انواع مختلف میشود.
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد در واکنش به تصویب قطعنامه جدید شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، غنیسازی اورانیوم «به شکل قابل ملاحظهای» افزایش خواهد یافت.
کمالوندی، روز جمعه دوم آذر ، به رسانههای حکومتی ایران گفت که این تصمیم در چارچوب «اقدامات جبرانی ایران در واکنش به قطعنامه جدید شورای حکام» گرفته شده و «بلافاصله شروع شده است.»
