علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در دیدار با نخستوزیر عراق گفت که آمریکا در تلاش است تا حضور خود در این کشور را گسترش دهد و دولت عراق باید حشدالشعبی، گروه شبهنظامی شیعی تحت حمایت تهران، را بیش از گذشته تقویت کند.
خامنهای چهارشنبه، ۱۹ دی، در دیدار با محمد شیاع السودانی نخستوزیر عراق در تهران گفت: «حشدالشعبی یکی از مؤلفههای مهم قدرت در عراق است که باید در جهت حفظ و تقویت بیش از پیش آن اهتمام داشت.»
علی خامنهای در حالی بر حفظ و تقویت حشد الشعبی تاکید کرده که گزارشهای پیش از این دیدار حاکی از آن بود که هدف از سفر نخستوزیر عراق به تهران بررسی «نحوه انحلال و ادغام برخی گروههای مسلح در چارچوب سازمان حشد الشعبی» بوده است.
هفته گذشته گزارشهایی منتشر شد که بر اساس آنها، دونالد ترامپ رییسجمهوری منتخب ایالات متحده، پیامی ویژه برای نخستوزیر عراق فرستاده و در آن بر ضرورت محدود کردن نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی و عدم مداخله در امور داخلی سوریه پس از سرنگونی حکومت بشار اسد تاکید شده بود.
علی خامنهای، چهارشنبه ۱۹ دی، در یک سخنرانی جداگانه نیز بار دیگر بر سیاست آمریکاستیزی جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت: «ایرانِ قبل از انقلاب، تحت تملّک آمریکا بود که انقلاب اسلامی باعث شد آن ثروت عظیم سیاسی و اقتصادی از قبضه آمریکاییها خارج شود بنابراین کینه آنها از انقلاب شتری است.»
او گفت: «ناکامی آمریکا در پس گرفتن ایران با وجود هزینههای سنگین در ۴۶ سال گذشته علت دیگر کینه آنها از ملت ایران و جمهوری اسلامی است. آمریکا در این کشور شکست خورده و درصدد جبران آن شکست است؛ بنابراین هر چه بتواند با مردم ایران دشمنی میکند.»
خامنهای افزود: «یکی از خواستههای استکبار و در رأس آن دولت آمریکا از همه کشورها از جمله از مسئولان جمهوری اسلامی رعایت کردن منافع و ملاحظات آنها در طراحی مسائل گوناگون است و تن دادن به این توقع بیجای آمریکا، تهدید مردمسالاری و جمهوریت در کشور است.»
او گفت: «مردم به مسئولان رأی دادهاند که منافع آنها را محقق کنند نه منافع آمریکا را؛ بنابراین تصمیمگیران در مسائل اقتصادی مانند تورم، تولید و ارز و مسائل فرهنگی از جمله حجاب، در تصمیمات خود فقط به منافع ملت ایران و جمهوری اسلامی توجه کنند و به هیچوجه منافع آمریکا و صهیونیستها را ملاحظه نکنند.»
درخواست برای تقویت نیروهای حشد الشعبی از سوی خامنهای در شرایطی مطرح شده که محور موسوم به «محور مقاومت» به دلیل سرنگونی حکومت اسد و از بین رفتن دبیرکل و فرماندهان ارشد حزبالله لبنان، شدیدا تضعیف شده است.
حشدالشعبی جزو نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه محسوب میشود که هنوز مانند دیگر گروههای نیابتی متحمل ضربات سنگین نشده است. جمهوری اسلامی در سالهای اخیر هزینههای فراوانی را صرف تقویت این نیرو کرده است.
در مردادماه امسال، محمد مقیمی، رییس دانشگاه تهران، از افزایش پذیرش بدون کنکور اعضای الحشد الشعبی، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق خبر داد و گفت این افراد در این دانشگاه آموزش نظامی نمیبینند و در زمینه مدیریت تحصیل میکنند.
خامنهای در دیدار با نخستوزیر عراق این ادعا را مطرح کرد که «قرائن و شواهد حاکی از تلاش آمریکاییها برای تثبیت و گسترش حضور خود در عراق است.»
او جزئیاتی از این «قرائن و شواهد» ارائه نکرد، اما جمهوری اسلامی پس از کشته شدن قاسم سلیمانی بارها خواستار خروج آمریکا از منطقه شده است.
خامنهای همچنین بار دیگر بدون ذکر نام کشور خاصی، گفت که در سرنگونی حکومت بشار اسد در سوریه «نقش دولتهای بیگانه در این قضایا کاملاً مشهود است.»
پس از سقوط حکومت اسد، گزارشهای مختلفی درباره تلاش آمریکا برای محدود کردن نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق منتشر شده است.
یک روز پیش از سفر السودانی به تهران، یک منبع آگاه از بغداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال، سفر اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران به عراق را با هدف «بررسی آینده گروههای مسلح وابسته به سپاه پاسداران»، تایید کرد.
در جریان سقوط حکومت اسد، حشد شعبی اعلام کرد نیروهایش در سوریه مستقر نیستند و تنها در صورت دریافت دستور از نخستوزیر عراق وارد درگیریهای سوریه خواهند شد.
ابو محمد الجولانی، رهبر گروه تحریر شام در یک بیانیهای ویدیویی که روز پنجشنبه منتشر شد، از محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، خواست مانع دخالت نیروهای این کشور در درگیریهای سوریه شود.
او گفت درگیریهای سوریه به عراق گسترش نخواهد یافت و تاکید کرد گروههای مسلح مخالف دولت اسد، خواستار روابط راهبردی اقتصادی و سیاسی با بغداد پس از سرنگونی رژیم فعلی سوریه هستند.
السودانی چهارشنبه ۱۹ دی در نشست مطبوعاتی مشترک با مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، گفت: «ما مشتاقیم به درگیریهایی که به امنیت منطقه آسیب میزند، کشیده نشویم.»
او همچنین از «آمادگی عراق برای همکاری با تمامی طرفها در سوریه» خبر داد و بر حمایت از انتقال مسالمتآمیز دولت در این کشور تاکید کرد.
به گفته السودانی، بغداد از راهحلی که تمامی گروهها و قومیتهای سوریه در آن حضور داشته باشند، حمایت میکند.
این شهروند ایتالیایی که ۲۳ آذرماه با روادید خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، در تاریخ ۲۹ آذرماه به اتهام آنچه مقامهای جمهوری اسلامی آن را «نقض قوانین کشور» عنوان کردند، بازداشت شده بود.
ساعاتی پیش دفتر جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، چهارشنبه ۱۹ دی در بیانیهای اعلام کرده بود چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که در ایران دستگیر و زندانی شده بود، آزاد شده و در هواپیما، در حال بازگشت به خانه است. او حدود ۲۰ روز در ایران زندانی بود.
در بیانیه مطبوعاتی نخستوزیری ایتالیا آمده است: «به لطف کار فشرده در کانالهای دیپلماتیک و اطلاعاتی، هموطن ما توسط مقامات ایرانی آزاد شده و در حال بازگشت به ایتالیا است.»
گفته شده که این روند با همکاری ایالات متحده، «در چند ساعت گذشته» شتاب ناگهانی به خود گرفته است.
بر اساس این بیانیه، سالا روز گذشته با خانواده خود تماس گرفته و اطلاع داده که شرایط بازداشتش بهبود یافته است: «او یک تخت داشته و دو بسته تحویلی سفارت، به دستش رسیده است. سپس در طول شب آزاد شده. نخستوزیر که از یک هفته پیش پرونده را مدیریت میکرد، این خبر را به والدین چچیلیا داد.»
ملونی از همه کسانی که به «میسر شدن بازگشت چچیلیا کمک کردهاند و به او اجازه دادهاند خانواده و همکارانش را دوباره در آغوش بگیرد»، تشکر کرده است.
پیش از این، روزنامه لا استمپا در ایتالیا خبر داد که سالا از انفرادی خارج شده و با یک نفر دیگر در یک سلول به سر میبرد.
این روزنامه چهارشنبه ۱۹ دی در گزارشی نوشت که او در سلول جدید خود تخت دارد و وسایل شخصی از جمله عینکش را به او دادهاند.
سالا، ۲۹ ساله، روزنامهنگار و پادکستساز که با ویزای خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، ۲۹ آذر در تهران بازداشت شد و در سلولی انفرادی در زندان اوین نگهداری میشد.
لا استمپا در گزارش خود گفته بود برای خبر جدید درباره سرنوشت سالا، باید منتظر جلسه بررسی درخواست آزادی مشروط محمد عابدینی نجفآبادی در دادگاه تجدیدنظر میلان بود.
محمد عابدینی نجفآبادی، ۳۸ ساله، ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد و از سوی این کشور متهم شده است در فراهم کردن فنآوریای نقش داشته که در حمله پهپادی در اردن، باعث کشته شدن سه سرباز آمریکایی شده است.
دادگاه تجدیدنظر میلان جمعه ۱۴ دی، جلسه رسیدگی به درخواست حبس خانگی عابدینی نجفآبادی را برای ۲۶ دی تعیین کرده است.
او باید قاضیها را متقاعد کند که اگر آزاد شود و در حبس خانگی باشد، مانند آرتم اوس، تاجر روس، فرار نخواهد کرد.
اوس که متهم به قاچاق تجهیزات نظامی به روسیه و در آستانه استرداد از ایتالیا به آمریکا بود، سال ۲۰۲۱ از حبس خانگی در این کشور به مسکو فرار کرد.
روزنامه ال جورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، پیش از این گزارش داده بود ملونی در دیدار اخیر خود با دونالد ترامپ، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی نجفآبادی به دست آورده است.
پیش از آن و در ۱۵ دی، ایراناینترنشنال گزارش داده بود جمهوری اسلامی آزادی سالا را به آزادی عابدینی نجفآبادی منوط کرده است.
سهشنبه ۱۸ دی نیز روزنامه کوریره دلا سرا، نوشت که الیزابتا بلونی، رییس سازمان اطلاعاتی ایتالیا، چهار روز پس از دستگیری چچیلیا سالا و در پی «اختلافات پشت پرده و نگاه متفاوت به پرونده او» استعفا کرده است.
بر اساس این گزارش، او در ابتدا از پرونده دستگیری سالا کنار گذاشته شد. در ادامه، پرونده تحت مدیریت کاخ نخستوزیری و سرویس اطلاعات خارجی ایتالیا (آیسه) قرار گرفت و تحت نظارت جانی کاراولی پیگیری شد.
بلونی که به این تصمیمات اعتراض داشته است، گفت که این وضعیت او را ناامید کرده بود.
