صادق آملی لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، از بررسی مجدد پرونده پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی، افایتیاف، به این مجمع با موافقت رهبر جمهوری اسلامی، بنا به درخواست مسعود پزشکیان خبر داد.
آملی لاریجانی در ابتدای جلسه چهارشنبه ۱۹ دیماه ۱۴۰۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام که به بررسی«وضعیت اقتصادی کشور» اختصاص داشت، به ارجاع دوباره پرونده افایتیاف به مجمع از سوی علی خامنهای در پی درخواست رییس دولت در جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «دستور تشکیل کمیسیون مشترک مرکب از نمایندگان سه کمیسیون تخصصی «اقتصادی»، «سیاسی، امنیتی و دفاعی» و «حقوقی و قضائی» داده شد تا موضوع را با در نظر گرفتن همه جوانب و ملاحظات مرتب با مصالح مردم مجددا بررسی کنند و مستندات نهایی آنرا در صحن مجمع ارائه دهند.»
گروه ویژه اقدام مالی یک سازمان بیندولتی است که در سال ۱۹۸۹ میلادی با ابتکار گروه هفت برای مبارزه با پولشویی تاسیس شد. این سازمان در سال ۲۰۰۱ به کارزار مبارزه با تأمین مالی تروریسم پیوست.
آملی لاریجانی که خود از مخالفان پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام به شمار میرفت، با بیان اینکه «اگر گشایش اقتصادی از این طریق انجامپذیر است، باید تمام ابعاد مختلف این موضوع به دقت بررسی شود»، تاکید کرد: «توصیه اکید من این است که در بررسی این موضوع با رعایت ملاحظات امنیتی و اقتصادی کشور از افراط و تفریط بپرهیزیم»
آملی لاریجانی، آبانماه ۱۴۰۳، در دیدار با فعالان اقتصادی بخش خصوصی، گفته بود که با وجود تحریمها، تاثیرگذاری افایتیاف (FATF) و سوئیفت قابل توجه نیست و از مجموع ۴۲ قانون افایتیاف، ۴۰ مورد آن در کشور اجرا میشود.
پزشکیان از زمان رقابتهای انتخاباتی، در بهار و تابستان ۱۴۰۳، پیوستن کامل جمهوری اسلامی به گروه ویژه اقدام مالی را از شروط اصلی بهبود شرایط اقتصادی عنوان میکرد.
۲۶ شهریور، پزشکیان در اولین نشست خبری خود به عنوان رئیس دولت چهاردهم تاکید کرد: «چارهای جز حل بحث افایتیاف (FATF) نداریم. حتماً در این باره نامهای به مجمع تشخیص مینویسم تا این مسئله دوباره در دستور کار این مجمع قرار بگیرد تا بتوانیم حلش کنیم.»
پزشکیان ۱۱ دیماه، با اعلام خبر بررسی مجدد لوایح مرتبط با FATF در مجمع تشخیص مصلحت نظام، اظهار امیدواری کرد با همکاریهای مشترک، بستری برای سهولت در فعالیتهای اقتصادی ایجاد شود.
از زمان ریاست جمهوری حسن روحانی، موضوع پذیرش شروط گروه ویژه اقدام مالی یا همان FATF در جمهوری اسلامی مطرح است. دولت روحانی لوایحی را برای عضویت جمهوری اسلامی در افایتیاف تدوین کرد که از سوی مجلس شورای اسلامی هم تصویب شد اما به دلیل مخالفت شورای نگهبان با آن، در آبان سال ۱۳۹۷ به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شد.
اوایل آبان ۱۴۰۳، FATF که نهادی بینالمللی برای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم است، اعلام کرد که نام جمهوری اسلامی را برای پنجمین سال در فهرست سیاه خود حفظ میکند.
حضور کشورها در لیست سیاه افایتیاف به معنای محدودیت شدید مبادلات مالی خارجی است. هماکنون سه کشور ایران، میانمار و کره شمالی در لیست سیاه افایتیاف قرار دارند.
حمایتهای مالی و نظامی جمهوری اسلامی از گروههای فلسطینی، لبنانی، عراقی و یمنی موسوم به «محورمقاومت» از مهمترین دلایلی است که جمهوری اسلامی نه میخواهد و نه میتواند به این کنوانسیون بپیوندد.
مهرماه سال ۱۴۰۲ هم در پی انتشار اخبار غیر رسمی از چراغ سبز خامنهای برای رفع مشکل با FATF، شایعاتی درباره رفع موانع پیوستن جمهوری اسلامی به FATF مطرح شده بود که در نهایت از اساس تکذیب شد.
این شهروند ایتالیایی که ۲۳ آذرماه با روادید خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، در تاریخ ۲۹ آذرماه به اتهام آنچه مقامهای جمهوری اسلامی آن را «نقض قوانین کشور» عنوان کردند، بازداشت شده بود.
ساعاتی پیش دفتر جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، چهارشنبه ۱۹ دی در بیانیهای اعلام کرده بود چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که در ایران دستگیر و زندانی شده بود، آزاد شده و در هواپیما، در حال بازگشت به خانه است. او حدود ۲۰ روز در ایران زندانی بود.
در بیانیه مطبوعاتی نخستوزیری ایتالیا آمده است: «به لطف کار فشرده در کانالهای دیپلماتیک و اطلاعاتی، هموطن ما توسط مقامات ایرانی آزاد شده و در حال بازگشت به ایتالیا است.»
گفته شده که این روند با همکاری ایالات متحده، «در چند ساعت گذشته» شتاب ناگهانی به خود گرفته است.
بر اساس این بیانیه، سالا روز گذشته با خانواده خود تماس گرفته و اطلاع داده که شرایط بازداشتش بهبود یافته است: «او یک تخت داشته و دو بسته تحویلی سفارت، به دستش رسیده است. سپس در طول شب آزاد شده. نخستوزیر که از یک هفته پیش پرونده را مدیریت میکرد، این خبر را به والدین چچیلیا داد.»
ملونی از همه کسانی که به «میسر شدن بازگشت چچیلیا کمک کردهاند و به او اجازه دادهاند خانواده و همکارانش را دوباره در آغوش بگیرد»، تشکر کرده است.
پیش از این، روزنامه لا استمپا در ایتالیا خبر داد که سالا از انفرادی خارج شده و با یک نفر دیگر در یک سلول به سر میبرد.
این روزنامه چهارشنبه ۱۹ دی در گزارشی نوشت که او در سلول جدید خود تخت دارد و وسایل شخصی از جمله عینکش را به او دادهاند.
سالا، ۲۹ ساله، روزنامهنگار و پادکستساز که با ویزای خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، ۲۹ آذر در تهران بازداشت شد و در سلولی انفرادی در زندان اوین نگهداری میشد.
لا استمپا در گزارش خود گفته بود برای خبر جدید درباره سرنوشت سالا، باید منتظر جلسه بررسی درخواست آزادی مشروط محمد عابدینی نجفآبادی در دادگاه تجدیدنظر میلان بود.
محمد عابدینی نجفآبادی، ۳۸ ساله، ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد و از سوی این کشور متهم شده است در فراهم کردن فنآوریای نقش داشته که در حمله پهپادی در اردن، باعث کشته شدن سه سرباز آمریکایی شده است.
دادگاه تجدیدنظر میلان جمعه ۱۴ دی، جلسه رسیدگی به درخواست حبس خانگی عابدینی نجفآبادی را برای ۲۶ دی تعیین کرده است.
او باید قاضیها را متقاعد کند که اگر آزاد شود و در حبس خانگی باشد، مانند آرتم اوس، تاجر روس، فرار نخواهد کرد.
اوس که متهم به قاچاق تجهیزات نظامی به روسیه و در آستانه استرداد از ایتالیا به آمریکا بود، سال ۲۰۲۱ از حبس خانگی در این کشور به مسکو فرار کرد.
روزنامه ال جورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، پیش از این گزارش داده بود ملونی در دیدار اخیر خود با دونالد ترامپ، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی نجفآبادی به دست آورده است.
پیش از آن و در ۱۵ دی، ایراناینترنشنال گزارش داده بود جمهوری اسلامی آزادی سالا را به آزادی عابدینی نجفآبادی منوط کرده است.
سهشنبه ۱۸ دی نیز روزنامه کوریره دلا سرا، نوشت که الیزابتا بلونی، رییس سازمان اطلاعاتی ایتالیا، چهار روز پس از دستگیری چچیلیا سالا و در پی «اختلافات پشت پرده و نگاه متفاوت به پرونده او» استعفا کرده است.
بر اساس این گزارش، او در ابتدا از پرونده دستگیری سالا کنار گذاشته شد. در ادامه، پرونده تحت مدیریت کاخ نخستوزیری و سرویس اطلاعات خارجی ایتالیا (آیسه) قرار گرفت و تحت نظارت جانی کاراولی پیگیری شد.
بلونی که به این تصمیمات اعتراض داشته است، گفت که این وضعیت او را ناامید کرده بود.
رهبر جمهوری اسلامی در یک سخنرانی در سالگرد تظاهرات ۱۹ دی قم در سال ۱۳۵۶، درباره خودداری حکومت ایران از مذاکره و ارتباط با آمریکا با وجود ارتباط با اروپا گفت: «آمریکا در ایران شکست خورده و درصدد است که این شکست را جبران کند.»
خامنهای تاکید کرد: «آمریکا اینجا را تملک کرده بود ولی از کف و قبضه او بیرون کشیده شد؛ لذا کینه او نسبت به کشور و انقلاب کینه شتری است.»
او همچنین گفت که آمریکا بعد از انقلاب «در مورد مسائل ایران دچار خطا شد» و افزود که مخاطب این سخنانش «افراد مرعوب سیاستهای آمریکا» هستند.
این سخنان حدود دو هفته پیش از آغاز کار رسمی دونالد ترامپ به عنوان رییسجمهوری ایالات متحده و با وجود گمانهزنیها درباره بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن به تهران و همچنین احتمال حمله نظامی به سایتهای اتمی جمهوری اسلامی بیان شد.
در روزهای گذشته برخی مقامات دولت مسعود پزشکیان و بعضی فعالان سیاسی از جمله علی عبدالعلیزاده، رییس ستاد پزشکیان در دوره انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری ۱۴۰۳، خواستار مذاکره با ترامپ شدهاند که از ۲۰ ژانویه (اول بهمن) رسما رییسجمهوری آمریکا خواهد شد.
در سوی دیگر، حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان، در سرمقاله شنبه ۱۵ دی این روزنامه نوشت: «مطرح کنندگان موضوع مذاکره با آمریکا یا خواب هستند یا مستاند یا دیوانه.»
خامنهای در سخنرانی امروز خود از مسئولان خواست در تصمیمگیری در موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند و ملاحظه «منافع جمهوری اسلامی» را بکنند.
او همزمان گفت مواضع پزشکیان در قبال آمریکا و اسرائیل، «قاطع و خوب» بوده است.
این سخنان در حالی بیان شد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۱۴ دی در مصاحبه با شبکه سیسیتیوی چین اعلام کرد تهران برای مذاکرات «سازنده و بدون تاخیر» بر سر برنامه هستهای خود آمادگی دارد.
خامنهای در بخش دیگری از صحبتهایش با اشاره به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، گفت: «مقاومت زنده است و باید روز به روز قویتر بشود.»
او تاکید کرد: «نگذارید تبلیغات دشمن روی افکار عمومی اثر کند.»
به گفته خامنهای، دستگاههای تبلیغاتی جمهوری اسلامی باید در مقابل «تبلیغات دشمن» اقدام کنند.
او گفت: «کار نرمافزاری دشمن، فاصله انداختن بین واقعیت و تصور افکار عمومی است. شما رو به قوت میروید، او تبلیغ میکند که شما دارید ضعیف میشوید.»
برخی مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر شکست ارتش سوریه در مقابل مخالفان و سقوط رژیم بشار اسد را نیز «محصول تبلیغات و جنگ رسانهای» دانستند اما رهبر جمهوری اسلامی در حرفهای خود بر خلاف سه سخنرانی پیشین که پس از سقوط اسد انجام شدند، به تحولات سوریه اشاره نکرد.
او ۱۲ دی ماه برای سومین بار وعده بازپسگیری سوریه از حاکمان جدید را داد و گفت که خونهای ریخته شده نیروهای موسوم به «مدافع حرم» در سوریه، هدر نرفته است.
