همزمان با افزایش نارضایتیها در ایران، سپاه پاسداران در حال اجرای سلسله رزمایشهایی در کشور است. هدف رزمایش بسیجیان در تهران، که برای دومین بار در دو ماه اخیر برگزار میشود، مقابله با اعتراضات مردمی در پایتخت است.
حدود دو ماه پس از برگزاری رزمایش امنیتی در اطراف تهران در جاده تلو و در مقر تیپ امنیتی آل محمد سپاه پاسداران که بر سرکوب اعتراضات شهری متمرکز بود، سپاه از روز شنبه ۱۵ دیماه ۱۴۰۳، رزمایش چند مرحلهای موسوم به «پیامبر اعظم ۱۹» را در کشور آغاز کرده است.
در چند سال اخیر رزمایشهای مشابه معمولا در سه ماه آخر هر سال از سوی نیروهای مسلح انجام شده، اما رزمایش فعلی، بیشتر بر موضوع امنیت شهرهای متمرکز شده است.
علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، در یک نشست خبری در ۱۷ دیماه در رابطه با همین رزمایش گفت رزمایش ۱۱۰ هزار نفری بسیجیان تهران جمعه ۲۱ دیماه برگزار میشود.
نائینی با بیان اینکه این رزمایش «ترکیبی از واقعیتهای میدانی و حرفهای است»، گفت: «رزمایش بسیجیان پیام مهمی برای دشمنان دارد مبنی بر اینکه متوجه خروش جوانان ایرانی حاضر در صحنه باشند. بسیجیان آماده حضور در عرصههای مختلفاند. هدف رزمایشهای بسیج نیز نشاندادن سطح آمادگی بسیجیان در مقابله با انواع عملیاتهاست.»
اگرچه این رزمایش که از ابتدای هفته در مناطق مرزی از کرمانشاه تا خلیج فارس در مناطق مختلف برگزار شده است، اما جمهوری اسلامی درحال حاضر با تهدید زمینی خاصی روبهرو نیست.
۱۸ دیماه نیروهای موسوم به «صابرین» سپاه در این رزمایش شرکت کردند. احمدعلی فیضاللهی فرمانده این تیپ گفت این نیروها در شرایطی که سایر نیروها نیاز به پشتیبانی دارند وارد عمل میشوند. همچنین قرار است همزمان با این رزمایش، از شهرهای موشکی جدید، شناور و سایر تسلیحات رونمایی شود.
حمله زمینی خارجی یا گروه مسلح داخلی
این رزمایش پرهزینه در حالی برگزار میشود که شواهد نشان میدهد که احتمال حمله زمینی خارجی به تهران کاملا منتفی است. آمریکا و اسرائیل، هیچ آمادگی یا امکانات لجستیکی برای چنین حملهای ندارند.
حتی تعداد نیروهای نظامی آمریکا در منطقه کمتر از ۵۰ هزار نفر است و اسرائیل نیز به دلیل محدودیتهای جغرافیایی و لجستیکی، توانایی انجام چنین عملیاتی در فاصله دو هزار کیلومتری مرزهای خود را ندارد. از طرفی، هیچ گروه مسلح داخلی که توان یا برنامهای برای حمله به تهران داشته باشد، وجود ندارد.
به گفته مراد ویسی، تحلیلگر ایراناینترنشنال، با کنار گذاشتن احتمال حمله خارجی یا داخلی، تنها گزینه باقیمانده ترس از قیام مردمی است.
به اعتقاد او، این رزمایش، در واقع تمرینی است برای مقابله با اعتراضات گسترده مردمی که ممکن است مراکز حساس حکومتی را به خطر بیندازد.
رزمایش «پیامبر اعظم ۱۹» درست در زمانی برگزار میشود که تغییرات سیاسی در آمریکا، از جمله بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، نگرانیهایی را برای جمهوری اسلامی ایجاد کرده است. سپاه پاسداران بهعنوان مسئول امنیت تهران و مراکز حساس حکومتی، نگران است که حملات خارجی، در صورت وقوع، با اعتراضات داخلی همراه و موجب سقوط حکومت شود.
این شهروند ایتالیایی که ۲۳ آذرماه با روادید خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، در تاریخ ۲۹ آذرماه به اتهام آنچه مقامهای جمهوری اسلامی آن را «نقض قوانین کشور» عنوان کردند، بازداشت شده بود.
ساعاتی پیش دفتر جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، چهارشنبه ۱۹ دی در بیانیهای اعلام کرده بود چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که در ایران دستگیر و زندانی شده بود، آزاد شده و در هواپیما، در حال بازگشت به خانه است. او حدود ۲۰ روز در ایران زندانی بود.
در بیانیه مطبوعاتی نخستوزیری ایتالیا آمده است: «به لطف کار فشرده در کانالهای دیپلماتیک و اطلاعاتی، هموطن ما توسط مقامات ایرانی آزاد شده و در حال بازگشت به ایتالیا است.»
گفته شده که این روند با همکاری ایالات متحده، «در چند ساعت گذشته» شتاب ناگهانی به خود گرفته است.
بر اساس این بیانیه، سالا روز گذشته با خانواده خود تماس گرفته و اطلاع داده که شرایط بازداشتش بهبود یافته است: «او یک تخت داشته و دو بسته تحویلی سفارت، به دستش رسیده است. سپس در طول شب آزاد شده. نخستوزیر که از یک هفته پیش پرونده را مدیریت میکرد، این خبر را به والدین چچیلیا داد.»
ملونی از همه کسانی که به «میسر شدن بازگشت چچیلیا کمک کردهاند و به او اجازه دادهاند خانواده و همکارانش را دوباره در آغوش بگیرد»، تشکر کرده است.
پیش از این، روزنامه لا استمپا در ایتالیا خبر داد که سالا از انفرادی خارج شده و با یک نفر دیگر در یک سلول به سر میبرد.
این روزنامه چهارشنبه ۱۹ دی در گزارشی نوشت که او در سلول جدید خود تخت دارد و وسایل شخصی از جمله عینکش را به او دادهاند.
سالا، ۲۹ ساله، روزنامهنگار و پادکستساز که با ویزای خبرنگاری به ایران سفر کرده بود، ۲۹ آذر در تهران بازداشت شد و در سلولی انفرادی در زندان اوین نگهداری میشد.
لا استمپا در گزارش خود گفته بود برای خبر جدید درباره سرنوشت سالا، باید منتظر جلسه بررسی درخواست آزادی مشروط محمد عابدینی نجفآبادی در دادگاه تجدیدنظر میلان بود.
محمد عابدینی نجفآبادی، ۳۸ ساله، ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد و از سوی این کشور متهم شده است در فراهم کردن فنآوریای نقش داشته که در حمله پهپادی در اردن، باعث کشته شدن سه سرباز آمریکایی شده است.
دادگاه تجدیدنظر میلان جمعه ۱۴ دی، جلسه رسیدگی به درخواست حبس خانگی عابدینی نجفآبادی را برای ۲۶ دی تعیین کرده است.
او باید قاضیها را متقاعد کند که اگر آزاد شود و در حبس خانگی باشد، مانند آرتم اوس، تاجر روس، فرار نخواهد کرد.
اوس که متهم به قاچاق تجهیزات نظامی به روسیه و در آستانه استرداد از ایتالیا به آمریکا بود، سال ۲۰۲۱ از حبس خانگی در این کشور به مسکو فرار کرد.
روزنامه ال جورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، پیش از این گزارش داده بود ملونی در دیدار اخیر خود با دونالد ترامپ، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی نجفآبادی به دست آورده است.
پیش از آن و در ۱۵ دی، ایراناینترنشنال گزارش داده بود جمهوری اسلامی آزادی سالا را به آزادی عابدینی نجفآبادی منوط کرده است.
سهشنبه ۱۸ دی نیز روزنامه کوریره دلا سرا، نوشت که الیزابتا بلونی، رییس سازمان اطلاعاتی ایتالیا، چهار روز پس از دستگیری چچیلیا سالا و در پی «اختلافات پشت پرده و نگاه متفاوت به پرونده او» استعفا کرده است.
بر اساس این گزارش، او در ابتدا از پرونده دستگیری سالا کنار گذاشته شد. در ادامه، پرونده تحت مدیریت کاخ نخستوزیری و سرویس اطلاعات خارجی ایتالیا (آیسه) قرار گرفت و تحت نظارت جانی کاراولی پیگیری شد.
بلونی که به این تصمیمات اعتراض داشته است، گفت که این وضعیت او را ناامید کرده بود.
رهبر جمهوری اسلامی در یک سخنرانی در سالگرد تظاهرات ۱۹ دی قم در سال ۱۳۵۶، درباره خودداری حکومت ایران از مذاکره و ارتباط با آمریکا با وجود ارتباط با اروپا گفت: «آمریکا در ایران شکست خورده و درصدد است که این شکست را جبران کند.»
خامنهای تاکید کرد: «آمریکا اینجا را تملک کرده بود ولی از کف و قبضه او بیرون کشیده شد؛ لذا کینه او نسبت به کشور و انقلاب کینه شتری است.»
او همچنین گفت که آمریکا بعد از انقلاب «در مورد مسائل ایران دچار خطا شد» و افزود که مخاطب این سخنانش «افراد مرعوب سیاستهای آمریکا» هستند.
این سخنان حدود دو هفته پیش از آغاز کار رسمی دونالد ترامپ به عنوان رییسجمهوری ایالات متحده و با وجود گمانهزنیها درباره بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن به تهران و همچنین احتمال حمله نظامی به سایتهای اتمی جمهوری اسلامی بیان شد.
در روزهای گذشته برخی مقامات دولت مسعود پزشکیان و بعضی فعالان سیاسی از جمله علی عبدالعلیزاده، رییس ستاد پزشکیان در دوره انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری ۱۴۰۳، خواستار مذاکره با ترامپ شدهاند که از ۲۰ ژانویه (اول بهمن) رسما رییسجمهوری آمریکا خواهد شد.
در سوی دیگر، حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان، در سرمقاله شنبه ۱۵ دی این روزنامه نوشت: «مطرح کنندگان موضوع مذاکره با آمریکا یا خواب هستند یا مستاند یا دیوانه.»
خامنهای در سخنرانی امروز خود از مسئولان خواست در تصمیمگیری در موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند و ملاحظه «منافع جمهوری اسلامی» را بکنند.
او همزمان گفت مواضع پزشکیان در قبال آمریکا و اسرائیل، «قاطع و خوب» بوده است.
این سخنان در حالی بیان شد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۱۴ دی در مصاحبه با شبکه سیسیتیوی چین اعلام کرد تهران برای مذاکرات «سازنده و بدون تاخیر» بر سر برنامه هستهای خود آمادگی دارد.
خامنهای در بخش دیگری از صحبتهایش با اشاره به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، گفت: «مقاومت زنده است و باید روز به روز قویتر بشود.»
او تاکید کرد: «نگذارید تبلیغات دشمن روی افکار عمومی اثر کند.»
به گفته خامنهای، دستگاههای تبلیغاتی جمهوری اسلامی باید در مقابل «تبلیغات دشمن» اقدام کنند.
او گفت: «کار نرمافزاری دشمن، فاصله انداختن بین واقعیت و تصور افکار عمومی است. شما رو به قوت میروید، او تبلیغ میکند که شما دارید ضعیف میشوید.»
برخی مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر شکست ارتش سوریه در مقابل مخالفان و سقوط رژیم بشار اسد را نیز «محصول تبلیغات و جنگ رسانهای» دانستند اما رهبر جمهوری اسلامی در حرفهای خود بر خلاف سه سخنرانی پیشین که پس از سقوط اسد انجام شدند، به تحولات سوریه اشاره نکرد.
او ۱۲ دی ماه برای سومین بار وعده بازپسگیری سوریه از حاکمان جدید را داد و گفت که خونهای ریخته شده نیروهای موسوم به «مدافع حرم» در سوریه، هدر نرفته است.
