سوریه: از جمهوری اسلامی و روسیه زخم‌ خورده‌ایم، باید سیاست خود را مشخص کنند

بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۱۷ بهمن منتشر شد، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا و نزدیکان او اخیرا نسبت به خروج نظامیان این کشور از سوریه ابراز تمایل کرده‌اند.

ان‌بی‌سی افزود مقام‌های پنتاگون در حال تهیه طرح‌هایی هستند که در چارچوب آن‌ها، نیروهای آمریکایی ظرف ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روز آینده به‌طور کامل از سوریه عقب‌نشینی خواهند کرد.

حضور نظامی آمریکا در سوریه با حملات هوایی علیه مواضع گروه داعش در سال ۲۰۱۴ آغاز شد.

پس از قدرت گرفتن داعش در سوریه، گروهی از سربازان آمریکایی در این کشور مستقر شدند و همراه با «نیروهای دموکراتیک سوریه»، برای بیرون راندن داعش از مناطق تحت تصرف آن در شمال و شرق سوریه جنگیدند.

ترامپ پس از اعلام پیروزی بر داعش در سال ۲۰۱۸ هم از قصد خود برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه خبر داده بود.

با این حال، منتقدان در آن زمان هشدار دادند عقب‌نشینی نظامیان آمریکایی از سوریه خلایی به وجود می‌آورد که جمهوری اسلامی و روسیه از آن سود خواهند برد.

در نهایت سربازان آمریکایی در سوریه ماندگار شدند و به حمایت خود از نیروهای دموکراتیک سوریه برای مقابله با حملات پراکنده داعش ادامه دادند.

بر اساس برآوردها، حدود ۹۰۰ نظامی آمریکایی اکنون در سوریه حضور دارند که اکثر آن‌ها در شمال شرقی این کشور مستقر هستند.

بشار اسد در دوران حضور در قدرت، نیروهای آمریکایی مستقر در سوریه را «اشغالگر» می‌خواند.

نیروهای دموکراتیک سوریه: از طرح خروج نیروهای آمریکایی بی‌خبریم

فرهاد شامی، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه، ۱۷ بهمن اعلام کرد این گروه در جریان طرح احتمالی دولت ترامپ برای خروج نظامیان آمریکایی از سوریه قرار ندارد.

شامی نسبت به پیامد‌های اجرای چنین طرحی هشدار داد و گفت: «داعش و دیگر نیروهای مخرب در انتظار خروج آمریکا [از سوریه] هستند تا فعالیت‌های خود را از سربگیرند و به شرایط سال ۲۰۱۴ بازگردند.»

نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته می‌شود، از قومیت‌های مختلف از جمله کُردها، عرب‌ها، آشوری‌ها و ترکمن‌ها تشکیل شده است اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) بر عهده دارد.

ترکیه اعضای کُرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) می‌داند و بر عقب‌نشینی آن‌ها از سوریه تاکید دارد.

در سوی مقابل، آمریکا و شماری از کشورهای غربی بر این باورند که نیروهای مسلح کُرد سوریه نقشی حیاتی در مقابله با تهدیدات گروه‌های اسلام‌گرای افراطی، از جمله داعش، در این کشور ایفا می‌کنند.

احمد الشرع، رییس‌جمهوری دوره انتقالی سوریه، ۱۶ بهمن با تاکید بر ضرورت «کنترل تسلیحات» در این کشور اعلام کرد استفاده از سلاح باید تنها محدود به حکومت سوریه باشد.

او از ادامه مذاکرات با نیروهای دموکراتیک سوریه در خصوص آینده آن خبر داد و گفت این گروه «آمادگی خود را برای محدود کردن استفاده از سلاح به دولت اعلام کرده است، اما هنوز درباره برخی جزییات، اختلاف نظر وجود دارد».

دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه افزود الشرع و اردوغان در دیدار خود به بررسی آخرین تحولات سوریه، راه‌های همکاری میان دو کشور برای بازسازی اقتصاد سوریه و تدابیر لازم جهت تامین ثبات و امنیت در منطقه خواهند پرداخت.

ارزیابی راه‌های حمایت آنکارا از دولت موقت سوریه و مردم این کشور از دیگر اولویت‌های این نشست عنوان شده است.

مخالفان مسلح سوری در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.

ترکیه در سال‌های اخیر از مخالفان مسلح اسد حمایت مالی و تسلیحاتی به عمل آورده بود.

سفر الشرع به ترکیه دومین سفر خارجی او پس از سرنگونی حکومت بشار اسد به شمار می‌رود. او ۱۴ بهمن نیز راهی عربستان سعودی شد و با محمد بن‌سلمان، ولیعهد این کشور، دیدار کرد.

ناظران انتخاب عربستان سعودی به‌عنوان مقصد نخستین سفر خارجی الشرع را پیامی آشکار به تهران دانسته‌اند.

جمهوری اسلامی یکی از حامیان اصلی حکومت اسد به شمار می‎‌رفت. پیش‌تر دو نماینده سابق مجلس شورای اسلامی به‌طور جداگانه تایید کردند حکومت ایران دست‌کم ۳۰ میلیارد دلار برای حفظ اسد در قدرت هزینه کرد.

الشرع۳۰ آذر اعلام کرد مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.

ترکیه به‌دنبال افزایش حضور نظامی خود در سوریه

در آستانه دیدار الشرع و اردوغان، رسانه‌های ترکیه از قصد این کشور برای احداث پایگاه‌های نظامی در سوریه خبر دادند.

بر اساس این گزارش‌ها، وزارت دفاع ترکیه با هدف آموزش ارتش جدید سوریه، به‌ویژه خلبانان این کشور، دو پایگاه نظامی در دمشق تاسیس خواهد کرد.

ترکیه همچنین از ۲۰۰ فروند جنگنده اف-۱۶ خود، ۵۰ فروند را در سوریه مستقر خواهد کرد.

این در حالی است که سوریه در دوران زمامداری اسد، شاهد حضور گسترده نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این کشور بود.

حکومت ایران از سوریه برای تامین مالی و تسلیحاتی حزب‌الله لبنان، به‌عنوان مهم‌ترین گروه نیابتی خود در منطقه، بهره می‌برد.

نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، ۲۴ آذر در یک سخنرانی تلویزیونی اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.

روسیه یکی دیگر از متحدان اسد بود که پس از روی کار آمدن حکومت جدید سوریه، نفوذ نظامی خود در منطقه را در معرض خطر می‌بیند.

روسیه در روزهای اخیر روند خروج نیروها و تجهیزات نظامی خود از سوریه را شدت بخشیده و در حال تخلیه وسایل نقلیه و کانتینرهایش از بندر راهبردی طرطوس در سواحل مدیترانه است.

در این رویداد که دوشنبه ۱۵ بهمن به وقوع پیوست، ۱۵ زن دیگر نیز زخمی شدند.

دفاع مدنی سوریه افزود قربانیان این انفجار همگی از کارگران بخش کشاورزی بودند.

هنوز فرد یا گروهی مسئولیت این حادثه مرگبار را بر عهده نگرفته است.

این دومین انفجار خونین در منبج در سه روز گذشته به شمار می‌رود. پیش‌تر و در ۱۳ بهمن، انفجار یک خودروی بمب‌گذاری شده در این شهر چهار کشته و ۹ زخمی بر جای گذاشت که همگی غیرنظامی بودند.

در میان مجروحان این رویداد چند کودک نیز دیده می‌شدند.

منبج در غرب رودخانه فرات و ۳۰ کیلومتری مرز ترکیه واقع است.

مخالفان مسلح سوری در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.

از آن زمان تاکنون، درگیری‌ها میان گروه‌های مسلح طرفدار ترکیه و نیروهای دموکراتیک سوریه تحت حمایت آمریکا در شمال سوریه شدت گرفته است.

«نیروهای دموکراتیک سوریه» که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته می‌شود، از قومیت‌های مختلف از جمله کُردها، عرب‌ها، آشوری‌ها و ترکمن‌ها تشکیل شده است اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) بر عهده دارد.

ترکیه اعضای کُرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) می‌داند و بر عقب‌نشینی آن‌ها از سوریه تاکید دارد.

ترکیه، آمریکا و اتحادیه اروپا پ‌ک‌ک را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داده‌اند.

گروه‌های مسلح طرفدار ترکیه در دسامبر ۲۰۲۴ نیروهای دموکراتیک سوریه را از منبج بیرون راندند و کنترل این شهر را به دست گرفتند.

نیروهای دموکراتیک سوریه پیش از این و در سال ۲۰۱۶، منبج را از سلطه داعش آزاد کرده بودند.

نیروهای دموکراتیک سوریه گروه‌های وابسته به آنکارا را مسئول بمب‌گذاری دوشنبه معرفی کرد و هشدار داد این قبیل حملات با هدف مرعوب کردن ساکنان منطقه انجام می‌گیرند.

پیش‌تر دیده‌بان حقوق بشر سوریه خبر داد در جریان درگیری‌ها در ۱۴ دی در چندین روستا در اطراف شهر منبج، ۸۵ نفر از نیروهای طرفدار ترکیه و ۱۶ تن از نیروهای کرد کشته شدند.

۲۰ دی نیز ۳۷ نفر در جریان خشونت‌‎‌ها در منبج جان خود را از دست دادند.

وِریفای سوریه هشدار داد این اطلاعات نادرست از طریق کارزارهای هماهنگ‌شده در شبکه‌های اجتماعی، شخصیت‌های تولیدشده با هوش مصنوعی، پروفایل‌های جعلی و ربات‌ها منتشر می‌شود.

مخالفان مسلح سوری در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند. خاندان اسد از اقلیت شیعیان علوی سوریه هستند.

در آخرین روزهای سال ۲۰۲۴، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد که از وقوع آتش‌سوزی در یک زیارتگاه علویان در شهر حلب حکایت داشت.

انتشار این ویدیو با گسترده‌ترین ناآرامی‌ها از زمان سرنگونی اسد همراه شد و بسیاری در آن مقطع زمانی گفتند این رویداد از تهدیدات فزاینده علیه اقلیت علوی در سوریه خبر می‌دهد.

با این حال، وزارت کشور سوریه اعلام کرد این ویدیو پیش از ورود گروه تحریر الشام به دمشق ضبط شده و منتشرکنندگان آن به دنبال دامن زدن به درگیری‌های فرقه‌ای در سوریه بوده‌اند.

زهیر الشمالی، مدیر ارتباطات وِریفای سوریه، گفت این ویدیو موفقیتی برای کارزارهای انتشار اخبار نادرست به شمار می‌رود.

او افزود: «شبکه اطلاعات نادرست همچنان فعال و در حال گسترش است، و این احتمال وجود دارد که با طرح ادعاهای مشابهی که هدف آن‌ها برانگیختن ناآرامی‌ها [در سوریه] است، دوباره ظاهر شود.»

کارزار انتشار اطلاعات نادرست برای افزایش‌ اختلافات مذهبی در سوریه

بنیاد تامسون رویترز جمعه ۱۲ بهمن گزارش داد پس از سقوط حکومت سوریه، اختلافات مذهبی در سطح بالایی باقی مانده و برخی ناظران معتقدند بازیگران بین‌المللی، مانند جمهوری اسلامی، روسیه، چین و اسرائیل، به این شرایط تنش‌آلود در فضای مجازی دامن می‌زنند.

بسام الاحمد، مدیر سازمان «سوری‌ها برای حقیقت و عدالت»، در گفت‌وگو با تامسون رویترز هشدار داد انتشار اطلاعات نادرست یکی از مسائل تاثیرگذار بر همبستگی اجتماعی است.

به گفته او، اطلاعات جعلی به «ابزاری برای بی‌ثباتی» تبدیل شده و در حال ایجاد تنش میان جوامع مختلف در سراسر سوریه است.

احمد اضافه کرد: «آسیبی که اطلاعات نادرست به مردم وارد می‌کند، از ضرر و زیان ناشی از تسلیحات کم‌تر نیست.»

جمهوری اسلامی یکی از حامیان اصلی حکومت اسد به شمار می‌رفت. پیش‌تر دو نماینده سابق مجلس شورای اسلامی به‌طور جداگانه تایید کردند حکومت ایران دست‌کم ۳۰ میلیارد دلار برای حفظ اسد در قدرت هزینه کرد.

بی‌بی‌سی جهانی این خبر را پنج‌شنبه ۱۱ بهمن با استناد به تصاویر ماهواره‌ای جدید از محل استقرار تجهیزات نظامی ارتش روسیه در طرطوس منتشر کرد.

تصاویر منتشرشده پس از سقوط حکومت بشار اسد، ستون‌هایی از خودروهای نظامی روسیه را در حال حرکت به ‌سوی بندر طرطوس به نمایش گذاشتند. مدتی بعد تصاویر ماهواره‌ای از ذخیره‌سازی تجهیزات نظامی روسیه در این منطقه خبر دادند.

با این حال شرکت «پِلَنِت لَبز» اخیرا تصاویری را به اشتراک گذاشته که از ناپدید شدن بخش زیادی از ادوات و تجهیزات ارتش روسیه در طرطوس حکایت دارد. این تحول در پی خروج شناورهای وابسته به ارتش روسیه از منطقه رخ داده است.

مخالفان مسلح سوری در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.

از آن زمان، گزارش‌های متعددی درباره تصمیم حاکمان جدید سوریه مبنی بر لغو مجوز حضور نظامی روسیه در بندر طرطوس منتشر شده، هرچند دمشق هنوز به‌طور رسمی در این خصوص اظهار نظر نکرده است.

روسیه و جمهوری اسلامی دو متحد اصلی حکومت بشار اسد به شمار می‌رفتند و تا پیش از سرنگونی او، حضور نظامی پررنگی در این کشور داشتند.

گزارش بی‌بی‌سی جهانی از تسریع در روند خروج ارتش روسیه از سوریه در حالی منتشر می‌شود که میخاییل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه و الکساندر لاورنتیف، فرستاده ویژه رییس‌جمهوری روسیه در امور سوریه، ۹ بهمن برای گفت‌وگو درباره حفظ دو پایگاه نظامی خود در این کشور، به دمشق سفر کردند.

بوگدانوف پیش‌تر در آذرماه از قصد مسکو برای حفظ دو پایگاه نظامی خود در طرطوس و لاذقیه سوریه سخن گفته و تاکید کرده بود این مراکز با هدف «مبارزه با داعش و تروریسم بین‌المللی» ایجاد شده‌اند.

با این حال، به نظر می‌رسد مذاکرات مسکو با حاکمان جدید دمشق به نتیجه‌ای ختم نشده و ارتش روسیه تصمیم گرفته تجهیزات باارزش خود را از بندر طرطوس خارج کند.

طبق داده‌های منتشرشده از سوی شرکت‌های ردیابی کشتی‌ها، دو شناور با نام‌های «اسپارتا ۱» و «اسپارتا ۲» در تاریخ دوم و سوم بهمن‌ماه در بندر طرطوس پهلو گرفتند.

این دو کشتی به شرکتی تعلق دارند که تحت نظارت وزارت دفاع روسیه فعالیت می‌کند.

اسپارتا ۱ و اسپارتا ۲ در فهرست تحریم‌های آمریکا دارند و اوکراین نیز آن‌ها را به دست داشتن در انتقال تسلیحات برای ارتش روسیه متهم کرده است. این دو کشتی از قابلیت حمل خودروها و تجهیزات نظامی برخوردار هستند.

داده‌ها همچنین حاکی از آن هستند که کشتی اسپارتا ۲ پیش از دوشنبه هشتم بهمن، بندر طرطوس را ترک کرده است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند حجم زیادی از خودروهای نظامی ارتش روسیه که در نزدیکی این کشتی مستقر شده بودند، دیگر در این محل دیده نمی‌شوند.

کشتی اسپارتا ۱ نیز پیش از ۱۰ بهمن، از بندر طرطوس خارج شده است و دیگر اثری از کانتینرهای ارتش روسیه در نزدیکی این شناور به چشم نمی‌خورد.

طبق تصاویر ماهواره‌ای، در چند هفته گذشته ادوات نظامی روسیه از پایگاه هوایی حمیمیم لاذقیه نیز تخلیه شده‌اند.

پیش‌تر در ۲۶ آذر، شبکه خبری سی‌ان‌ان گزارش داد روسیه عملیات خروج بخش قابل توجهی از نیروها و تجهیزات نظامی خود از سوریه را آغاز کرده است.

بر اساس برخی گزارش‌ها، روسیه بخشی از تجهیزات نظامی خود را از سوریه به لیبی منتقل کرده است.