کمبود انسولین، سهمیهبندی و کمیاب شدن داروها از جمله مشکلاتی هستند که بیماران مبتلا به دیابت با آنها درگیرند. روزنامه هممیهن در گزارشی به «فشار و رنج مضاعف» این بیماران پرداخت و نوشت کمیاب شدن بعضی داروها، حتی جان برخی دیابتیها را به خطر انداخته است.
هممیهن روز چهارشنبه ۱۶ خرداد در گزارشی، از سهمیهبندی داروهای اساسی بیماران دیابتی مانند انسولین قلمی خارجی خبر داد و نوشت بیماران باید هر ماه با نسخه به داروخانههای چندین منطقه از پایتخت سر بزنند تا در نهایت بتوانند بخشی از نیاز خود را تامین کنند.
به گفته هممیهن، قلم انسولین ایرانی از سوی پزشکان و بیماران مورد استقبال قرار نگرفته و پزشکان در نسخهها بر خرید نمونه خارجی تاکید میکنند اما داروخانهها، خارجی را به میزان بسیار محدودی دارند.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره کمیاب و حتی نایاب شدن بسیاری از داروهای اساسی در ایران منتشر شده است؛ از جمله در مورد بیماران مبتلا به تالاسمی.
به گفته یونس عرب، رییس انجمن تالاسمی ایران، از زمان بازگشت تحریمها یعنی از سال ۱۳۹۷ تا امروز، هزار و ۱۰۰ بیمار مبتلا به تالاسمی به دلیل در دسترس نبودن داروی مورد نیازشان جان باختهاند.
عرب تاکید کرد حدود ۴۰ درصد از مبتلایان به تالاسمی در کشور برای زنده ماندن راهی جز مصرف داروهای خارجی ندارند اما سال گذشته واردات دارو تنها ۱۲ درصد بوده است.
ششم خرداد امسال نیز وحید شریعت، رییس انجمن علمی روانپزشکان ایران گفته بود داروهای جدید بیماران اعصاب و روان تحت پوشش بیمه نیست و از طرفی، کمیاب شدن دارو باعث عود و تشدید بیماری مبتلایان میشود.
تحت پوشش بیمه نبودن مشکلی است که بیماران مبتلا به دیابت نیز با آن درگیرند.
بنا بر گزارش هممیهن، از پنج قلم انسولین در یک نسخه، داروخانهها تنها دو یا در نهایت سه قلم را با سهمیه به بیمار میدهند و باید مابقی را به شکل آزاد و با قیمت هر قلم ۲۰۰ هزار تومان تهیه کرد.
این در حالی است که هر بیمار با توجه به میزان نیازش انسولین تزریق میکند؛ یک نفر ممکن است قلم را ۱۰ روزه و فردی دیگر یک هفتهای تمام کند.
هر نوبت خرید انسولین قلمی برای یک بیمار بهطور متوسط یک میلیون تومان هزینه دارد اما بیماران دیابتی هزینههای بسیار دیگری نیز دارند: یک وعده نزدن انسولین میتواند موجب کما، آسیب دیدن چشم یا اختلال خونرسانی به پای بیمار دیابتی شود و وجودش برای بیماران مانند اکسیژن است.
علاوه بر انسولین، نوار تست قند، سوزنی که با آن قندشان را تست میکنند، دستگاه تست قند، آزمایشهای مداوم و موارد دیگر نیز ماهانه نزدیک به شش میلیون تومان هزینه روی دست این بیماران میگذارد.
قیمت هر بسته نوار تست قند حدود ۲۰۰ هزار تومان و جزو اقلام غیر بیمهای است که به سختی در داروخانهها پیدا میشوند.
دستگاههای گلوکوکارد صفر برای تست قند که نیاز به خونگیری کمتری از بیمار دارد و عمق سوزنش کم است، در ایران تقریبا نایاب است و اگر باشد، نوار آن پیدا نمیشود. به همین دلیل تعداد زیادی از بیماران مبتلا به دیابت باید هر روز دنبال دستگاهها و نوارقندهای جدید باشند.
هممیهن به نقل از یک بیمار مبتلا به دیابت نوشت: «انسولین و نوار تست قند به سختی گیر میآید. برای ما که انسولین میزنیم و نوسان قند خون داریم، سنسورهای کنترل قند هست که به بازو وصل میشود و با تغییرات شدید قند، آلارم میدهد.»
این شهروند گفت سنسور باید ۱۵ روز یک بار عوض شود و قیمت هر سنسور حدود شش میلیون تومان است.
او در ادامه گفت: «ما سنسور نداریم و میمیریم.»
سازمان غذا و دارو اوایل اردیبهشت امسال، متفورمین مصرفی بیماران مبتلا به دیابت را «پرمصرفترین داروی ایران» در سال ۱۴۰۲ اعلام کرده بود.
بیش از دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون عدد از این دارو طی سال گذشته در ایران فروخته شده است.
به گفته اسدالله رجب، بنیانگذار انجمن دیابت ایران، سالانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار نفر به تعداد این بیماران در کشور افزوده میشود.
اواخر دی سال گذشته محمدعلی محسنی بندپی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفته بود به دلیل کمبود دارو در ایران، برخی شهروندان از داروی تاریخ مصرف گذشته استفاده میکنند یا دارو را از بازار سیاه تهیه میکنند.
روزنامه پیام ما روز چهارشنبه ۱۶ خرداد و همزمان با روز جهانی محیط زیست به چندین بحران زیستمحیطی اشاره کرد که هماکنون ایران با آنها درگیر است.
این روزنامه در مطلبی به تلفات آتشسوزیهای سالهای اخیر پرداخت و نوشت این وقایع ۱۷ کشته و صدها آسیب به دنبال داشته است.
طی روزهای گذشته مراتع و جنگلهای مناطقی از کهگیلویه، باشت و گچساران دچار حریق شده است.
این منطقه هر سال دچار آتشسوزی میشود و به دلیل نبود مدیریت و مسائلی مانند کمبود امکانات اطفای حریق، آسیب میبیند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، گزارش داد از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۰ مورد آتشسوزی در مراتع و جنگلهای استان کهگیلویه و بویراحمد رخ داده است و بیش از ۱۰۰ هکتار جنگل و مراتع این استان بهدلیل نبود برنامهریزی بههنگام در آتش سوختهاند.
بر اساس گزارش پیام ما، پارک ملی کرخه نیز از دو شب قبل درگیر آتشسوزی شده است و با وجود اینکه یک بار خبر مهار آن منتشر شده اما داود میرشکار، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان، خبر از حریق مجدد در این پارک ملی داد.
میرشکار گفت در پی آتشسوزی پارک ملی کرخه، حدود ۲۵ هکتار از این جنگل در آتش سوخت.
بر اساس گزارش رسانهها، سالانه صدها هکتار از اراضی جنگلی پارک ملی کرخه بر اثر عواملی مانند خشکسالی، عوامل انسانی و آتش زدن کاه و کلش مزارع گندم به دست کشاورزان، طعمه حریق میشود.
پیش از حریق روز دوشنبه و در آتشسوزی روز ۱۰ خرداد، قسمتی از جنگلهای کرخه در جنوب غربی شوش واقع در استان خوزستان طعمه حریق شده بود.
علاوه بر حریقهای فعلی، میرشکار روز چهارشنبه در گفتوگو با ایسنا از احتمال وقوع آتشسوزی در بخش عراقی تالاب هورالعظیم با آغاز گرمای شدید هوا و سرایتش به بخش ایرانی خبر داد.
علی ملکی آهنگران، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی کشور در آستانه روز جهانی محیط زیست گفت سال گذشته ۹۸ درصد حریقها «عوامل انسانی» داشت که ۹۴ درصد آنها سهوی و چهار درصدشان عمدی بوده است.
او در این باره هشدار داد که ۷۶ درصد آتشها در منطقه زاگرس اتفاق میافتد.
خشکسالی و بحران حقابه رودها و تالابها
علاوه بر آتشسوزیهای گسترده و تکراری، محیط زیست ایران سالهاست با بحرانهای دیگری مانند خشکسالی و نابودی رودها و تالابها درگیر است.
روزنامه پیام ما روز چهارشنبه در گزارشی به نقل از احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ایران نوشت پنج استان تهران، قزوین، البرز، سمنان و خراسان رضوی وارد پنجمین سال خشکی شدهاند.
وظیفه اواخر بهمن ۱۴۰۲ نیز با هشدار درباره تجربه چهارمین سال خشکسالی در ایران گفته بود ۳۰ درصد منابع آبی نسبت به سال قبل از آن کمتر و از میزان بارشها نیز کاسته شده است.
او در گفتوگوی جدیدش، از «تابستانی با خشکی نسبتا ضعیف تا متوسط» برای سایر نقاط ایران به جز پنج استان خشک خبر داد و گفت بهبود بارشها به معنای عبور از خشکسالی هیدرولوژیکی و بهبود شرایط ذخایر زیرزمینی آب کشور نیست.
به گفته وظیفه، خشکسالی هیدرولوژیکی در ایران طولانیمدت شده است و برای همین، چرخه آب بارش نمیتواند در بازه زمانی شش ماه، یک یا دو سال شرایط را بهبود ببخشد، سفرههای زیرزمینی را پر کند یا میزانی را که از منابع تجدیدشونده برداشت شده است، جبران کند.
این مقام مسئول با تاکید بر اینکه از «ترسالی و پر آبی خبری نیست» گفت بخش اعظمی از بارشهای اخیر که ناشی از تغییر اقلیم است و بهشکل سیلآسا نیز باریده، به دریا روانه شد.
بحران کمآبی باعث شده است در سالهای اخیر شماری از شهرها و روستاهای ایران برای روزها یا هفتههای متوالی از دسترسی به آب لولهکشی محروم بمانند.
فیروز قاسمزاده، سخنگوی شرکت مدیریت منابع آب ایران به تازگی گفته بود از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۰ خرداد، درصد پرشدگی سدهای کشور ۶۷ درصد و در تهران، ۳۴ درصد است.
او همزمان هشدار داده بود با توجه به توقف بارشها و کاهش روانآب رودخانهها، روند ورود آب به مخازن سدها متوقف شده است.
اوایل فروردین امسال شماری از رسانهها و کارشناسان هشدار دادند از ابتدای مهر تا ۲۶ اسفند سال گذشته ۳۳ سد مهم کشور کمتر از سال ۱۴۰۱ آب داشتند و حجم مخازن سدها نسبت به مدت مشابه همان سال، بیش از ۱۰ درصد کاهش یافته بود.
اواخر بهمن سال ۱۴۰۲ خبرگزاری تسنیم با اشاره به خودداری شرکت آب منطقهای از ارائه آمار سدهای تهران به دلیل کاهش بارندگی، گزارش داده بود در روز ۲۱ بهمن، ۸۷ درصد ظرفیت مخازن سدهای پنجگانه تهران خالی بوده است.
از افزایش تقاضا برای آب و فقیرتر شدن منابع آبی بهعنوان دلایل اصلی کمبود آب و خشکسالی سالهای اخیر ایران یاد میشود.
عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان محیط زیست روز چهارشنبه درباره وضعیت حقابهها به رکنا گفت تمام تالابهای ایران خشکیدهاند؛ در حالی که فقط یکسوم حقابه آنها از خارج از مرزها تامین میشود.
او دعوای آب در ایران را «داخلی» خواند و گفت ۶۰ میلیارد متر مکعب حقابه داخلی است که وزارت نیرو نمیدهد و فقط دو میلیارد متر مکعب آب حقابه در خارج از مرزها داریم که تاثیر چندانی در حفظ تالاب ها ندارد.
کلانتری تاکید کرد: «ما زمانی میتوانیم حقابه هیرمند را از طالبان و حقابه هامون و هورالعظیم را از عراق و ترکیه طلب کنیم که حقابه هیرمند، جازموریان، ارومیه، دشت ارژن و گاوخونی، شادگان و بختگان را از وزارت نیرو گرفته باشیم.»
به گفته این مقام سابق سازمان محیط زیست، منابع طبیعی و آب ایران با «مدیریت و سیاستهای غلط» از بین میرود.
علاوه بر این بحرانها، هشدارها درباره گستردگی فرونشست زمین در ایران و تبعات آن ادامه دارد.
محمد درویش، کارشناس محیطزیست روز پنجم خرداد گفت که فرونشست ناشی از برداشت بیرویه از آبخوانها به گستردهای به وسعت دستکم ۵۷ هزار کیلومتر مربع رسیده است.
اوایل اردیبهشت امسال مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی هشدار داد ۴٩ درصد جمعیت ایران روی گسترههای فرونشست و مجاور آن سکونت دارد و به زودی «زونهای مجاور» نیز به پهنه اصلی فرونشست تبدیل خواهند شد.
کارشناسان هشدار دادهاند عواملی چون خشکسالیهای پی در پی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی بدون مدیریت مسئولانه، تمامی کشور را در مرحله فوق بحرانی قرار داده و اکنون پدیده فرونشست، تبدیل به «تهدیدی سرزمینی برای ایران» شده است.
در صورت بروز زمینلرزه، فرونشست ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا را در سراسر ایران در معرض خطر قرار میدهد.
ایراناینترنشنال در اردیبهشت ۱۴۰۲ در گزارشی خبر داد همزمان با بحرانیتر شدن فرونشستها در کشور، جمهوری اسلامی به عمد اطلاعات در این زمینه را از دید مردم پنهان کرده است.
در این بیانیه تصریح شده اظهارات اخیر مقامهای جمهوری اسلامی در خصوص توانایی تولید سلاح اتمی و همچنین احتمال تغییر دکترین هستهای حکومت ایران، اعتمادها میان تهران و جامعه بینالمللی را بیش از پیش خدشهدار کرده است.
در سالیان اخیر مقامهای حکومت ایران مکررا به توانایی جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای اشاره کردهاند و اخیرا از تغییر «دکترین هستهای» تهران سخن گفتهاند.
علیاکبر صالحی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی، در بهمنماه ۱۴۰۲ با تایید تلویحی دستیابی جمهوری اسلامی به توانایی ساخت بمب اتمی گفت: «ما همه آستانههای علم و فنآوری هستهای را داریم».
در بحبوحه تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، احمد حقطلب، فرمانده سپاه حفاظت و امنیت مراکز هستهای کشور روز ۳۰ فروردین اعلام کرد اگر اسرائیل بخواهد «از تهدید حمله کردن به مراکز هستهای کشورمان برای تحت فشار قرار دادن ایران استفاده ابزاری کند، تجدید نظر در دکترین و سیاستهای هستهای جمهوری اسلامی ایران و عدول از ملاحظات اعلامی گذشته محتمل و قابل تصور میباشد».
سه کشور اروپایی همچنین در بیانیه خود از جمهوری اسلامی خواستند از تهدید به تولید سلاح اتمی دست بردارد و به تعهدات خود در چارچوب برجام، بهویژه در خصوص غنیسازی اورانیوم، پایبند باشد.
یافتههای تازهترین گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی میزان ذخیره اورانیوم غنیشده خود را افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران در حال حاضر بیش از ۱۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی در اختیار دارد که در مقایسه با گزارش پیشین آژانس بینالمللی در بهمنماه سال گذشته، جهشی ۲۰ کیلوگرمی را نشان میدهد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان ضمن تاکید بر ضرورت شفافسازی در خصوص برنامه هستهای جمهوری اسلامی و همچنین لزوم همکاری میان تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از حکومت ایران خواستند پروتکل الحاقی را به سرعت تصویب و آن را مجددا اجرا کند.
ساعاتی پیش اتحادیه اروپا در بیانیهای خطاب به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوشت حصول اطمینان از دست نیافتن جمهوری اسلامی به سلاح هستهای، یکی از اولویتهای امنیتی اصلی این اتحادیه به شمار میرود.
به گفته اتحادیه اروپا، برنامه هستهای جمهوری اسلامی موجب شده احتمال وقوع بحران اشاعه تسلیحات هستهای در منطقه افزایش یابد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان در ادامه بیانیه خود از جمهوری اسلامی خواستند تصمیم پیشین خود را در خصوص ممنوعیت فعالیت تعدادی از بازرسان مجرب آژانس بینالمللی لغو کند.
جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ مجوز فعالیت گروهی از بازرسان آژانس در ایران را باطل کرد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی در مهرماه سال گذشته با دفاع از تصمیم تهران اعلام کرد دلیل این اقدام، سیاسیکاری این بازرسان بوده است.
بیانیه بریتانیا، فرانسه و آلمان یک روز پس از آن منتشر میشود که این سه کشور اروپایی آلمان پیشنویس قطعنامهای علیه حکومت ایران را به شورای حکام ارائه کردند.
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز ۱۴ خرداد در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره قطعنامه پیشنهادی این سه کشور علیه جمهوری اسلامی گفت تصمیمگیری در این خصوص بر عهده کشورهای عضو است و آژانس تنها وظیفه دارد در صورت تصویب قطعنامه پیشنهادی، خود را با آن وفق دهد.