آغاز محکومیت دوم ضیا نبوی در اوین و حبس خانگی وفا احمدپور با پابند الکترونیکی
ضیا نبوی وفا احمدپور
در ادامه فشارهای جمهوری اسلامی بر فعالان مدنی و هنرمندان معترض در ایران، ضیا نبوی، زندانی سیاسی با وجود پایان دوران محکومیت قبلی خود، با اجرای حکم یک سال حبس دیگر مواجه شد. وفا احمدپور، رپر معترض نیز اعلام کرد دو هفته پس از آزادی، حبس خانگیاش با پابند الکترونیکی آغاز شده است.
روزنامه شرق شنبه ۱۳ بهمن به نقل از امیر رئیسیان، وکیل دادگستری نوشت که حکم یک سال حبس دیگر نبوی برای پرونده اعتراض به ساقط کردن هواپیمای اوکراینی اجرایی شده است.
رئیسیان با بیان اینکه این پرونده پس از تایید در دادگاه تجدیدنظر، همزمان با محکومیت پرونده اعتراض نبوی به «مسمومسازی دانشآموزان» به اجرای احکام ارسال شد، گفت پس از مخالفت با درخواست ادغام این دو حکم، موکلش حالا باید یک سال دیگر نیز در زندان بماند.
ضیا نبوی، فعال دانشجویی است که به دلیل حضور در تجمع اسفند ۱۴۰۱ دانشجویان در اعتراض به حملات شیمیایی و مسموم کردن سریالی دانشآموزان در مدارس به یک سال حبس محکوم و از ۱۸ فرودین امسال زندانی شده است.
ایراناینترنشنال پس از زندانی شدن او در گزارشی نوشت که ماموران اجرای احکام زندان اوین در زمان اجرای حکم نبوی به او گفتهاند یک سال حبس تعلیقی پیشین او همراه با حبس تازهاش اجرا میشود و این فعال دانشجویی باید دو سال را در زندان سپری کند.
نبوی پیش از این نیز بابت فعالیت در دفاع از حق تحصیل، هشت سال و هشت ماه را در زندان سپری کرده است.
حبس خانگی وفادار
وفا احمدپور، خواننده رپ اعتراضی مشهور به «وفادار» که اواخر دیماه از زندان اوین آزاد شده بود، شنبه ۱۳ بهمن اعلام کرد که تنها دو هفته پس از آزادی، حبس خانگیاش با پابند الکترونیکی آغاز شده است.
احمدپور در حساب اینستاگرام خود نوشت: «پس از نه ماه حبس در عادلآباد شیراز و اوین، حالا حکم جدیدم شروع شده؛ نه ماه حبس با پابند الکترونیکی و دو سال ممنوعالخروجی.»
او با تاکید کرد بر اینکه ایستادن در کنار مردم و مقاومت برای حق را وظیفه انسانی خود میداند، افزود: «این پابند، مرا به تاریخ و مردمم وصل میکند، نه به زندان.»
این خواننده رپ اعتراضی در اردیبهشت سال جاری پس از انتشار ترانه اعتراضی در شیراز بازداشت و سپس با اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال زندان محکوم شد.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره فعالان مدنی و سیاسی و هنرمندان معترض را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است. این فشارها از زمان آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» شدت گرفته است.
پیش از این و در ششم دی ماه، سایت حقوق بشری هرانا در گزارش سالانه جدید خود خبر داد در سال گذشته میلادی دستکم دو هزار و ۷۸۳ شهروند به دلیل فعالیتهای سیاسی و مدنی، به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
وفا احمدپور، خواننده رپ اعتراضی مشهور به «وفادار» که اواخر دیماه از زندان اوین آزاد شده بود، اعلام کرد که تنها دو هفته پس از آزادی، حبس خانگی او با پابند الکترونیکی آغاز شده است.
او در پستی در اینستاگرام نوشت: «پس از نه ماه حبس در عادلآباد شیراز و اوین، حالا حکم جدیدم شروع شده؛ نه ماه حبس با پابند الکترونیکی و دو سال ممنوعالخروجی.»
او تاکید کرد که ایستادن در کنار مردم و مقاومت برای حق را وظیفه انسانی خود میداند و افزود: «این پابند، مرا به تاریخ و مردمم وصل میکند، نه به زندان.»
احمدپور در اردیبهشتماه پس از انتشار ترانه اعتراضی در شیراز بازداشت و سپس با اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال زندان محکوم شد.
با وجود اینکه طی سالهای گذشته هشدارهای بسیاری درباره به خطر افتادن جان و سلامت شهروندان به خاطر سوزاندن مازوت داده شده است، سمیه رفیعی، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس اعلام کرد که تمامی نیروگاههای حرارتی کشور به مازوتسوزی روی آوردهاند.
رفیعی شنبه ۱۳ بهمن با اشاره به مازوتسوزی در تمامی نیروگاههای حرارتی کشور، خواستار نظارت جدی استانداری و اداره کل محیط زیست استان تهران بر مصوبات کمیته اضطرار آلودگی هوا شد.
این نماینده مجلس با اشاره به وضعیت آلودگی هوای تهران به خبرنگاران گفت نیروگاههای «منتظر قائم» و «شهید رجایی» که تهران را تحتتاثیر قرار میدهند، همگی در حال استفاده از مازوت هستند.
طی سالهای گذشته هشدارهایی بسیاری در باره خطرات تداوم سوزاندن مازوت در نیروگاههای کشور منتشر شده است.
در این سالها مردم بارها در برخی شهرها در اعتراض به آلودگی هوا و مازوتسوزی نیروگاهها دست به تجمعات و راهپیماییهای اعتراضی زدند.
رفیعی در بخشی از صحبتهای ۱۳ بهمن خود با تاکید به ضرورت اجراییشدن تصمیمات کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران اعلام کرد که دستگاههای دولتی و سازمانهای زیرمجموعه از مصوبات کمیته اضطرار آلودگی هوا در خصوص تعطیلی در شرایط اضطرار تبعیت نمیکنند.
این نماینده مجلس که ریاست کمیته محیط زیست کمیسیون کشاورزی مجلس را بر عهده دارد، در پایان خواستار نظارت جدی استانداری تهران و اداره کل محیط زیست استان تهران بر مصوبات کمیته اضطرار آلودگی هوا شد.
سوزاندن مازوت و در خطر افتادن جان مردم
سوزانده شدن مازوت باعث تولید گوگرد میشود و آلودگی ناشی از دی اکسید گوگرد، عوارض پرشماری را به همراه دارد.
تنگ شدن راههای تنفسی، آسم، اسپاسم برونشها، سرفه شدید، سوزش چشم و مجاری تنفسی، کاهش کارایی تنفسی، کم شدن عمق تنفسی، تشدید عوارض قلبی و عروقی و تنفسی و تاثیرات روانی و گوارشی، از جمله عوارض مازوتسوزی بهشمار میروند.
در ۲۳ آذر، محمد جمالیان، نماینده اراک در مجلس با بیان اینکه در زمان مازوتسوزی، میزان بیماری و بستریهای تنفسی در کودکان بسیار افزایش مییابد، از صدور دستور مازوتسوزی مجدد، بهعنون دستور کشتن مردم یاد کرد.
او همان زمان گفت: «اراک سومین شهر سالمند کشور است و با سوزاندن مازوت، آنها را به سمت مرگ میبریم.»
پیش از آن در آذر ۱۴۰۲ جمعی از اعضای هیات علمی، استادان و اعضای دانشگاه صنعتی اراک با صدور بیانیهای اعلام کردند که مازوتسوزی در نیروگاه شازند دوباره آغاز شده و این موضوع، سلامت بیش از یک میلیون شهروند را با مخاطره جدی مواجه میکند.
در اعتراض به ادامه بازداشت سسیل کوهلر، ژاک پاریس و اولیویه گروندو، سه شهروند فرانسوی در ایران، تجمعی با حضور خانوادههای این زندانیان و گروگانهای سابق فرانسوی در پاریس برگزار شد. همزمان امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه خواستار آزادی این سه شهروند فرانسوی زندانی در ایران شد.
در جریان این تجمع که شنبه ۱۳ بهمن برگزار شد، خانوادههای کوهلر، پاریس و گروندو، خواستار آزادی فوری و بی قید شرط آنها از زندانهای جمهوری اسلامی ایران شدند.
آنها هدف از برگزاری این تجمعی را جلب توجه توجه افکار عمومی فرانسه برای پرداختن به وضعیت این سه شهروند زندانی در ایران، عنوان کردند و از امانوئل مکرون خواستند برای آزادی آنها تلاش کند.
لویی آرنو، بنجامین برییر و برنارد فلان، سه شهروند فرانسوی که پیشتر در ایران زندانی بودند نیز در این تجمع شرکت کردند.
آنها در این تجمع پلاکاردهایی حاوی نوشتههایی از جمله «وزارت اطلاعات و شکنجه» «سپاه کروگانگیر» در دست گرفتند و حمایت خود را از کوهلر، پاریس و گروندو اعلام کردند.
پیش از این در ۱۲ بهمن، امانوئل مکرون از این سه شهروند فرانسوی زندانی در ایران به عنوان «گروگان» یاد کرد و ضمن درخواست آزادی فوری آنها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به آنها و خانوادههایشان فکر میکنم و بهزودی با خانوادههایشان دیدار خواهم کرد.»
رییسجمهور فرانسه در این مطلب بازداشت و زندانیکردن این شهروندان فرانسوی را غیرانسانی و خودسرانه خواند نوشت: «سسیل کوهلر، ژاک پاریس، هزار روز است که در ایران زندانی هستند. اولیویه گروندو هم بیش از ۸۴۲ روز است در بازداشت بهسر میبرد.»
پیش از آن در هشتم بهمن، ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه شرایط نگهداری و بازداشت فرانسویها در ایران را مصداق شکنجه خواند و از شهروندان این کشور خواست به ایران سفر نکنند.
بارو ۱۸ دی نیز اعلام کرد وضعیت سه شهروند فرانسوی بازداشتشده در ایران رو به وخامت است و برخی از آنها در شرایطی مشابه شکنجه نگهداری میشوند.
سسیل کوهلر، معلم فرانسوی و شریک زندگیاش ژاک پاریس، دو تن از این زندانیان هستند که از حدود هزار روز پیش در بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین به سر میبرند.
کوهلر، مسئول روابط بینالملل فدراسیون ملی کار آموزشی و فرهنگی است و همسرش هم عضو همین فدراسیون است. آنها که برای گذراندن تعطیلات به ایران سفر کرده بودند، اردیبهشت ۱۴۰۱ بازداشت شدند.
رسانههای حکومتی در ایران، مهر ماه ۱۴۰۱ در قالب یک گزارش ویدیویی با عنوان «داستان یک ماموریت»، اعترافات اجباری کوهلر و پاریس را منتشر کردند.
محمود واعظی، رییس دفتر حسن روحانی در دوران ریاست جمهوری او، خواستار آن شد که جمهوری اسلامی به جای کشورهای ثالث از طریق افراد داخل آمریکا با ترامپ مذاکره کند.
او در مصاحبه با شبکه خبری ایران۲۴ گفت که کشورهای واسطه به دنبال این هستند که از طریق واسطهگری مشکلات خود را حل کنند و ممکن است نظرات طرفین را درست منتقل نکنند.
واعظی تاکید کرد که ترامپ اکنون چهار سال تجربه ریاست جمهوری دارد و با دوره اول ریاستجمهوری متفاوت است.
در هفتههای گذشته گزارشهایی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای مذاکره با دونالد ترامپ منتشر شده است.
در همین حال پیش از آغاز به کار رسمی دونالد ترامپ، نیویورکتایمز به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی که نخواستند نامشان فاش شود، خبر داد که ایلان ماسک روز دوشنبه ۲۱ آبان با امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، دیدار و با او درباره راههای کاهش تنشها بین تهران و واشینگتن گفتوگو کرده است.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی این خبر را تکذیب کردند.
همچنین ایلان ماسک، که از چهرههای نزدیک به دونالد ترامپ است، روز پنجشنبه ۲۷ دی در متنهایی در پاسخ به یک کاربر نوشت که «نقشی کوچک» در آزادی سالا، خبرنگار ایتالیایی داشته است.
با این حال مقامات جمهوری اسلامی و ایتالیا این گزارشها را تکذیب کردند.
«از درگیری در دولت اول ترامپ سود نبردیم»
واعظی در این مصاحبه گفت که پزشکیان در جریان انتخابات ریاست جمهوری تاکید کرده که به دنبال درگیری با کشورهای دیگر نیستیم.
او گفت که «هیچ کس از تنش و درگیری در دوره اول ترامپ سود نبرد و نباید راه گذشته را ادامه دهیم.»
پس از به قدرت رسیدن ترامپ، مقامهای دولت مسعود پزشکیان بارها از آمادگی برای مذاکره با آمریکا سخن گفتند و علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز در سخنان سهشنبه نهم بهمن خود، برای مذاکره با آمریکا چراغ سبز نشان داد.
او با اشاره به اقدامات ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی گفت: «حواسمان باشد که با چه کسی مواجهیم، با چه کسی معامله میکنیم. انسان وقتی که طرف خودش را شناخت، ممکن است معامله هم بکند اما میفهمد که چه کار باید بکند.»
در مقابل شروط مطرح شده توسط برخی مقامات آمریکایی شامل تهدید نکردن امنیت اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی و بازنگری در برنامه اتمی است.
در همین حال گروهی از نمایندگان دموکرات و جمهوریخواه سنا و مجلس نمایندگان آمریکا، شنبه ۱۳ بهمن قطعنامهای ارائه کردند که تاکید میکند آمریکا، اسرائیل و شرکا و متحدان آنها باید برای مقابله با تهدید دستیابی جمهوری اسلامی به سلاحهای هستهای، همه گزینهها را روی میز داشته باشند
گزارشهای منتشر شده از ایران نشان میدهند طی شش روز، هفت زن و دختر در شش شهر ایران به دست پدر، همسر یا دیگر بستگان خود به قتل رسیدند. انگیزه وقوع این قتلها «ناموسی یا اختلافات خانوادگی» عنوان و باعث شده است نگرانیها نسبت به بالا رفتن آمار زنکشی در ایران افزایش یابد.
روزنامه اعتماد شنبه ۱۳ بهمن در گزارشی از قتل هفت «زن و دختر» به دست مردان خانواده طی دو هفته اول بهمن خبر داد.
بر اساس این گزارش، این زنان طی روزهای شنبه شش بهمن تا پنجشنبه ۱۱ بهمن به دست بستگان خود در شهرستانهای «اسدآباد، بروجرد، پیرانشهر، شوشتر، کرمانشاه و مراغه» به قتل رسیدند.
ایراناینترنشنال هفتم بهمن در گزارشی با اشاره به قتل سه زن در ۲۴ ساعت نوشت که این گزارشها باعث افزایش نگرانیها در جامعه نسبت به بالا رفتن آمار زنکشی شده است.
اعتماد در گزارش خود با استناد به مقالههای دانشگاهی درباره قتل زنان و دختران در ایران، نوشت اینگونه قتلها تا قبل از سال ۱۴۰۰ سالانه بین ۳۷۵ تا ۴۵۰ مورد اعلام میشد و استانهایی همچون ایلام، خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان، در رده بالاتری نسبت به استانهای دیگر قرار داشتند.
طبق بررسیهای اعتماد از این مقالهها، قتلهایی با «انگیزههای ناموسی» یا «اختلافات خانوادگی» در این استانها با «نگرش مثبت» رخ میدهند؛ به گونهای که «متهم یا متهمان به جنایتی که مرتکب شدهاند، افتخار» میکنند».
قتل هفت زن و دختر
در تازهترین خبرها از زنکشی در ایران، ۱۱ بهمن یک زن جوان ۲۷ ساله و جنین هشت ماههاش در ماهیدشت کرمانشاه به دلیل «شرکت در یک مهمانی در خانه بستگان خود» به دست بستگان همسرش با سلاح گرم به قتل رسیدند.
۱۰ بهمن، عاطفه زغیبی، زن ۱۷ ساله، در بخش شعیبیه شهرستان شوشتر در استان خوزستان، در حالی که نوزاد خود را در آغوش داشت، با شلیک ۱۶ گلوله بهدست پدر و برادرش به قتل رسید.
طبق گزارش رکنا، این دختر دو سال پیش با مرد جوانی که قصد ازدواج با او را داشت، فرار کرده بود و همسرش یکسال قبل در یک نشست عشایری مبلغ شش میلیارد ریال به خانواده او پرداخت کرد تا اختلافات حل و ازدواجشان به رسمیت شناخته شود اما پدر عاطفه بهرغم دریافت وجه، تهدید کرده بود که دخترش را خواهد کشت.
در هشتم بهمن، یک زن جوان به دست همسرش در شهرستان اسدآباد از توابع استان همدان به قتل رسید.
یک مرد ٣٧ ساله در شهرستان بروجرد در لرستان، هفتم بهمن همسرش را به دلیل «اختلافات خانوادگی» و با استفاده از سلاح گرم به قتل رساند و پس از آن جان خود را هم گرفت.
طی همان روز یک زن ٣٧ ساله اهل مراغه بهدست همسر ۴۳ سالهاش و به دلیل «اختلافات خانوادگی» با ضربات متعدد چاقو به قتل رسید.
ششم بهمن نیز با دو زن به دست مردان خانواده خود در کرمانشاه و پیرانشهر به قتل رسیدند. در نخستین مورد سیما مرادی، ٣٥ ساله، اهل روستای چغاکبود اسلامآباد غرب (شاباد) به همراه دو فرزند ۹ ساله و ۱۶ ساله خود با شلیک گلوله به دست پدر خانواده به قتل رسیدند.
کانی عبداللهی، دختر نوجوان ۱۷ ساله اهل روستای ماشکان شهرستان پیرانشهر نیز همان روز به دست پدرش با ضربات چاقو و «با انگیزه ناموسی» به قتل رسید.
سایت حقوق بشری هرانا، ۱۳ بهمن در گزارشی نوشت که مقتول در حال مکالمه تلفنی با یک پسر از اهالی روستا بود که پدرش از این موضوع مطلع شد و دختر نوجوان خود را هدف ضربات چاقو قرار داد و به قتل رساند.
۱۰ بهمن، روزنامه هممیهن در گزارشی به ارائه جزییات بیشتر از «قتل ناموسی» کانی عبداللهی پرداخت و نوشت که با توجه به موارد نسبتا مشابه قبلی مانند قتل دختر عموی کانی، دختران این روستای کوچک اضطراب گرفتهاند و میترسند که نکند این بلا بر سر آنان هم بیاید.
زنکشی در ایران
شکنجه، تجاوز، آزار جنسی، خودکشی یا قتل زنان در ایران، بارها و بارها گزارش شدهاند.
روزنامه اعتماد ۲۸ آبان گزارش داد در سه ماه نخست سالهای ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، دستکم ۸۵ زن و دختر به دست شوهر، پدر، برادر و مردان نزدیک به آنها کشته شدند.
این روزنامه تیر ماه نیز با ارائه آماری نوشت ۲۲ زن در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۱ به دست «مردان نزدیک به آنها» از جمله شوهر، پدر و برادر خود به قتل رسیدند.
این آمار در بازه زمانی مشابه در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، سیر صعودی داشت و به ترتیب به ۲۸ و ۳۵ زن مقتول رسید.
تیر ماه سال گذشته، روزنامه شرق خبر داد از خرداد ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۲، در هر چهار روز بهطور میانگین یک مورد زنکشی در ایران رخ داده است.