مسعود پزشکیان در سخنانی مبهم ضمن تاکید بر لزوم گفتوگو با غرب، مخالفان مذاکره را مورد انتقاد قرار داد و در عین حال گفت حمله اسرائیل زمانی رخ داد که تهران در حال مذاکره با واشینگتن بود. این سخنان از بنبست در میان مقامهای حکومت بر سر نحوه تعامل با غرب و ادامه مذاکرات حکایت دارد.
پزشکیان یکشنبه ۱۹ مرداد در جمع مدیران رسانههای رسمی، تصمیم درباره گفتوگو یا عدم گفتوگو با غرب را از مسائلی دانست که نباید درباره آنها «احساسی» برخورد کرد.
او تاکید کرد دولت بدون هماهنگی با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی «هیچ کاری نکرده و نخواهد کرد» و ادامه داد: «وقتی با رهبری هماهنگ میکنیم، بهتر است بقیه انتقاد نکنند.»
این سخنان در حالی بیان میشود که از یک سو، مذاکرات جمهوری اسلامی با کشورهای اروپایی درباره فعال شدن مکانیسم ماشه در جریان است و از سوی دیگر، آینده مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم با آمریکا در هالهای از ابهام قرار داد.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، خواستار ایجاد «وحدت» در بین نیروهای سیاسی شد و افزود: «همان افرادی که ما در زندان انداخته بودیم، در دفاع از مملکت بیانیه دادند و محکم ایستادند، در صورتی که ما اینها را قبول نداشتیم.»
پیشتر در ۳۱ خرداد، رسانههای رسمی حکومت بیانیهای با امضای ۵۰۰ تن از «کنشگران سیاسی» که سابقه زندان در جمهوری اسلامی دارند، منتشر کردند که در آن، حملات اسرائیل محکوم شده بود.
همچنین برخی چهرهها، نظیر مصطفی تاجزاده، بهطور انفرادی از داخل زندان اوین حملات اسرائیل را محکوم کردند.
پس از پایان جنگ ۱۲ روزه نیز میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، بهصراحت این حملات را محکوم کرد.
طرح مجدد موضوع یارانه سوخت
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از «توقعات» از دولت، در تشریح وضعیت اقتصادی کشور پس از جنگ ۱۲ روزه گفت: «صنعت دچار مشکل شد؛ نیروهای نظامی بمباران شدند، بخشهای انتظامی بمباران شدند.»
او ادامه داد: «حالا قرار است چهار میلیارد دلار بنزین وارد کنند، اما برای چه مصرفی؟ اینکه این بنزین را در اختیار عدهای با نرخ ۱۵۰۰ تومان قرار دهیم و نتوانیم در دولت معیشت مردم را جبران کنیم.»
پزشکیان و اعضای ستاد او از زمان تبلیغات انتخاباتی در بهار ۱۴۰۳ و پس از آغاز ریاستجمهوری او، از حذف یارانه سوخت حمایت کردهاند.
این موضوع پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ در بهمن ۱۴۰۳، تا حدودی به حاشیه رفت.
۱۹ بهمن ۱۴۰۳، عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت حسن روحانی، با یادآوری وقایع آبان خونین ۹۸، نسبت به انباشت نارضایتی در جامعه به دولت پزشکیان هشدار داد و شرایط را «خیلی نگرانکنندهتر» از آبان ۹۸ توصیف کرد.
در آن زمان گزارش شده بود دولت قصد دارد از نوروز ۱۴۰۴، قیمت بنزین را افزایش دهد.
ویدیو و گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال حاکی از تجمع مردم معترض بابلسر مقابل اداره برق این شهر در استان مازندران است. پیش از این، شهروندان فریدونکنار، شهر همسایه بابلسر نیز تجمع مشابهی برگزار کرده بودند.
علاوه بر مازندران، در گیلان هم تجمعاتی در رشت، خشکبیجار و خمام در اعتراض به بیبرقی برگزار شده است.
تجمعهای اعتراضی در ایران، از ابتدای مرداد و از سبزوار، دومین شهر پرجمعیت خراسان رضوی آغاز شد و در شهرها و شهرستانهای دیگر ادامه یافت.
نظر مجلس درباره اعتراضات به قطعی آب و برق
پس از اعتراضات بابلسر و فریدونکنار، خبرگزاری ایرنا، رسانه رسمی دولت جمهوری اسلامی، درباره قطع برق مکرر خانه شهروندان در استان مازندران نوشت: «مردم مازندران همانند دیگر هموطنان با خاموشیهای برنامهریزی شده اعلامی از سوی شرکت توزیع برق استان خودشان را با قطعی دو و حتی چهار ساعته روزانه وفق دادند.»
از سوی دیگر، شنبه ۱۸ مرداد، اسماعیل حسینی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، با اشاره به اعتراض شهروندان نسبت به نبود آب و برق گفت: «مهمترین موضوعی که دشمن روی آن تمرکز دارد بحث نارضایتی است و یکی از مواردی که از طریقش میخواهد ایجاد نارضایتی کند حوزه انرژی است.»
با وجود این هشدار عضو کمیسیون انرژی مجلس، وحید احمدی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به سایت دیدهبان ایران گفت ممکن است بحرانهای مختلفی از جمله بحران آب یا کمبود انرژی وجود داشته باشد، اما اگر مدیریت صحیح انجام شود خیلی جای نگرانی نیست. او افزود: «با وجود مشکل آب و برق باز هم آمادگی لازم برای ورود به جنگ مجدد را داریم.»
با این حال، مسعود پزشکیان روز یکشنبه با هشدار درباره کاهش ۴۰ درصدی بارندگی در کشور گفت ایران با بحران «جدی و غیرقابل تصور» منابع آبی روبهروست.
او در دیدار با مدیران و اصحاب رسانه تاکید کرد توسعه بیبرنامه باعث شده «نه زیر پاهایمان آب داشته باشیم و نه پشت سدها». رییس دولت چهاردهم گفت: «امروز در شرایط اجبار قرار داریم و حق انتخاب نداریم؛ نمیتوانیم آب را قطع نکنیم.»
برنامه قطعی برق سفارتخانهها
در همین حال، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، یکشنبه ۱۹مرداد، از قطع برق سه سفارتخانه در تهران خبر داد.
موضوع مصرف برق سفارتخانهها از سال گذشته در رسانههای رسمی جمهوری اسلامی مطرح میشود. تیرماه سال گذشته اخباری از مصرف بالای برق برخی سفارتخانهها در تهران منتشر شد.
همان زمان فارس نوشت بالاترین میزان مصرف برق در اماکن دیپلماتیک مربوط به یک خانه باغ وابسته به یکی از سفارتخانههاست، موضوعی که پس از آن از سوی روزنامه قدس به باغ سفارت انگلستان نسبت داده شد.
در زمستان سال ۱۴۰۳، برخی رسانهها با نام بردن از سفارتخانه کشورهایی چون هلند و ایتالیا در تهران، اماکن دیپلماتیک را متهم به استخراج رمز ارز کردند.
در نهایت، از خرداد ۱۴۰۴، تعرفه برق سفارتخانه ها افزایش یافت. به نظر نمیرسد مصرف برق سفارتخانهها در تهران، تاثیر چندانی در میزان مصرف کل کشور داشته باشد. اما هر بار با افزایش نارضایتی از قطعی مکرر برق در کشور، موضوع مصرف برق سفارتخانهها توسط رسانههای رسمی مطرح میشود.
خبرگزاری دولتی ایرنا یکشنبه ۱۹ مرداد به نقل از امید محمدعلیخان، عضو انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، نوشت اکنون که صدور روادید گردشگری از سوی برخی سفارتخانهها متوقف شده، حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر بلاتکلیف ماندهاند.
محمدعلیخان افزود سفارت سوئیس صدور ویزای توریستی را متوقف کرده و سفارت فرانسه فعالیتش را محدود کرده است. سفارت آفریقای جنوبی تعطیل است، سفارت برزیل کماکان بازگشایی نشده و سفارت ژاپن اعلام کرده طی چند روز آینده فعالیتش را از سر میگیرد.
به گفته او، بیشترین مشکل متوجه افرادی است که به دلایل زمانی باید در موعد مشخصی از کشور خارج شوند، از جمله دانشجویانی که باید در آغاز سال تحصیلی در کشور مقصد حضور داشته باشند و ورزشکارانی که برای شرکت در مسابقات یا اردوها نیاز به سفر فوری دارند.
حرمتالله رفیعی، رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران هم اعلام کرده همزمان با آغاز جنگ، بیش از ۲۵۰ پرواز خارجی لغو و بیش از ۳۰ هزار نفر از سفر بازماندند.
به گفته او، شرکتهای هواپیمایی و مراکز اقامتی اکنون بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان به مسافران بدهکارند و دفاتر خدمات مسافرتی نیز دو هزار میلیارد تومان خسارت دیدهاند.
انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز گفته است بیش از ۳۳۰ هزار گردشگر خارجی در تیر امسال به ایران سفر کردند که نسبت به سال قبل ۵۳ درصد کاهش داشته است.
او دلیل این کاهش را جنگ ۱۲ روزه و تبلیغات «ایرانهراسی» عنوان کرد و تاکید کرد بازگشت به شرایط قبل نیازمند زمان و اعتمادسازی است.
بندپی افزود: «صدور روادید عمدتا برای کشورهای اروپایی متوقف شده، اما تردد گردشگران بین کشورهای آسیایی، ترکیه، روسیه و چین برقرار است.»
ایراناینترنشنال ۲۲ تیر در گزارشی اعلام کرد ۲۰ روز پس از آتشبس میان اسرائیل و جمهوری اسلامی و ۱۰ روز پس از اعلام بازگشایی فرودگاههای اصلی، آمار پروازها هنوز فاصله زیادی با شرایط پیش از جنگ دارد.
بر اساس این گزارش در فرودگاه مهرآباد، تعداد پروازهای شنبه ۲۱ تیر به ۷۰ مورد رسیده بود که تنها ۱۰ پرواز آن بینالمللی بود؛ این رقم نسبت به ۱۳۷ پرواز ثبتشده در ۱۷ خرداد، پیش از آغاز حمله اسرائیل، حدود ۵۰ درصد کاهش نشان میدهد.
در فرودگاه بینالمللی خمینی نیز آمار از ۱۱۸ پرواز پیش از جنگ به ۲۵ پرواز، شامل دو پرواز داخلی، رسیده است که نشاندهنده افت حدود ۸۰ درصدی و کاهش به یکپنجم است.
بر اساس این گزارش مقاصد و مبادی پروازها نیز تغییر چشمگیری کردهاند. پروازهای اروپایی و آسیای شرقی از جمله به اتریش، آلمان، چین و تایلند بهطور کامل متوقف شده و پرواز به مقاصد منطقهای مانند ترکیه و امارات نیز بهشدت کاهش یافته است.
علی باقریکنی، عضو منصوب خامنهای در شورای راهبردی روابط خارجی، شنبه شب ۱۸ مرداد، در مصاحبه با صداوسیما گفت: «جمهوری اسلامی به راحتی از موضوع زنگزور نمیگذرد.»
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، پیشنویس توافق صلح بین ارمنستان و آذربایجان را «مثبت» ارزیابی کرد و گفت: «مسکو امیدوار است که این امر به صلح در منطقه قفقاز کمک کند.»
روزنامه کیهان، که زیر نظر نماینده خامنهای منتشر میشود، در گزارش اصلی شماره یکشنبه د خود نوشت: «جمهوری اسلامی، چه با همراهی روسیه و چه بدون آن، در برابر هرگونه طرح ضدایرانی نظیر زنگزور، واکنشی قاطع و بازدارنده خواهد داشت. منافع ملی ایران هرگز گروگان محاسبات یا غفلت دیگران نخواهد شد.»
این روزنامه در ادامه با لحنی تند و کمسابقه نسبت به روسیه نوشت: «مسکو باید بداند که هرگونه سستی، تاخیر یا چشمپوشی در برابر طرحهای آمریکا و ناتو در قفقاز، به ضرس قاطع این کشور را با بحرانی ژئوپلیتیک روبهرو خواهد کرد که دامنه آن حتی از تبعات حضور ناتو در اوکراین فراتر میرود.»
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران در واکنش به توافق ارمنستان و آذربایجان و تغییر نام گذرگاه زنگزور به «کریدور ترامپ»، نوشت: «اگر رییسجمهوری آذربایجان و نخستوزیر ارمنستان اندکی تامل میکردند، هرگز فریب ترامپ قمارباز را نمیخوردند.»
او ادامه داد: «این دو نفر، همان اشتباهی را مرتکب شدند که پیشتر رییسجمهوری اوکراین انجام داده بود.»
علیاکبر ولایتی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی نیز شنبه ۱۸ مرداد در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گفت: « این گذرگاه نه به دالانی در مالکیت ترامپ، بلکه به گورستانی برای مزدوران ترامپ تبدیل خواهد شد.»
تقابل کمسابقه جمهوری اسلامی و روسیه
دالان زنگزور، صرفنظر از ابعاد ژئوپلیتیک آن، اکنون به چالشی کمسابقه در روابط جمهوری اسلامی و روسیه بدل شده است. استفاده از چنین لحنی درباره روسیه در روزنامه منسوب به رهبر جمهوری اسلامی، چندان مرسوم نیست.
دوسال پیش در خرداد ماه ۱۴۰۲، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت در مورد گشایش کریدور زنگزور «مشکل با ارمنستان نیست بلکه مرتبط با ایران است».
جمهوری اسلامی همواره از ارمنستان در مقابل آذربایجان و تاسیس این دالان حمایت کرده است. یک سال پیش در مرداد ۱۴۰۳، خامنهای، در دیدار با نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، اعلام کرد که احداث دالان زنگزور، به ضرر ارمنستان است و جمهوری اسلامی همچنان بر موضع مخالفت خود با آن، ایستادگی میکند.
در آن دیدار خامنهای تاکید کرد: «بیگانگان نباید برای روابط کشورها با همسایگان خود محدودیت ایجاد کنند… اقدامات برخیها که از راه دور میآیند و در امور دیگر کشورها دخالت میکنند به ضرر آنها تمام میشود.»
روسیه: برای تهران شفافسازی میکنیم تا بپذیرد
چند هفته پس از سفر رییس جمهوری ارمنستان به تهران، ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه و حامی قدیمی تهران، اواخر مرداد ۱۴۰۳ به باکو، پایتخت آذربایجان سفر کرد. در این سفر، الهام علیاف، رییس جمهوری آذربایجان در خانه شخصی خود از پوتین پذیرایی کرد. هر چند شخص پوتین در این سفر اظهارات مشخصی درباره تاسیس دالان زنگزور نداشت، پس از این سفر، سخنگوی وزارت خارجه روسیه در شهریور ۱۴۰۳، صراحتا به این موضوع پرداخت.
زاخارووا گفت: «ما نگرانی طرف ایرانی را در مورد کریدور زنگزور دیدهایم که باید برای شفافسازی با تهران تماس بگیریم، اما موضع مسکو در این مورد کاملا قطعی است. ما بر اساس این واقعیت پیش میرویم که راهحل باید برای ارمنستان، آذربایجان و همسایگان منطقه قابل قبول باشد.»
سخنگوی وزارت خارجه روسیه تاکید کرد: «برای ایران شفافسازی میکنیم تا آن را بپذیرد.»
پس از این سخنان، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در واکنشی محتاطانه و بدون نام بردن از روسیه، در حساب خود در شبکه ایکس نوشت: «صلح، امنیت و ثبات منطقهای تنها یک اولویت نیست، بلکه یکی از استوانههای امنیت ملی ماست.» او افزود ترسیم دوباره مرزها «کاملا غیرقابلقبول است و برای ایران خط قرمز به شمار میرود».
چرا زنگزور برای ایران مهم است؟
دالان زنگزور یک مسیر حملونقل زمینی است. این مسیر جمهوری آذربایجان را از طریق استان سیونیک که جنوبیترین استان ارمنستان محسوب میشود و با ایران هممرز است را به منطقه نخجوان متصل میکند.
در این صورت جمهوری آذربایجان بدون عبور از پستهای بازرسی ارمنستان، به منطقه نخجوان و از آنجا به ترکیه متصل میشود.
اگر این دالان باز شود و در اختیار آذربایجانیها قرار بگیرد، مرزهای ایران و ارمنستان با یکدیگر به طور کامل قطع خواهد شد؛ استان آذربایجان شرقی ایران از مسیر ترانزیت باکو به آنکارا حذف میشود و ایران دیگر نمیتواند برای ترانزیت محصولات خود به اروپا، مانند امروز بهراحتی از مسیر ارمنستان استفاده کند و برای این منظور ناچار است به ترکیه و جمهوری آذربایجان وابسته شود.
خبرگزاری ایلنا یکشنبه ۱۹ مرداد در گزارشی نوشت گرانی نان تنها به تهران محدود نیست و ماه گذشته در بسیاری از استانها نیز افزایش مشابهی اعمال شده است.
رضا همایونیفر، مدیرکل دفتر برنامهریزی امور اقتصادی وزارت کشور ۱۷ مرداد با اشاره به طرح دولت مسعود پزشکیان برای نظارت بر توزیع آرد و نان گفت که دولت لیستی از تراکنشهای «نامتعارف» شهروندان تهیه و سپس کارت بانکی و کد ملی آنها را استخراج کرد و به استانداران داد تا سراغ شهروندان بروند و آنها را مورد سوال قرار دهند.
حشمتالله عسگری، معاون اقتصادی استاندار تهران، هفته پیش گفته بود قیمت نان در تهران و برخی شهرستانهای متصل به آن تا ۵۲ درصد افزایش یافته است.
به گفته او، نرخهای جدید در سامانه نانو ثبت شده و مبنای کار نانوایان قرار گرفته است.
عسگری درباره نانواییهای آزادپز گفت این واحدها از ابتدای سال افزایش قیمت داشتهاند، زیرا آرد مصرفی آنها بدون یارانه تامین میشود.
او اضافه کرد اگرچه قیمت رسمی برای نان آزادپز وجود ندارد، اتحادیه مربوطه موظف به اعلام نرخ و درج آن در واحدها شده است.
ایلنا به نقل فعالان صنفی کارگری نوشت با وجود این افزایش، در شهرهای بزرگ تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد نانواییها سهمیهای و تحت نظارتاند و بیشتر نان عرضهشده با قیمت آزاد به فروش میرسد.
یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان کارگری نیز گفت: «پول نان روزانه بخش قابل توجهی از مزد و مستمری را میبلعد. یک خانواده سه یا چهار نفره اگر روزی پنج یا شش عدد نان مصرف کند، هزینه قابل توجهی باید بپردازد».
او افزود که سیاستهای حمایتی بیشتر بر تولیدکنندگان متمرکز است و کمتر به معیشت کارگران و بازنشستگان توجه میشود.
بر اساس اعلام مرکز آمار، نرخ تورم سالانه کشور در تیر ۱۴۰۴ معادل ۳۵.۳ درصد بوده و تورم نان و غلات به ۱۶.۶ درصد رسیده که بالاترین میزان از سال ۱۴۰۱ است.
با این حال، افزایش ۵۲ درصدی قیمت نان در مرداد هنوز در آمار رسمی منعکس نشده است.
قیمت رسمی نان سنگک ۶۰۰ گرمی پیش از گرانی ۷ هزار و ۶۰۰ تومان بود که با اعمال افزایش به حدود ۱۲ هزار تومان میرسد، اما بررسیهای میدانی نشان میدهد در بازار آزاد این نوع نان بین ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان عرضه میشود و کمتر از ۱۵ هزار تومان یافت نمیشود.
با فرض قیمت متوسط ۲۰ هزار تومان و مصرف روزانه پنج عدد نان، یک خانواده کارگری باید روزانه ۱۰۰ هزار تومان و ماهانه سه میلیون تومان برای نان پرداخت کند. این مبلغ حدود یکپنجم حداقل دستمزد ۱۵ میلیون تومانی کارگران است.
وبسایت کلمه یکشنبه ۱۹ مرداد به نقل از رهنورد در بیانیهای از حصر نوشت: «ملت امیدوار بود که پس از جنگ ۱۲ روزه، حاکمیت، با تفکر و تعقٌل و خود انتقادی، از سیاستهای خارجی خانمانبرانداز و شیوههای استبدادی داخلی علیه ملت ایران کوتاه بیاید و به توصیه دلسوزان ملت، به عنوان اولین قدم، زندانیان سیاسی را آزاد کند و ساحت اندیشه و قلم را ازسیاهی سانسور پاک کند.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، صبح شنبه ۱۸ مرداد با تاکید بر ضرورت «انسجام نیروهای جمهوری اسلامی با وجود تفاوت دیدگاه»، گفت که در جریان این جنگ «حتی کسانی که در زندان بودند، پای دفاع از ایران ایستادند».
۳۱ خرداد، رسانههای رسمی جمهوری اسلامی بیانیهای با امضای ۵۰۰ کنشگر سیاسی سابقا زندانی منتشر کردند که در آن حملات اسرائیل محکوم شد. همچنین برخی چهرهها از جمله مصطفی تاجزاده به طور جداگانه از داخل زندان اوین این حملات را محکوم کردند.
رهنورد در بیانیه اخیر خود با اشاره به ضربوشتم تعدادی زندانیان سیاسی هنگام انتقال به زندان اوین افزود مردم امیدوار بودند پس از آسیبهای جنگی، حکومت به جای فشار، مرهمی بر زخمها بگذارند، «اما حاکمان بر خشونت و ظلم و ستم افزودند، و با اعدام فرزندان منتقد مردم و همزمان با سرکوب و کشاندن زندانیان سیاسی با غل و زنجیر و ضرب و جرح و شتم، این آزادگان سرفراز را، از این زندان به آن زندان کشاندند و خون بر چهره نجیبشان پاشیدند و زخم بر دست و پای.»
بر اساس اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال، بامداد جمعه ۱۷ مرداد صدها زندانی سیاسی مرد که پس از حمله اسرائیل به زندان اوین به زندان تهران بزرگ منتقل شده بودند، دوباره به بند هفت اوین بازگردانده شدند.
منابع میگویند ماموران در مسیر انتقال، تلاش کردند زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را از سایر زندانیان جدا کنند که این اقدام با اعتراض دیگر زندانیان روبهرو شد و در پی آن چند نفر مورد ضربوشتم قرار گرفتند.
رهنورد با اشاره به سرکوب و فشار بر منتقدان، خطاب به مقامهای مسئول نوشت «آمران و عاملان این فاجعه باید از زندانیان مقاوم و ملت عذرخواهی کنند» و همه زندانیان سیاسی را آزاد کنند.
حسین رزاق، زندانی سیاسی پیشین، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در جریان بازگرداندن زندانیان به اوین، ابوالفضل قدیانی، مصطفی تاجزاده، محمدباقر بختیار، مطلب احمدیان، مهدی محمودیان و خشایار سفیدی به دلیل امتناع از زدن دستبند و پابند از سوی مأموران امنیتی مورد ضربوشتم قرار گرفتند.
به گفته رزاق، بابک شهبازی، پویا قبادی، وحید بنیعامریان، محمد تقوی، بابک علیپور (علیزاده) و اکبر دانشور کار، که همگی محکوم به اعدام هستند، پس از ضرب و جرح از دیگر زندانیان جدا و به زندان قزلحصار کرج منتقل شدند.
رهنورد در بیانیه خود تاکید کرده که حاکمیت باید به جای «لجبازی با ملت بزرگ ایران» مسیری «سرشار از همدلی و فروتنی» در پیش گیرد و کنار مردم بایستد، نه در برابر آنان.
نرگس محمدی، برنده نوبل صلح نیز ۱۷ مرداد در پیامی صوتی، در واکنش به ضرب و شتم زندانیان سیاسی هنگام بازگرداندن آنها به اوین گفت زندانیان سیاسی در اعتراض در مقابل گارد شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
پیشتر میرحسین موسوی، همسر رهنورد، با انتشار بیانیهای از «ایستادگی» مردم در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل تمجید کرد و با تاکید بر حق شهروندان برای تعیین سرنوشت خود، خواستار برگزاری همهپرسی در کشور شده بود.
